(1) Diplomasi Akademisi Başkanlığında ücret karşılığı ders vermek üzere görevlendirilen Bakanlık personeli ve diğer kişilere, haftada yirmi, bir takvim yılında üç yüz altmış saati aşmamak ve 11/10/1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 11 inci maddesinde öngörülen azami ek ders ücretlerini geçmemek üzere, Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Dışişleri Bakanlığı tarafından belirlenen miktar, esas ve usuller çerçevesinde ders ücreti ödenir.

Madde 9

Yurtdışı teşkilatı

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

Madde 10

Bakanlık personeli

24 değişiklik

(1) Meslek memurlarına ilişkin esaslar aşağıda gösterilmiştir:

a) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

b) (Değişik: 12/7/2013-6495/73 md.) Meslek memuru olabilmek için, 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde sayılan şartlar ile Bakanlıkça açılan yarışma sınavına ilişkin yönetmelikle belirlenen diğer şartlar saklı kalmak üzere, yurt içindeki üniversitelerin veya diploma denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış olmak kaydıyla yabancı üniversitelerin en az dört yıllık lisans eğitimi veren fakültelerinin uluslararası ilişkiler, siyaset bilimi, kamu yönetimi, tarih, sosyoloji, halkla ilişkiler ve tanıtım, psikoloji, çalışma ekonomisi, iktisat, işletme, maliye ve finans bölümleri ile bu bölümlerden herhangi birinin müfredatında yer alan derslerin en az %80’ine sahip olan diğer bölümlerden veya hukuk fakültelerinden mezun olmak ya da üniversitelerin sosyal bilimler alanında veya mühendislik fakültelerinde en az dört yıllık lisans eğitimi yapmış olup, uluslararası ilişkiler, siyaset bilimi, kamu yönetimi, hukuk ve iktisat alanlarında lisansüstü eğitim yapmış olmak gerekir. Meslek memurluğu sınavının yapıldığı yılın ocak ayının birinci günü itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış olmak şarttır. Meslek memurluğunda adaylık süresi bir yıldır.^[2]

c) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

ç) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

d) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

e) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

f) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

g) (Ek: 17/1/2019-7161/49 md.)Konsolosluk ve ihtisas memuru olarak görev yapmış olan meslek memurları, başkâtiplik ve konsolosluk yeterlik sınavında başarılı olmaları şartıyla, konsolosluk ve ihtisas memurluğu statüsünde bulundukları sürenin yarısını, meslek memurluğu statüsündeki dördüncü, üçüncü ve ikinci unvan gruplarında geçirmiş sayılabilirler. Dördüncü unvan grubundaki bekleme süresi azami bir yıl, üçüncü unvan grubundaki bekleme süresi ise azami iki yıl kısaltılabilir. Bu kapsamda, meslek memurluğu statüsündeki unvan gruplarında geçirilmiş sayılan süre dört yıldan, hâlihazırda Başkâtip unvanını kazanmış konsolosluk ve ihtisas memurları için ise altı yıldan fazla olamaz.

(2) Konsolosluk ve ihtisas memurlarına ilişkin esaslar aşağıda gösterilmiştir:

a) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

b) Konsolosluk ve ihtisas memuru olabilmek için, 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde sayılan şartları taşımanın yanı sıra usul ve esasları yönetmelikle düzenlenen Bakanlıkça açılan yarışma sınavında başarılı olmak gerekir. Konsolosluk ve ihtisas memurluğu sınavının yapıldığı yılın Ocak ayının ilk günü itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış olmak gerekir. Bakanlık, işlev alanlarındaki uzmanlaşma ihtiyacını dikkate alarak sadece belirli fakültelerin veya bölümlerin mezunlarının başvurabileceği konsolosluk ve ihtisas memurluğu adaylık sınavları açabilir. Gerek görülmesi halinde, sınava iştirak için mesleki ön tecrübe şartı da aranabilir. Belirli fakültelerin veya bölümlerin mezunlarının başvurabileceği veya mesleki ön tecrübe şartı aranan sınavlar sonucunda Bakanlığa alınan memurların, merkez ve yurtdışı teşkilatında uzmanlık dalları ile bağlantılı olarak görevlendirilmeleri esastır. Konsolosluk ve ihtisas memurluğunda adaylık süresi bir yıldır.^[3]

c) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

ç) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

d) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

e) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

(3) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

(4) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

(5) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

(6) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

(7) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

(8) Dışişleri merkez memurlarına ilişkin esaslar aşağıda gösterilmiştir.

a) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

b) Mütercim kadrosunda görev yapacak memurların merkezi sınava ilave olarak hizmetin gereklerine uygun olarak seçilebilmesi için usul ve esasları yönetmelikle belirlenen yarışma sınavında da başarılı olmaları gerekir.

c) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

(9) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

(10) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

(11)(Ek: 17/1/2019-7161/49 md.) Meslek memurları ile konsolosluk ve ihtisas memurlarının Bakanlığa alınabilmeleri için tam teşekküllü bir Devlet hastanesinden verilen, her türlü iklim şartında görev yapabileceklerine dair rapor ibraz etmeleri gereklidir. Hukuk müşavirleri ile danışmanlardan da Bakanlığa alınmaları sırasında bu raporu ibraz etmeleri istenebilir.

Madde 11

Mali hizmetler uzmanları ile merkez memurlarının yurt dışı teşkilatında görevlendirilmeleri

(Başlığı ile birlikte yeniden düzenleme: 17/1/2019-7161/50 md.)

(1) Dışişleri Bakanlığı mali hizmetler uzmanları ile merkez memurlarının yurt dışında sürekli görevlere atanabilmelerine ilişkin hususlar yönetmelikle düzenlenir.

