İçeriğe geç
Yürürlükte Değiştirici kanun 3. hâli

Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun

Kanun numarası
5436
Kabul tarihi
22.12.2005
Resmî Gazete
24.12.2005 / 26033
Düstur
5. tertip, cilt 45
Son değişiklik
02.07.2018
Madde sayısı
13

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1014 (Esas No: 1/1121) · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.

Genel gerekçe

Kamu malî yönetimi ve kontrol sistemimizi yeniden düzenleyen 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu 24.12.2003 tarihli ve 25326 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Kanunun mevzuat hazırlamaya ve teşkilatlanmaya yetki veren maddeleri ile bazı geçici maddeleri yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş, diğer maddelerinin de 1.1.2005 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülmüştür. Diğer taraftan, bu Kanunla öngörülen sistemin uygulanması için Kanunda 31.12.2007 tarihine kadar geçiş dönemi belirlenmiştir.

5018 sayılı Kanunun bütçe hazırlama ve uygulamaya ilişkin maddelerinin 1.1.2005 tarihinde yürürlüğe girmesi nedeniyle, 2005 yılı genel ve katma bütçeleri 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununa göre hazırlanmıştır. 1050 sayılı Kanuna göre hazırlanan bütçelerin yine aynı Kanuna göre uygulanması zorunluluğu nedeniyle 2005 Malî Yılı Bütçe Kanunuyla 5018 sayılı Kanunun bütçe uygulamasına ilişkin hükümlerinin 2005 yılında uygulanmaması hükme bağlanmıştır.

Kanunda öngörülen yeni malî yönetim ve kontrol sistemine geçişi sağlamak amacıyla 2004 ve 2005 yıllarında yoğun çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalarda ilgili idarelerle birlikte katılımcı yöntemlerle yönetmelik ve diğer düzenlemelere ilişkin taslak metinler oluşturulmuştur. Diğer yandan, Kanunun getirdiği yeni düzenlemeler hakkında ilgili idarelerle kamuoyuna yönelik bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır.

Kanunda öngörülen düzenlemelerin hazırlanması sırasında tespit edilen hususlar ve kamu idarelerine yönelik gerçekleştirilen bilgilendirme çalışmaları sırasında alınan görüş ve önerilerden, Kanunda yer alan bazı teknik ibarelerde ve yönetmelik hazırlama yetkisi veren maddeler ile uygulamaya ilişkin bazı konularda değişiklik yapılmasına ihtiyaç olduğu tespit edilmiştir.

Kanunun yayımından sonra da malî yönetim ve kontrol sistemine ilişkin olarak Avrupa Birliği ile ilişkiler sürdürülmüş ve görüşmeler yapılmıştır. Avrupa Birliği yetkilileriyle yapılan görüşmelerde, Avrupa Birliği müktesebatına uyum konusuna ilişkin olarak Kanunun bazı maddelerinin yeniden gözden geçirilmesi gereği ortaya çıkmıştır.

Diğer taraftan, Türk malî sisteminin Avrupa Birliği müktesebatına uyumunu sağlamak amacıyla Avrupa Birliği fonlarından finanse edilen çeşitli projeler uygulamaya konulmuştur. Bu kapsamda Maliye Bakanlığınca Fransa Ekonomi Maliye ve Endüstri Bakanlığı ile birlikte "Türk Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Sisteminin Avrupa Birliği Uygulamaları ve Uluslararası Standartlarla Uyumlaştırılması" konulu eşleştirme projesi 2004 yılının Mart ayında başlatılmıştır. Bu proje kapsamında 5018 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan yönetmelik taslakları Avrupa Birliği uygulamaları ve uluslararası standartlar açısından gözden geçirilmiştir. Bu çalışmalar sırasında da Kanunun bazı maddelerinde değişiklik yapılması ihtiyacı ortaya konulmuştur.

Yukarıda belirtilen nedenlerle, 5018 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatta yapılması gereken değişikliklere ilişkin olarak bu Kanun Tasarısı hazırlanmıştır.

Tasarıyla genel olarak;

- Bazı teknik ibare ve ifadelerde düzeltmeler yapılmaktadır.

- İç kontrol sistemi yeniden tanımlanarak daha kapsayıcı hale getirilmektedir.

