Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu
- Kanun numarası
- 5434
- Kabul tarihi
- 08.06.1949
- Resmî Gazete
- 17.06.1949 / 7235
- Düstur
- 3. tertip, cilt 30
- Son değişiklik
- 09.08.2026
- Madde sayısı
- 53
Geçici Madde 209 geçmişi
Metin 0 kez değişmiş, toplam 1 değişiklik kaydı var. Ayrıca 1 geçişte hüküm aynı kalıp yalnızca yazım değişmiş (satır sonu, şapkalı harf, büyük/küçük harf, dipnot işareti ya da sızmış bölüm başlığı); bunlar listeye alınmadı.
Bugünkü metni
Geçici Madde 209 – (Ek: 27/1/2000 – 4505/4 md.)
Süresi kanunlarla belirlenen görevlere atanan veya seçilenlerden görevleri bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sona erenler istekleri halinde 5434 sayılı Kanunun ek 76 ncı maddesi hükümlerine göre başvuru tarihi ile sosyal güvenlik kuruluşları ile ilgilerinin kesildiği tarih arasında geçen dönem için Sandıkla ilgilendirilirler.
Bu suretle ilgileri kurulanların görevden ayrıldıkları tarihteki derece ve kademeleri başlangıç alınmak, borçlandıkları sürenin her yılı için bir kademe ilerlemesi her üç yılı için bir derece yükselmesi uygulanmak suretiyle bulunacak derece, kademe ve ek göstergelerinin başvuru tarihindeki tutarı üzerinden hesaplanacak kesenek ve karşılıkların toplamı adlarına borç kaydedilir. Bunlar borcun kendilerine tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde defaten ödemek zorundadırlar.
Görevlerinden ayrıldıkları tarihte tespit edilmiş emekli keseneğine esas aylığı bulunmayanlar hakkında prim ödeme süreleri ve öğrenim durumlarına göre tespit edilecek derece, kademe ve ek göstergeler esas alınmak suretiyle yukarıdaki hükümler uygulanır.
Bunlardan Sandıkça bağlanmış emekli aylıkları, herhangi bir nedenle kesilmiş ya da iptal edilmiş olanlar hakkında da ödenmiş olan emekli aylıklarının defaten tahsili suretiyle yukarıdaki fıkralara göre işlem yapılır.
Metni elimizde olmayan 1 değişiklik kaydı
Bu kayıtlar metin içindeki değişiklik notlarından derlendi. Karşılaştırılacak hâl elimizde yok: belgenin konsolide metninin en eski kopyası 12 Temmuz 2013 tarihli, bundan öncesi için metnin o günkü hâli hiçbir arşivde bulunmuyor.
-
Değişikliğin gerekçesi
– TBMM üyelerine emekli aylığı bağlanırken makam ve temsil tazminat miktarlarının belirlenmesi amaçlanmıştır.
233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki kamu iktisadî teşebbüslerinde sözleşmeli olarak çalışmakta iken 5434 sayılı Kanunun geçici 191 inci maddesi uyarınca Sandıkla ilgilenmiş olanlardan, her ne sebeple olursa olsun görevlerinden ayrılarak diğer sosyal güvenlik kurumlarından birine tabi göreve girenler istekleri halinde Sandıkla ilgilerini sürdürmektedirler.
Ayrıca, gerek 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, gerekse 1479 sayılı Bağ-Kur Kanununda isteğe bağlı sigortalılık bulunmakta ve bu süreler dikkate alınarak kişilere emekli aylığı bağlanmaktadır.
Bu madde ile, diğer sosyal güvenlik kuruluşları ile paralellik sağlanması, 5434 sayılı Kanunda sınırlı uygulama alanı bulunan ve istisnaî bir hak sağlayan uygulamanın kapsamının genişletilmesi amaçlanmıştır.
Bilindiği gibi, Anayasa Mahkemesinin iptal kararları geriye yürümez. Bu düşünceyle emekli aylığı alan yasama organı üyeleri ve dışarıdan atanan Bakanlar ile bunların dul ve yetimlerinin yürürlükte bulunan Kanun hükümlerine göre yapılan ve borç tutarlarının tamamı ödenmiş bulunan borçlanmalar ile kesenek ve karşılıkları ödenmiş bulunan ek göstergelerin tutarlarının ilgililere iadesinin mümkün olmadığı düşünüldüğünden, borçlanma, intibak ve ek göstergelerin kazanılmış hak sayılarak geçerliliği sağlanmıştır.
Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce görevleri sona ermiş olanlar için 5434 sayılı Kanunun ek 68 inci maddesinde söz konusu edilen makam tazminatı, yüksek hâkimlik tazminatı ile temsil tazminatı ödenmesinde iki yıllık görev süresini doldurma şartı aranmayarak bu kişilerin mağdur edilmemeleri amaçlanmıştır.
Süresi kanunlarla belirlenen görevlere atanan veya seçilenlerden görevleri bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sona erenlerle, bunlardan emekli aylığı bağlanmış olup, herhangi bir nedenle emekli aylığı kesilmiş olanların sosyal güvenlik kurumları ile ilgilerinin kesildiği tarih ile ek madde uyarınca Sandıkla ilgilendirilmek üzere başvurdukları tarih arasında geçen dönem içinde Sandıkla ilgilendirilmeleri ve kısıtlı bir zaman süresince Sandıkla ilgilenmenin getireceği hak kayıplarının giderilmesi amaçlanmıştır.