Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (Lpg) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

- Madde ile Kanunun amaç ve kapsamı belirtilmektedir.

Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) piyasa faaliyetlerinin çerçevesi ile yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan temin olunan LPG'nin, doğrudan veya işlenerek kullanıcılara sunumu düzenlenmiştir.

LPG piyasasının oluşumu ve işleyişine ilişkin temel unsurlar; arz ve çevre güvenliği, ekonomik olma ve rekabet ortamında faaliyette bulunma olarak belirlenmiştir. Maddede, piyasa faaliyetlerini oluşturan sürecin; şeffaflık, eşitlikçi olma ve istikrar temel ilkeleri doğrultusunda düzenlenmesi gereği de vurgulanmıştır. LPG piyasası faaliyetlerinin piyasa kuralları içinde işleyişi amaçlandığından, düzenlemelere ilişkin uygulama araçlarının; yönlendirme, gözetim ve denetim olduğu ifade edilmiştir.

- Maddede, Kanun metninde geçen terimlerin ve kısaltmaların tanımları ve açık ifadeleri yer almaktadır.

- Madde ile, LPG piyasasına dahil olan faaliyetlerden, yapılması "lisans" alma koşuluna bağlı olanlarının tâbi olacağı usul ve esaslar belirtilmiştir.

Lisans vermek suretiyle kamu hizmet alanı oluşturulan faaliyetlerin belirlenmesinde; kamunun can ve mal güvenliği, LPG temini ve arz güvenliği, rekabetin oluşumu ve gelişimi unsurları değerlendirilmiştir.

Lisanların düzenlenmesi konusundaki usul ve esaslar ile bunlar üzerinde Kurum tarafından kullanılacak tasarrufların yetki çerçevesi de hükme bağlanmaktadır.

- Madde ile; piyasa faaliyetinde bulunanların hak ve yükümlülükleri düzenlenmektedir.

Piyasa faaliyetlerinin yürütülmesinde kamuca tanınan hakların ve getirilecek yükümlülüklerin önemli bir unsur olduğu bilinmektedir. Bu çerçevede LPG piyasasında faaliyette bulunanlar için genel nitelikli hak, kısıtlama ve yükümlülükler maddede belirtilmiştir.

- Madde ile; üretim ve dağıtım lisansları kapsamındaki faaliyetlerin yapılabilmesi için Kurumdan lisans alınması gerektiği hükme bağlanmaktadır.

Madde ile ayrıca, LPG dağıtım lisansının verilmesine ve lisans sahiplerinin faaliyetlerine ilişkin ilke ve unsurlar ile lisans türlerine göre uyulması gereken esaslar belirlenmiştir.

Dağıtıcı lisansı sahiplerinin, kendi mülkiyetlerindeki veya sözleşmelerle oluşturacakları bayilerinin istasyonlarına otogaz LPG dağıtımı, kullanıcılara dökme LPG satış ve ikmali, tüplü LPG dağıtım ve pazarlaması, taşıma, dolum ve depolama faaliyetlerinde bulunabilecekleri, otogaz faaliyetine başlayabilmek için öncelikle bu Kanun ile istenen kriterleri sağlayarak tüplü LPG faaliyetini başlatmak ve en az bir dolum tesisini işletmeye almak zorunda oldukları ve başka LPG dağıtıcılarının bayilerine dağıtım yapamayacakları düzenlenmektedir.

Dağıtıcıların, teknik düzenlemelere uygun depolama ve dolum tesisine ve LPG tüplerine sahip olma zorunluluğu ile ikmal edilen günlük ortalama LPG miktarının en az yirmi katını depolama zorunluluğu düzenlenmektedir.

Dağıtıcıların bayiliklerini sözleşme ile oluşturacakları ve diğer dağıtıcıların bayilerine dağıtım yapamayacakları düzenlenmekte, dağıtıcıların, yıllık pazarlama projeksiyonları yapmak ve detayları ile Kuruma her yıl Şubat ayı içinde bildirmek zorunda oldukları belirtilmektedir.

Diğer taraftan, dağıtıcıların yurt içi pazar payının toplam yurt içi pazarın yüzde kırkbeşini geçemeyeceği, kendi işlettiği istasyonlara sübvansiyon ve bayi istasyonlarından farklı uygulama yapamayacağı öngörülmektedir.

Ayrıca, dağıtıcıların otogaz LPG, dökme LPG ve tüplü LPG faaliyetlerini yerine getirirken uymaları gereken temel esaslar da düzenlenmektedir.

