Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun

Metin içindeki değişiklik notlarından ve dipnotlardan derlenmiştir. Toplam 31 kayıt.

1. 2 Mart 2027 Henüz yürürlükte değil

   • İptal edildi Madde 9 geçmişi (fıkra) Anayasa Mahkemesi kararı (E.2024/187 K.2026/42)

     Anayasa Mahkemesinin 12/2/2026 Tarihli ve E.: 2024/187; K.: 2026/42 sayılı Kararı ile bu fıkra “tüketici sözleşmeleri” yönünden iptal edilmiştir. Kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (2/3/2027) yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır.

2. 24 Ekim 2024

   • Değiştirildi Ek Madde 4 geçmişi 7529 sayılı Kanun, md. 9
     Değişikliğin gerekçesi

     Ülkemizde elektronik ticaret hacmi 2023 yılında %119,67 oranında artış göstermiş, yurt içinde yerleşik pazar yerlerinde faaliyet gösteren işletme sayısı ise 539.808’e ulaşmıştır. 2024 yılı mayıs ayı itibarıyla bu işletmelerin yaklaşık 70.000’i söz konusu pazar yerleri üzerinden yaklaşık 19 milyar TL tutarında yurt dışı satış gerçekleştirmiş olup önümüzdeki birkaç yıl içinde pazar yerleri üzerinden yurt dışına satış yapan işletme sayısının 200.000’in üzerine çıkması, yurt dışı satış tutarının ise 400 milyar TL’ye ulaşması hedeflenmektedir.

     Ancak güçlü sermaye yapısına ve yıkıcı rekabet gücüne sahip bazı küresel e-ticaret pazar yerlerinin ülkemize yönelik faaliyetlerine son bir yıl içinde hız verdiği, aşırı reklam ve indirim uygulamalarıyla tanınırlığını artırdığı ve yurt içi piyasada önemli ölçüde güç kazandığı görülmektedir. Bu durum yurt içinde yerleşik pazar yerlerinin rekabet güçleriyle birlikte pazar paylarının küçülmesi ve istihdamın azalması riskini doğurmaktadır. Bu nedenle yurt içinde yerleşik pazar yerlerinin rekabet gücünün artırılarak yurt dışı menşeili bu pazar yerlerine karşı korunması, istihdam seviyesinin artırılması ve ihracat artışına hız kazandırılarak daha çok işletmenin ihracata yönelmesinin sağlanması amacıyla destekleyici tedbirler alınması ihtiyacı hasıl olmuştur.

     Bununla birlikte ülkemizin ihracata dayalı büyüme stratejisi kapsamında e-ihracatın genel ihracat içerisindeki payının %1,5’dan %10’a çıkarılması böylece dünyada hızla yükselmekte olan sınır ötesi e-ticaret pazarında ülkemiz ihracatçılarının etkin ve aktif bir şekilde rol alması hedeflenmektedir. Benzer şekilde, 2024-2026 yıllarını kapsayan Orta Vadeli Programda da e-ihracatın desteklenerek, elektronik ticaret pazarında daha fazla ihracatçı firmanın etkin şekilde faaliyet göstermesinin sağlanmasına yönelik politikaların önemi vurgulanmıştır.

     Dijital dönüşüm destekli bir ekonominin önemli bir parçası olan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların yüksek teknolojiye yönelik yatırımlarının desteklenmesi sektörün rekabet gücünü artırırken, ekonomik büyüme, istihdam yaratma, teknolojik ilerleme ve sürdürülebilir kalkınma gibi pek çok alanda önemli faydalar sağlamaktadır.

     Bu kapsamda, işletmelerin ürünlerini yurt dışı pazarlara ulaştırmalarını kolaylaştıran elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların sınır ötesi elektronik ticaret faaliyetlerinin yanı sıra yüksek teknoloji yatırımlarının teşvik edilmesi amacıyla pazar yerleri üzerinden yurt dışına yapılan satışlar ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından teşvik belgesi alınarak gerçekleştirilen yatırım harcamalarının toplamının iki katının lisans ücretinin hesaplanmasına esas teşkil eden net işlem hacminden indirilmesine yönelik düzenleme yapılmaktadır.

