Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun
- Kanun numarası
- 6001
- Kabul tarihi
- 25.06.2010
- Resmî Gazete
- 13.07.2010 / 27640
- Düstur
- 5. tertip, cilt 49
- Son değişiklik
- 27.03.2025
- Madde sayısı
- 41
Metin içindeki değişiklik notlarından ve dipnotlardan derlenmiştir. Toplam 51 kayıt.
-
27 Mart 2025
-
Değişikliğin gerekçesi
6001 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin mevcut hükümleri çerçevesinde, yabancı plakalı araçlar, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen otoyollara ait geçiş ücretini ve varsa idari para cezasını en nihayetinde bu maddenin sekizinci fıkrası kapsamında gümrük kapılarında ödemek şartı ile ülkeyi terk etmektedirler. Bahse konu geçiş ücretleri ve varsa idari para cezaları tahsil edilmeden yurtdışına çıkışlarına izin verilmemektedir.
Ancak 4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollardan geçiş yapan yabancı plakalı araçların, gişede veya banka aracılığıyla geçiş ücretini ödememesi halinde; ödeme yapmayan bu araçların otoyoldan çıkmasını engelleyen bir hüküm bulunmamaktadır. Bu durumda, işleten şirketlerin, ödemesiz geçiş yapan araçlara ilişkin olarak 30 uncu maddede öngörülen asgari süreler bittikten sonra geçiş ücretinin ve varsa cezalarının tahsilini sağlamak için “genel hükümler çerçevesinde takip yapmaktan” başka bir imkânı bulunmamaktadır.
Ancak yabancı plakalı araçların Türkiye’de kayıtlı adresleri olmadığından bu araç sahiplerinden genel hükümlere göre takip ve tahsilat yapılamadığı gibi, yürürlükteki mevzuat uyarınca özel şirketler tarafından işletilen otoyollardan kaynaklı alacaklar nedeniyle bu araçların yurtdışına çıkış yapmalarına engel bir mevzuat hükmü de bulunmamaktadır. Dolayısıyla, bu durum yabancı plakalı araçlar tarafından kötüye kullanılmaktadır. Her geçen gün bu otoyollardan ödemesiz geçiş yapan yabancı plakalı araçların sayısında da artış gözlemlenmektedir.
Türkiye’deki otoyol yatırımlarının son derece geliştiği ve yaygınlaştığı günümüzde, özellikle ticari faaliyetler kapsamında ticari filolara tabi birçok yabancı plakalı araca rastlanmaktadır. Ticari faaliyetler kapsamında yoğun bir rekabet ortamının bulunduğu başta taşımacılık sektörü olmak üzere çeşitli sektörlerde Türkiye’de kayıtlı bulunan kişiler açısından geçiş ücretleri bir maliyet unsuru olarak dikkate alınırken, özel şirketler tarafından işletilen otoyollardan ödemesiz geçiş yapan yabancı plakalı araçların bu maliyete katlanmaksızın ticari faaliyetlerini devam ettirebilmeleri, bu ticari aktörler açısından haksız rekabetin ortaya çıkmasına neden olmaktadır.
Diğer taraftan, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen otoyolları kullanan yabancı plakalı araçların geçiş ücretini ödemesi veyahut en nihayetinde gümrükte ülkeyi terk etmeden önce tahsil edilebilmesi, ancak özel şirketler tarafından işletilen otoyolları kullanan yabancı plakalı araçların geçiş ücretini ödememesi ve tahsilatının da 30 uncu madde kapsamında genel hükümler çerçevesinde yapılması imkanının da bulunmaması, uygulamada eşitsizlik yaratmaktadır.
