İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 4. hâli

Türkiye İstatistik Kanunu

Kanun numarası
5429
Kabul tarihi
10.11.2005
Resmî Gazete
18.11.2005 / 25997
Düstur
5. tertip, cilt 45
Son değişiklik
25.12.2024
Madde sayısı
22

Birinci Kısım

Genel Hükümler

Madde 1

Amaç

1 değişiklik

Bu Kanunun amacı; resmî istatistiklerin üretimine ve organizasyonuna ilişkin temel ilkeleri ve standartları belirlemek; ülkenin ihtiyaç duyduğu alanlarda veri ve bilgilerin derlenmesini, değerlendirilmesini, gerekli istatistiklerin üretilmesini, yayımlanmasını, dağıtımını ve Resmî İstatistik Programında istatistik sürecine dâhil kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamaktır.[1]

Madde gerekçesi

Bu madde ile, Kanunun amacı belirtilerek, resmi istatistiklerin sistemi ve organizasyonuna ilişkin çerçeve çizilmiş; hizmetin daha etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi için istatistik sisteminin koordinasyonunu sağlamak üzere Devlet İstatistik Enstitüsünün, Türkiye İstatistik Kurumu şeklinde yeniden kurulması öngörülmüştür.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 890 · tasarı/teklifin madde 1 gerekçesi

Madde 2

Tanımlar

1 değişiklik

Bu Kanunun uygulanmasında;

a) Kurum: Türkiye İstatistik Kurumunu (TÜİK),

b) Konsey: İstatistik Konseyini,

c) Başkanlık: Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığını,

d) Başkan: Türkiye İstatistik Kurumu Başkanını,

e) Kurum ve kuruluşlar: Cumhurbaşkanlığı ve bakanlıklar ile bunların bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarını, mahallî idareler ve bunların bağlı ve ilgili kuruluşları ile birlik ve şirketlerini, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası ve üniversiteler de dâhil olmak üzere, tüzel kişiliği haiz enstitü, teşebbüs, teşekkül, birlik, döner sermaye, fon ve sair adlarla kurulmuş olan diğer kurum ve kuruluşlar ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını,[2]

f) Program: Resmî İstatistik Programını,

g) Resmî istatistik: Türkiye İstatistik Kurumu veya Programda yer alan konularda istatistik üretecek kurum ve kuruluşlar tarafından derlenen verilerin, kitle özelliklerini ortaya koymak amacıyla işlenmesi ile elde edilen bilgiyi,

h) İstatistikî birim: Yapılan sayım veya örnekleme çalışmalarına konu olan, hakkında veri toplanacak gerçek ve tüzel kişiler ile kurum ve kuruluşları,

i) Kitle: Sayım veya örneklemeye konu olan istatistikî birim veya alt birimlerin tamamını,

j) Sayım: Kitle özelliklerini ortaya koymak üzere ilgili tüm istatistikî birimlerden veri derlenmesini,

k) Örnekleme: Kitleyi oluşturan istatistikî birimler arasından kitleyi temsil etmek üzere belli sayıda birimin seçilmesi işlemini,

l) Ulusal kayıt sistemi: Kurum ve kuruluşların idarî işlemlerini yürütmek amacıyla kayıt altına aldıkları bilgilerin standartlaştırılarak tanımlanmış tek bir numara vasıtasıyla ulusal düzeyde ilgili diğer kurum ve kuruluşların kayıtları ile konuşabilirliğinin sağlandığı veri tabanı sistemini,

m) Alan çalışması: İstatistik çalışmalarıyla ilgili her türlü veriyi derlemek üzere istatistikî birim ile görüşülmesi, bilgilerin anket formuna aktarılması ve bu formların Başkanlığa teslimine kadar geçen sürede yapılan çalışmaları,

n) Veri: Anket veya idarî kayıtlar yoluyla elde edilen nicel ve/veya nitel istatistikî bilgileri,

o) Bireysel veri: Hakkında bilgi toplanan istatistikî birimlerin, özellikleri ile birlikte tanımlandığı veriyi,

p) Doğrudan tanınma: Bir istatistikî birimin kimliğinin adı, adresi veya resmen verilmiş ve genel olarak bilinen bir kimlik numarası ile ortaya çıkarılmasını,

r) Dolaylı tanınma: Bir istatistikî birimin kimliğinin, doğrudan tanımlamada yer almayan diğer özelliklerinden faydalanılarak ortaya çıkarılmasını,

s) Gizli veri: İstatistik birimin doğrudan veya dolaylı bir şekilde özellikleri ile birlikte tanınabilmesine ve bu şekilde bireysel bilgilerin açığa çıkarılmasına imkân sağlayan bireysel veya tablo hâlinde saklı tutulan veriyi,

t) İstatistik amaçlı kullanım: İstatistik birimlerden toplanan verilerin sadece istatistikî tabloların oluşturulması ve istatistikî analizlerin yapılması için kullanımını,

u) Dağıtım: Kullanılan şekil ve araçlara bakılmaksızın, istatistikî bilgilerin kullanıcılara sunulmasını,

İfade eder.