Üçüncü Bölüm

Unvanlar ve Atamalar

Madde 12

Yurtdışı teşkilatında unvanlar ve görev süreleri

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

Madde 13

Merkez teşkilatındaki unvanlar ve atamalar

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

Madde 14

Yurtdışı sürekli görevlere ilişkin genel esaslar

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

Dördüncü Bölüm

Mali Hükümler

Madde 15

Aylıklara ilişkin düzenlemeler

2 değişiklik

(1) Ek gösterge ve makam tazminatlarına ilişkin esaslar aşağıda belirtilmiştir:

a) Büyükelçilere, valiler için belirlenen ek gösterge ve makam tazminatı göstergeleri uygulanır.

b) Kazanılmış hak olarak birinci derece üzerinden aylık almış;

1) Birinci sınıf başkonsoloslar ile elçi unvanı taşıyan diğer meslek memurlarına merkez teşkilatında, birinci sınıf mülki idare amirleri için,

2) Başkonsoloslar, müsteşarlar ve daimi temsilci yardımcılarına merkez teşkilatında, kazanılmış hak aylıkları birinci derecede olan kaymakamlar için,

belirlenen göstergeler üzerinden makam tazminatı ödenir.

c) Birinci derecenin dördüncü kademesinden aylık alan;

1) Birinci sınıf başkonsoloslar ile elçi unvanı taşıyan diğer meslek memurlarına, birinci sınıf mülki idare amirlerinden birinci derecenin dördüncü kademesinden aylık alanlar için,

2) Başkonsoloslar, müsteşarlar ve daimi temsilci yardımcılarına, birinci derecenin dördüncü kademesinden aylık alan kaymakamlar için,

belirlenen ek gösterge uygulanır.

(2) Emsal kararnamesiyle belirlenen katsayılar, büyükelçiler ve daimi temsilcilere % 15, elçi-müsteşar, elçi-daimi temsilci yardımcısı ve başkonsoloslara % 5 oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Cumhurbaşkanı, bu oranları bir katına kadar artırmaya ve bu oranları aşmamak üzere yurtdışı aylıklara esas ülke gruplarının bir bölümünü veya bazı ülkeleri kapsayacak şekilde farklı oranlar tespit etmeye yetkilidir.^[4]

(3) Meslek memurları ile konsolosluk ve ihtisas memurlarına, aday memuriyete atanmalarıyla birlikte başlamak üzere, sınava girdikleri birinci dilden Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavında (A) seviyesinde başarılı olanlar için tespit edilmiş bulunan yabancı dil tazminatı Bakanlık kadrolarında bulundukları sürece ödenir.^[5]

Madde gerekçesi

Madde ile, Bakanlık memurlarının aylıklarına dair usul ve esaslar belirlenmektedir.

Merkez teşkilatında ödenen maaşlara ilişkin sistemde bazı unvan grupları için mülki idare sınıfı ile paralellik kurulmasına yönelik düzenlemelerin nedeni, söz konusu unvanları taşıyan Dışişleri Bakanlığı personeli ile mülki idare sınıfına mensup memurların ifa ettiği görevler ile üstlenilen sorumlulukların ve temsil vazifelerinin özü ve kapsamı itibarıyla benzeşmesidir. Örneğin, Almanya'da görevli Essen Başkonsolosu, diğer temsil görevlerinin yanı sıra, beşyüz binin üzerinde Türk vatandaşına sunulan konsolosluk hizmetlerinden (nüfus, pasaport, vatandaşlık, askerlik, noterlik işlemleri ve benzeri) sorumludur.

Öte yandan, madde kapsamında, yurtdışında görevli büyükelçiler, başkonsoloslar ve elçi-müsteşarlar ile ilgili olarak 4009 sayılı Kanunda da kayıt altına alınmış bulunan emsal artırımı alt oranlarının bir katına kadar yükseltilmesi ve bu çerçevede ülke emsal gruplarının bir bölümünü kapsayacak şekilde farklı ilave artış oranları belirlenmesi yetkisinin Bakanlar Kuruluna verilmesinin nedeni ise esasen, büyükelçi unvanıyla görev yapan memurlar arasında mevcut dış maaş sistemi nedeniyle oluşan büyük farkların bertaraf edilmesidir. Örneğin, Ulanbator-Moğolistan'da görevli büyükelçinin maaşı, Vaşington-ABD'de görevli büyükelçinin maaşından 1840 ABD Doları daha düşüktür.

Meslek memurları için Bakanlık sınavına girdikleri birinci dil ile bağlantılı olarak ödenen yabancı dil tazminatına ilişkin düzenleme ise esasen, 4009 sayılı Kanun ile de hüküm altına alınmış olan mali bir hakkın devamı niteliğindedir. Bu hakkın verilmiş olmasının nedeni, yabancı dili çok iyi düzeyde bilme keyfiyetinin meslek memurluğu görev tanımına sıkı sıkıya bağlı bir nitelik olmasıdır.

Bu niteliğe sahip bulunmayanların meslek memuru olması mümkün değildir. Bu nedenledir ki meslek memurluğu adaylık sınavının yazılı ilk aşaması ağırlıklı olarak yabancı dile olan hakimiyetin ölçülmesine odaklanmakta; benzer bir değerlendirme, sınavın ikinci aşamasını oluşturan mülakat sınavı sırasında da tekrarlanmaktadır.