- Madde ile, dökme LPG, otogaz LPG, tüplü LPG taşıma faaliyetleri ile depolama ve dolum faaliyetlerinin yapılması için verilecek lisanslara uygulanacak değerleme kriterleri ve lisansın verilmesini gerektirecek teknik ve mali şartların Kurumca belirleneceği öngörülmektedir.

Ayrıca, LPG tüplerinin imalatını gerçekleştirecek olanların da lisans almak ve diğer mevzuatta belirtilen teknik özelliklere uygun üretim yapmakla yükümlü oldukları, tüplerin tamir, bakım ve muayene işlemlerini yapacak olanların bu işlemleri yapabildiklerini Kuruma belgelemek zorunda oldukları düzenlenmektedir.

- Madde ile, otogaz bayilerinin, dağıtıcılar ile yapacakları tek elden satış sözleşmesine göre bayilik faaliyetlerini yürütecekleri, dağıtıcıların ve bayilerin kurdukları istasyonları lisans alarak işletmeye başlayabilecekleri, anlaşma yapılan dağıtıcının tescilli markası ve ambleminin istasyonlarında görünür bir yerde bulundurma zorunlulukları düzenlenmiştir.

Maddede ayrıca, otogaz bayilerinin LPG tüpü dolumu ve satışı yapamayacağı, sadece LPG ile çalışan araçlara uygun otogaz LPG ikmali yapabilecekleri ve istasyonlarında sorumlu müdür çalıştırmakla yükümlü oldukları belirtilmiştir. Ayrıca, otogaz istasyonlarının kamu can ve mal güvenliği açısından konulmuş kriterleri ihlal edemeyeceği düzenlenmiştir.

- Madde ile, tüplü LPG bayilerinin uyması gereken usul ve esaslar düzenlenmiştir.

- Madde ile, dökme LPG kullanıcılarının sözleşme yaptıkları dağıtıcıdan dökme LPG ikmali yapmak ve ilgili mevzuata göre gerekli izinleri almak zorunda oldukları, LPG'yi amacı dışında kullanamayacakları ve dağıtıcının bilgisi dışında sisteme başkalarının müdahale etmesine izin veremeyecekleri düzenlenmektedir.

- Madde ile, LPG alım satımında fiyatların erişilebilir dünya serbest piyasa koşullarına göre müteşebbisler tarafından serbestçe belirlenerek oluşacağı, ancak, LPG piyasasında faaliyetleri ve rekabeti engelleme, bozma veya kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran veya doğurabilecek nitelikte anlaşma veya eylemlerin piyasa düzenini bozucu etkiler oluşturması halinde, gerekli işlemlerin başlatılmasıyla birlikte, her seferinde iki ayı aşmamak üzere faaliyetlerin her aşamasında, bölgesel veya ulusal düzeyde uygulanması için taban ve/veya tavan fiyat tespitine ve gerekli tedbirlerin alınmasına Kurumun yetkili olacağı, belirli bölgelere ve belirli amaçlara yönelik olarak fiyatlara müdahale edilmeksizin kullanıcıların desteklenmesinin usul ve esasları ile miktarının Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu Kararı ile belirleneceği düzenlenmektedir.

- Madde ile, LPG piyasasını ilgilendiren konularda idari karar sürecinde aksaklıklar yaşanmaması amacı ile, piyasa taraflarınca çeşitli idareler nezdinde sürdürülen düzenleme çalışmalarından önce vergi, resim ve harçlara ilişkin düzenlemeler hariç olmak üzere, Kurumun haberdar edilmesi ve çalışmalara iştirak etmesinin sağlanması düzenlenmektedir.

Madde ile ayrıca, Türk Standardları Enstitüsünün piyasa faaliyeti ile ilgili yapacağı standart tespit çalışmalarında Kurumun da temsil edileceği, bu standartların Kurul tarafından mecbur kılınabileceği, Kurumun piyasa faaliyetlerinde tehlikeli eylem, kötü niyet ve haksız rekabet karşısında ve piyasa faaliyetlerine ilişkin malzeme, cihaz ve ekipman üretici satıcı ve servisleri hakkındaki düzenlemelere ilişkin görüş bildirmeye ve ilgili makamlardan talepte bulunmaya yetkili olduğu düzenlenmiştir.

Ayrıca, Kurumun piyasa faaliyetlerine ilişkin kamu davalarına müdahil olabileceği, suç duyurusunda bulunabileceği, mevzuatın uygulanması açısından adli ve mülki makamlardan yaptırım isteyebileceği, Kanunun uygulanmasında diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla koordinasyon halinde olacağı ve uygulamada ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından uzman personel çalıştırabileceği hükümlerine yer verilmiştir.