Madde gerekçesi

Bu madde ile, Türk İstatistik Sisteminin tek bir kanun ile düzenlenmesinin amaçlanması nedeniyle, Resmi İstatistik üretiminde sorumlu ve ilgili tüm kurum, kuruluşlarla özel kişilerin uygulamalarında birliği ve yeknesaklığı sağlamak amacıyla Kanunda geçen önemli istatistik terimlerinin tanımları yapılmıştır.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 890 · tasarı/teklifin madde 2 gerekçesi

İkinci Kısım

Resmî İstatistik Programı, Bilgi Derleme ve Gizlilik

Birinci Bölüm

Resmî İstatistik Programı, İlkeler, Uygulama Esasları ve Makamları

Madde 3

Resmî İstatistik Programı

1 değişiklik

Resmî İstatistik Programı, ulusal ve uluslararası düzeyde ihtiyaç duyulan konularda üretilecek resmî istatistiklere ilişkin çerçeveyi oluşturur. Sayım ve araştırmalar Program çerçevesinde yapılır.

Program; mevcut kaynakları, cevap verenlerin üzerindeki yükü, fayda-maliyet ilişkisini göz önüne alarak, ülkenin ekonomi, sosyal, demografi, kültür, çevre, bilim, teknoloji ve ihtiyaç duyduğu diğer alanlardaki durumunun tespit edilmesi ve izlenmesi için gereken istatistikleri kapsar.

Program, Konseyin istişarî görüşleri doğrultusunda Başkanlık tarafından beş yıllık olarak hazırlanır ve Cumhurbaşkanlığına sunulur. Program, Cumhurbaşkanı kararının Resmî Gazetede yayımlanmasıyla yürürlüğe girer. Gerekli hâllerde Programda değişiklik, ilgili kuruluşların görüşü alınarak Başkanlığın teklifi üzerine Cumhurbaşkanı kararı ile yapılır ve Resmî Gazetede yayımlanır. Programın yürütülmesinden Başkanlık sorumludur.[3]

Başkanlık, Programın uygulanması konusunda Konseye sunulmak üzere Yıllık İzleme Raporları hazırlar ve uygun araçlarla kamuoyuna duyurur.

Madde gerekçesi

Bu madde ile, istatistik sisteminin bütünlüğü içerisinde uzun dönemli Resmi İstatistik Programının Bakanlar Kurulu kararıyla çıkarılacağı, bu Programda üretilecek istatistiklerin ve sorumlu kuruluşların belirleneceği ve Programın Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe gireceği, buna dayalı olarak da Yıllık Uygulama ve İzleme Raporlarının hazırlanacağı hükme bağlanmıştır. Bu hükümler Avrupa Birliğinin istatistik alanındaki müktesebatının bir parçası olarak Kanunda yer almıştır. Avrupa Birliği üyesi ülkelerin istatistik mevzuatlarında da benzer hükümler bulunmaktadır. Resmi İstatistik Programı ile tüm resmi istatistik faaliyetleri tek elden koordine edilmiş ve daha sistemli çalışmaların önü açılmış olacaktır. Böylelikle zamanlı, sistemli ve kaynak tasarrufu yapılarak istatistik üretmek mümkün olabilecektir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 890 · tasarı/teklifin madde 3 gerekçesi

Madde 4

İlkeler

Resmî istatistiklerin kalitesinin geliştirilmesi için Program kapsamında üretilen istatistikler, güvenilirlik, tutarlılık, tarafsızlık, istatistikî gizlilik, güncellik ve şeffaflık ilkelerine göre hazırlanır ve uygulanır.

Resmî istatistiklerin gerçekleri yansıtmasının sağlanması, tüm kullanıcılara tarafsız ve eş zamanlı olarak sunulması, gizlilik ilkesine riayet edilmesi, kamuoyunun bilgi edinme hakkının gözetilmesi temel esaslardır.

Resmî istatistiklerin kalitesinin ve ilkelere uygunluğunun değerlendirilebilmesi için gerekli tüm bilgiler ve resmî istatistik üretiminde kullanılan yöntemler kamuoyuna açıklanır.

Programı uygulayan tüm kurum ve kuruluşlar ile görevliler, bu Kanunda ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılacak her türlü düzenleyici işlemlerde belirtilen ilkelere uymakla yükümlüdür.

Madde 5

Uygulama esasları

Programda; üretilecek tüm resmî istatistiklerin amaç, kapsam, yöntem, sıklık, iş plânı ve dağıtım ilkeleri ile çalışmayı yürütecek ve koordine edecek kurum ve kuruluşlar açıkça belirtilir.

Söz konusu kurum ve kuruluşlar, Programda kendilerine verilen görev ve sorumlulukları belirtilen zamanda yerine getirmekle yükümlüdür. Bu görev ve sorumluluklar Programın yürürlüğe girmesiyle başlar.

Madde gerekçesi

Bu maddede Resmi İstatistik Programının amacı, kapsamı, yöntemi ve benzeri hususlarda sorumlu kurum ve kuruluşların uygulamaya yönelik esasları belirlenmiştir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 890 · tasarı/teklifin madde 4 gerekçesi

Madde 6

Uygulama makamları

Resmî istatistikler Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı ve Programda belirtilen kurum ve kuruluşlar tarafından üretilir, dağıtılır ve yayımlanır. Kurum ve kuruluşların, görev alanları ile ilgili resmî istatistiklere ilişkin veri derleme, değerlendirme ve yayımlama görev ve yetkisi Programda açıkça belirtilir. Bu kurum ve kuruluşlar, talep edilmesi durumunda, derlenen verileri istenilen zamanda Başkanlığa vermekle yükümlüdür. Diğer yasal düzenlemelerdeki gizlilik hükümleri belirtilerek Kuruma iletilen veri ve bilgilerin korunmasında ve saklanmasında söz konusu gizlilik hükümleri aynen uygulanır. Başkanlık, kurum ve kuruluşlar tarafından derlenen resmî istatistikleri de yayımlayabilir ve dağıtabilir.

