İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 2. hâli

Organik Tarım Kanunu

Kanun numarası
5262
Kabul tarihi
01.12.2004
Resmî Gazete
03.12.2004 / 25659
Düstur
5. tertip, cilt 44
Son değişiklik
11.03.2011
Madde sayısı
16

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 653 (Esas No: 1/841) · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.

Genel gerekçe

Türkiye'de organik tarım uygulamaları 1986 yılında ihracata yönelik olarak başlamıştır. Başlangıçta ithalatçı ülkelerin mevzuatına uygun olarak yapılan üretim ve ihracat, 1991 yılında 2092/91 sayılı Avrupa Birliği Konsey Tüzüğünün yürürlüğe girmesiyle, söz konusu Tüzük esas alınarak yapılmaya devam edilmiştir. 2092/91 sayılı Konsey Tüzüğünün 94/92 sayılı ekinde, Avrupa Birliğine organik ürün ihraç eden ülkelerin kendi mevzuatlarını oluşturma zorunluluğu getirildiğinden, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı çeşitli kurum ve kuruluşlarla işbirliği ile bir yönetmelik hazırlamış ve Bitkisel ve Hayvansal Ürünlerin Ekolojik Metotlarla Üretilmesine İlişkin Yönetmelik 18.12.1994 tarihli ve 22145 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Tarım ve Köyişleri Bakanlığının denetiminde ve Yönetmelik hükümleri çerçevesinde organik tarımsal faaliyetlere başlanılmıştır.

Söz konusu Yönetmelik daha sonra Avrupa Birliği mevzuatında 1991 yılından sonra yapılan değişiklikleri içerecek şekilde güncellenmiş ve 11.7.2002 tarihli ve 24812 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde ülkemizde organik tarım yapılmaya başlanılmıştır.

Avrupa Birliği, gelişme potansiyeli yüksek bir sektör olarak değerlendirilen organik tarımın 2005 yılına kadar tarım alanlarının % 5'inde yapılmasını hedeflemektedir. Bir yandan iklim değişiklikleri ve çevre kirliliği, bir yandan da canlı sağlığına zarar veren girdilerin kullanımı ile bir çok bitki ve hayvan türü yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalmıştır. Bunun sonucunda Avrupa Birliğinde gıda güvenirliğini ve biyoçeşitliliği korumak için çevreye dost üretim şekli olan organik tarımın geliştirilmesi amacı ile yardım ve teşvik programları uygulanmıştır.

Türkiye'de kimyevi gübre, ilaç ve kimyasal girdi kullanılmadan üretim yapılan geniş tarımsal alanlar mevcuttur. Geniş bir doğal üretim potansiyeline sahip olan ülkemizde tarım yapılan her alanda kontrol ve sertifikasyon yapılmadığı için uluslararası ticarette önemli bir pazara sahip olan organik tarım kısıtlı olarak sürdürülmektedir.

Ülkemizde önceleri ihracat amacı ile yapılan organik tarımın, iç piyasada talebin artması ile önemi de artmıştır.

Bunun sonucu olarak gelişmekte olan organik tarımın kurallarının ihlal edilmemesi, haksız rekabetin önlenmesi, iç ve dış pazar ile kontrol ve sertifikasyon faaliyetlerinin düzenlenmesi ihtiyacı doğmuştur.

Gerek gıda güvenirliği gerekse pazar oluşturması açısından sürdürülebilir tarım için iyi bir üretim şekli olan çevreye dost bu üretimin geliştirilmesi gerekli olup, bu çerçevede organik tarımın dünya standartlarını yakalayabilmesi ve Avrupa Birliğine uyum sağlanabilmesi için yasal düzenleme yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Kanun Tasarısı ile organik tarımın geliştirilmesi için yeni düzenlemeler yapılmıştır.

