Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun

Metin içindeki değişiklik notlarından ve dipnotlardan derlenmiştir. Toplam 24 kayıt.

1. 2 Mart 2024

   • Değiştirildi Geçici Madde 2 geçmişi (madde) 7499 sayılı Kanun, md. 37
     Eski ifade

     üçbin

     Yeni ifade

     onbeşbin
     Değişikliğin gerekçesi

     Teklifle kanun yollarına başvuru süreleri, hafta veya ay olarak belirlenmekte ve bu sürelerin kararın tebliğiyle başlayacağı kabul edilmektedir. Bu kapsamda 2004, 4675, 5271, 5326, 5395, 6100 ve 6502 sayılı Kanunların muhtelif maddelerinde uyum düzenlemesi yapılmaktadır.

     Teklifle, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun adli para cezalarının düzenlendiği 52 nci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Bu kapsamda maddeyle, 5237 sayılı Kanunun 63 üncü ve 75 inci maddeleri ile 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 5 inci maddesinde ve 5275 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesinde değişiklik yapmak suretiyle Türk Ceza Kanununun 52 nci maddesinde yapılması öngörülen değişikliğe uyum sağlanması amaçlanmaktadır.

     Maddeyle, 5271 sayılı Kanunun 272 nci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Düzenlemeyle, hapis cezalarından çevrilen adli para cezaları hariç olmak üzere, ilk derece mahkemelerince verilen adli para cezasına mahkûmiyet hükümleri bakımından belirlenen kesinlik sınırı yükseltilmektedir. Ayrıca, 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun geçici 2 nci maddesinde değişiklik yapılarak bu maddedeki kesinlik sınırı da yükseltilmektedir. Böylelikle, Türk Ceza Kanununun 52 nci maddesinde yapılan bir gün karşılığı adli para cezası miktarının artırılmasına ilişkin değişikliğe uyum sağlanmaktadır.

     Diğer yandan, 5326 sayılı Kanunun 28 inci maddesinde değişiklik yapmak suretiyle idarî para cezalarına karşı başvuru üzerine sulh ceza hakimliklerince verilen kararların kesinlik sınırı, üçbin Türk Lirasından onbeşbin Türk Lirasına çıkarılmaktadır.

2. 21 Aralık 2019

   • Eklendi Geçici Madde 11 geçmişi 7201 sayılı Kanun, md. 10
     Değişikliğin gerekçesi

     Cumhuriyet savcılarının duruşmalara katılması zorunluluğu 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 188 inci maddesinde yer almaktadır.

     2/12/2014 tarihli ve 6572 sayılı Kanunla 5320 sayılı Kanuna eklenen geçici 9 uncu maddeyle, 31/12/2019 tarihine kadar, asliye ceza mahkemelerinde yapılan duruşmalarda Cumhuriyet savcısının bulunmayacağı ve katılma hususunda Cumhuriyet savcısının görüşünün alınmayacağı, ancak verilen hükümler ile tutuklamaya veya salıverilmeye ilişkin kararlara karşı Cumhuriyet savcısının kanun yoluna başvurabilmesi amacıyla dosyanın Cumhuriyet başsavcılığına gönderileceği düzenlenmiş, böylelikle asliye ceza mahkemelerinde yapılan duruşmalarda Cumhuriyet savcısının bulunma zorunluluğu geçici olarak 31/12/2019 tarihine kadar kaldırılmıştır.

     Maddeyle, Cumhuriyet savcılarının mevcut soruşturmaları daha etkin ve süratli bir şekilde yürütebilmelerine ve sonuçlandırabilmelerine imkân sağlamak amacıyla asliye ceza mahkemelerinde duruşmaya çıkmaya başlayacağı tarih 1/9/2020 olarak düzenlenmektedir.