Kaynak: TBMM 23. Dönem S. Sayısı 524 · tasarı/teklifin madde 15 gerekçesi

Madde 16

Yurtdışı teşkilatındaki görevlere ilişkin mali haklar

4 değişiklik

(1) Dışişleri Bakanlığının yurtdışı teşkilatına sürekli görevle atanan memurlara 657 sayılı Kanunda belirtilen usul ve esaslar dahilinde, aile yardımı ödeneğine hak kazanan eş için % 5 ve her bir çocuk için % 2,5 oranında aile yardımı ödeneği verilir. Bu ödeneğin hesaplanmasında, yurtdışı aylıklara ilişkin emsal kararnamesi çerçevesinde, görev yapılan ülke için birinci derecenin dördüncü kademesindeki meslek memurunun yurtdışı aylığı esas alınır. Cumhurbaşkanı bu oranları birer katına kadar artırabilir. (Ek cümleler: 17/1/2019-7161/52 md.) Bakanlığın yurt dışı teşkilatı ile ihtisas birimlerinde istihdam edilen Türk uyruklu sözleşmeli personel de bu haktan aynı oranda yararlanır. Bu ödeneğin hesaplanmasında, görev yapılan ülke için belirlenen yurt dışı sözleşmeli sekreter pozisyonu tavan ücreti esas alınır.^[7]

(2) Eğitim yardımına ilişkin esaslar aşağıda belirtilmiştir:^[8]

a) Bakanlığın yurtdışı teşkilatına sürekli görevle atanan memurlara, aile yardımı ödeneğine hak kazanan çocuklarından yurtdışında eğitim-öğretim görenleri için, belgelendirilmesi ve Bakan oluru alınması şartıyla eğitim yardımı verilebilir.

b) Eğitim yardımı, ilk, orta ve lise öğrenimine devam eden her bir çocuk için, eğitim-öğretim yılı masrafının % 50'si, yirmi üç yaşından büyük olmamak üzere lisans düzeyinde üniversite öğrenimine devam eden her bir çocuk için ise eğitim-öğretim yılı masrafının % 30’u oranında hesaplanır ve aylık bazda ödenir. Cumhurbaşkanınca bu oranlar yarısına kadar artırılabilir. Servis, kurs ve yemek ücretleri ile benzeri ödemeler eğitim-öğretim yılı masrafı kapsamında kabul edilmez.

c) Aylık bazda ödenecek eğitim yardımı, emsal kararnamesi çerçevesinde, çocuğun öğrenim gördüğü ülke için birinci derecenin dördüncü kademesindeki meslek memurunun yurtdışı aylığının için % 15’ini, üniversite öğrenimi görenler için % 10’unu aşamaz. Bu oranlar Cumhurbaşkanınca birer katına kadar artırılabilir.

(3) Bakanlığın yurtdışı teşkilatına sürekli görevle atananlardan Dışişleri Bakanlığı teşkilatına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamesine göre belirlenen dış temsilcilik gruplandırmasında, sondaki üç grupta yer alan temsilciliklerde görevli bulunanlar ile beraberlerindeki eş ve aile yardımı ödeneğine hak kazanan çocuklarının iki yılda bir defa olmak üzere Türkiye'ye gidiş-dönüş ulaşım masrafları bütçeden karşılanabilir. Sondaki üç grupta yer almayan temsilciliklerden hangilerinde görevli olanların bu imkandan faydalanabileceğine Cumhurbaşkanınca karar verilir. Ulaşım masrafı karşılananlar Türkiye'de en az on beş gün kalmak zorundadır. Merkez teşkilatına dönüş yapılacağı yıl bu imkandan faydalanılmaz. Öngörülen dönüş yılından önce zorunlu sebeplerle merkez teşkilatına dönen veya alınanlar ile beraberlerindeki eş ve aile yardımı ödeneğine hak kazanan çocukları için bu fıkra çerçevesinde daha önce yapılmış olan ödemeler nedeniyle ilgiliye borç çıkarılmaz.

Madde gerekçesi

Bakanlığın özenle sürdürmeye çalıştığı nitelikli personel istihdamı politikasının devamı için yurtdışı maaş sisteminin yeni bir yaklaşım çerçevesinde, ilave maaş bileşenleri ile güçlendirilmesi gerekmektedir. Bu husus, Türk dış politikasındaki mevcut dinamizmin orta ve uzun vadede sürdürülebilirliği açısından da önem arz etmektedir. Bu sistemde sağlanacak ilerlemeler, sadece Bakanlık personeli ile sınırlı kalmayıp, yurtdışında sürekli görev yapan diğer kamu kurum ve kuruluş temsilcileri için de geçerli olacaktır. Bu anlayışla, madde kapsamında, aile ve eğitim yardımları yeniden yapılandırılmış; yurtdışında görevli personelin ve aile üyelerinin Türkiye ile olan bağlarını korumaya yönelik önlemler planlanmıştır.

Mevcut maaş sistemi çerçevesinde eğitim yardımı, Bakanlar Kurulu tarafından emsal kararnamesiyle belirlenmekte ancak, uygulamada bazı sorunlarla karşılaşılmaktadır. 2010 yılı Haziran ayı itibarıyla faaliyette bulunan yüzseksenaltı temsilcilikten yüzelliye yakını, mahalli dilin İngilizce, Fransızca veya Almanca olmadığı ülkelerdedir. Bu nedenle, söz konusu temsilciliklerde görevli personelin, çocuklarını parasız devlet okullarına gönderme imkanı bulunmamaktadır. Bu durumun bir sonucu olarak özel okullara gönderilmek zorunda kalınan çocukların eğitim masrafları, memurun dış maaşının önemli bir kısmına tekabül etmektedir. Bu durumu sürdürülebilir kılamayan Bakanlık memurları ise çocuklarını Türkiye'de okutarak onlardan yıllarca ayrı kalabilmekte; ayrıca, Türkiye'de ikinci bir ev idame ettirmek ya da yatılı okul giderlerini karşılamak durumunda kalmaktadır.