Maddenin beşinci fıkrasında yapılan değişiklikle yabancı plakalı araçların, Türkiye’de kayıtlı herhangi bir iletişim bilgisi bulunmadığından bildirim yükümlülüğünün kaldırılması; yedinci fıkrada yapılan değişiklikle ikinci ve üçüncü cümlelerde yer alan “idari” ibaresi kaldırılarak, birinci fıkra kapsamında geçiş ücretinin ödenmemesi halinde uygulanacak olan idari para cezasının yanında beşinci fıkra kapsamında geçiş ücretinin ödenmemesi halinde uygulanacak olan para cezasının bu fıkra kapsamına alınması; eklenen onuncu fıkrayla yabancı plakalı araçların Türkiye’de kayıtlı herhangi bir iletişim bilgisi bulunmadığı ve özel şirketler tarafından işletilen otoyollardan geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapmaları halinde geçiş ücretinin ve varsa cezanın tahsil edilemediği gözetilerek özel sektör tarafından işletilen otoyolları kullanan yabancı plakalı araçlardan geçiş ücretinin ve varsa cezasını ülkeyi terk etmeden önce gümrük kapılarında tahsilatının yapılması ve ödemesiz geçişlerin engellenmesi amaçlanmaktadır.
-
27/3/2025 tarihli ve 7546 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle bu fıkranın ikinci ve üçüncü cümlelerinde yer alan “idari” ibareleri madde metninden çıkarılmıştır.
Değişikliğin gerekçesi
6001 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin mevcut hükümleri çerçevesinde, yabancı plakalı araçlar, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen otoyollara ait geçiş ücretini ve varsa idari para cezasını en nihayetinde bu maddenin sekizinci fıkrası kapsamında gümrük kapılarında ödemek şartı ile ülkeyi terk etmektedirler. Bahse konu geçiş ücretleri ve varsa idari para cezaları tahsil edilmeden yurtdışına çıkışlarına izin verilmemektedir.
Ancak 4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollardan geçiş yapan yabancı plakalı araçların, gişede veya banka aracılığıyla geçiş ücretini ödememesi halinde; ödeme yapmayan bu araçların otoyoldan çıkmasını engelleyen bir hüküm bulunmamaktadır. Bu durumda, işleten şirketlerin, ödemesiz geçiş yapan araçlara ilişkin olarak 30 uncu maddede öngörülen asgari süreler bittikten sonra geçiş ücretinin ve varsa cezalarının tahsilini sağlamak için “genel hükümler çerçevesinde takip yapmaktan” başka bir imkânı bulunmamaktadır.
Ancak yabancı plakalı araçların Türkiye’de kayıtlı adresleri olmadığından bu araç sahiplerinden genel hükümlere göre takip ve tahsilat yapılamadığı gibi, yürürlükteki mevzuat uyarınca özel şirketler tarafından işletilen otoyollardan kaynaklı alacaklar nedeniyle bu araçların yurtdışına çıkış yapmalarına engel bir mevzuat hükmü de bulunmamaktadır. Dolayısıyla, bu durum yabancı plakalı araçlar tarafından kötüye kullanılmaktadır. Her geçen gün bu otoyollardan ödemesiz geçiş yapan yabancı plakalı araçların sayısında da artış gözlemlenmektedir.
Türkiye’deki otoyol yatırımlarının son derece geliştiği ve yaygınlaştığı günümüzde, özellikle ticari faaliyetler kapsamında ticari filolara tabi birçok yabancı plakalı araca rastlanmaktadır. Ticari faaliyetler kapsamında yoğun bir rekabet ortamının bulunduğu başta taşımacılık sektörü olmak üzere çeşitli sektörlerde Türkiye’de kayıtlı bulunan kişiler açısından geçiş ücretleri bir maliyet unsuru olarak dikkate alınırken, özel şirketler tarafından işletilen otoyollardan ödemesiz geçiş yapan yabancı plakalı araçların bu maliyete katlanmaksızın ticari faaliyetlerini devam ettirebilmeleri, bu ticari aktörler açısından haksız rekabetin ortaya çıkmasına neden olmaktadır.
Diğer taraftan, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen otoyolları kullanan yabancı plakalı araçların geçiş ücretini ödemesi veyahut en nihayetinde gümrükte ülkeyi terk etmeden önce tahsil edilebilmesi, ancak özel şirketler tarafından işletilen otoyolları kullanan yabancı plakalı araçların geçiş ücretini ödememesi ve tahsilatının da 30 uncu madde kapsamında genel hükümler çerçevesinde yapılması imkanının da bulunmaması, uygulamada eşitsizlik yaratmaktadır.