3. 15 Ağustos 2017

   • Eklendi Madde 16 geçmişi 694 sayılı KHK, md. 152 · 7078 sayılı Kanunla aynen kabul

4. 24 Kasım 2016

   • Eklendi Geçici Madde 10 geçmişi 6763 sayılı Kanun, md. 38

5. 1 Temmuz 2016

   • Eklendi Madde 8 geçmişi (cümle) 6723 sayılı Kanun, md. 33
     Değişikliğin gerekçesi

     5320 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasında, bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden önce aleyhine temyiz kanun yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 322 nci maddesinin dördüncü, beşinci ve altıncı fıkraları hariç olmak üzere, 305 ila 326 ncı maddelerinin uygulanması ve temyiz incelemesinin Yargıtay tarafından yapılması hükme bağlanmıştır. Bir başka ifadeyle kararların tabi olacağı kanun yolu karar tarihine göre değil, kanun yolu müracaat tarihine göre belirlenmektedir. Maddeyle, uygulamada yaşanabilecek karışıklıkların önlenmesi amacıyla kararın tabi olacağı kanun yolunun tespitinde karar tarihi esas alınmaktadır. Böylece istinaf mahkemelerinin faaliyete geçmesinden önce verilen kararlar hakkında istinaf usulü uygulanmayacak, bu mahkemelerin faaliyete geçmesinden sonra verilen kararlar ise istinaf kanun yoluna tabi olacaktır. Bununla birlikte oluşabilecek tereddütlerin önüne geçilebilmesi amacıyla istinaf mahkemelerinin faaliyete geçmesinden önce verilen kararlara ilişkin dosyaların Yargıtay tarafından istinaf mahkemelerine gönderilemeyeceği vurgulanmaktadır.

6. 2 Aralık 2014

   • Eklendi Geçici Madde 9 geçmişi 6572 sayılı Kanun, md. 45
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle, Cumhuriyet savcılarının soruşturma işlemlerini daha etkin ve süratli bir şekilde yerine getirebilmelerini temin etmek amacıyla asliye ceza mahkemelerindeki duruşmalara, 1/9/2019 tarihine kadar katılmamaları hükme bağlanmaktadır. Ayrıca, katılma hususunda Cumhuriyet savcısının görüşünün alınmaması ve Cumhuriyet savcısının asliye ceza mahkemesince verilen hükümler ile tutuklamaya veya salıverilmeye ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurabilmesi öngörülmektedir.

     6545 sayılı Kanunla, sulh ceza mahkemelerinin kapatılarak yargılama işlemlerinin asliye ceza mahkemeleri tarafından yürütüleceğine ilişkin hüküm sonrasında artan asliye ceza mahkemesi sayısının Cumhuriyet savcısı ihtiyacını artırması nedeniyle böyle bir düzenlemeye ihtiyaç duyulmuştur. Öte yandan, bölge adliye mahkemelerinin yakın zamanda faaliyete geçirilmesi planlandığından, ortaya çıkacak Cumhuriyet savcısı ihtiyacının karşılanması da amaçlanmaktadır.

7. 18 Haziran 2014

   • Eklendi Ek Madde 1 geçmişi 6545 sayılı Kanun, md. 83
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle, 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanuna ek madde eklenmekte ve kanunlarda sulh ceza mahkemesine ve sulh ceza hâkimine yapılan atıfların, yeni kurulan sistemde hangi mahkeme veya hâkimliğe yapıldığı belirlenmektedir.

   • Yürürlükten kaldırıldı Geçici Madde 4 geçmişi 6545 sayılı Kanun, md. 103
     Değişikliğin gerekçesi

     Tasarıyla, bölge idare mahkemelerinin görevleri yeniden düzenlendiğinden bölge idare mahkemelerinin ve bölge idare mahkemesi başkanlarının görevlerini düzenleyen 2576 sayılı Kanunun 8 inci ve 9 uncu maddeleri yürürlükten kaldırılmaktadır.

     İdari yargıda itiraz kanun yolu kaldırılarak istinaf kanun yolu kabul edildiğinden 2577 sayılı Kanunun 47 nci maddesi ve kararın düzeltilmesi kanun yolu kaldırıldığından aynı Kanunun 54 üncü maddesi yürürlükten kaldırılmaktadır.

     Sulh ceza hâkimliğinin görevi soruşturma aşamasında hâkim tarafından verilmesi gereken kararları vermek, bunlara ilişkin işleri yapmak ve bunlara karşı yapılan itirazları incelemek şeklinde belirlendiği ve kovuşturma aşamasına ilişkin herhangi bir görev verilmediği dikkate alınarak, sulh ceza mahkemesinin kuruluşuna ilişkin olarak 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 8 inci ve 9 uncu maddesinde yer alan “sulh ceza” ibareleri madde metninden çıkarılmaktadır.