Görev tanımları gereği dünyanın çok farklı ülkelerinde hizmet veren Bakanlık memurlarının çocukları, uluslararası geçerliliği bulunan eğitim müfredat sistemlerinden birine (Genel olarak İngilizce, Fransızca veya Almanca dillerinde icra edilmektedir.) dahil olmak durumundadır. Ülke değişikliklerinde çocukların eğitiminin aksamaması için bu husus bir zorunluluk teşkil etmektedir.

Bununla bağlantılı olarak, üniversite eğitimi için de ancak bahsekonu müfredat sistemlerinden mezuniyeti kabul eden üniversitelere başvuru zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla, başvurulan üniversiteler de genellikle yükseköğretimin paralı olduğu Batılı ülkelerde yoğunlaşmaktadır. Bu itibarla, yurtdışında paralı yükseköğrenim gören çocukların eğitim masrafları için de belli oranda bir destek öngörülmüştür. Birleşmiş Milletler maaş sisteminde üniversite dahil çocuk eğitim yardımı, çocuk başına yıllık otuz bin ABD Dolarına kadar çıkmakta, Alman dış maaş sisteminde ise yurtdışı eğitim giderlerinin tümü Alman Hükümeti tarafından karşılanmaktadır. Madde ile, temsilcilik mensupları aynı miktarda yardım alacak şekilde, dış maaşın orta öğrenim için %10'u, yüksek öğrenim için %5'i ile sınırlandırılan aylık bazdaki eğitim yardımının, yurtdışında görev yapan personel açısından önemli ve gerekli bir katkı olacağı değerlendirilmiştir.

Madde kapsamında, eş ve çocuk yardımları da hakkaniyet zemininde ve esasen yurtiçi maaş sistemindeki mevcut uygulamanın paralelinde yeniden yapılandırılmıştır. Bu çerçevede, eş ve çocuk yardımlarının dış maaşa olan oranı değiştirilmemiş, ancak, misyon şefi ile temsilcilikte görevli en düşük dereceli memurun aynı miktarda yardım alması temin edilmiştir.

Madde kapsamında, diğer pek çok ülke Dışişleri Bakanlıkları tarafından yaygın şekilde uygulanan sıla bileti imkanı da ilk kez getirilmektedir. Bu imkan Bakanlığın yurtdışı teşkilatına sürekli görevle atananlardan dış temsilcilik gruplandırmasında, sondaki üç grupta yer alan temsilciliklerde görevli bulunanlar ile beraberlerindeki eş ve aile yardımı ödeneğine hak kazanan çocuklarını kapsamaktadır. Bu düzenleme, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının yurtdışında hizmet gören personeli için de geçerli olacaktır. Özellikle yaz aylarında hava ulaşım bedellerinin yükselmesi, yurtdışında görevli personelin aile üyeleriyle birlikte topluca Türkiye'ye gelebilmeleri açısından ciddi bir mali engel oluşturmaktadır. Ulaşım masrafları nedeniyle Türkiye'den yıllarca uzak kalan veya ailesinin sadece bir kısım üyelerini Türkiye'ye gönderebilen personel mevcuttur. Bu durum, personelin Türkiye'deki yakınları ile bağlarının korunması ve özellikle küçük çocukların Türk kültürünü ve toplumsal yaşamını öğrenmeleri açısından olumsuz sonuçlar doğurabilmektedir. Madde ile, örneğin dört yıllık normal bir yurtdışı görev süresi zarfında, personelin, ailesi ile birlikte bir kez Türkiye'ye gidip gelmesine olanak sağlanmış olmaktadır. Katlanılan mahrumiyet koşulları ve güvenlik riskleri, esasen, memurun motivasyon ve performansının korunabilmesi açısından önem arz etmektedir.

Kaynak: TBMM 23. Dönem S. Sayısı 524 · tasarı/teklifin madde 16 gerekçesi

Madde 17

Teşvik ödeneği

1 değişiklik

(1) Bakanlığın yurtdışı teşkilatına sürekli görevle atananlara, aşağıda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde kazanılmış hak teşkil etmemek üzere, teşvik ödeneği verilebilir:

a) Teşvik ödeneği, Dışişleri Bakanlığı teşkilatına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamesine göre belirlenen dış temsilcilik gruplandırmasında son üç grupta yer alan temsilciliklerde görev yapan memurlara, yurtdışı aylığının % 19’unu geçmemek üzere emsal kararnamesinde belirlenen oran, esas ve usuller çerçevesinde ödenir. Sondan üçüncü grupta yer alan temsilciliklerde görevli memurlara ödenecek tazminat oranı % 5'tir. Sondan ikinci ve sonuncu gruplarda görev yapanlara ödenecek tazminat oranları Cumhurbaşkanınca tespit edilir. Cumhurbaşkanı bu oranları birer katına kadar artırmaya ve yarısına kadar azaltmaya yetkilidir. Savaş, iç savaş ve iç karışıklık halinin devam ettiği veya bu durumların ortaya çıktığı ülke veya bölgelerdeki temsilciliklerde görevli memurlara, temsilcilik sınıflandırması gözetilmeksizin, daha yüksek oranlarda tazminat ödenmesine Cumhurbaşkanınca karar verilebilir.^[9]

b) Teşvik ödeneği kapsamına dahil temsilciliklerde görevli Türk uyruklu sözleşmeli personel de teşvik ödeneğinden yararlanır. Bu ödemenin hesaplanmasında, sözleşmeli personelin net maaşı esas alınır. Net maaş üzerinden hesaplanacak ödenek miktarının oranı, aynı temsilcilikte görevli memurlar için saptanan teşvik ödeneği oranına eşittir.

