(1) Dondurulmasına karar verilen malvarlığının yönetimi, ilgili gerçek veya tüzel kişiye aittir. Ancak bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarındaki işlemler hariç olmak üzere, malvarlığı dondurulan kişiler bu malvarlığının ortadan kaldırılmasına, tüketilmesine, dönüştürülmesine, transferine, devir ve temlik edilmesine veya sair tasarruflara yönelik işlemlerde bulunamazlar. Malvarlığının dondurulması kararının yerine getirilmesi talebinde bulunulan gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum veya kuruluşları da bu tür işlemlerin gerçekleştirilmesini sağlayamaz ve kolaylaştıramazlar.
(2) Malvarlığı dondurulan gerçek kişinin ve bakmakla yükümlü olduğu yakınlarının asgari geçimlerini sağlamak veya ticari işletmeler ve diğer tüzel kişilerin faaliyetlerine devam edebilmelerini temin etmek üzere;
a) Taşınmazlar ile kara, deniz ve hava ulaşım araçları gibi taşınırlar üzerinde sair kişiler lehine ayni veya şahsi hak tesisi,
b) Banka veya diğer finans kurumlarındaki hesaplar üzerindeki tasarruf yetkisinin kullanılması,
c) Gerçek veya tüzel kişiler nezdindeki her türlü hak ve alacaklar üzerindeki tasarruf yetkisinin kullanılması,
ç) Kıymetli evrak üzerindeki tasarruf yetkisinin kullanılması,
d) Şirketlerdeki ortaklık payları üzerindeki tasarruf yetkisinin kullanılması,
e) Kiralık kasa mevcutları üzerindeki tasarruf yetkisinin kullanılması,
f) Ticari işletme veya diğer tüzel kişilerin mal ve hizmet alım satımı ile bakım, işletim, onarım giderleri, defter ve belgelerinde kayıtlı borçlar, kira, kredi, kayyım hizmeti, sigorta primi, avukatlık ücreti, ücret ve maaş gibi zorunlu ödemelerin gerçekleştirilmesi,
işlemleri Başkanlığın izniyle yapılabilir.
(3) Dondurulan malvarlığından ödenmesi gereken vergi, resim, harç, kira, sosyal güvenlik primi gibi kamu kurumu veya kamu kurumu niteliğindeki kuruluşlara yapılacak her türlü zorunlu ödemeler, izin alınmaksızın gerçekleştirilebilir. Ancak Başkanlık gerek görmesi hâlinde bu işlemleri de izne tabi tutabilir.
(4) Taşınmazlar ile kara, deniz ve hava ulaşım araçları gibi taşınırlar üzerinde sair kişiler lehine ayni veya şahsi hak tesisine izin verilmesi hâlinde;
a) Sözleşme metninin bir örneği,
b) Sözleşme gereğince karşılık olarak ödenmesi gereken para ve sair malvarlığı değerinin miktarına, ödeme takvimine, ödemenin yapılacağı banka hesabına ilişkin bilgiler,
hakkın tesis edildiği tarihten itibaren en geç on beş gün içinde Başkanlığa verilir.
(5) Hakkında malvarlığının dondurulması kararı verilmiş olanlara dondurma kararının Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren yapılacak her türlü ödeme, ancak bu kişilere ait bir banka hesabına yapılabilir. Malvarlığı dondurulan kişinin merkezi veya şubesi Türkiye’de bulunan bir bankada hesabı yoksa Başkanlık tarafından kişi adına hesap açtırılır.
(6) Dondurulan malvarlığının yönetimine ilişkin izin; belirlenen kişi veya kişilere, belirli koşullar veya sınırlar dâhilinde bir defaya mahsus ya da süreli olarak verilebilir.
(7) Başkanlık, gerek gördüğü hâllerde verdiği iznin kapsamını veya süresini değiştirebilir veya iptal edebilir.
Madde gerekçesi
Maddede, dondurulan malvarlığının, yönetimine ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Malvarlığının dondurulması işlemi bir tedbir olduğundan, bu tedbir nedeniyle kişilerin mülkiyet hakkının zedelenmesi, dondurulan malvarlığı değerinin azalması veya yok olmasının önlenmesi amacıyla bu varlığın esasen ilgili kişi tarafından yönetileceği öngörülmüştür.
Ancak, ikinci fıkrada yedi bent hâlinde sayılan işlemlerin yapılabilmesi ve bunların sonuç doğurabilmesi için mutlaka Başkanlık tarafından bu işlemlerin yapılmasına izin verilmesi gerektiği düzenlenmiştir.
yasemin / Üçüncü fıkrada, hakkında malvarlığının dondurulması kararı alınan kişinin ve bakmakla yükümlü olduğu yakınlarının geçiminin sağlanmasına ilişkin düzenlemelere yer verilmiş ve bu kişilerin tedbirden önce sahip olduğu hayat standardının korunması amaçlanmıştır.
Dördüncü fıkrada, ödenmesi gereken vergi, resim, harç, kira, sosyal güvenlik primi gibi zorunlu ödemelerin izin alınmaksızın gerçekleştirilebileceği, fakat Başkanlığın gerek görmesi hâlinde bu işlemlerin tamamının veya birkaçının izne tabi tutulabileceği düzenlenmiştir.
Beşinci fıkrada, taşınmazlar ile kara, deniz ve hava ulaşım araçları gibi taşınırlar üzerinde sair kişiler lehine aynî veya şahsî hak tesisine izin verilmesi hâlinde; sözleşme metninin bir örneği ile sözleşme gereğince karşılık olarak ödenmesi gereken para ve sair malvarlığı değerinin miktarına, ödeme takvimine, ödemenin yapılacağı banka hesabına ilişkin bilgilerin, hakkın tesis edildiği tarihten itibaren en geç onbeş gün içinde Başkanlığa verilmesi yükümlülüğü getirilmiştir.
Altıncı fıkrada, hakkında malvarlığının dondurulması kararı verilmiş olanlara, dondurma kararının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihten itibaren yapılacak her türlü ödemenin, ancak bu kişilere ait bir banka hesabına yapılabileceği, bu kişinin merkezi veya şubesi Türkiye'de bulunan bir bankada hesabının olmaması hâlinde Başkanlık tarafından kişi adına hesap açtırılacağı belirtilmiştir.
Yedinci ve sekizinci fıkralarda, malvarlığının yönetimine ilişkin verilecek iznin kişi ve süre bakımından kapsamı düzenlenmiştir. Buna göre, belirlenen kişi veya kişilere, belirli koşullar veya sınırlar dâhilinde bir defaya mahsus ya da süreli olarak izin verilebileceği, Başkanlığın gerek gördüğü hâllerde verdiği iznin kapsamını veya süresini değiştirebileceği veya iptal edebileceği öngörülmüştür.
Kaynak: TBMM 24. Dönem S. Sayısı 409 · tasarı/teklifin madde 13 gerekçesi