Bu düzenlemeler ile organik tarımsal üretim faaliyetlerinin sınırları belirlenmiş, kontrol ve sertifikasyon hizmetleri yasal dayanağa kavuşturulmuş, kuralların ihlali halinde cezai yaptırımlar getirilmiştir.

Madde gerekçeleri

Tasarı/teklif madde 1

→ yürürlükteki madde 1

- Madde ile; Kanunun amacının tüketiciye kaliteli, güvenilir, sağlıklı ürünler sunmak üzere organik ürün ve girdilerin gelişmesini sağlamak için gerekli koşullar ile kontrol, sertifikasyon ve denetime ilişkin esasların belirlenmesi olduğu öngörülmektedir.

Tasarı/teklif madde 3

→ yürürlükteki madde 3

- Madde ile; Kanunda geçen kurumlar, faaliyetler, görevler ve diğer bazı ifadelerin tanımı yapılarak Kanunun uygulanmasında karşılaşılabilecek zorlukların giderilmesi amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 4

→ yürürlükteki madde 4

- Madde ile; Organik Tarım Komitesi, Organik Tarım Ulusal Yönlendirme Komitesi ile alt komitelerin kurulmaları, görevleri ve çalışma esasları hakkında düzenleme getirilmiştir.

Tasarı/teklif madde 5

→ yürürlükteki madde 5

- Maddede; Bakanlık tarafından yetkilendirilen, organik üretimin her aşamasını kontrol eden ve nihai ürünü ve girdiyi sertifikalandıran yetkilendirilmiş kuruluşların faaliyetleri, çalışma izni, kuruluşu, yetkileri, istihdam kontrol ve sertifikasyon sistemi ile Bakanlıktan çalışma izni almaları hususlarına yer verilmiştir.

Tasarı/teklif madde 6

→ yürürlükteki madde 6

- Maddede; organik tarım faaliyetinde bulunan müteşebbislere ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.

Müteşebbislerin kontrol amacı ile sınırlı olmak üzere yetkili otoritelere, kendi işletmelerine giriş izni vermek ve muhasebe kayıtları ile diğer ilgili dokümanlarını göstermek zorunda oldukları hüküm altına alınmıştır.

Tasarı/teklif madde 7

→ yürürlükteki madde 7

- Madde ile; organik tarımsal üretim faaliyetlerine ilişkin usul ve esasların hazırlanmasında diğer ilgili bakanlıklarla işbirliği yapılması hususu öngörülmüştür.

Tasarı/teklif madde 8

→ yürürlükteki madde 8

- Maddede; organik ürünlerin ve girdilerin reklam ve tanıtımına ilişkin hususlara yer verilmiştir. Bu hüküm ile üreticinin ve tüketicinin korunarak organik tarımsal üretime yönelik haksız rekabetin önlenmesi amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 9

→ yürürlükteki madde 9

- Maddede; organik ürünlerin ihracatı ve ihracat kontrolleri ile ilgili hükme yer verilerek organik ürünlerin ve girdilerin ihracatında ve bunlardan geri dönenlerin yurda sokulmasında takip edilecek usul ve esaslar belirlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 10

→ yürürlükteki madde 10

- Maddede; organik ürünlerin ithalatı ve ithalat kontrolleri ile ilgili hükme yer verilerek organik ürünlerin ve girdilerin ithalatında takip edilecek usul ve esaslar belirlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 11

→ yürürlükteki madde 11

- Madde ile; yetkilendirilmiş kuruluşlar, işletmeler ve müteşebbislerin denetimine ilişkin usul belirlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 13

→ yürürlükteki madde 13

- Maddede; Kanunda yer alan para cezalarının tahsili ve bu cezalara yapılacak itirazlara ilişkin hükme yer verilmiştir.

Tasarı/teklif geçici madde 1

→ yürürlükteki geçici madde 1

- Madde ile; Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra çıkarılacak olan yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar halen uygulanmakta olan yönetmeliklerin Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edileceği belirtilmektedir.