     Diğer yandan, Cumhuriyet savcılarının sulh ceza mahkemelerindeki görevleriyle ilgili olarak Ceza Muhakemesi Kanununun 188 inci ve 238 inci maddesinde yer alan düzenlemeler yürürlükten kaldırılmaktadır.

   • Eklendi Geçici Madde 6 geçmişi 6545 sayılı Kanun, md. 84
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle, 5320 sayılı Kanuna geçici 6 ncı madde eklenmekte ve sulh ceza mahkemeleri kaldırılmaktadır. Bununla birlikte, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yirmi gün içinde sulh ceza hâkimliklerinin kurulması öngörülmektedir.

     Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, sulh ceza mahkemelerinde görülmekte olan dava dosyaları bir ay içinde yetkili asliye ceza mahkemelerine, görülmekte olan işlerden, sulh ceza hâkimliğince bakılması gerekenler, sulh ceza hâkimliklerinin kurulmasından itibaren onbeş gün içinde yetkili sulh ceza hâkimliğine devredilmesi gerekmektedir.

     Sulh ceza mahkemelerince verilen kararlardan Yargıtay incelemesinde olanlar hakkında sadece görev nedeniyle bozma kararı verilemeyecektir. Maddeyle, sulh ceza mahkemelerin kaldırılmasına ve sulh ceza hâkimliklerinin kurulmasına ilişkin geçiş hükümleri düzenlenmektedir.

     Öte yandan, Türk Ceza Kanununun 191 inci maddesine göre kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alma, kabul etme veya bulundurma ya da kullanma suçu kapsamında yargılama aşamasında karar verilebilen tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine, tasarıda yapılması öngörülen değişiklikle Cumhuriyet savcısı tarafından soruşturma aşamasında karar verilmesi sağlanmaktadır.

     Bununla birlikte, hâlen bu suç kapsamında görülmekte olan davalarda nasıl bir yol izleneceğine ilişkin uygulamada tereddütler oluşabilecektir. Tasarıya geçici madde eklenmek suretiyle, görülmekte olan davalarda 191 inci madde kapsamında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi ve ilgili hakkında denetimli serbestlik tedbiri uygulanması sağlanmaktadır.

     Nuri /

   • Eklendi Geçici Madde 7 geçmişi 6545 sayılı Kanun, md. 85
   • Eklendi Geçici Madde 8 geçmişi 6545 sayılı Kanun, md. 86

8. 2 Temmuz 2012

   • Eklendi Geçici Madde 5 geçmişi 6352 sayılı Kanun, md. 101
     Değişikliğin gerekçesi

     5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 308 inci maddesinde yapılan değişiklik nedeniyle, 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanuna, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Yargıtay Ceza Genel Kurulunda bulunan ve henüz karara bağlanmamış dosyalar hakkında nasıl bir işlem yapılacağına açıklık getirilmesi amacıyla geçici bir hüküm eklenmektedir.

9. 31 Mart 2011

   • Eklendi Geçici Madde 2 geçmişi 6217 sayılı Kanun, md. 26
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanuna geçici maddeler eklenmektedir.

     Eklenen geçici 2 nci maddeyle bölge adliye mahkemeleri faaliyete geçinceye kadar hapis cezasından çevrilen adlî para cezaları hariç olmak üzere, üçbin Türk Lirası dâhil adlî para cezasına mahkûmiyet hükümlerine karşı temyiz yoluna başvurulamayacağı düzenlenmektedir.

     Eklenen geçici 3 üncü maddeyle Cumhuriyet savcılarının soruşturma işlemlerini daha etkin ve süratli bir şekilde yerine getirebilmeleri amacıyla asliye ceza mahkemelerindeki duruşmalarda 1/1/2016 tarihine kadar bulunmayacakları, katılma hususunda Cumhuriyet savcısının görüşünün alınmayacağı, Cumhuriyet savcısının asliye ceza mahkemesince verilen hükümler ile tutuklamaya veya salıverilmeye ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurabileceği hüküm altına alınmaktadır.

     Asliye ceza mahkemelerince bakılan davalarda, tutuklamaya veya salıverilmeye ilişkin olarak verilen kararlar ve yargılama sonunda verilen hükümler hakkında kanun yoluna başvurabilmesi imkânının tanınması amacıyla dosya Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilecektir.