- İşlem sürecinin hızlandırılmasını ve etkinliğini sağlamak üzere, malî kontrol yetkilisinin sistemden çıkarılarak, ön malî kontrol fonksiyonunun malî hizmetler biriminde ve harcama birimlerinde gerçekleştirilmesi sağlanmaktadır.

- Bu çerçevede, malî hizmetler biriminin görev, yetki ve sorumlulukları yeniden düzenlenmektedir.

- Mevcut teşkilat yapılarında yer alan Araştırma Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlıkları ve Araştırma Planlama ve Koordinasyon Kurulu Dairesi Başkanlıkları kaldırılmakta, Başbakanlıkta ve Milli Savunma Bakanlığı dışındaki bakanlıklarda Strateji Geliştirme Başkanlığı, Kanunun eki (1) sayılı cetvelde yer alan idarelerde Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı ve Kanunun eki (2) sayılı cetvelde belirtilen kamu idarelerinde strateji geliştirmeye ilişkin hizmetlerin yerine getirildiği Müdürlükler kurulmaktadır.

- Kanunun uygulanması için gerekli kadro ihdas ve iptalleri ile özlük haklarına ilişkin düzenlemeler yapılmaktadır.

Madde gerekçeleri

Tasarı/teklif madde 1

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Kanunda harcama yetkisi bütçe sınıflandırmasına bağlı olarak tanımlanmaktadır.

Uygulanmakta olan bütçe sınıflandırmasında, kurumsal sınıflandırmanın üçüncü ve dördüncü düzeylerinde birimlere ödenek tahsis edilmektedir. Buna göre ödenek tahsis edilen birimlerin en üst yöneticisi harcama yetkisine sahip olmaktadır.

Ancak, personel sayısı az olan veya nispeten daha küçük teşkilat yapılarında faaliyetlerini yürüten idarelerde, harcama yetkisinin alt yönetim kademeleri yerine daha üst yönetim kademeleri tarafından yerine getirilmesi sağlanmaktadır.

Diğer taraftan, teşkilat yapısı ve personel durumu gibi nedenlerle harcama yetkililerinin belirlenmesinde güçlük bulunan idareler ile analitik bütçe sisteminde harcama birimleri sınıflandırılamayan idarelerde, harcama yetkisinin üst yönetici tarafından kullanılmaması genel ilkesine istisna olarak, harcama yetkisinin zorunlu hallerde üst yönetici veya belirleyeceği kişiler tarafından kullanılabilmesini sağlamak amacıyla düzenleme yapılmaktadır.

Ayrıca, kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluğun kurul veya komiteye ait olacağı hususu açıklığa kavuşturulmaktadır.

Tasarı/teklif madde 2

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Maddenin birinci ve ikinci fıkralarının yerleri değiştirilerek, sürecin daha iyi anlaşılması açısından, ödenemeyen tutarların önce emanete alınması sonra emanete alınan bu tutarların ödenmesinin sağlanması amaçlanmıştır.

Emanete alınan tutarların zamanaşımının başlangıcının belirlenmesinde hesaba alındığı malî yıl yerine, zamanaşımının hesabına esas olmak üzere malın alındığı veya hizmetin yapıldığı tarihi takip eden yılbaşının esas alınması öngörülmektedir.

Maddenin ikinci fıkrasında belirtilen öncelikli ödemeler arasına; ilama bağlı borçlar, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek külfet getirecek borçlar da ilave edilmektedir.

Bir taahhüde ve harcama talimatına dayanmayan tedavi, ilaç, su ve elektrik gibi giderlere ilişkin olup, giderin oluştuğu yer ve zamanda ödeneği temin edilemediğinden ödenemeyen borçların, muhasebe kaydına alınarak izlenmesi ve ödenmesi için gerekli tedbirlerin alınması amacıyla düzenleme yapılmaktadır.

Tasarı/teklif madde 3

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Kanunun 41 inci maddesi yeniden düzenlenerek faaliyet raporlarının içeriği daha belirgin hale getirilmekte, performans bilgileri yanında genel ve malî bilgilere de raporlarda yer verilmesi sağlanmaktadır.

İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak mahalli idareler değerlendirme raporunun adı mahalli idareler genel faaliyet raporu olarak değiştirilmekte, öte yandan uygulama esnekliğini sağlamak üzere Maliye Bakanlığınca hazırlanacak genel faaliyet raporunun içeriğine ilişkin detay düzenlemeler çıkarılarak genel olarak niteliği belirtilmektedir.