Kurum ve kuruluşların Programda yer almayan istatistikî konulardaki çalışmaları ile gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişiliğine sahip kuruluşlarca yapılan sayım veya araştırmalara ait sonuçlar resmî istatistik olarak kabul edilmez.

İstatistikî sonuçlar içeren araştırma faaliyetleri yürüten gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişiliğine sahip kuruluşlar, araştırmalarının sonuçlarını basın ve yayın yoluyla kamuoyuna açıklamaları hâlinde, araştırmanın kapsam, örnekleme yöntemi ve örnek hacmi, veri derleme yöntemi ve uygulama zamanını araştırma sonuçlarıyla birlikte kamuoyuna açıklamakla yükümlüdürler.

Madde gerekçesi

Bu madde ile, resmi istatistiklerin üretimi, dağıtımı ve yayımlanmasında yetkili ve sorumlu kurum ve kuruluşlar ile uygulama makamları belirtilerek hangi istatistiklerin resmi istatistik olarak kabul edileceği açıklığa kavuşturulmuştur. Ayrıca tek bir istatistik sistemine geçilmesi nedeniyle ülke genelinde istatistikle ilgili koordinasyon belirlenmiştir. Programda belirtilmeyen konularda istatistik amaçlı bilgi toplamada diğer kamu ve özel sektör kuruluşlarına serbestlik getirilmesi düzenlenmiş; ancak, kamuoyunun yanıltılmaması amacıyla bunların topladıkları bu bilgileri kullanıma açmalarının esas ve usulleri de belirlenmiştir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 890 · tasarı/teklifin madde 5 gerekçesi

İkinci Bölüm

Bilgilerin Toplanması, Dağıtımı ve Gizliliği

Madde 7

Bilgi isteme, bilgilerin doğruluğunu araştırma, kontrol ve saklama

Başkanlık, Kurumun görev alanına giren konularla ilgili sayım ve araştırmalarda, istatistik üretimi için gerekli gördüğü her türlü ortamdaki veri ve bilgiyi, tüm istatistikî birimlerden, Başkanlıkça belirlenen şekil, süre ve standartlarda doğrudan isteme yetkisine sahiptir.

Başkanlık, gerektiğinde verilen veri veya bilgilerin doğruluğunu araştırmaya, kontrol etmeye, ilgililerden ek bilgi ve belge istemeye, araştırma ve kontroller sonucu düzenlenecek belgelerle gerçek veri ve bilgiyi belirlemeye yetkilidir.

Başkanlığın veri ve bilgi derleme ve yayımlama işlemleri dâhil her türlü faaliyetleri elektronik ortamda yapılabilir, arşivlenebilir ve elektronik imza kullanılabilir.

Elektronik ortamda tutulan bilgilere ilişkin belgeler, bu veri ve bilgilerin kesinleşip kullanıma açık hâle gelmesine kadar saklanır ve bu sürenin sonunda imha edilir.

Madde gerekçesi

Resmi istatistiklerin üretiminden sorumlu olan Türkiye İstatistik Kurumu, bu faaliyeti gerçekleştirmek üzere bazı verilere ihtiyaç duyacaktır. Bu verilerin kaynağı araştırma konusuna göre kamu kurum ve kuruluşları, özel kişiler ve işletmeler olabilir. Bu madde ile istatistik faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için Türkiye İstatistik Kurumuna, ilgili birimlerden veri ve bilgi isteme yetkisi verilirken, alınan bilgilerin gizlilik ilkeleri çerçevesinde kullanımı ve saklanması da Kurumun sorumluluğuna verilmektedir.

Kâğıt ortamında elde edilen veriler, manyetik ortama aktarıldıktan sonra işlenebilmekte ve gerekli analiz çalışmaları yapılmaktadır. Bu nedenle veri derleme işleminin yapıldığı tüm çalışmalarda manyetik ortama aktarım yapılmakta, ancak manyetik ortama aktarılan bu veriler mevzuata göre resmi belge niteliği taşımamakta, resmi belgeye ihtiyaç duyulduğunda tekrar kâğıt ortamına dönülmesi gerekmektedir.

Bunun için ise kâğıtların belirli bir süre saklanması mecburiyeti bulunmaktadır. Bu durum sürekli veri derleyen Kurumun işlerini aksatmakta, arşiv ve depolama sorununa yol açmaktadır. Dolayısıyla bu madde kapsamında elektronik ortamda tutulan verilerin resmi belge niteliğinde olması sağlanmakta ve Kuruma elektronik imza kullanabilme yetkisi tanınmaktadır. Veri ve bilgilerin saklanması, imhası ve elektronik imza kullanım yetkisinin esaslarının yönetmelikle belirlenmesi öngörülmüştür.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 890 · tasarı/teklifin madde 38 gerekçesi

Madde 8

Cevap verme yükümlülüğü ve sınırları

2 değişiklik

(İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 20/3/2008 tarihli ve E.: 2006/167, K.: 2008/86 sayılı Kararı ile.; Yeniden Düzenleme: 25/11/2008-5813/1 md.)

