Amaç ve kapsam
(1) Bu Kanunun amacı; ülkenin su varlık ve kaynaklarının rasyonel kullanımı maksadıyla umumi sulardan faydalanmak üzere Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından inşa edilmiş veya halen inşa edilmekte olan ya da inşa edilmesi planlanan sulama tesislerini gayelerine uygun şekilde kullanmak, işletmek, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün onayını almak suretiyle işlettirmek, bu tesislerin bakım, onarım ve yönetim sorumluluğunu yürütmek, tesisi geliştirmeye yönelik yeni projeler yapmak, yaptırmak veya tesisi yenilemekle görevli sulama birliklerinin kuruluşu, organlar ile görev ve yetkilerini düzenlemektir.
(2) Sulama birlikleri kamu tüzel kişiliğine sahip olup, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde özel hukuk hükümlerine tabidir.
Madde gerekçesi
Madde ile, Kanunun amacı ve kapsamı belirtilmektedir.
Umumi sulardan faydalanmak üzere inşa edilmiş veya halen inşa edilmekte olan ya da inşa edilmesi planlanan sulama tesislerinin amaçlarına uygun şekilde kullanılması, işletilmesi, bakımı, onarımı ve yönetimi sorumluluğunu üstlenmek ve tesisleri geliştirmek amacıyla yeni projeler yapmak, yaptırmak veya tesisi yenilemekle görevli sulama birliklerinin kurulması öngörülmektedir.
Bilindiği üzere Devletin esas görevi, ülkenin çeşitli sektörlerine altyapı tesislerini sağlamak olup, sosyo-ekonomik bu nev'i tesislerin işletilmesini Devletin yüklenmesi halinde hem pahalı olduğu hem de hizmette istenen sürat ve verimliliğin yeterince sağlanamadığı görülmektedir. Oysa tesislerin, istifade edenler tarafından işletilmesi durumunda daha koruyucu ve özenli kullanıldıkları gözlenmektedir.
Bu amaçla kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan bu nitelikteki tesislerin, bu tesislerden istifade eden kişiler tarafından işletilmesi amaçlanmış olup tesislerin Anayasanın 168 inci maddesinde yer alan; "Tabiî servetler ve kaynaklar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bunların aranması ve işletilmesi hakkı Devlete aittir. Devlet bu hakkını belli bir süre için, gerçek ve tüzelkişilere devredebilir. Hangi tabiî servet ve kaynağın arama ve işletmesinin, Devletin gerçek ve tüzelkişilerle ortak olarak veya doğrudan gerçek ve tüzelkişiler eliyle yapılması, kanunun açık iznine bağlıdır. Bu durumda gerçek ve tüzelkişilerin uyması gereken şartlar ve Devletçe yapılacak gözetim, denetim usul ve esasları ve müeyyideler kanunda gösterilir." hükmü doğrultusunda demokratik katılımcılığı sağlayan yerel sivil toplum örgütü olarak ve mahalli idareler sınırları ile bağlı olmayan sulama birlikleri adı altında kurulacak birliklere devri öngörülmüştür.
Bu birliklerin yaptığı işlerin kamu hizmeti niteliği taşıması nedeniyle birliklerin kamu tüzel kişiliğini haiz olması hüküm altına alınmıştır.
Kaynak: TBMM 23. Dönem S. Sayısı 621 · tasarı/teklifin madde 1 gerekçesi