Uygulama birliğini sağlamak üzere faaliyet raporlarında yer alacak hususlar ile diğer esas ve usullere ilişkin olarak, İçişleri Bakanlığı ve Sayıştayın görüşü üzerine Maliye Bakanlığına düzenleme yapma yetkisi verilmektedir.

Tasarı/teklif madde 4

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Kanunun 47 nci maddesinde yapılan değişiklikle, kapsama dahil idarelerle Kanunun kapsamı dışında olan köy tüzel kişilikleri arasında taşınmaz tahsisine imkân tanınmakta, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler de madde kapsamına alınmakta ve bu konuda diğer kanunlarda yer alan özel hükümlerin saklı tutulması sağlanmaktadır.

Tasarı/teklif madde 5

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Maddedeki kurul, "Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu" olarak isimlendirilmiştir.

Ayrıca, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartlarının, uluslararası standartlara uygun olarak Kurul tarafından belirlenmesi; bu standartlara göre değişken olan çerçeve hesap planı ile düzenlenecek raporların şekil, süre ve türlerinin ise Maliye Bakanlığınca belirlenmesi benimsenmiştir.

Maddenin son fıkrasında, kamu idarelerinin muhasebe işlemleri, uygulayacakları detaylı hesap planları ile Kanunun 50 nci maddesinin ikinci fıkrasındaki hüküm bu maddeye alınarak, malî işlemlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılacak belgelerin şekil ve türlerine ilişkin düzenlemelerin, merkezi yönetim kapsamındaki idareler için Maliye Bakanlığınca hazırlanacağı ve sosyal güvenlik kurumları için ilgili idarelerce, mahalli idareler için ise İçişleri Bakanlığınca hazırlanacağı ve bu düzenlemelerde Maliye Bakanlığının uygun görüşünün alınacağı hükmüne yer verilmiştir.

Tasarı/teklif madde 6

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Avrupa Birliği uygulamalarıyla uyumlu olarak, harcama öncesi kontrol kavramı "ön malî kontrol" şeklinde değiştirilmek suretiyle, harcamaların yanı sıra mal ve gelir işlemlerinin de kontrol kapsamına alınması sağlanmaktadır. Kanunun 55 inci maddesinde yer alan iç kontrol kavramının yeniden tanımlanması ve 59 uncu maddenin yürürlükten kaldırılmasına paralel olarak ön malî kontrol mekanizması yeniden düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 7

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Kanunun 55 inci ve 58 inci maddelerinde yapılan değişiklikler ve 59 uncu maddesinin yürürlükten kaldırılması nedeniyle, iç kontrol ve ön malî kontrole ilişkin hususlar yeniden düzenlenmiştir. Bu değişikliklere paralel olarak, malî hizmetler biriminin malî yönetim ve kontrol sistemindeki rolünün yeniden düzenlenmesi ihtiyacı ortaya çıkmış ve maddede gerekli değişiklikler yapılmıştır. Diğer taraftan, malî hizmetler biriminin görevleri bu değişikliklere uygun olarak yeniden sayılmıştır.

Malî işlemlerden, idarenin bütününü ilgilendirenlerin destek hizmetlerini yürüten birim, harcama birimlerini ilgilendirenlerin ise harcama birimleri tarafından yapılması, harcama yetkilisinin talebi ve üst yöneticinin onayıyla harcama birimlerinin malî işlemlerinin destek hizmetlerini yürüten birimler tarafından gerçekleştirilebilmesine imkân tanıyan düzenleme yapılmıştır.

Ayrıca, idarelerde malî hizmetlere ilişkin idari kapasiteyi güçlendirmek amacıyla malî hizmetler uzmanı istihdamına imkân tanınmaktadır.

Tasarı/teklif madde 8

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Muhasebe yetkililerinde aranan şartlar yeniden belirlenmekte, muhasebe yetkilisi olarak atanacaklarda sertifika almış olmak, son üç yıla ait sicili iyi olmak, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almamış olmak şartlarının da aranması öngörülmektedir.

Ayrıca, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde muhasebe hizmetlerinin güvenilir ve sağlıklı bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla muhasebe yetkililerinin Maliye Bakanlığınca eğitimden geçirilerek sertifika verilmesi öngörülmektedir.