     Diğer taraftan, Anayasa Mahkemesinin 13/7/2023 tarihli ve E: 2022/109, K: 2023/125 sayılı Kararında; elektronik ticaret alanına yeni giren veya halihazırda bu alanda faaliyet gösteren piyasa aktörlerinin eşit şartlar altında rekabet edebilmesine imkân sağlamak ve belirli büyüklükteki işletmelerin serbest piyasa koşullarını bozucu şekilde faaliyet göstermesini engellemek amacıyla yapılan düzenlemelerde kamu yararı bulunduğu ifade edilerek sektörde adil şekilde işleyen rekabet ortamının korunmasına vurgu yapılmıştır. Bu minvalde, adil rekabet ortamının ve sektörün çok oyunculu yapısının korunması amacıyla yapılan düzenlemeyle tanınan indirim imkânından yararlanılabilmesi için elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının net işlem hacminin, Kanun kapsamında yer alan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların net işlem hacimlerinin toplamını ifade eden ve ETBİS verileri kullanılarak Bakanlıkça hesaplanan elektronik ticaret hacminin yüzde yirmisini aşmaması şartı getirilmektedir.

     Belirtilen hadlerin aşılması durumunda, elektronik ticaret hacminin yüzde yirmisi olarak belirlenen haddin yüzde on beşinin altındaki had aşımının dikkate alınmamasına yönelik düzenleme ise küçük ölçekli sapmaların lisans ücretleri üzerinde olumsuz etki yaratmasının engellenmesi ve işletmelerin ticari kararlarında öngörülebilirliğin arttırılması amacıyla yapılmıştır.

   • Eklendi Geçici Madde 2 geçmişi 7529 sayılı Kanun, md. 10
     Değişikliğin gerekçesi

     Madde ile 2024 yılına ilişkin lisans ücretinin hesaplanmasında uygulanmak üzere, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının pazar yerleri üzerinden yurt dışına yapılan satışlar ile yatırım teşvik belgesi alınarak gerçekleştirilen yatırım harcamalarının toplamının dört katının, 2025 yılına ilişkin lisans ücretinin hesaplanmasında ise söz konusu satış ve harcamaların üç katının net işlem hacminden indirilmesine, ayrıca 2024 yılı için lisans ücretinin hesaplanmasında yüzde yirmi şartının aranmamasına ilişkin düzenleme yapılmaktadır.

   • Eklendi Geçici Madde 2 geçmişi 7529 sayılı Kanun, md. 10
     Değişikliğin gerekçesi

     Madde ile 2024 yılına ilişkin lisans ücretinin hesaplanmasında uygulanmak üzere, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının pazar yerleri üzerinden yurt dışına yapılan satışlar ile yatırım teşvik belgesi alınarak gerçekleştirilen yatırım harcamalarının toplamının dört katının, 2025 yılına ilişkin lisans ücretinin hesaplanmasında ise söz konusu satış ve harcamaların üç katının net işlem hacminden indirilmesine, ayrıca 2024 yılı için lisans ücretinin hesaplanmasında yüzde yirmi şartının aranmamasına ilişkin düzenleme yapılmaktadır.

3. 1 Temmuz 2022

   • Eklendi Madde 1 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 1
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle, 6563 sayılı Kanunun 1 inci maddesine fıkra eklenmektedir. Düzenlemeyle, Teklifle getirilen hükümlerin bazı kanunlar bakımından uygulanmaması amaçlanmaktadır.

     Maddeye eklenen üçüncü fıkra ile kuruluş ve faaliyetleri maddede sayılan özel kanunlarla düzenlenen ve münhasıran bu kanunlarla yetkilendirildikleri konularda faaliyet gösterenlerin, bu Kanunun uygulamasında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı veya elektronik ticaret hizmet sağlayıcı kabul edilmeyeceği düzenlenmektedir.