İstatistikî birimler, ülkenin ekonomi, sosyal, demografi, kültür, çevre, bilim, teknoloji ve ihtiyaç duyulan diğer alanlardaki resmi istatistikleri üretmek üzere, Anayasa’da belirlenen temel haklar ve ödevler çerçevesinde, kendilerinden istenen veri veya bilgileri, Başkanlığın belirleyeceği şekil, süre ve standartlarda eksiksiz ve doğru olarak ücretsiz vermekle yükümlüdür.

Madde gerekçesi

Resmi istatistikleri zamanında ve doğru olarak üretmek, bu istatistiklerin üretiminden sorumlu olan kuruma bazı yetkiler ve gerekli olan veri toplama süreçlerinde yer alan birimlere de bir takım sorumluluklar getirmektedir.

Verilerin ilgili birimlerden zamanında, doğru ve istenen şekilde sağlanabilmesi, sonuçta üretilecek istatistiklerin kullanışlılığı, kalitesi ve güvenilirliği üzerinde çok önemli bir etkiye sahiptir. Bu nedenle bu maddede ilgili tüm istatistiki birimlerin (hanehalkı, işletme, birey, vb.) veri derlemek üzere Kurum tarafından kendilerine başvurulduğunda, istenen bilgileri zamanında, doğru ve istenen formatta ücretsiz olarak verme yükümlülükleri düzenlenmektedir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 890 · tasarı/teklifin madde 39 gerekçesi

Madde 9

İdarî verilere erişim

Kurum ve kuruluşlar, resmî istatistik üretiminde kullanılmak üzere, kendi görev alanları ile ilgili konularda topladıkları, işledikleri ve sakladıkları kayıt ve diğer veri dosyalarını ve her türlü harita ile uzaktan algılanmış veriyi, belirlenen süre içerisinde ücret talep etmeksizin Başkanlığa vermek veya kullanımına açmakla yükümlüdürler.

Madde gerekçesi

Bu madde ile, kamu kurum ve kuruluşları, kendi görev alanlarına giren işler konusunda derledikleri veriyi, resmi istatistiklerin üretimi için gerekli olan hallerde Türkiye İstatistik Kurumuna zamanında ve istenen formatta, ücret talep etmeksizin vermekle veya bu amaçla kurdukları veri tabanlarını Türkiye İstatistik Kurumunun kullanımına açmakla yükümlü kılınmaktadır. Böylelikle, Kurumun istatistik alanında koordinasyon görevi güçlendirilmektedir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 890 · tasarı/teklifin madde 40 gerekçesi

Madde 10

Ulusal kayıt sistemleri

Kurum ve kuruluşlar kendi görev alanlarına ilişkin ulusal kayıt sistemlerini Başkanlığın belirlediği standartlarda oluşturmak, güncellemek ve Başkanlığın istatistik amaçlı kullanımına açmakla yükümlüdür.

Bu konuda yapılacak her türlü mevzuat çalışmalarında Başkanlığın uygun görüşü alınır.

Madde 11

Sınıflamalar

Kurum ve kuruluşlar, Başkanlık tarafından oluşturulan istatistik amaçlı tanım ve sınıflamaları kullanmakla; kendi ihtiyaçları doğrultusunda belirleyecekleri sınıflamaları kullanmaları hâlinde ise, Başkanlığın belirlediği sınıflamalara dönüştürülmesini sağlayacak tedbirleri almakla yükümlüdür.

Madde gerekçesi

Kamu kurum ve kuruluşlarının derledikleri veriler ile tuttukları kayıt sistemleri istatistik amaçlarına hizmet edebilme açısından aynı standartları taşımalıdır. Aynı tanıma sahip olmayan ve aynı standardı taşımayan verilerden elde edilen bilgiler karşılaştırılabilir olmaktan çıkmakta ve kamuoyunda aynı konuda çok farklı yorumların yapılmasına neden olmaktadır. Bu nedenle bu madde ile ortak bir tanım ve sınıflamanın gereği vurgulanmakta ve kamu kurum ve kuruluşlarına aynı standardı kullanma veya istatistik faaliyetlerinde kullanılan standartlara geçişi tanımlama zorunluluğu getirilmektedir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 890 · tasarı/teklifin madde 43 gerekçesi

Madde 12

İstatistik sonuçlarına erişim

Başkanlık ve Programda yer alan kurum ve kuruluşlar, üretilen resmî istatistiklere, Programda belirtilen standart ve yayın tarihine uyarak, tüm kullanıcıların kolay ve eşit şartlarda erişmesini sağlayacak tedbirleri alırlar.

Kurum tarafından derlenen istatistikî bilgiler, kullanıma açılmadan önce herhangi bir şahsa veya makama verilemez.

Madde gerekçesi

Bu madde ile, üretilen istatistik sonuçlarına tüm kullanıcıların kolay ve eşit şartlarda ulaşması ve Kurumun bu konuda gerekli tedbirleri almasıyla ilgili hususlar düzenlenmektedir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 890 · tasarı/teklifin madde 44 gerekçesi

Madde 13

Gizli veriler

1 değişiklik

Gizli verilere yalnızca resmî istatistik üretiminde görev alanlar, görevlerini yerine getirebilmek için ihtiyaç duydukları ölçüde erişebilirler.