Tasarı/teklif madde 9

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- 5018 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesinin (b) ve (c) bentleri ile son fıkrası, 55, 58, 59 uncu maddelerde yapılan değişiklikler sonucunda malî kontrol yetkilisinin sistemden çıkarılması nedeniyle madde metninden çıkarılmakta, 62 nci maddede yapılan değişikliğe paralel olarak muhasebe yetkililiğine geçiş süreci yeniden düzenlenmektedir.

Tasarı/teklif madde 10

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Madde ile 5018 sayılı Kanunun bazı maddelerinde yer alan ibareler değiştirilmektedir.

Bu kapsamda (a) bendinde;

- (1) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle, belediyelere ve il özel idarelerine bağlı idareler ile bunların kurdukları veya üye oldukları birliklerin de kanun kapsamında oldukları açıkça belirtilmiştir. Mahalli idarelere bağlı bazı idarelerin (Büyükşehir belediyelerine bağlı su ve kanalizasyon idareleri v.s.) kanunla kurulmaları ve bunların ayrı tüzel kişiliği haiz olmaları nedeniyle tanımda yer alan eksikliğin giderilmesi sağlanmaktadır.

- Kanunun 41, 60 ve 64 üncü maddelerinde performans programı ibaresi kullanılmakta olup, (2) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle kavram birliğinin sağlanması için maddede gerekli düzeltme yapılmaktadır.

- Merkezi yönetim bütçesinin yanı sıra sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelerin bütçelerinin de Kanun kapsamında yer alması nedeniyle (3) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle 13 üncü maddenin (e) bendinde ifade düzeltmesi yapılmaktadır.

- Sınıflandırma biçiminin zaman içinde değişebileceği hususu dikkate alınarak (4) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle kurumsal, fonksiyonel ve ekonomik sınıflandırma ibareleri yerine, "Maliye Bakanlığınca uluslararası standartlara uygun olarak belirlenmiş sınıflandırma sistemi" ifadesinin kullanılması sağlanmaktadır.

- (5) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle 20 nci maddenin (a), (b) ve (c) bentleri yeniden düzenlenerek (II) sayılı cetvelde yer alan idarelerin sadece finansman programı hazırlamaları, ayrıntılı harcama programı ve finansman programlarının hazırlanması, vize edilmesi ve uygulanmasına ilişkin hususların ise Maliye Bakanlığınca belirlenmesi öngörülmektedir.

- (6) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçeleri arasındaki ödenek aktarmalarına ilişkin hususların merkezi yönetim bütçe kanununda gösterilmesi sağlanmaktadır.

- (7) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle (II) sayılı cetvelde yer alan kamu idarelerinden merkezi yönetim bütçe kanununda gösterilecek olanlara da yedek ödenekten aktarma yapılabilmesine imkân tanınmaktadır.

- (8) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle maddenin (e) ve (f) bentleri yeniden düzenlenerek ertesi yıla geçen yüklenmeler kapsamına, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yurt dışından yıllara sari olarak tedarik edilen silah, silah-teçhizat ve mühimmat teslimatları için yapılan nakliyat sigortası ile yol ve otoyol ile haberleşme sistemleri bakım ve onarım işleri alınmıştır.

- (9) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle, uluslararası uygulamalara paralel olarak genel yönetim kapsamındaki idarelerin kendi bütçeleri hakkında, Maliye Bakanlığının ise merkezi yönetim bütçe kanunu uygulama sonuçları ve gelecek altı aya ilişkin beklentiler ve hedefler hakkında, yıl ortasında kamuoyuna bilgi sunmaları sağlanmaktadır.

- Uygulamada bir tereddüt oluşmaması için, (10) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle ödeme emri belgesi ve eki harcama belgelerini bir araya getirerek giderin ödenecek safhaya getirilmesine ilişkin işlerin kimin tarafından ve nasıl yapılacağı hususuna açıklık getirilmektedir.

- (11) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle, ön ödemelerin belirlenmesinde kredi tutarlarına ilişkin herhangi bir sınırlandırma olmadığı, sınırlamanın yalnız avanslara ilişkin olduğu belirtilmektedir. Ayrıca avans ve kredinin yalnız ivedi hallerde değil, aynı zamanda zorunlu hallerde de verilebilmesine imkân tanınmaktadır.

Analitik bütçe sınıflandırmasında özel tertip kavramı kullanılmağından bütçe kod sistemi ile uyum sağlamak amacıyla maddede gerekli düzeltme yapılmaktadır.