(2) Bakanlığın yurtdışı teşkilatına sürekli görevle atanan memurlara, bu Kanunla yurtdışı aylığı ve diğer ödemelere ilişkin getirilen hükümler, diğer kamu idarelerince sürekli görevle yurtdışına atananlardan yurtdışı aylıkları 657 sayılı Kanunun 156 ncı ve 157 nci maddelerine göre belirlenenler hakkında da uygulanır.

Madde gerekçesi

Madde ile, görev yeri zorluğu ve güvenlik şartlarıyla bağlantılı olarak yer verilen yeni maaş bileşeni kurumsal ihtiyaçlara göre şekillendirilmektedir. Bu bağlamda, Birleşmiş Milletler teşkilatı başta olmak üzere, İngiliz, Alman, Fransız ve İspanyol dışişleri bakanlıklarının dış maaş ile görev yeri zorluğu ve güvenlik tazminatı sistemleri ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Gerek Birleşmiş Milletler sisteminde gerek incelenen diğer ülkelerin sistemlerinde, dış maaş ile ülkedeki güvenlik ve görev yeri zorluğu koşullarının birbirinden ayrı çerçevede değerlendirildiği görülmektedir.

Getirilen ilave maaş bileşenlerinin kamu maaş rejimi açısından birer istisna teşkil edeceği bilinmekle birlikte, görev yeri zorluğu koşullarının hüküm sürdüğü ülkelerde görev yapmanın beraberinde getirdiği ciddi zorlukların ve telafisi güç olan ağır risklerin varlığı da bir gerçektir. Öte yandan, bu husus, Türk dış politikasındaki mevcut dinamizmin orta ve uzun vadede sürdürülebilirliği açısından da önem arz etmektedir. Bu sistemde sağlanacak ilerlemeler, sadece Bakanlık personeli ile sınırlı kalmayıp, yurtdışında sürekli görev yapan ve 657 sayılı Kanunun 156 ncı ve 157 nci maddesi çerçevesinde yurtdışı aylığı alan diğer kamu kurum ve kuruluş temsilcileri için de geçerli olacaktır.

Bakanlığın dış teşkilatını oluşturan temsilciliklerden yirmisi (D) grubunda, otuzsekizi ise (E) grubunda yer almaktadır. Irak ve Afganistan gibi ülkelerdeki temsilciliklerin de dahil olduğu (E) grubunda yer alıp, Sahraaltı Afrika ülkelerinde faaliyet gösteren toplam temsilcilik sayısı 2010 yılı içinde yirmibeşe yaklaşacaktır. Bu ülkelerde, çoğu zaman temiz içme suyu dahi bulunmayabilmektedir.

Mevcut dış maaş sisteminde, ülke emsal katsayılarının belirlenmesinde hayat pahalılığı endeksleri temel veri olarak alınmaktadır. Bu durum, zaten şartları son derece zor olan ülkelerde görev yapan Bakanlık personelini, çoğu zaman daha az maaş alma sonucuyla karşı karşıya bırakabilmektedir. Örneğin, Etiyopya'da görevli bir memur, Lüksemburg'da görevli aynı düzeydeki bir memurdan %25 oranında daha düşük maaş almaktadır. Buna ilave olarak, aile üyeleri ile birlikte ülkedeki tüm güvenlik ve sağlık risklerini de göğüslemekte; aile fertleri açısından başta eğitim alanında olmak üzere önemli mahrumiyetleri göze almak durumunda kalmakta; ailesini beraberinde götürmemeyi tercih etmesi veya buna zorunlu kalması halinde Türkiye'deki evini kapatmayarak, aynı anda iki ayrı ev idame ettirmek durumunda kalmaktadır. Çalışma arzusunu örseleyen ve verimliliği düşüren bu sorunun aşılabilmesi için, temsilcilik gruplandırmasında son üç grupta yer alan temsilciliklerde ve savaş bölgelerinde çalışan personel ile sınırlı kalmak üzere, değişen oranlarda teşvik ödeneği öngörülmüştür.

Zor şartlarda görev yapan personelin, görevleri sırasında ve önceden belirlenmiş yazılı kurallar çerçevesinde desteklenmesi, dış atamalar açısından Bakanlık personel yönetimine bir esneklik de kazandıracaktır. Mevcut sistemde, mahrumiyet bölgelerine yönelik atamalar bağlamında kullanılabilen tek teşvik unsuru, müteakip tayinin daha iyi koşullara sahip bir ülkeye yapılacağı yönünde personele verilen perspektiftir. Bu durum, personel yönetiminde dar boğazlara yol açmakta, atama süreçlerini işlevsellikten uzaklaştırmaktadır.

Ayrıca, Türkiye için önem taşıyan ancak koşulları nispeten zor olan ülkelerde çalışmayı özendirici yasal teşvik unsurlarının bulunmaması, bu ülkelerin özellikle ailevi endişeler nedeniyle kıdemli personel tarafından tercih edilmemesine neden olmaktadır. Getirilen teşvik ödeneği uygulamasıyla, temsilcilik gruplandırmasında son üç grupta yer alan temsilciliklerin daha kıdemli ve tecrübeli personel tarafından tercih edilmesi amaçlanmıştır.