- Maddede, piyasa faaliyetlerine ilişkin bilgilerin toplanması, kayıt düzeninin oluşturulması ve yapılacak tebligatlar ile ilgili usul ve esasların belirlemesine ilişkin düzenlemeler getirilmiştir.

Kuruma; lisans sahiplerine bildirim yükümlülüğü getirme, bu kişilerin kayıt ve belge sistemlerinin işleyişine yönelik düzenleme yapma ve gerekli gördüğü bilgileri ilgililerden isteme yetkileri tanınmaktadır.

Kurumun lisans sahiplerine ilişkin olarak tutacağı kayıtlar ile lisans sahiplerinden toplanarak Kurumca toplanan bilgilerin kamuoyuna açıklanması hususları madde kapsamına alınmıştır.

Ayrıca, Kurumun piyasa faaliyetlerini kendi personeli ile veya kamu kurum ve kuruluşları ile özel denetim kuruluşlarından hizmet alımı yoluyla denetime tabi tutacağı ve denetimlerin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi için de sabit ve gezici laboratuvarlar kurulabilmesine imkan sağlayan düzenlemeler getirilmiştir.

- Madde ile, lisans sahipleri için sigorta yükümlülüğü getirilmektedir.

LPG; yapısı itibarıyla yanıcı, yakıcı, parlayıcı ve patlayıcı olması nedeniyle, LPG piyasasında faaliyet gösteren bazı tesislerin çeşitli risklerle karşılaşarak devreden çıkması, harap olması veya kullanılamaz duruma gelmesi halinde, bunun sonuçlarının kamu düzenini tehdit eden boyutlara bile ulaşabileceği bilinmektedir. Bu risklerin kamuya yük olamayacak şekilde azaltılması için, LPG tesis ve faaliyetlerine sigorta yükümlülüğü getirilmesi son derece önemlidir. Günümüzde bu tür tesislerin büyük bölümünün sigortalı olduğu, bu nedenle tesisler yönünden piyasa taraflarına ek bir maliyet getirmeyeceği düşünülmekle birlikte, konunun lisans sahiplerinin inisiyatiflerine bırakılamayacak kadar önemli olması nedeniyle Kanun kapsamında düzenlenmesine ihtiyaç bulunmaktadır.

Ayrıca, sigorta yükümlüğüne tabi faaliyetlere getirilebilecek muafiyetlerin Bakanlar Kurulunca belirlenmesi esası benimsenmiştir. Yükümlülük kapsamındaki varlık çeşitlerinin belirlenmesi ile bunların tabi olacağı sigorta kolları gibi hususların ise Kurum tarafından yürürlüğe konulacak yönetmelikler kapsamında düzenlenmesi öngörülmektedir.

- Maddede, LPG dolum tesislerinde ve otogaz istasyonlarında, işlerin yetkili bir uzmanın gözetiminde yürütülmesi için sorumlu müdür bulundurulması zorunluluğu, sorumlu müdürün yetki, sorumluluk ve niteliklerinin Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği belirtilmektedir.

- Madde ile, LPG piyasa faaliyetlerinde çalıştırılan (destek hizmetleri hariç) personelin, LPG'nin özellikleri ve bunun meydana getirebileceği tehlikeler konusunda eğitime tabi tutulacağı öngörülmektedir.

- Madde ile, bu Kanuna göre suç oluşturan fiiller, ceza gruplarına göre sınıflandırılmıştır. Kanunda yer alan idari para cezaları; ağır kusur, birinci derece kusur, ikinci derece kusur olarak üç ayrı grup altında toplanmış ve her grup için uygulanacak ceza tutarları öngörülmüştür.

- Madde ile, lisans kapsamında olan faaliyetlerin geçici veya sürekli olarak durdurulması ve lisansın iptaline ilişkin usul ve esaslar düzenlenmektedir.

Kurumca uygulanacak lisans iptali veya mühürleme işlemlerine rağmen, faaliyetlerini sürdürmekte ısrar edebilecek kişilerin, mahkemelerce yargılanıp suçlu bulunmaları halinde, verilecek cezanın takdirinde, Türk Ceza Kanununun mührün fekki ile ilgili maddesinin esas alınması sağlanmaktadır.

- Madde ile, Kurulun, kendisine intikal eden ihbar veya şikayetler üzerine doğrudan doğruya soruşturma açtırabileceği gibi, soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti amacıyla bir ön araştırma yaptırabileceği öngörülmektedir.

