Matbaa kurulması izne bağlı değildir. Ancak matbaa açılmadan evvel kurulacağı yerin en büyük mülkiye amirine bir beyanname verilir.
Bu beyanname, matbaayı açacak olan kimse ve varsa ortak veya mümessilleri taraflarından imzalanır ve bunların adları, soyadları, tabiiyetleri, ikametgahları, matbaanın yeri ve hangi dillerde, hangi tabı sistemiyle çalışacağı yazılır ve gerekli vesikalar eklenir.
Beyanname muhteviyatında her hangi bir suretle vukua gelecek değişiklikler, bu değişikliklere taallük eden vesikalarla birlikte beş gün içinde birinci maddede yazılı mercie bildirilir.
Tasarı hükümlerine uygun olarak verilmiş olan beyanname muhteviyatında sonradan maddi ve fiilî sebepler dolayısiyle, bâzı değişiklikler vukua gelebilir. Bu değişikliklerin de kendi sinde beyanname bulunan mercice bilinmesi gerektir.. Bu itibarla değişiklikler, buna tallûk eden vesikalarla birlikte değişiklik tarihinden, beş gün içinde matbaanın kurulu bulunduğu yerin en büyük mülkiye âmirine bildirilecektir.
Madde 3 : Gerek tasarı hükümlerine, gerekse basında mesuliyeti düzenliyen Basın Kanunu ta sarısının 16 ncı maddesindeki sarahate göre tabi mesul kılınmıştır.
Kanunun gösterdiği şekilde sorumlu olan tabiin kim olduğunun tereddüde mahal kalmadan bilin mesi lüzumuna dayanılarak madde tanzim edilmiştir.
Bu kanun hükmüne göre beyanname vererek matbaayı açanlar (tabi) olarak isimlendirilmiş ve yalnız bunların mesuliyetleri kabul olunmuştur.
Madde 4 : Bu madde hükmü, Basın Kanunu tasarısının 12 ııei maddesi hükmüne muvazi olarak tanzim edilmiştir. Tabiler, bastıkları eserlerden (mevkute olmıyanlar da dâhil) ikişer nüshasını ba sının sona erdiği gün çalışma saati içinde bulundukları yerin Cumhuriyet savcısı ile en büyük mül kiye âmirine vereceklerdir.
îkinci fıkra hükmü, mutlak tevdi mecburiyetinin istisnasını teşkil eder. Fıkrada tadat olunan davetiyeler, ilân, formül, sirküler, kartvizit, seçim yerini ve zamanını gösteren kâğıtlar, adayların adlarını bildiren rey pusulaları ve bunlara mümasil diğer basılar, mahiyetleri ve arzettikleri özellik icabı birinci fıkra hükmü şümulünden hariç tutulmuştur.
Madde 5 : Basın Kanunu tasarısının 8, 9 ve 10 ncu maddelerine göre, mevkute çıkarabilmek için bir beyanname verilmesi gerekmektedir. Vermeden yahut beyanname verdikten beş gün geçme den mevkute çıkarılması suç sayılmaktadır. Basın Kanunundaki bu hükmün lâyikiyle uygulanma sını sağlamak amaciyle bu nev'i mevkutelerin matbaalarda basılması da suç sayılmış ve hilâfına hareketten tabi mesul tutulmuştur.
Madde 6 : Bu madde hükmü, tasarının birinci, üçüncü, beşinci ve altıncı maddelerinde yazılı olan mecburiyet ve mükellefiyetlere riayet edilmemesi hallerinin müeyyidesini teşkil eder. Esasen Türk Ceza Kanununun 533 ncü maddesi hükmü,kanun ve nizamların ahkâmına riayet etmeden matbaacılık sanatını icra edenler hakkında bir aya kadar hafif hapis ve 30 liradan 90 liraya ka dar hafif para cezası vaz'eylemiş olduğundan bu müeyyide ayniyle kabul edilmiştir.
Madde 7 : Basın Kanunu tasarısının 22 nci maddesine uygun olarak, hakikate aykırı beyanna me verilmesi hali suç sayılmış fail hakkında üç aydan iki seneye kadar hapis ve (500) liradan (5 000) liraya kadar ağır para cezası konulmuştur. Ancak bu fiil Türk Ceza Kanununa göre daha ağır bir suç teşkil ettiğinde, fail hakkında Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanacaktır.
Adalet ve îçişleri Komisyonlarından kurulan Karma Komisyon raporu T. B. M. M.
Adalet ve îçişleri Ko misyonlarından kurulan 13 . VII . 1950 Karma Komisyon Esas No. 1/41 Karar No. 2 Yüksek Başkanlığa Adalet Bakanlığınca hazırlanan ve Bakan 5 nci maddenin müzakeresinde : Basın Ka lar Kurulunca 3 . VII . 1950 tarihinde Yüksek nunu tasarısının 8, 9, ve 10 ncu (maddelerine Meclise sunulması kararlaştırılan Matbaalar göre mevkute çıkarabilmek için beyanname ver Kanunu tasarısı Kamutayın 13 . VII . 1950 ta mesi gerekmektedir. Ve beyanname vermedikçe rihli 'birleşiminde Karma Komisyonumuza hava mevkutenin çıkarılması suç teşkil eylemektedir.
lesine karar verilmiş olmakla sözü geçen tasarı Basın Kanunundaki bu hükme muvazi ola Adalet Bakanlığı temsilcisinin huzuriyle oku rak bu maddedeki Hükümet tasarısından bâzı nup incelendi. takyidat kaldırılmıştır.
Hükümet teklifinin 1, 2, 3, ve 4 ncü mad Tasarının 6, 7, 8, 9 ncu maddeleri aynen ka deleri Komisyonumuzca da muvafık bulunarak bul edilmiştir.
aynen kabul edildi, Kamutayın yüce tasvibine arzolunmak üze-
Kaynak: TBMM S. Sayısı 56 · tasarı/teklifin madde 2 gerekçesi
Bu kanun hükmüne göre beyanname vererek matbaa açanlara (tabi) denir.
Tabiler, bastıkları eserlerden ikişer nüshasını basmanın sona erdiği günün çalışma saati içinde, bulundukları yerin Cumhuriyet Savcısı ile en büyük mülkiye amirine vermeye mecburdurlar.
Bu hüküm, cemiyet ve aile münasebetlerine taalluk eden ve ticaret ve sanat işlerine munhasır bulunan davetiyeler, ilan, formül, sirküler, kartvizitler ve yalnız seçim yerini ve zamanını gösteren kağıtlarla adayların adlarını bildiren rey pusulaları gibi basılar hakkında uygulanamaz.
Basın Kanunu gereğince mevkutenin çıkarılması için lüzumlu beyannamenin verildiği anlaşılmadıkça mevkutelerin matbaalarda basılması yasaktır.
(Değişik: 23/1/2008-5728/132 md.)
Bu Kanunun 1 inci maddesine göre beyanname vermeden matbaa açanlarla 2, 4 ve 5 inci maddeleri hükümlerine aykırı hareket edenler, Cumhuriyet savcısı tarafından yüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar idarî para cezasıyla cezalandırılır.
(Değişik: 23/1/2008-5728/133 md.)
Hakikate aykırı beyanname veren kimse, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
5681 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
| Değiştiren Kanun | 5681 Sayılı Kanunun değişen maddeleri | Yürürlüğe giriş tarihi |
| 5728 | 6,7 | 8/2/2008 |