Bireysel verinin toplulaştırılması ile oluşturulan veri tablosunun herhangi bir hücresindeki istatistikî birim sayısının üçten az olması veya birim sayısı üç ve daha fazla olduğu hâlde bir veya iki istatistikî birimin hakim durumda olması hâlinde ilgili hücredeki veri gizli kabul edilir.

Resmî istatistiklerin üretilmesi için toplanan, işlenen ve saklanan verilerden gizli olanları, idarî, adlî ve askerî hiçbir organ, makam, merci veya kişiye verilemez, istatistik amacı dışında kullanılamaz ve ispat aracı olamaz. Bu bilgileri derleyen ve değerlendiren memurlar ve diğer görevliler de bu yasağa uymak zorundadır. Bu yükümlülük, görevlilerin görevlerinden ayrılmalarından sonra da devam eder.

Resmî istatistik üreten kurum ve kuruluşların yetkilileri tarafından, gizli verilerin hukuka aykırı erişimine, açıklanmasına veya kullanımına karşı her türlü önlem alınır.

Herkese açık kaynaklardan elde edilen veri veya bilgiler gizli kabul edilmez.

İstatistikî birimin, kendisine ait gizli verilerin açıklanmasına yazılı onay vermesi hâlinde, veri gizliliği ortadan kalkar.

Gizli veriler, ancak doğrudan veya dolaylı tanımlamaya yol açmayacak şekilde diğer bilgilerle birleştirilerek yayımlanabilir.

(Ek fıkra: 25/11/2008-5813/2 md.) Dış ticaret istatistiklerinde dolaylı tanınma ile gizlilik kapsamına giren veriler için bu gizlilik hükümleri, istatistikî birimin kendisine ait verinin gizlenmesini talep eden yazılı başvurusu halinde uygulanır.

Veri gizliliği ve güvenliğine ilişkin usûl ve esaslar, ulusal ve uluslararası ilkeler doğrultusunda, ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

Madde 14

Bireysel verilerin kullanımı

Bireysel veriler, istatistikî birimlerin doğrudan veya dolaylı olarak tanınmasına yol açacak bölümleri gizlendikten sonra, münferit birimlere atıfta bulunmayan bilimsel amaçlı araştırmalarda kullanılması kaydı ve Başkanlığın yazılı izniyle verilebilir. Bireysel verileri kullanma hakkı elde edenler, bu verileri üçüncü şahıslara veremezler.

Madde gerekçesi

Bu madde ile, gizli veri içermeyen bireysel düzeydeki bilgilerin, münferit birimlere atıfta bulunmayan bilimsel amaçlarla kullanılması kaydıyla araştırmacılara verilebileceği hükme bağlanmakta, gizli veri ile bireysel bilgilerin ayırımı yapılmakta ve bireysel bilgileri kullananlarla ilgili kısıtlayıcı hükümler getirilmektedir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 890 · tasarı/teklifin madde 46 gerekçesi

Madde 15

İstatistikî birimlerin hakları

Resmî istatistiklerin üretimi için veri veya bilgi talep edilen istatistikî birimler, sayımın veya araştırmanın amacı, kapsamı, istatistikî verinin gizliliğinin sağlanması için alınan önlemler ve hakları ile ilgili konularda 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu çerçevesinde, bilgi edinme, kendilerine ait gizli verinin izinsiz açıklanması durumunda da maddi ve manevi her türlü zararının tazmin edilmesini isteme hakkına sahiptir.

Kendilerine ait gizli verilerin açıklanması nedeniyle açılan davalarda Başkanlık veya diğer kurum ve kuruluşlar aleyhine tazminata hükmedilmesi durumunda, bu hususta kusuru olan memur ve diğer görevlilere genel hükümlere göre rücu edilir.

Üçüncü Kısım

Türkiye İstatistik Kurumu

Birinci Bölüm

Kuruluş, Görev ve Teşkilât Yapısı

Madde 18

Türkiye İstatistik Kurumunun görev ve yetkileri

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/99 md.)

İkinci Bölüm

İstatistik Konseyi

Üçüncü Bölüm

Başkanlık

Madde 23

Başkanlığa atanma şartları ve usûlü

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/99 md.)

Dördüncü Bölüm

Ana Hizmet Birimleri

Madde 26/A

Ekonomik Göstergeler ve Fiyat İstatistikleri Daire Başkanlığı

Mülga / iptal2 değişiklik

(Ek : 11/10/2011 - KHK - 662/30 md.; Mülga : 13/6/2012-6327/40 md.)

Madde 27

Tarım ve Çevre İstatistikleri Daire Başkanlığı

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga : 13/6/2012-6327/40 md.)

Madde 28/A

Sektörel İstatistikler Daire Başkanlığı

Mülga / iptal2 değişiklik

(Ek : 11/10/2011 - KHK - 662/30 md.; Mülga : 13/6/2012-6327/40 md.)

Madde 29

Nüfus ve Demografi İstatistikleri Daire Başkanlığı

Mülga / iptal2 değişiklik

(Mülga : 13/6/2012-6327/40 md.)

Madde 29/A

Sosyal Sektörler ve Araştırmalar Daire Başkanlığı

Mülga / iptal2 değişiklik

(Ek : 11/10/2011 - KHK - 662/30 md.; Mülga : 13/6/2012-6327/40 md.)

Madde 30

Yöntem Araştırmaları Daire Başkanlığı

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga : 13/6/2012-6327/40 md.)