- Maliye Bakanlığınca yapılacak düzenlemenin sadece merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerini kapsaması amacıyla (12) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle maddenin dördüncü paragrafının başına "Merkezi yönetim kapsamındaki" ibaresi eklenmektedir.

- Taşınır ve taşınmaz malların yönetimi farklı usullere tabi olduğundan, (13) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle taşınır ve taşınmaz mallarla ilgili ayrı yönetmelikler düzenlenebilmesi ile merkez ve taşrada mal yönetim sorumlularının belirlenmesi yetkisi alınmaktadır. Fıkrada belirtilen idarelerin savunma ve güvenlik amaçlı taşınırlarının gizlilik niteliği bulunması nedeniyle ayrı bir yönetmelikle düzenlenmesi amaçlanmaktadır.

- (14) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle iç kontrol, uluslararası genel kabul görmüş tanıma uygun olarak, malî yönetimle sınırlı olmayan ve kurum üst yöneticisinin sorumluluk alanlarında yapılması gereken her türlü kontrolü kapsayacak şekilde yeniden tanımlanmaktadır. İkinci fıkrada yapılan değişiklikle uluslararası standartlar iç kontrole ilişkin olarak belirlendiğinden maddede birinci fıkraya paralel düzeltme yapılmaktadır.

- (15) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle mevcut (e) bendinde yer alan ifadenin iç kontrolün tanım ve amaçlarına uygun olarak değiştirilmesi sağlanmaktadır.

- (16) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle malî yönetim ve kontrol sisteminin kapsamı daha açık bir şekilde ifade edilmektedir.

- Madde metninde muhasebe yetkililerinin sorumlulukları da düzenlendiği için (17) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle madde başlığı buna uygun olarak değiştirilmektedir. Görev yetki ve sorumlulukların açıkça belirlenmesi malî saydamlığın ve hesap verilebilirliğin gereklerindendir. Bu nedenle maddede, muhasebe hizmeti kapsamlı bir şekilde tanımlanmıştır. Ayrıca, muhasebe yetkilisi tanımlanmakta ve muhasebe yetkilisi sıfatının kadro unvanına etkisinin olmadığı belirtilmektedir. Maddede geçen muhasebe mutemedi ibareleri muhasebe yetkilisi mutemedi olarak değiştirilmektedir.

- Kanunun 63 üncü maddesinin mevcut halinde iç denetim, üst yönetime güvence sağlayan danışmanlık faaliyeti olarak nitelendirilmiştir. Uluslararası uygulamalarda iç denetim, yönetim adına yapılan denetim faaliyeti olup, güvence ve danışmanlık sağlamayı bir arada kapsar. Uluslararası geçerliği olan İç Denetim Enstitüsünün belirlediği uygulama standartları da güvence ve danışmanlık olarak ikili ayrıma tabi tutulmaktadır. Bu itibarla (18) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle uluslararası tanımına uygun olarak tanımda teknik düzeltme yapılmaktadır.

- İç denetçi, denetim yapmakla görevli olduğundan yürütme faaliyetinde bulunamaz ve bu kapsamda görev alamaz. İzlemek fiili, idarenin yerine getireceği idari bir faaliyeti ifade etmekte olup, (19) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle bu ibarenin "denetlemek" olarak değiştirilmesi sağlanmaktadır.

- İdari yapımız dikkate alınarak, bakanlıklarda ve bağlı idarelerde, sistemin önemli bir unsuru olan iç denetçinin, bakanın siyasi ve idari sorumluluğu kapsamında, (20) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle üst yöneticinin teklifi üzerine bakan tarafından atanması ve aynı usulle görevden alınmasının sağlanmasına yönelik düzenleme yapılmaktadır.

- (21) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle teşkilatı ve personel durumu da dikkate alınarak kamu idarelerine iç denetçi atanıp atanmamasına ilişkin olarak Kurula belirleme yapma yetkisi verilmektedir.

- (22) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle kanuni faiz kavramı yerine, ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak faiz ibaresi kullanılarak uygulamada çıkabilecek tereddütlerin giderilmesi amaçlanmıştır.

- (23) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle Kanunun esasına uygun olarak "teftiş" ibaresi "denetim" olarak değiştirilmektedir.

- (24) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle Kanunun esasına uygun olarak "teftiş" ibaresi "denetim" olarak değiştirilmektedir.