     DİLEK 725 - Eklenen geçici 4 üncü maddeyle, bölge adliye mahkemeleri Cumhuriyet başsavcılığı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 1/11/2016 tarihine kadar tebliğname düzenlemesi uygulamasından vazgeçilmektedir. Böylece yargının hızlandırılması ve özellikle tebliğnamenin tebliği kurumu sebebiyle kaybedilen zamandan tasarruf edilmesi amaçlanmaktadır.

   • Eklendi Geçici Madde 3 geçmişi 6217 sayılı Kanun, md. 26
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanuna geçici maddeler eklenmektedir.

     Eklenen geçici 2 nci maddeyle bölge adliye mahkemeleri faaliyete geçinceye kadar hapis cezasından çevrilen adlî para cezaları hariç olmak üzere, üçbin Türk Lirası dâhil adlî para cezasına mahkûmiyet hükümlerine karşı temyiz yoluna başvurulamayacağı düzenlenmektedir.

     Eklenen geçici 3 üncü maddeyle Cumhuriyet savcılarının soruşturma işlemlerini daha etkin ve süratli bir şekilde yerine getirebilmeleri amacıyla asliye ceza mahkemelerindeki duruşmalarda 1/1/2016 tarihine kadar bulunmayacakları, katılma hususunda Cumhuriyet savcısının görüşünün alınmayacağı, Cumhuriyet savcısının asliye ceza mahkemesince verilen hükümler ile tutuklamaya veya salıverilmeye ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurabileceği hüküm altına alınmaktadır.

     Asliye ceza mahkemelerince bakılan davalarda, tutuklamaya veya salıverilmeye ilişkin olarak verilen kararlar ve yargılama sonunda verilen hükümler hakkında kanun yoluna başvurabilmesi imkânının tanınması amacıyla dosya Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilecektir.

     DİLEK 725 - Eklenen geçici 4 üncü maddeyle, bölge adliye mahkemeleri Cumhuriyet başsavcılığı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 1/11/2016 tarihine kadar tebliğname düzenlemesi uygulamasından vazgeçilmektedir. Böylece yargının hızlandırılması ve özellikle tebliğnamenin tebliği kurumu sebebiyle kaybedilen zamandan tasarruf edilmesi amaçlanmaktadır.

   • Eklendi Geçici Madde 4 geçmişi 6217 sayılı Kanun, md. 26
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanuna geçici maddeler eklenmektedir.

     Eklenen geçici 2 nci maddeyle bölge adliye mahkemeleri faaliyete geçinceye kadar hapis cezasından çevrilen adlî para cezaları hariç olmak üzere, üçbin Türk Lirası dâhil adlî para cezasına mahkûmiyet hükümlerine karşı temyiz yoluna başvurulamayacağı düzenlenmektedir.

     Eklenen geçici 3 üncü maddeyle Cumhuriyet savcılarının soruşturma işlemlerini daha etkin ve süratli bir şekilde yerine getirebilmeleri amacıyla asliye ceza mahkemelerindeki duruşmalarda 1/1/2016 tarihine kadar bulunmayacakları, katılma hususunda Cumhuriyet savcısının görüşünün alınmayacağı, Cumhuriyet savcısının asliye ceza mahkemesince verilen hükümler ile tutuklamaya veya salıverilmeye ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurabileceği hüküm altına alınmaktadır.

     Asliye ceza mahkemelerince bakılan davalarda, tutuklamaya veya salıverilmeye ilişkin olarak verilen kararlar ve yargılama sonunda verilen hükümler hakkında kanun yoluna başvurabilmesi imkânının tanınması amacıyla dosya Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilecektir.

     DİLEK 725 - Eklenen geçici 4 üncü maddeyle, bölge adliye mahkemeleri Cumhuriyet başsavcılığı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 1/11/2016 tarihine kadar tebliğname düzenlemesi uygulamasından vazgeçilmektedir. Böylece yargının hızlandırılması ve özellikle tebliğnamenin tebliği kurumu sebebiyle kaybedilen zamandan tasarruf edilmesi amaçlanmaktadır.

10. 26 Şubat 2008

    • Değiştirildi Madde 12 geçmişi (fıkra) 5739 sayılı Kanun, md. 6
      Eski ifade

      1 Nisan 2008

      Yeni ifade

      31 Aralık 2010
      Değişikliğin gerekçesi

      Maddeyle, 23/03/2005 tarihli ve 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "1 Nisan 2008" tarihi uygulamada doğabilecek tereddütlerin giderilmesi amacıyla "31 Aralık 2010" olarak değiştirilmiştir.