Madde 32

Yayın ve Bilgi Dağıtım Daire Başkanlığı

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga : 13/6/2012-6327/40 md.)

Madde 33

Bilgi ve İletişim Teknolojileri Daire Başkanlığı

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga : 13/6/2012-6327/40 md.)

Beşinci Bölüm

Danışma Birimleri

Madde 35

Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/99 md.)

Madde 37

Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/99 md.)

Altıncı Bölüm

Yardımcı Hizmet Birimleri

Madde 39

İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/99 md.)

Madde 40

Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/99 md.)

Yedinci Bölüm

Kurul, Komisyon ve Gruplar

Madde 43

Danışma kurulları, özel ihtisas komisyonları ve inceleme-araştırma grupları

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/99 md.)

Sekizinci Bölüm

Taşra Teşkilâtı

Dokuzuncu Bölüm

Personel Rejimi

Madde 46

Türkiye İstatistik Kurumu Uzman Yardımcılığı ve Uzmanlığına atanma

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/99 md.)

Onuncu Bölüm

Görevlendirme ve Ödemeler

Madde 47

Kamu kurum ve kuruluşlarından personelin görevlendirilmesi

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/99 md.)

Madde 49

Ödemeler

3 değişiklik

Sayım, araştırma ve veri kalite kontrolü ile inceleme ve denetleme işlerinde kurum içinden veya dışından (…) geçici görevle görevlendirilecek olan kişilere başka yerde görevlendirildikleri süre için verilecek gündelikler, 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri uyarınca belirlenecek gündeliklerin birbuçuk katı olarak uygulanır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (C) fıkrasına göre sözleşmeli olarak çalıştırılacak geçici personele ödenecek ücretler, Kurum dışından görevlendirileceklere verilecek zaruri gider karşılıkları ve her çeşit ödenekler ile anket formu başına verilecek ödenekler ve bunların usûl ve esasları Cumhurbaşkanı kararı ile tespit edilir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (C) fıkrasına göre sözleşmeli olarak çalıştırılacak geçici personele, ayrıca en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) %20’si oranında ödeme yapılır ve bu ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz.[10]

Geçici görevle görevlendirilenlere verilecek yol ve konaklama giderleri ile sürekli görevle görevlendirilenlerin harcırahları da 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri uyarınca ödenir.[11]

Sayım, araştırma, inceleme, denetleme ve veri kalite kontrolü için alanda görevlendirilenler, mahallî idarelerce işletilen toplu taşım araçlarından geçici görev süresince ücretsiz ve kamu kurum ve kuruluşlarının konaklama ve sosyal tesis imkânlarından, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının personeline uygulanan şartlarla aynen yararlandırılır.

Madde gerekçesi

Başkanlık, görevleri kapsamında istatistik birimlerden veri toplamakta, bu iş ise sürekli personelin alana çıkması yoluyla yapılmaktadır. Ülke şartları göz önüne alındığında alana çıkan personele Harcırah Kanunu çerçevesinde verilen yolluk ve gündelikler personelin alanda uzun süre kalması nedeniyle yetersiz kalmaktadır. Bu yüzden nitelikli elemanlar, alan araştırmalarında görev almak istememektedir. Bu da veri ve bilginin kalitesinin düşmesine yol açmaktadır.

Alan denetiminin en sağlıklı yollarından biri, gerekli titizliği göstermeyen personelin bir daha alan görevine çıkarılmamasıdır. Mevcut durumda alan görevini gönülsüz yapan personel için bu bir ödüle dönüşmektedir. Dolayısıyla sayım ve araştırmalarda alanda görev alan personele çalışma şartlarının güçlüğü göz önüne alınarak Harcırah Kanunu ile belirlenen gündeliklerin belirli bir oranda artırılması suretiyle gündelik verilmesi yönünde düzenlemeler yapılması zarureti ortaya çıkmaktadır. Uygulamadaki bu sıkıntıyı gidermek amacıyla, alan çalışmalarında görevlendirileceklere ödenecek gündeliklerin Bakanlar Kurulu kararı ile iki katına kadar artırılabileceği hükmü getirilmekte, ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (C) fıkrasına istinaden çalıştırılacak geçici personele ödenecek ücretler ile Başkanlıkta görevli olmayan ve hizmet mahallinde ihtiyaç halinde temin edilecek kısmi zamanlı çalıştırılacaklara soru kağıdı başına ödenecek ücretlerin de Bakanlar Kurulu kararı ile belirleneceği öngörülmektedir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 890 · tasarı/teklifin madde 51 gerekçesi

Dördüncü Kısım

Sorumluluk, Yetkiler ve Ceza Hükümleri

Birinci Bölüm

Sorumluluk ve Yetkiler

İkinci Bölüm

Ceza Hükümleri

Madde 53

Ceza hükümleri

Bu Kanunun 13 üncü maddesinde yazılı yasaklara aykırı hareket eden kamu görevlileri, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 258 inci maddesine göre cezalandırılır.

Bu Kanunun 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası ve 14 üncü maddesinde belirtilen yükümlülüklere uymayan gerçek kişilerle özel hukuk tüzel kişilerinin organ ve temsilcilerine adlî para cezası verilir.