     Seyahat acenteliği, sivil havacılık, bireysel emeklilik, bankacılık, sigortacılık, finansman, sermaye piyasası, ödeme hizmetleri, bahis ve şans oyunları ile elektronik haberleşme alanlarında faaliyet gösteren işletmeler kendi özel düzenlemeleri gereğince farklı mecralarda farklı şekillerde işlev göstermekte, yine kendi kanunları gereği sıkı denetimlere tabi tutulmaktadır. Maddede belirtilen işletmeler, kuruluş ve faaliyetleri söz konusu kanunlarla düzenlenen ve bu kanunlara göre yetkilendirilerek münhasıran yetkilendirildikleri konularda faaliyet gösteren işletmelerdir.

     Örneğin, yatırım kuruluşları, merkezi takas kuruluşları, portföy yönetim şirketleri gibi 6362 sayılı Kanuna göre faaliyette bulunan sermaye piyasası kurumları bu Kanunun uygulanmasında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı veya elektronik ticaret hizmet sağlayıcı kabul edilmeyecektir. Diğer taraftan, kuruluş ve faaliyetleri 6362 sayılı Kanunda düzenlenmeyen, ancak halka arz için Kurul onayına tabi olan halka açık şirketler bu hükmün kapsamında yer almamakta olup bu şirketler 6563 sayılı Kanun kapsamında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı veya elektronik ticaret hizmet sağlayıcı olarak değerlendirilebilecektir.

     Öte yandan, düzenleyici denetleyici kurumların farklı kanunlarla belirlenmiş görev ve yetkileri bulunduğundan bu alanda faaliyet gösteren işletmeler kapsam dışında bırakılarak olası bir yetki çatışmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.

     Ayrıca, bu fıkra sadece elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı veya elektronik ticaret hizmet sağlayıcılara getirilen yükümlülüklerin kapsamı ile ilgili olup fıkra kapsamında yer alan işletmelerin 6563 sayılı Kanunda yer alan diğer hususlara ilişkin yükümlülükleri devam etmektedir.

   • Eklendi Madde 2 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 2
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle, 6563 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasına bentler eklenmektedir.

     Düzenlemeyle, Kanuna yeni eklenen hükümlerde yer alan bazı terim ve kavramlar, hukuki belirlilik sağlamak amacıyla tanımlanmaktadır.

     Elektronik ticaretin ana aktörlerinden olan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcının birbirinden ve diğer kavramlardan ayrıştırılması amacıyla Kanuna yeni tanımlar eklenmektedir. Bu kapsamda, elektronik ticaret pazar yerinde kendisinin satış yapıp yapmadığına bakılmaksızın diğer elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların mal veya hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapılmasına ya da sipariş verilmesine imkân sağlayan aracı hizmet sağlayıcılar, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı olarak; ister elektronik ticaret pazar yerinde isterse kendine ait elektronik ticaret ortamında, kendi mal veya hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapan ya da sipariş alan hizmet sağlayıcılar ise elektronik ticaret hizmet sağlayıcı olarak tanımlanmaktadır.

     Ayrıca, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının aracılık hizmeti sunduğu elektronik ticaret ortamına ilişkin belirliliğin sağlanması amacıyla Kanuna elektronik ticaret pazar yeri ve elektronik ticaret ortamı tanımları eklenmektedir.

     Benzer şekilde, Kanunda tanımlı aktörlerin tabi olacakları yükümlülükler belirlenirken net işlem hacmi gözetilmiş olduğundan, hangi işletmelerin bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerle karşı karşıya kalacağının belirlenmesi için bu kavramın açık şekilde tanımlanması gerekmektedir. Net işlem hacmi nihai fatura veya fatura yerine geçen belge değerlerinin tüm vergi, fon, harç ve benzeri dâhil toplamını içermektedir. Ayrıca elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının birden fazla elektronik ticaret pazar yerinin olması halinde net işlem hacmi hesaplanırken bu pazar yerleri, elektronik ticaret hizmet sağlayıcının birden fazla elektronik ticaret ortamının olması halinde ise bu ortamların tamamı üzerinden gerçekleşen hacim, net işlem hacmine dahil edilecektir.