Maddenin beşinci fıkrasında yapılan değişiklikle yabancı plakalı araçların, Türkiye’de kayıtlı herhangi bir iletişim bilgisi bulunmadığından bildirim yükümlülüğünün kaldırılması; yedinci fıkrada yapılan değişiklikle ikinci ve üçüncü cümlelerde yer alan “idari” ibaresi kaldırılarak, birinci fıkra kapsamında geçiş ücretinin ödenmemesi halinde uygulanacak olan idari para cezasının yanında beşinci fıkra kapsamında geçiş ücretinin ödenmemesi halinde uygulanacak olan para cezasının bu fıkra kapsamına alınması; eklenen onuncu fıkrayla yabancı plakalı araçların Türkiye’de kayıtlı herhangi bir iletişim bilgisi bulunmadığı ve özel şirketler tarafından işletilen otoyollardan geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapmaları halinde geçiş ücretinin ve varsa cezanın tahsil edilemediği gözetilerek özel sektör tarafından işletilen otoyolları kullanan yabancı plakalı araçlardan geçiş ücretinin ve varsa cezasını ülkeyi terk etmeden önce gümrük kapılarında tahsilatının yapılması ve ödemesiz geçişlerin engellenmesi amaçlanmaktadır.
-
-
4 Temmuz 2024
-
4/7/2024 tarihli ve 7519 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarına “hizmet tesisleri ve” ibarelerinden sonra gelmek üzere “yük aktarma merkezleri gibi” ibareleri eklenmiştir.
Değişikliğin gerekçesi
Karayolları Genel Müdürlüğünün de içerisinde bulunduğu kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve uzman kişilerin katılımıyla, ülkemizde yaşanabilecek her tür ve ölçekteki afet ve acil durumlara ilişkin Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) hazırlanmaktadır. Afet Müdahale Planı dâhilinde Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğunda bulunan otoyollar “Afet Tahliye Koridoru” olarak planlanmaktadır. Uluslararası ve/veya ulusal kombine yük taşımacılığı kapsamında, ilgili mevzuat kapsamında karayollarında taşınmasına izin verilen her türlü ürün, yarı mamul, hammadde ve benzerinin dağıtımı, depolanması, bakımı-onarımı, yüklenmesi-boşaltılması işlemlerinin kümelendirilerek gerçekleştirilebilmesi için düzenlenmiş, otoyollarda inşa edilmiş, yapısal özellikleri ve ölçekleri ile büyük imkânlara sahip yük aktarma merkezlerinin oluşturulması zaruret arz etmektedir. Söz konusu yük aktarım merkezleri; afet tahliye koridoru niteliğinde olan otoyollarda, afet yönetimine ilişkin afet alanlarına müdahale depoları, geçici barınma sahaları gibi işlevleri de yerine getirmektedir.
Ayrıca otoyol ağımız Avrupa ve Asya arasında gerçekleşen transit yük taşımacılığında son derece önemli bir yere sahiptir. Ülkemizden geçen Ticari Koridorlar üzerinde gerçekleşen transit trafik artışının yüksek seviyelerde gerçekleşmesi ve bu artışın kaynağı kombine yük taşımacılık sektörünün, taşınan yüklerin belli merkezlerde boşaltılarak dağıtımının yapılabileceği alanlara olan ihtiyacın bu Ticari Koridorların ana geçiş noktası olan otoyollar özelinde karşılanmasını zorunlu hale getirmektedir.
Bununla birlikte otoyolların geçtiği güzergâh üzerindeki metropollerde bulunan yük aktarma merkezlerinin, nüfus ve ticaret artış oranına göre şehrin lojistik ihtiyaçlarının karşılanabilmesi noktasında yetersiz kalması nedeniyle, şehir merkezlerinden uzakta transit trafiğin yoğun geçiş noktası olan otoyollar üzerinde yük terminali merkezlerinin kurulması gerekliliği ortaya çıkmıştır.
Belirtilen nedenler kapsamında bu düzenleme ile “Afet Tahliye Koridoru” olarak planlanan ve transit yük taşımacılığının yoğun şekilde gerçekleştiği otoyollar üzerinde söz konusu merkezlerin kurulabilmesi amaçlanmaktadır.