Madde ile ayrıca, Kurul kararına karşı açılacak davaların ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülmesi ve Danıştayın, Kurul kararlarına karşı yapılan başvuruları acele işlerden sayması hüküm altına alınmaktadır.

- Maddede, piyasa faaliyetlerine ilişkin düzenlemeler ile, Kanunun ilgili maddeleri ve piyasanın işleyişi esnasında ihtiyaç duyulan diğer hususların da Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikler ile düzenleneceği, Kurulun yetkilerini özel nitelikli kararlar alarak kullanabileceği ve bu kararları kamuoyuna duyurmasına ilişkin düzenlemeler öngörülmektedir.

- Maddede, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun görevleri arasına LPG piyasası ile ilgili görevlerin de dahil edilmesi amacıyla bu değişiklik öngörülmüştür.

- Petrol Piyasası Kanunu ve Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanununun 6 ncı maddesinde elektrik ve doğal gaza ait Kurul üyeleri ile ilgili yasaklar belirtilmiştir.

Petrol ve LPG Kanunlarının da Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından yürütüleceği öngörüldüğünden, Kurul üyeleri ile ilgili yasaklar arasına Petrol ve LPG'nin de dahil edilmesini sağlamak amacıyla bu düzenleme yapılmıştır.

- Madde ile, Kurumun gelirleri arasına LPG piyasasında faaliyet gösteren lisans sahipleri ile ilgili katılma payı, lisans, onay, izin ve vize işlemleri üzerinden alınacak bedeller ile hibe, yayın, sair gelirlerin de dahil edilmesi düzenlenmektedir.

- Madde ile, Kanunun yürürlüğe girmesinden önce, sıvılaştırılmış petrol gazı dağıtım ve pazarlama şirketlerine, mevcut mevzuat kapsamında tanınan hak ve menfaatler ile yükümlülüklere ilişkin hükümlerin, bu Kanunda belirlenen süre ve esaslar dahilinde, faaliyeti ile ilgili lisans verilinceye kadar saklı kalacağı hususu düzenlenmektedir.

Maddede, otogaz istasyonları ile içinde otogaz tesisi bulunan akaryakıt istasyonlarının sahası içinde, teknik düzenlemelere uygun olarak tesis edilmiş idari büro, araç yıkama ve yağlama tesisleri, müşterilerin acil ihtiyaçlarının giderilmesi için kurulan küçük market vb. tesislerin dışındaki lokanta, ticari ve sosyal amaçlı tesislerin bu Kanunun 7 nci maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen şartlara iki yıl içinde uygun hale getirilmesi öngörülmektedir.

- Madde ile, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte fiilen, bu Kanunla yapılması için lisans alınması gereken faaliyetleri yürüten kişilerin, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra bir yıl içinde durumlarını bu Kanuna uygun hale getirmesi öngörülmektedir.

Süresinde başvurmayan veya süresinde başvurduğu halde durumunu bu Kanuna uygun hale getirmeyenlerin faaliyetlerinin durdurulacağı ve daha önce verilen haklarının hükümsüz kalacağı düzenlenmiştir.

- Madde ile, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte olan LPG ile ilgili kararname, yönetmelik ve tebliğlerde yer alan hükümlerin Kurumca düzenleme yapılıncaya kadar saklı kalacağı, Kurum tarafından oluşturulacak yönetmelik ve diğer mevzuat yürürlüğe girinceye kadar, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce yürütülmekte olan işlemlere ilişkin görevlerin sürdürüleceği, bu süre içerisinde anılan mevzuata istinaden, yeni LPG dağıtım ve pazarlama şirketlerinin kurulmasına ilişkin statü verilmeyeceği öngörülmektedir.

- Madde ile, lisans yönetmeliği yürürlüğe girinceye kadar, lisans isteminde bulunulamayacağı ve söz konusu yönetmeliğin bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi müteakip yüzseksen gün içinde yürürlüğe gireceği düzenlenmektedir.

- Maddede, LPG ithalatı yapılacak ihtisas gümrüklerinin kurulmasına yönelik altyapı ve teçhizatın Kurum tarafından yaptırılması, müteakiben Gümrük Müsteşarlığına devredilmesi ve bu çalışmaların 1/1/2005 tarihine kadar tamamlanması, ayrıca Gümrük Müsteşarlığınca temin edilecek personelin eğitiminin Kurum tarafından sağlanması, böylece LPG ithalatının teknik düzenlemelere uygun olarak yapılması imkânı getirilmektedir.

- Yürürlük maddesidir.

- Yürütme maddesidir.

Sanayi,