Kaynak: TBMM 23. Dönem S. Sayısı 524 · tasarı/teklifin madde 17 gerekçesi

Madde 18

Olağanüstü durumlar

3 değişiklik

(1) Bir ülkede savaş, iç karışıklık, tabii afet, salgın hastalık ve can güvenliğini tehdit eden benzeri olağanüstü durumların ortaya çıkması veya bu yönde kuvvetli belirtiler bulunması hâlinde, can ve mal güvenliğinin sağlanması amacıyla, bu ülkede bulunan temsilciliklerde görevli personelin ve beraberlerindeki aile üyelerinin tahliye edilmesi kararı Bakanlıkça alınabilir. Böyle bir kararın alınması halinde, personelin ve aile üyelerinin ülke dışına çıkarılması veya ülke içinde daha güvenli bölgelere nakilleri ile iaşe ve ibatelerinin sağlanması dahil gerekli tüm tedbirler Bakanlıkça alınır ve giderleri karşılanır.

(2) Bakanlığın yurt dışı teşkilatında görevli Türk uyruklu personelin, beraberlerinde bulunan bakmakla yükümlü oldukları aile üyelerini de kapsamak üzere, görevleri sırasında maruz kaldıkları saldırılar nedeniyle veya görevli bulundukları ülkede savaş, iç karışıklık, tabii afet ve diğer olağanüstü hallere bağlı sebeplerle taşınır veya taşınmazlarının kısmen veya tamamen tahrip olması halinde, sigorta şirketleri veya yabancı makamlar tarafından herhangi bir tazminat ödenmediği takdirde, olayın meydana geldiği ülkenin mevzuatına göre düzenlenecek hasar tespit raporunda belirtilen parasal miktarın % 80'i tazminat olarak hak sahiplerine Bakanlıkça ödenir. Ancak, ilgili ülke mevzuatının uygulama imkanı bulunmaması gibi zorunlu hallerde en yakın misyon şefi tarafından teşkil edilecek ve uzmanlardan oluşan bir kurulca düzenlenecek hasar tespit raporu ödemeye esas alınır. Sigorta şirketleri veya yabancı makamların ödedikleri tazminatın tutarı bu miktardan az olduğu takdirde, aradaki fark Bakanlık tarafından karşılanır.

(3) Savaş, iç karışıklık, tabii afet, salgın ve bulaşıcı hastalıklar ile can güvenliğini tehdit eden diğer olağanüstü haller, yerel sağlık hizmetlerindeki yetersizlikler ve görev riskleri sonucunda meydana gelen yaralanmalar, tıbbi komplikasyonlar veya hastalanmalar ile görevleriyle bağlantılı olarak geçirdikleri kazalar neticesinde, yurtdışında görevli bulundukları ülkeden Türkiye'ye tedavi amacıyla dönmek zorunda kalan veya başka bir ülkeye geçmesi istenen Bakanlığın yurt dışı teşkilatında görevli personele Bakan onayı ile tazminat ödenir. Tazminatın miktarı, daimi engellilik ve ölümle sonuçlanmayan durumlarda, birinci derecenin dördüncü kademesindeki meslek memurunun altı aylık yurtdışı maaşından fazla olamaz. Söz konusu maaş tutarının hesaplanmasında, yurtdışı aylıklara esas birinci ülke grubunda çalışan memurların tabi oldukları emsal katsayıları kullanılır.^[11]

(4) Siyasi gerekçelerle veya savaş, iç karışıklık, tabii afet, salgın hastalıklar ve can güvenliğini tehdit eden diğer olağanüstü haller nedeniyle görev yaptıkları ülkeden başka bir ülkeye geçmeleri ya da Türkiye'ye dönmeleri Bakanlıkça istenen veya bu gerekçeler nedeniyle, görev yaptıkları ülkeye dönmelerine Bakanlıkça izin verilmeyen misyon şeflerine altı aya kadar, Bakanlığın yurt dışı teşkilatında görevli personele ise üç aya kadar yurtdışı maaşı ödenebilir. (Ek cümleler:17/1/2019-7161/54 md.) Bu süreler Bakan oluruyla aynı süreler için bir kez daha uzatılabilir. İhtiyaç duyulması halinde Bakanın teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile bu süreler tekrar uzatılabilir.^[12]

(5) İkinci ve üçüncü fıkralar kapsamında yapılan ödemeler gelir vergisine tabi değildir.

Madde gerekçesi

Özellikle 11/9/2001 tarihinde yaşanan terör eylemleri sonrasında Dünyanın hemen hiçbir yeri terör eylemlerinden bağışık değildir. Devlet sistem ve otoritesinin zayıf ve yaşam koşullarının güç olduğu ülkeler başta olmak üzere, terörist gruplar hemen her ülkede melce ve eylem imkanı bulabilmektedir. İç karışıklık, iç savaş ve savaş halleri ile salgın ve bulaşıcı hastalıklar da yine bu nitelikteki ülkelerde daha sıklıkla görünen sorun ve risklerdir. Madde ile, Bakanlığın dış teşkilatındaki genişleme süreci çerçevesinde, özellikle son iki grupta yer alan temsilciliklerin sayısındaki yüksek artış da dikkate alınarak, 4009 sayılı Kanunda yeterli şekilde düzenlenmemiş olan savaş, iç savaş, terör eylemleri, salgın hastalıklar, doğal afet ve benzeri olağanüstü durumlar ile görev başındayken geçirilen kazalara ilişkin düzenlemelerin, çağdaş kurumsal ihtiyaçlar doğrultusunda yapılandırılması hedeflenmiştir.