Madde 54

İdarî para cezaları

2 değişiklik

Sayımlarda geçerli mazereti olmadan verilen görevleri yapmaktan kaçınanlara beşyüz Yeni Türk Lirası idarî para cezası uygulanır. Görevlendirilenleri geçerli mazereti olmaksızın eğitim ve toplantılara göndermeyen veya görev yapmasına izin vermeyen kamu kurum ve kuruluşlarının yöneticileri ve sorumlularına, izin vermedikleri her kişi için beşyüz Yeni Türk Lirası idarî para cezası uygulanır ve bu durum ilgililerin kurumlarına bildirilir. Ayrıca, görevlendirilmek üzere yetiştirme kurslarına katılan kimselerden, görevlerini geçerli mazereti olmaksızın yapmaktan kaçındıkları takdirde, yetiştirilmeleri için yapılan giderler genel hükümler çerçevesinde tahsil edilir.

Başkanlık veya kurum ve kuruluşlar tarafından Program kapsamında istenen bilgileri, geçerli bir mazereti olmaksızın belirlenen şekil ve sürede vermeyen veya eksik veya hatalı verenler, bir kereye mahsus olmak üzere uyarılarak yedi gün içerisinde bilgileri vermeleri veya eksik ve hataları gidermeleri istenir. Bu uyarıya rağmen, bilgileri hiç vermeyen veya talep edildiği hâlde eksikleri gidermeyen ve hataları düzeltmeyen gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişilerinin organ ve temsilcileri hakkında, fiilin;

a) Hanehalkı veya bireylerle yapılan araştırmalarda işlenmesi durumunda beşyüz Yeni Türk Lirası,

b) (İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 20/3/2008 tarihli ve E.: 2006/167, K.: 2008/86 sayılı Kararı ile.; Yeniden Düzenleme: 25/11/2008-5813/3 md.) Hane halkı veya bireyler dışında kalan diğer istatistikî birimlerle yapılan araştırmalarda işlenmesi durumunda binbeşyüz Yeni Türk Lirası,

c) Sayımlarda işlenmesi durumunda ikibin Yeni Türk Lirası,

İdarî para cezası uygulanır.

(Ek fıkra: 13/6/2012-6327/41 md.) Kurum tarafından bu Kanunun 9 uncu maddesi kapsamında talep edilen her türlü kayıt ve verinin otuz gün içinde verilmemesi veya Kurumun kullanımına açılmaması durumunda ilgili kurum ve kuruluşun üst yöneticileri hakkında ikinci fıkranın (b) bendinde belirtilen tutarda idari para cezası uygulanır.

İdarî para cezası ve diğer cezaların uygulanması, istatistikî birimin bilgi verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

7201 sayılı Tebligat Kanununda belirtilen usûllerden biri ile yapılan tebligatlar veya araştırmada görev alan personel tarafından bilgi ile ilgili dokümanların istatistikî birim yetkilisine verildiği veya bilginin istenmesi amacıyla istatistikî birimin ziyaret edildiğine ilişkin Başkanlıkça belirlenen usûllere uygun olarak tanzim edilmiş tutanaklar, istatistikî birimlerden bilgi istendiğinin tevsikinde yeterli olup, ispat için başka belge aranmaz.

Bu madde hükümleri, sözleşme ile üçüncü kişilere yaptırılan araştırmalar için de uygulanır.

İdarî para cezalarına ilişkin karar, sayım için mahallî komiteler kurulması durumunda, komitelerin başkanı tarafından; Programda belirtilmek şartıyla sayımların başka kurum ve kuruluşlar tarafından gerçekleştirilmesi durumunda bu kurum ve kuruluşların en üst yöneticileri tarafından; diğer durumlarda ise Başkanlığın merkez veya taşra teşkilâtının en üst amirleri tarafından verilir.

Madde gerekçesi

53 sayılı Kanunun 30 ve 31 inci maddeleri hürriyeti bağlayıcı ceza ve para cezalarını ihtiva etmektedir. Bu türdeki cezaların idari mahiyette para cezasına çevrilmesi gündeme gelmiş ve bu konuda 24.4.2003 tarihli ve 4854 sayılı Bazı Kanunlardaki Cezaların İdari Para Cezasına Dönüştürülmesine Dair Kanun yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Ancak bu Kanunda 53 sayılı Kanundaki hükümler yer almamıştır. 4854 sayılı Kanuna paralel olarak anılan maddelerdeki cezalar idari para cezası şeklinde düzenlenmektedir.

Bu madde ile mahkemelerin iş yükünü azaltmak, zaman ve emek kaybını önlemek amaçlanmış; idari para cezalarını verecek merciler belirtilmiş; ilgililerin itiraz hakkına ve bu hakların kullanımına ilişkin esas ve usullere açıklık getirilmiş ve cezaların tahsil edilmesinin bilgi verme yükümlülüğünü kaldırmayacağı belirtilmiştir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 890 · tasarı/teklifin madde 58 gerekçesi

Beşinci Kısım

Çeşitli Hükümler

Madde 58

Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak hükümler ile atılar

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/99 md.)

Ek Madde 1

Kurumun gelirleri

1 değişiklik

(Ek:25/12/2024-7537/14 md.)

Kurumun gelirleri şunlardır:

a) Genel bütçeden yapılacak Hazine yardımları.

b) Taşınır ve taşınmaz malların satışı, kiraya verilmesi ve işletilmesinden elde edilen gelirler.

c) Kurumun tarafsızlığını ve bağımsızlığını etkilemeyecek her türlü bağış, yardım, vasiyet ve sair gelirler.