- (25) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle düzenleyici ve denetleyici kurumlar ile İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının gelir fazlalarının üçer aylık dönemler itibarıyla Hazineye aktarılmasına ilişkin düzenleme yapılmaktadır.

- (26) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle 5018 sayılı Kanuna uyum sağlanması amacıyla diğer mevzuatta yapılması gereken değişikliklerin Kanunda öngörülen geçiş dönemi sonuna kadar uzatılması sağlanmaktadır.

- (27) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle, mevcut uygulamada kamuya önemli hizmetler sunan ve işletme niteliği ağır basan döner sermaye işletmelerinin geçiş dönemi sonuna kadar yeniden yapılandırılmaları, yeniden yapılandırılma gerçekleştirilinceye kadar malî işlemlerinin Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmektedir.

(b) bendinde;

- Düzenleyici ve denetleyici kurumların bütçeleri Kanunun 12, 15, 16, 17, 18 ve 19 uncu maddeleri uyarınca merkezi yönetim bütçe kanununda yer alacaktır. (1) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle düzenleyici ve denetleyici kurumların Kanunun 42 nci, 44 üncü ve 78 inci maddelerine de tabi kılınmaları öngörülmektedir.

Merkezi yönetim bütçe kanununun uygulama sonuçlarının onaylanması Türkiye Büyük Millet Meclisince kesin hesap kanunuyla gerçekleştirildiğinden bu kurumların bütçe uygulama sonuçlarının onanmasını ve bütçe kanunu ile kesin hesap kanunu arasında uyumun sağlanması amacıyla bu değişiklik yapılmaktadır. Kanunun 44 üncü maddesinde; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mallarının kaydı ile mal yönetim hesabının verilmesine ilişkin usul ve esasların çıkarılacak bir yönetmelikte belirleneceği belirtilerek, kapsama dahil kamu idarelerinin mal yönetiminde ortak standartların oluşturulması amaçlanmıştır. Ayrıca, bu kuruluşlar muhasebe standartları yönünden aynı muhasebe sistemine de dahil edilmişlerdir. Böylece kamu idarelerinin tamamında mal yönetimine ilişkin işlemlerde aynı standartların kullanılması sağlanmış olacaktır. Kanunun 78 inci maddesinin ikinci fıkrasında düzenleyici ve denetleyici kurumlara ilişkin özel bir hüküm yer aldığından herhangi bir tereddüde neden olmamak amacıyla kapsam maddesinde de buna yer verilmesi sağlanmaktadır.

- (2) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle hizmetlerde aksamaya neden olunmaması için koruma ve güvenlik hizmetleri için de ertesi yıla geçen yüklenmeye girişebilme imkanı getirilmektedir.

- Kamu hizmetlerinin daha az maliyetle temini ve devamlılığını sağlamak amacıyla (3) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle, yatırım projeleri dışında kalan ve zorunluluk niteliği bulunan bazı cari nitelikli harcamalar için de gelecek yıllara yaygın yüklenmelere girişilebilmesine imkân tanınmaktadır.

- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinin Maliye Bakanlığı'na verdiği yetkiye dayanılarak, personel maaşlarının belli merkezlerde tahakkuk ettirilerek bu amaçla oluşturulacak saymanlıklarca ödenmesine ilişkin maaş otomasyonu pilot uygulama çalışmaları başarıyla sürdürülmektedir. Ortak veri tabanındaki bilgilerden yararlanılarak yapılacak bu uygulamanın yaygınlaştırılması ve yürütülebilmesi için veri tabanı bilgilerinin sağlıklı olması ve bu veri girişlerini yapmakla yetkili kılınan personelin veri girişlerinin doğruluğu konusunda gerçekleştirme görevlileri gibi sorumlu tutulmaları gerekmektedir.

Ayrıca, Kanunun 50 nci maddesinde, malî işlemlerin gerçekleştirilmesi ve muhasebeleştirilmesinde kullanılacak belgelerin aynı yönetmelikte belirleneceği ifade edilmiştir. Harcama sürecinin gerçekleştirme işlemlerini gösterir belgeler ile ödeme aşamasından sonraki muhasebeleştirme işlemlerini içeren belgelerin aynı yönetmelikte yer alması karışıklıklara neden olabileceğinden (4) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle bu konuların iki ayrı yönetmelikte düzenlenmesi öngörülmektedir. Harcama belgelerine ilişkin yönetmelik düzenlenmesi hususu ilgisi nedeniyle bu maddeye alınmıştır.

