Türk Silahlı Kuvvetlerinde İlk Nasıp İstihkakına İlişkin Kanun

– Bu Kanunun amacının, Türk Silahlı Kuvvetleri personeline verilecek ilk nasıp istihkakı ile ilgili hususları belirlemek olduğu açıklanmaktadır.

– Bu Kanunun; 1111 sayılı Askerlik Kanununu, 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askerî Memurlar Kanunu gibi kanunlar gereğince askerlik hizmetini yapmak üzere silah altına alınan er, onbaşı, çavuş ve yedek subaylarla erbaş statüsünde bulunan ve 3269 sayılı Kanuna göre istihdam edilen giyecek, bakım ve barınmaları er ve erbaşlar gibi Devletçe karşılanan uzman erbaşlar hariç olmak üzere, muvazzaf statüde çeşitli kanunlara göre Türk Silahlı Kuvvetlerine alınan ve belli bir hizmet sözleşmesine veya mecburî hizmete tabi bulunan subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay ve uzman jandarmalarla bunları istihdam edecek Türk Silahlı Kuvvetleri (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dahil) birlik, karargâh, kurum ve kuruluşlarını kapsadığı belirtilmektedir.

– Kanun kapsamına giren askerî personele verilecek ilk nasıp istihkakları belirlenmektedir. Bu belirleme yapılırken; kuvvete ve nasbedilecek statüye göre farklılık arz etmeyen ve tüm personel için müşterek olan ihtiyaçlar Kanunda sayılmakta; bunun dışında personelin tabi olduğu kuvvet ve statüsüne göre farklılık gösteren diğer ihtiyaçların ise, yönetmelikle tespiti öngörülmektedir.

Ayrıca her iki şekilde belirlenen ilk nasıp istihkakının cinsinde günün koşullarına göre değişiklik yapmaya da ilgili bakanlıklar yetkili kılınarak, sadece eşyanın cinsinde değişiklik yapmak için sık sık yasal düzenlemeye gidilmesi önlenmektedir.

– Silahlı Kuvvetlerde muvazzaf olarak görevlendirilenlere iki çeşit istihkak verilmektedir. Birincisi, ilk defa Silahlı Kuvvetlere girişte, subay ve astsubay olarak nasbedildiğinde veya ilk sözleşme yapıldığında bir defaya mahsus olmak üzere verilmekte; diğeri ise, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapıldığı sürece, belli bir miada tabi tutularak, belli zaman aralıklarında Silahlı Kuvvetlerden ilişik kesilinceye kadar devam etmektedir. Bu ikinci gruba, muvazzaflar yanında, askerlik hizmetini yapanlar da girmektedir.

Burada düzenlenen ilk nasıp istihkakıdır. Bu nedenle, bu istihkak bir defaya mahsus olmak üzere verilecektir. Ancak ilk nasıptan sonra ilgili kanunlarda öngörülen şartların tahakkuku halinde, uzman jandarmalıktan astsubaylığa, astsubaylıktan subaylığa geçmek mümkün olduğundan, bu gibi durumlarda personelin ikinci kez nasbı yapılmakta, ilk nasbına göre Türk Silahlı Kuvvetleri Kıyafet Yönetmeliği uyarınca giymesi gereken elbisede veya kullanacağı eşyada önemli farklılıklar ortaya çıkabilmektedir. İşte bu gibi durumlarda, ikinci bir ek istihkak verilmesine imkân sağlanmaktadır.

– Personelin, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetlerinde veya Jandarma Genel Komutanlığında görev yapması istihkak ihtiyacı yönünden farklılık gerektirmektedir.

Ayrıca, bu ihtiyaç, personelin sınıf ve statüsüne ve branşına göre dahi değişebilmektedir.

Diğer taraftan istihkakın miktarı, cinsi, verilme şekli gibi hususlar da farklı olabilmektedir. Bu nedenlerle, farklılık gösteren, zamana göre değişebilen ve detaya giren istihkakla ilgili diğer hususların yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmektedir.

– İlk nasıp istihkakı olarak verilen tabanca ve mermilerin Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişik kesilmeden üçüncü kişilere verilmesini önlemek amacıyla cezaî müeyyide getirilmektedir. Halihazırdaki uygulama da aynıdır. Sadece hapis cezası yanında, ayrıca para cezası öngörülmemektedir. Bu düzenleme özel bir husus olup, 6136 sayılı Kanun kapsamına girmemektedir.

– İlk nasıp istihkakı ile ilgili 4608 ve 1468 sayılı kanunlar yürürlükten kaldırılmaktadır.

– Bu Kanun, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren subay, astsubay, sözleşmeli subay veya sözleşmeli astsubay veyahut uzman jandarma olarak nasbedilenlere uygulanacağından, bu tarihten önce Silahlı Kuvvetlerde göreve başlayanları kapsamayacaktır. Ancak, ilk nasıp istihkakında farklılık olursa ve bu farklılık miatlı olarak belli sürelerde verilen istihkak kapsamında (elbise, ayakkabı, kumaş gibi) olmazsa, sadece bundan istifade ettirilme imkânı getirilmektedir.

– Astsubaylara ilk nasıp istihkakı olarak tabanca verilmesine, ilk defa 9.8.1993 tarihli ve 499 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 4608 ve 1468 sayılı kanunlara eklenen hükümlerle başlanıldığından bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar mezkûr kanunlardan istifade edemeyenlerin olması halinde, bunların mağduriyetlerine neden olunmaması için bu Kanuna göre tabanca ve mermi verilmesi öngörülmektedir. Ancak bu uygulama, ilk nasıp istihkakı olarak tabanca ve mermi alanların hiçbir şekilde ilk nasıp istihkakı olarak ikinci kez tabanca ve mermi almalarına neden olamaz.

– Sadece bu Kanuna göre değil, yürürlükten kaldırılması öngörülen 4608 ve 1468 sayılı kanunlara göre de kendilerine tabanca ve mermi verilenlerin, Silahlı Kuvvetlerden ilişik kesilmedikçe bu tabanca ve mermileri üçüncü şahıslara vermelerini önlemek amacıyla bu hüküm getirilmektedir.

– Yürürlük maddesidir.