ç) Proje ve araştırma gelirleri.

d) Diğer gelirler.

Geçici Madde 111 değişiklik

(Ek: 25/11/2008-5813/4 md.)

Bu Kanunun 13 üncü maddesinin sekizinci fıkrası, bu maddenin yürürlük tarihinden önceki veri ve bilgiler hakkında da uygulanır.

Madde 60

Yürütme

5 değişiklik

Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

(I) SAYILI LİSTE

(Ek: 11/10/2011-662/36 md.)

KURUMU : TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU

TEŞKİLATI : MERKEZ

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam
GİH İstatistik Müşaviri 1 3 3
TOPLAM 3 3

(I) SAYILI CETVEL

(Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/99 md.)

EK (II) SAYILI CETVEL

(Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/99 md.)

(III) SAYILI CETVEL

(Ek: 17/5/2006-5503/1 md.; Mülga: 11/10/2011-KHK-666/1 md.)

5429 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN

VEYA ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL EDİLEN

HÜKÜMLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ

GÖSTERİR LİSTE

Değiştiren Kanunun/ KHK’nin/İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası 5429 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri Yürürlüğe Giriş Tarihi
5503 45, 56, III sayılı Cetvel 21/5/2006 tarihinden geçerli olmak üzere 24/5/2006
5813 8, 13, 54, Geçici Madde 11 5/12/2008
KHK/662 22, 23, 24, 25, 26, 26/A, 28, 28/A, 29, 29/A, 34, 35, 39, 44, 45, 46, 56, Geçici Madde 12, Geçici Madde 13, (I) sayılı liste, (I) SAYILI CETVEL 2/11/2011
KHK/666 45 45 49 31/12/2011 tarihinden geçerli olmak üzere 2/11/2011 tarihinde 14/1/2012 tarihinden geçerli olmak üzere 2/11/2011 15/1/2012
6304 20 18/5/2012
6327 25, 26, 26/A, 27, 28, 28/A, 29, 29/A, 30, 31, 32, 33, 54, Geçici Madde 14, (I) sayılı Cetvel 29/6/2012
6495 46 2/8/2013
Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı 45 10/10/2013
6527 58 1/3/2014
KHK/703 1,2,3,49, 16 ila 25, 34 ila 48, 50 ila 52 , 55 ila 58, Geçici Madde 1 ila Geçici Madde 10, Geçici Madde 12 ila Geçici Madde 14, Ekli (I) ve (II) Sayılı Cetvelleri 24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)
7537 Ek Madde 1 27/12/2024

Dipnotlar

  1. [1]2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 99 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “sağlamak üzere, Türkiye İstatistik Kurumunun kuruluş, görev ve yetkilerine ilişkin esasları düzenlemektir” ibaresi “sağlamaktır” şeklinde değiştirilmiştir.
  2. [2]2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 99 uncu maddesiyle, bu bentte yer alan “Başbakanlık” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı” şeklinde değiştirilmiştir.
  3. [3]2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 99 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kuruluna” ibaresi “Cumhurbaşkanlığına” şeklinde “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde ve “ilgili kuruluşların görüşü alınarak Başkanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
  4. [4]Bu madde başlığı “Cevap verme yükümlülüğü” iken, 25/11/2008 tarihli ve 5813 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
  5. [5]11/10/2011 tarihli ve 662 sayılı KHK’nin 30 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “üç” ibaresi “dört” şeklinde, ikinci fıkrasında yer alan “23 üncü maddede sayılan yüksek öğretim kurumlarından mezun olmaları” ibaresi “en az dört yıllık eğitim veren yüksek öğretim kurumlarından ya da bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş yurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun olma” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya “belge almış” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya buna denk kabul edilen ve uluslararası geçerliliği bulunan başka bir belgeye sahip” ibaresi eklenmiştir.
  6. [6]Bu maddenin başlığı “Ulusal Hesaplar ve Ekonomik Göstergeler Daire Başkanlığı” iken 11/10/2011 tarihli ve 662 sayılı KHK’nin 30 uncu maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
  7. [7]Bu maddenin başlığı “Sanayi ve İş İstatistikleri Daire Başkanlığı” iken 11/10/2011 tarihli ve 662 sayılı KHK’nin 30 uncu maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
  8. [8]Bu maddenin başlığı “Sosyal İstatistikler Daire Başkanlığı” iken 11/10/2011 tarihli ve 662 sayılı KHK’nin 30 uncu maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
  9. [9]2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 99 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan ‘’Bu Kanun gereğince’’ ibaresi madde metninden çıkarılmış, ikinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
  10. [10]11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK’nin 5 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “bu Kanunun 45 inci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında verilecek fazla çalışma ücreti, 15-11 inci dereceden aylık alanlar için tespit edilen tutar kadar ödenir.” ibaresi “ayrıca en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) %20’si oranında ödeme yapılır ve bu ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz.” şeklinde değiştirilmiştir.
  11. [11]2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 99 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bu Kanun gereğince geçici” ibaresi “Geçici” şeklinde değiştirilmiştir.
  12. [12]6527 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle bu maddenin başlığı “Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak hükümler” iken, metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
  13. [13]Bu maddede yer alan kadrolarla ilgili olarak 29/6/2012 tarihli ve 28338 sayılı Resmi Gazete’ye bakınız.