- Maddede belirlenen bir ve üç aylık süreler zorunlu bazı hallerde yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle (5) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle maddenin son fıkrasına "zorunlu hallerde yapılacak harcamalar için ön ödemenin tutarını ve mahsup süresi" ibaresi eklenmektedir.

- Genel bütçe gelirlerinin bir kısmının tarh ve tahakkuku Maliye Bakanlığı dışındaki idareler tarafından gerçekleştirilmektedir. Örneğin gümrük vergileri Gümrük Müsteşarlığına bağlı personel tarafından tarh ve tahakkuk ettirilmektedir. Bu çerçevede (6) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle maddede düzeltme yapılmaktadır.

- (7) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle maddenin üçüncü fıkrasına (g) bendinin eklenmesiyle kamu idarelerinin mal yönetim hesabı icmal cetvellerinin kesin hesap kanununda yer alması amaçlanmıştır.

- İş ve işlemleri yoğun olan kamu idarelerinde, muhasebe yetkililerinin, muhasebe hizmetlerini sağlıklı olarak yürütebilmeleri için, (8) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle görev ve yetkilerinden bir kısmını yardımcılarına devredebilmelerine ve bu konuda Maliye Bakanlığınca düzenleme yapılmasına imkân tanınmaktadır.

- (9) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle kamu idarelerinde ihtiyaç olması halinde iç denetim birimi başkanlıkları oluşturulmasına imkân sağlanmaktadır.

- (10) numaralı alt bentle yapılan değişiklikle uluslararası standartlarda ve Avrupa Birliği uygulamalarında yer alan kalite güvence ve geliştirme programı düzenleme ve değerlendirme görevi İç Denetim Koordinasyon Kuruluna verilmektedir.

- Genel hükümler çerçevesinde zaman aşımının kesilmesi ve durması söz konusu olacağından, uygulamada doğabilecek tereddütlerin önlenmesi amacıyla (11) numaralı alt bentle gerekli düzenleme yapılmaktadır.

(c) bendiyle, bu Kanunla yapılan düzenlemelere uyum sağlanması amacıyla 5018 sayılı Kanunda yer alan bazı ibare ve hükümler yürürlükten kaldırılmaktadır.

Tasarı/teklif madde 11

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- 5018 sayılı Kanuna ekli cetveller, bazı teşkilatların kaldırılmış olması veya adlarının değişmesi, yükseköğretim kurumlarının tüzel kişiliği haiz olmaları nedeniyle ismen ayrı ayrı sayılması ve farklı bir gruplamaya tabi tutulması ile niteliği itibarıyla bu Kanuna tabi olmaması gereken bazı idarelerin kapsamdan çıkarılması ve bazı idarelerin de bütçelerinin bağlı veya ilgili oldukları idare bütçesi içerisinde yer almalarının sağlanması amacıyla yeniden düzenlenmektedir.

Bu idarelerden Uyuşmazlık Mahkemesi, Yüksek Seçim Kurulu, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü, Atatürk Araştırma Merkezi, Atatürk Kültür Merkezi, Türk Dil Kurumu, Türk Tarih Kurumu, Türkiye Sanayi Sevk ve İdare Enstitüsü, Adli Tıp Kurumu, Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi, bütçelerinin bağlı veya ilgili bulundukları idare bütçesi içerisinde yer alması öngörüldüğünden cetvellerden çıkarılmıştır.

Tasarı/teklif madde 12

→ yürürlükteki madde 13

- Yeni malî yönetim sisteminin başarılı bir şekilde uygulanmasını sağlamak üzere idari kapasiteyi güçlendirmek, teşkilat ve personel açısından yapılan dönüşüme uyum sağlamak amacıyla 657 sayılı Kanunda ve eki cetvellerde değişiklik yapılmakta ve 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede yer alan bazı ibare ve hükümler yürürlükten kaldırılmaktadır.

Ayrıca, 6245 sayılı Harcırah Kanununun denetim elemanlarının gündeliklerini düzenleyen 33 üncü maddesinde değişiklik yapılarak iç denetçilerin gündelikleri düzenlenmekte; malî yönetim ve kontrol işlevlerinin ve bütçe dairesi başkanlıkları personelinin idarelere devredilmesi nedeniyle ihale komisyonu üyelerinin ilgili idare personelinden oluşturulması sağlanmakta; Strateji Geliştirme Başkanlarının müşterek kararla atanması öngörülmektedir.