-
-
1 Temmuz 2022
-
Değişikliğin gerekçesi
Teklifin 32 nci ve 33 üncü maddesi ile yapılan düzenlemelere ilişkin geçici madde ihdas edilmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Teklifin 32 nci ve 33 üncü maddesi ile yapılan düzenlemelere ilişkin geçici madde ihdas edilmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Cumhurbaşkanlığı Hükümet sistemine geçilmesiyle birlikte, Bakanlık ve bağlı kuruluşlarda daire başkanı ve üzeri kadrolarda bulunanların görevden alınmaları halinde uygulanacak yeni bir sistem oluşturulmuştur. Buna göre bakanlık ve bağlı kuruluşlarda daire başkanı ve üzeri kadrolarda bulunanlar bu görevlerinden ayrıldıklarında durumlarına uygun kadrolara atanmaktadır. Bu kapsamda madde ile, TBMM Başkanlığı İdari Teşkilatı bünyesinde görev alan üst düzey yöneticilerin de görevden alındıklarında atanacakları kadrolar düzenlenmekte ve söz konusu personelin mali ve sosyal haklarına ilişkin esaslar belirlenmektedir.
-
Eski ifade
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme BakanlığıncaYeni ifadeUlaştırma ve Altyapı BakanlığıncaDeğişikliğin gerekçesi
Teklifin 32 nci ve 33 üncü maddesi ile yapılan düzenlemelere ilişkin geçici madde ihdas edilmektedir.
-
-
23 Temmuz 2020
-
Değişikliğin gerekçesi
Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30 uncu maddesinde otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, yabancı plakalı araçlara uygulananlar hariç, idari para cezalarının uygulanmayacağı düzenlenmiştir.
Yapılan düzenleme ile anılan Kanunun 30 uncu maddesinin yedinci fıkrasına hüküm eklenmek suretiyle, yabancı plakalı araçlara ilişkin olarak ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezasının tahsil edilmeyeceği düzenlenmektedir. Böylece özellikle yabancı plakalı araçlarla ülkemize gelen yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızın karayollarında gerçekleştirdiği ihlalli geçişlerde uygulanacak idari para cezaları açısından yerli plakalı araçlarla aynı düzenlemelere tabi kılınması sağlanmaktadır.
-
-
30 Mayıs 2019
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, belirlenen zaman aralığında araç sınıfları itibarıyla geçmesi yasak olmasına rağmen 15 Temmuz Şehitler Köprüsünden geçen kişilere verilen idari para cezalarının tahsilatından varsa yapılmış itirazlardan ve açılmış davalardan feragat edilmesi kaydıyla vazgeçilmesi öngörülmektedir. Aynı zamanda bu cezalar kapsamında tahsil edilen para cezaları, ilgililere maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ikinci ayın sonuna kadar başvurulması hâlinde maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden üçüncü ayın sonuna kadar red ve iade edilecektir.
-
-
27 Aralık 2018
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, belirlenen zaman aralığında araç sınıfları itibanyla geçmesi yasak olmasına rağmen 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ile Fatih Sultan Mehmet Köprüsünden geçen kişilere verilen idari para cezalarının tahsilatından varsa yapılmış itirazlardan ve açılmış davalardan feragat edilmesi kaydıyla vazgeçilmesi öngörülmektedir. Aynı zamanda bu cezalar kapsamında tahsil edilen para cezaları, ilgililere 28/2/2019 tarihine kadar başvurulması halinde 31/3/2019 tarihine kadar red ve iade edilecektir.