11. 5 Nisan 2007

    • İptal edildi Madde 8 geçmişi Anayasa Mahkemesi kararı (E.2005/127 K.2007/42)

12. 6 Aralık 2006

    • Eklendi Madde 8 geçmişi (cümle) 5560 sayılı Kanun, md. 29
      Değişikliğin gerekçesi

      Maddeyle, 5320 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasına cümle eklenmiştir. Bu değişiklikle, Yargıtay ceza daireleri ile ceza genel kurulu kararlarındaki yazıma ilişkin maddi hataların düzeltilmesi amaçlanmaktadır.

    • Değiştirildi Madde 13 geçmişi 5560 sayılı Kanun, md. 30
      Eski ifade

      Müdafi, vekil ve uzlaştırıcı ücreti
      Değişikliğin gerekçesi

      Maddeyle, 5320 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi değiştirilmiştir.

      Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince soruşturma ve kovuşturma makamlarının istemi üzerine baro tarafından görevlendirilen müdafi ve vekile ödenecek ücretin belirlenmesine ve ödenmesine ilişkin usul ve esaslara yer verilmiş ve bu ücret yargılama giderlerinden sayılarak mahkumiyet halinde bütçeye geri dönmesine imkân sağlanmıştır.

13. 22 Mayıs 2005

    • Değiştirildi Madde 18 geçmişi (fıkra) 5347 sayılı Kanun, md. 1

      22/5/2005 tarihli ve 5347 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan "1 Nisan 2005“ ibaresi, "1 Haziran 2005“ olarak değiştirilmiştir.

14. 11 Mayıs 2005

    • Eklendi Geçici Madde 1 geçmişi 5347 sayılı Kanun, md. 3
    • Değiştirildi Madde 6 geçmişi (fıkra) 5347 sayılı Kanun, md. 1
      Eski ifade

      1 Nisan 2005

      Yeni ifade

      1 Haziran 2005
      Değişikliğin gerekçesi

      23.3.2005 tarih ve 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun yürürlük tarihi 1 Haziran 2005 tarihine ertelenmiştir. Maddeyle Kanunun 6 ncı ve 18 inci maddelerinde yer alan "1 Nisan 2005" ibarelerinin 5328 sayılı Kanunla getirilen düzenlemeye paralel olarak "1 Haziran 2005" olarak değiştirilmesi amaçlanmıştır.

    • Eklendi Madde 12 geçmişi (fıkra) 5347 sayılı Kanun, md. 2

      11/5/2005 tarihli ve 5347 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “yazılı suçlar” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar" ibaresi eklenmiştir.

      Değişikliğin gerekçesi

      5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 102 nci maddesinde tutukluluk süreleri düzenlenmiştir. Söz konusu düzenleme ile 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununda belirlenen tutukluluk süreleri kısaltılmıştır. 5320 sayılı Kanunun 12 nci maddesinde ise Ceza Muhakemesi Kanununun 102 nci maddesi hükmünün yürürlük tarihi aynı Kanunun 250 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yazılı suçlar bakımından 1 Nisan 2008 tarihine ertelenmiştir. Bunun dışında kalan diğer suçlar bakımından tutukluluk sürelerine ilişkin hüküm 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girecektir.

      Ceza Muhakemesi Kanununun 102 nci maddesinde belirlenen tutukluluk sürelerinin halen mahkemelerde ya da Yargıtay' da derdest olan davalar bakımından uygulanması halinde bazı aksaklıkların ortaya çıkması ihtimali göz önüne alınarak ağır ceza mahkemelerinin görev alanına giren suçlar bakımından da Ceza Muhakemesi Kanununun 102 nci maddesinin 1 Nisan 2008 tarihinde yürürlüğe girmesi hükme bağlanmaktadır.

15. 31 Mart 2005

    • Değiştirildi Madde 19 geçmişi (bent) 5328 sayılı Kanun, md. geçici 1

      31/3/2005 tarihli ve 5328 sayılı Kanunun Geçici 1 inci maddesiyle bu bentte yer alan "1 Nisan 2005“ ibaresi, "1 Haziran 2005“ şeklinde değiştirilmiştir.