Kaynak: TBMM 23. Dönem S. Sayısı 524 · tasarı/teklifin madde 18 gerekçesi

Beşinci Bölüm

Çeşitli Hükümler

Madde 19

Yabancı dillerin geliştirilmesi ve uzmanlaşmanın teşviki

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

Madde 20

Yurtdışı teşkilatında resmi tatiller, yetki devri, siciller, güvenlik ve sağlık raporları, Bakanlık iznine tabi hususlar, yurtdışı temsilcilikler bünyesindeki binalar, Devlet konukevleri

7 değişiklik

(1) Yurtdışı teşkilatı, Cumhuriyet Bayramı ve dini bayramların birinci günü ile Bakanlıkça belirlenen istisnalar dışında, mahalli tatil günlerinde tatil edilir.

(2) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

(3) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

(4) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

(5) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

(6) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

(7) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

(8) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

Madde 21

Kadrolar

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

Madde 22

Yürürlükten kaldırılan hükümler

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

Madde 23

(14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

Madde 24

(8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

Madde 25

(10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

Ek Madde 1 1 değişiklik

(Ek: 17/1/2019-7161/55 md.)

(1) Dışişleri Bakanlığı tarafından gerekli görülen durumlarda ve belirlenen ülkelerde, vize başvurularında azami üç yıl geçerli sözleşmelerle ve vize aracılık hizmet bedelinin %20’sinin genel bütçeye aktarılması kaydıyla, vize aracılık hizmeti sunacak kuruluşlar/firmalar Bakan onayıyla görevlendirilebilir. Buna ilişkin işlemlerde 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz. Buna ilişkin usul ve esaslar Dışişleri Bakanlığı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir. Alınacak payın genel bütçeye özel gelir olarak kaydedilmesine ve bakanlık bütçesinin ilgili tertiplerine özel ödenek yazılmasına Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Ek Madde 2 1 değişiklik

(Ek:7/4/2021-7315/13 md.)

(1) Aday meslek memurluğu ile aday konsolosluk ve ihtisas memurluğuna atanacaklar ile doğrudan yurtdışı teşkilatında istihdam edilecek personel hakkında Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanununa göre güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır.

Altıncı Bölüm

Geçici Hükümler

Geçici Madde 1

Yönetmelikler ve teşkilata ilişkin geçiş süreci

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

Geçici Madde 2

Meslek memurlarına ilişkin geçiş süreci

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

Geçici Madde 3

Hukuk müşavirlerine ilişkin geçiş süreci

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

Geçici Madde 4

Danışmanlar, idari memurlar, bölge uzmanları, yabancı dil uzmanları ve haberleşme teknik personeline ilişkin geçiş süreci

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

Geçici Madde 5

Sürekli merkez hizmeti gören memurlara ilişkin geçiş süreci

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

Geçici Madde 6

Diğer geçiş hükümleri

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

Geçici Madde 7

Diplomatik kariyer memuriyetine geçiş

1 değişiklik

(Ek:30/5/2019-7176/16 md.)

(1) Avrupa Birliği Başkanlığı Avrupa Birliği İşleri uzman ve uzman yardımcıları, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde yazılı olarak talep etmeleri halinde, bir kereye mahsus olmak üzere düzenlenecek meslek memurluğu ya da konsolosluk ve ihtisas memurluğu geçiş sınavlarından yalnız birine, yaş sınırı hariç olmak üzere, bu Kanunda kayıtlı şartlar uyarınca girebilir.

(2) Sınav, bu maddenin yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içerisinde bu Kanun ve Dışişleri Bakanlığı Sınav Yönetmeliği çerçevesinde Bakanlık tarafından yapılır.

(3) Geçiş sınavında başarılı olanlar, kıdemlerine denk düşecek şekilde, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde düzenlenen meslek memurları ile konsolosluk ve ihtisas memurlarının unvanlarına ilişkin 3 ve 4 sayılı listelerde yer alan 5 inci veya 6 ncı unvan grubuna atanır. Bu şekilde atananlardan, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte mevcut statüsünde dokuz yıldan az kıdemi bulunanlar atama işlemi sonrasında toplamda dokuz yılı doldurduktan sonra başkatiplik sınavına girme hakkı kazanır; dokuz yıl ve daha fazla kıdemi bulunanlar ise meslek memurları ya da konsolosluk ve ihtisas memurları için düzenlenecek ilk başkatiplik sınavına girerler. Bu sınavda başarılı olanlar, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde düzenlenen meslek memurları ile konsolosluk ve ihtisas memurlarının unvanlarına ilişkin 3 ve 4 sayılı listelerde yer alan ve kıdemlerine denk düşen unvan grubuna atanırlar.

Madde 26

Yürürlük

(1) Bu Kanun yayımı tarihinden itibaren otuz gün sonra yürürlüğe girer.

Madde gerekçesi

Yürürlük maddesidir.

Kaynak: TBMM 23. Dönem S. Sayısı 524 · tasarı/teklifin madde 22 gerekçesi

Madde 27

Yürütme

(1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Ana kanuna işlenemeyen hükümler

Değiştiren kanunların bu kanunun metnine işlenmeyen hükümleri (geçici maddeler, yürürlük tarihleri).

1-13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 212 nci maddesi:

MADDE 212-Ekli (2) sayılı listede yer alan kadrolar iptal edilerek 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Dışişleri Bakanlığına ait bölümünden çıkarılmış, ekli (3) ve (4) sayılı listelerde yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Dışişleri Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ait bölümlerine eklenmiştir.

(1) SAYILI LİSTE (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

(2) SAYILI LİSTE (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

(3) SAYILI LİSTE (Ek : 11/10/2011 - KHK - 662/48 md.; Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

(4) SAYILI LİSTE (Ek : 11/10/2011 - KHK - 662/48 md.; (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/6 md.)