-
-
2 Temmuz 2018
-
Bu Kanunun adı “Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunu” iken 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 76 ncı maddesi ile metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
-
Eski ifade
bu KanunlaYeni ifademevzuatla -
Eski ifade
Kamulaştırma ve tahsis -
Eski ifade
Bakanlar KuruluYeni ifadeCumhurbaşkanı
-
16 Mayıs 2018
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile tüm otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında geçiş ücreti ödemeden çıkış yapan araç sahiplerine uygulanacak idari para cezası ve para cezalarının geçiş ücretinin on katından dört katına indirilmesi, ihlalli geçiş yapan yabancı plakalı araçların onbeş gün içinde ülkeyi terk etmeleri halinde geçiş ücreti, onbeş günlük ödeme süresi geçtikten sonra yapılacak çıkışlarda geçiş ücreti ile birlikte idari para cezası ve para cezalarının tahsil edilebilmesi amaçlanmıştır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile tüm otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında geçiş ücreti ödemeden çıkış yapan araç sahiplerine uygulanacak idari para cezası ve para cezalarının geçiş ücretinin on katından dört katına indirilmesi, ihlalli geçiş yapan yabancı plakalı araçların onbeş gün içinde ülkeyi terk etmeleri halinde geçiş ücreti, onbeş günlük ödeme süresi geçtikten sonra yapılacak çıkışlarda geçiş ücreti ile birlikte idari para cezası ve para cezalarının tahsil edilebilmesi amaçlanmıştır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile tüm otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında geçiş ücreti ödemeden çıkış yapan araç sahiplerine uygulanacak idari para cezası ve para cezalarının geçiş ücretinin on katından dört katına indirilmesi, ihlalli geçiş yapan yabancı plakalı araçların onbeş gün içinde ülkeyi terk etmeleri halinde geçiş ücreti, onbeş günlük ödeme süresi geçtikten sonra yapılacak çıkışlarda geçiş ücreti ile birlikte idari para cezası ve para cezalarının tahsil edilebilmesi amaçlanmıştır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü’nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali” başlıklı 30 uncu maddesinde yer alan, otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine uygulanan idari para cezaları ile para cezalarında indirimin iş bu kanunun yürürlük tarihinden önce verilen ancak bu maddenin yayımı tarihinde tebligatı yapılmamış ihlalli geçişlerde uygulanması amaçlanmaktadır.
-
Eski ifade
onYeni ifadedörtDeğişikliğin gerekçesi
Madde ile tüm otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında geçiş ücreti ödemeden çıkış yapan araç sahiplerine uygulanacak idari para cezası ve para cezalarının geçiş ücretinin on katından dört katına indirilmesi, ihlalli geçiş yapan yabancı plakalı araçların onbeş gün içinde ülkeyi terk etmeleri halinde geçiş ücreti, onbeş günlük ödeme süresi geçtikten sonra yapılacak çıkışlarda geçiş ücreti ile birlikte idari para cezası ve para cezalarının tahsil edilebilmesi amaçlanmıştır.
-
Eski ifade
onYeni ifadedörtDeğişikliğin gerekçesi
Madde ile tüm otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında geçiş ücreti ödemeden çıkış yapan araç sahiplerine uygulanacak idari para cezası ve para cezalarının geçiş ücretinin on katından dört katına indirilmesi, ihlalli geçiş yapan yabancı plakalı araçların onbeş gün içinde ülkeyi terk etmeleri halinde geçiş ücreti, onbeş günlük ödeme süresi geçtikten sonra yapılacak çıkışlarda geçiş ücreti ile birlikte idari para cezası ve para cezalarının tahsil edilebilmesi amaçlanmıştır.
-
-
21 Mart 2018
-
27 Mart 2015
-
Eski ifade
o güzergahın en uzun mesafesineYeni ifadegeçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye -
Eski ifade
o güzergahın en uzun mesafesineYeni ifadegeçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye -
Eski ifade
yedi günYeni ifadeon beş gün -
Eski ifade
beşYeni ifadeon
-
6 Şubat 2014
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, Karayolları Genel Müdürlüğün sorumluluğunda bulunan otoyollar ile bunlar üzerinde bulunan bakım ve işletme tesisleri, hizmet tesisleri ve diğer mal ve hizmet üretim birimleri ve varlıkların değerlendirilme esasları yeniden düzenlenmiştir.
-
Eski ifade
Otoyollar ve tesislerde işletme haklarının verilmesi
-
13 Şubat 2011
-
Eski ifade
altı ayYeni ifadebir yıl
-