     Diğer taraftan, Kanun kapsamında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya birtakım yükümlülükler getirilmekte ve bu yükümlülüklerin bazılarının uygulanmasında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının ekonomik bütünlük içinde bulunduğu kişiler de dikkate alınmaktadır. Hangi kişilerin bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerle karşı karşıya kalacağının belirlenebilmesi için maddede ekonomik bütünlük kavramı açık şekilde tanımlanmaktadır. Ekonomik bütünlük hem yatay hem de dikey yönlü kontrol ilişkisini kapsayacak şekilde gerçek veya tüzel kişiler ile bu kişilerle bağlantılı ticaret şirketleri ve işletmeleri kapsayacak şekilde düzenlenmektedir. Ayrıca, pay sahibi olup olmadıklarına bakılmaksızın birden fazla ticaret şirketinin aynı kişi veya kişiler tarafından yönetilmesi, diğer bir ifadeyle birden fazla ticaret şirketinde aynı gerçek veya tüzel kişi ya da kişilerin yönetim hakkını haiz olması da ekonomik bütünlük içinde değerlendirilmektedir. Buradan anlaşılması gereken, salt yönetim kurulu üyelerinin aynı kişiler olması değil iki şirketin yönetim kurulunda yönetimin aynı kişi veya kişilere bırakılmasıdır.

     Örneğin, (X) kişisinin tamamen farklı konularda faaliyet gösteren farklı tüzel kişiliklere sahip (A) ve (B) şirketlerinin tek yönetim kurulu üyesi olması halinde söz konusu şirketler ekonomik bütünlük içinde kabul edilecektir. Burada bakılması gereken, aynı yönetim kurulu üyesi veya üyelerinin söz konusu şirketlerde yönetim organında karar alabilecek çoğunluğu sağlayacak sayıda olup olmadığı veya bu kişi veya kişilerin murahhas üye ya da müdür olarak belirlenip belirlenmediğidir. Özetle, her iki şirket de aynı kişilerce yönetiliyorsa arada ekonomik bütünlük olduğu kabul edilecektir.

   • Eklendi Madde 2 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 2
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle, 6563 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasına bentler eklenmektedir.

     Düzenlemeyle, Kanuna yeni eklenen hükümlerde yer alan bazı terim ve kavramlar, hukuki belirlilik sağlamak amacıyla tanımlanmaktadır.

     Elektronik ticaretin ana aktörlerinden olan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcının birbirinden ve diğer kavramlardan ayrıştırılması amacıyla Kanuna yeni tanımlar eklenmektedir. Bu kapsamda, elektronik ticaret pazar yerinde kendisinin satış yapıp yapmadığına bakılmaksızın diğer elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların mal veya hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapılmasına ya da sipariş verilmesine imkân sağlayan aracı hizmet sağlayıcılar, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı olarak; ister elektronik ticaret pazar yerinde isterse kendine ait elektronik ticaret ortamında, kendi mal veya hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapan ya da sipariş alan hizmet sağlayıcılar ise elektronik ticaret hizmet sağlayıcı olarak tanımlanmaktadır.

     Ayrıca, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının aracılık hizmeti sunduğu elektronik ticaret ortamına ilişkin belirliliğin sağlanması amacıyla Kanuna elektronik ticaret pazar yeri ve elektronik ticaret ortamı tanımları eklenmektedir.

     Benzer şekilde, Kanunda tanımlı aktörlerin tabi olacakları yükümlülükler belirlenirken net işlem hacmi gözetilmiş olduğundan, hangi işletmelerin bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerle karşı karşıya kalacağının belirlenmesi için bu kavramın açık şekilde tanımlanması gerekmektedir. Net işlem hacmi nihai fatura veya fatura yerine geçen belge değerlerinin tüm vergi, fon, harç ve benzeri dâhil toplamını içermektedir. Ayrıca elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının birden fazla elektronik ticaret pazar yerinin olması halinde net işlem hacmi hesaplanırken bu pazar yerleri, elektronik ticaret hizmet sağlayıcının birden fazla elektronik ticaret ortamının olması halinde ise bu ortamların tamamı üzerinden gerçekleşen hacim, net işlem hacmine dahil edilecektir.