6004 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN

YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE

Değiştiren Kanunun/ KHK’nin/İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası	6004 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri	Yürürlüğe Giriş Tarihi
6111	1, 12, Geçici Madde 4, İşlenemeyen Hüküm, (1) Sayılı Liste, (2) Sayılı Liste	25/2/2011
KHK /662	10,12, 13, Geçici 2, Geçici 3, (3) Sayılı Liste, (4) Sayılı Liste	2/11/2011
KHK/666	Geçici Madde 6	31/12/2011 tarihinden geçerli olmak üzere 2/11/2011 tarihinde
6462	18	3/5/2013
6495	10, 12	2/8/2013
Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı	Geçici Madde 6	10/10/2013
Anayasa Mahkemesi’nin 27/3/2014 tarihli ve E.: 2013/158, K.: 2014/68 sayılı Kararı	20	9/4/2014
KHK/703	Kanunun Adı, 1 ila 7, 8, 9, 10, 11 ila 14, 15, 16, 17, 19, 20, 21, 22, Geçici Madde 1 ila Geçici Madde 6, Ek (1), (2), (3), (4) sayılı Listeler	24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)
7161	11, 15, 16, 17, 18, Ek Madde 1	Yayımı tarihi olan 18/1/2019 tarihinde
7176	Geçici Madde 7	12/6/2019
7315	Ek Madde 2	17/04/2021
7547	8	16/5/2025

Dipnotlar

[1]Bu Kanunun Adı “Dışişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun” iken, 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 6 ncı maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
[2]17/1/2019 tarihli ve 7161 sayılı Kanunun 49 uncu maddesiyle, bu bende “psikoloji,” ibaresinden sonra gelmek üzere “çalışma ekonomisi,” ibaresi eklenmiş ve bu bentte yer alan “, lisans diplomasına sahip bulunanlar için” ibaresi ile “, lisansüstü eğitim diplomasına sahip bulunanlar için otuz yedi yaşını” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
[3]17/1/2019 tarihli ve 7161 sayılı Kanunun 49 uncu maddesiyle, bu bentte yer alan “açıldığı” ibaresi “yapıldığı” şeklinde, “otuz” ibaresi “otuz beş” şeklinde değiştirilmiş, aynı bentte yer alan “, lisans diplomasına sahip bulunanlar için” ibaresi ile “, lisansüstü eğitim diplomasına sahip bulunanlar için otuz iki yaşını” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
[4]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 6 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
[5]17/1/2019 tarihli ve 7161 sayılı Kanunun 51 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Meslek memurlarına” ibaresi “Meslek memurları ile konsolosluk ve ihtisas memurlarına” şeklinde değiştirilmiştir.
[6]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 6 ncı maddesiyle, 16 ncı maddenin ikinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde, (c) bendinde yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde ve üçüncü fıkrasında yer alan “14 üncü maddenin beşinci fıkrasına” ibaresi “Dışişleri Bakanlığı teşkilatına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamesine” şeklinde ve “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
[7]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 6 ncı maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Bakanlığın” ibaresi “Dışişleri Bakanlığının” şeklinde, “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
[8]17/1/2019 tarihli ve 7161 sayılı Kanunun 52 nci maddesiyle, 16 ncı maddenin ikinci fıkrasının (a) bendine “belgelendirilmesi” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve Bakan oluru alınması” ibaresi eklenmiş, (a) bendinin ikinci cümlesi yürürlükten kaldırılmış, (b) bendinde yer alan “% 25’i” ibaresi “%30’u” şeklinde değiştirilmiş, (c) bendinde yer alan “% 10’unu” ibaresi “%15’ini” şeklinde, “% 5’ini” ibaresi “%10’unu” şeklinde değiştirilmiş ve “ilkokul, ortaokul ve lise öğrenimi görenler için” ibaresi madde metninden çıkarılmış, 17 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “% 15’ini” ibaresi “%19’unu” şeklinde değiştirilmiştir.
[9]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 6 ncı maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “14 üncü maddenin beşinci fıkrasına” ibaresi “Dışişleri Bakanlığı teşkilatına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamesine” şeklinde, “Bakanlar Kurulunca” ibareleri “Cumhurbaşkanınca” şeklinde ve “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
[10]17/1/2019 tarihli ve 7161 sayılı Kanunun 54 üncü maddesiyle, 18 inci maddenin ikinci fıkrasında yer alan “Yurt dışında sürekli görevle bulunan memurların” ibaresi “Bakanlığın yurt dışı teşkilatında görevli Türk uyruklu personelin” şeklinde değiştirilmiş, üçüncü fıkrasına “olağanüstü haller” ibaresinden sonra gelmek üzere “, yerel sağlık hizmetlerindeki yetersizlikler” ibaresi, “yaralanmalar” ibaresinden sonra gelmek üzere “, tıbbi komplikasyonlar” ibaresi, “ölümle sonuçlanmayan durumlarda,” ibaresinden sonra gelmek üzere “birinci derecenin dördüncü kademesindeki meslek memurunun” ibaresi eklenmiş, aynı fıkrada yer alan “sürekli” ibaresi madde metninden çıkarılmış, “memurlara” ibaresi “Bakanlığın yurt dışı teşkilatında görevli personele” şeklinde değiştirilmiştir.
[11]25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “sakatlık” ibaresi “engellilik” olarak değiştirilmiştir.
[12]17/1/2019 tarihli ve 7161 sayılı Kanunun 54 üncü maddesiyle, bu fıkranın ilk cümlesinde yer alan “memurlara” ibaresi “misyon şeflerine altı aya kadar, Bakanlığın yurt dışı teşkilatında görevli personele ise” şeklinde değiştirilmiş ve yine bu fıkranın ikinci cümlesi yürürlükten kaldırılmıştır.