Tasarı/teklif madde 13

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Maddenin (a) bendi ile bu Kanunla ihdas edilen iç denetçi kadrolarına atanacakların atandıkları kurum personeline yapılan ilave ödemelerden yararlanmamaları sağlanmak suretiyle kamudaki tüm iç denetçilerin malî hakları eşitlenmekte ve söz konusu personele yapılacak ek ödemeye ilişkin esaslar düzenlenmektedir.

Maddenin (b) bendi ile doğal afetlerden zarar görenlere yapılan aynî veya nakdî yardımların, Bakanlar kurulunca yardım kararı alınması, yardımın Başbakanlık aracılığıyla gerçekleştirilmesi ve makbuz karşılığı olması durumunda gelir vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılmasına imkân sağlanmaktadır.

Maddenin (c) bendi ile doğal afetlerden zarar görenlere yapılan aynî veya nakdî yardımların, Bakanlar kurulunca yardım kararı alınması, yardımın Başbakanlık aracılığıyla gerçekleştirilmesi ve makbuz karşılığı olması durumunda kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılmasına imkân sağlanmaktadır

Tasarı/teklif madde 14

→ yürürlükteki madde 15

- 5018 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinde malî hizmetler birimine verilen görevleri de yürütmek üzere Başbakanlıkta ve Milli Savunma Bakanlığı dışındaki bakanlıklarda Strateji Geliştirme Başkanlığı, Kanunun eki (1) sayılı cetvelde yer alan idarelerde Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı ve Kanunun eki (2) sayılı cetvelde belirtilen kamu idarelerinde strateji geliştirmeye ilişkin hizmetlerin yerine getirildiği Müdürlükler kurulmaktadır.

Tasarı/teklif madde 15

→ yürürlükteki madde 16

- Madde ile yapılan düzenlemelere göre kadrolar ihdas edilmekte, Maliye Başkanı, Bütçe Dairesi Başkanı ve Bütçe Dairesi Başkan Yardımcısı kadroları ilgili cetvellerden çıkarılmaktadır.

Tasarı/teklif madde 16

→ yürürlükteki madde 17

- Madde ile mevcut teşkilat yapılarında yer alan Araştırma Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlıkları ve Araştırma Planlama ve Koordinasyon Kurulu Dairesi Başkanlıklarının kaldırılmasına yönelik olarak ilgili kanunlarda yer alan hükümler ile teşkilat kanunları ve teşkilatlanmaya ilişkin diğer kanunlarda yer alan araştırma planlama ve koordinasyon hizmetlerine yönelik kurul başkanlıkları, daire başkanlıkları ile şube müdürlükleri kurulması ve bunların görevlerine ilişkin hükümler yürürlükten kaldırılmaktadır.

Tasarı/teklif geçici madde 1

→ yürürlükteki geçici madde 1

- 1.1.2006 tarihi itibarıyla kaldırılacak olan Bütçe Dairesi Başkanlıklarındaki Başkan, Başkan Yardımcısı ve diğer personel ile Maliye Başkanı kadrolarında bulunanların durumuna yönelik düzenleme yapılmaktadır.

Ayrıca, geçiş döneminde iç denetçi kadrolarına yapılacak atamalarda uyulacak esaslar belirlenmektedir.

Tasarı/teklif geçici madde 2

→ yürürlükteki geçici madde 2

- 5018 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesiyle getirilen Malî Hizmetler Uzmanlığına, kamu idarelerinde benzeri hizmetlerde çalışan personelin belirli şartlarla geçişine imkân tanınarak malî hizmetlerde idarelerin yeterli bir personel yapısı oluşturmaları öngörülmektedir.

Tasarı/teklif geçici madde 3

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- 1.1.2006 tarihinden itibaren muhasebe hizmetleri kendileri tarafından yürütülecek olan özel bütçeli idarelerden Maliye Bakanlığınca uygun görülenlerin Maliye Bakanlığı saymanlık otomasyon sistemini (say2000i) kullanma imkanı getirilerek, geçiş sürecinde sorunların en aza indirilmesi amaçlanmaktadır.

Tasarı/teklif madde 18

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Yürütme maddesidir.

Avrupa