     Diğer taraftan, Kanun kapsamında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya birtakım yükümlülükler getirilmekte ve bu yükümlülüklerin bazılarının uygulanmasında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının ekonomik bütünlük içinde bulunduğu kişiler de dikkate alınmaktadır. Hangi kişilerin bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerle karşı karşıya kalacağının belirlenebilmesi için maddede ekonomik bütünlük kavramı açık şekilde tanımlanmaktadır. Ekonomik bütünlük hem yatay hem de dikey yönlü kontrol ilişkisini kapsayacak şekilde gerçek veya tüzel kişiler ile bu kişilerle bağlantılı ticaret şirketleri ve işletmeleri kapsayacak şekilde düzenlenmektedir. Ayrıca, pay sahibi olup olmadıklarına bakılmaksızın birden fazla ticaret şirketinin aynı kişi veya kişiler tarafından yönetilmesi, diğer bir ifadeyle birden fazla ticaret şirketinde aynı gerçek veya tüzel kişi ya da kişilerin yönetim hakkını haiz olması da ekonomik bütünlük içinde değerlendirilmektedir. Buradan anlaşılması gereken, salt yönetim kurulu üyelerinin aynı kişiler olması değil iki şirketin yönetim kurulunda yönetimin aynı kişi veya kişilere bırakılmasıdır.

     Örneğin, (X) kişisinin tamamen farklı konularda faaliyet gösteren farklı tüzel kişiliklere sahip (A) ve (B) şirketlerinin tek yönetim kurulu üyesi olması halinde söz konusu şirketler ekonomik bütünlük içinde kabul edilecektir. Burada bakılması gereken, aynı yönetim kurulu üyesi veya üyelerinin söz konusu şirketlerde yönetim organında karar alabilecek çoğunluğu sağlayacak sayıda olup olmadığı veya bu kişi veya kişilerin murahhas üye ya da müdür olarak belirlenip belirlenmediğidir. Özetle, her iki şirket de aynı kişilerce yönetiliyorsa arada ekonomik bütünlük olduğu kabul edilecektir.

   • Eklendi Madde 2 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 2
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle, 6563 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasına bentler eklenmektedir.

     Düzenlemeyle, Kanuna yeni eklenen hükümlerde yer alan bazı terim ve kavramlar, hukuki belirlilik sağlamak amacıyla tanımlanmaktadır.

     Elektronik ticaretin ana aktörlerinden olan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcının birbirinden ve diğer kavramlardan ayrıştırılması amacıyla Kanuna yeni tanımlar eklenmektedir. Bu kapsamda, elektronik ticaret pazar yerinde kendisinin satış yapıp yapmadığına bakılmaksızın diğer elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların mal veya hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapılmasına ya da sipariş verilmesine imkân sağlayan aracı hizmet sağlayıcılar, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı olarak; ister elektronik ticaret pazar yerinde isterse kendine ait elektronik ticaret ortamında, kendi mal veya hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapan ya da sipariş alan hizmet sağlayıcılar ise elektronik ticaret hizmet sağlayıcı olarak tanımlanmaktadır.

     Ayrıca, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının aracılık hizmeti sunduğu elektronik ticaret ortamına ilişkin belirliliğin sağlanması amacıyla Kanuna elektronik ticaret pazar yeri ve elektronik ticaret ortamı tanımları eklenmektedir.

     Benzer şekilde, Kanunda tanımlı aktörlerin tabi olacakları yükümlülükler belirlenirken net işlem hacmi gözetilmiş olduğundan, hangi işletmelerin bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerle karşı karşıya kalacağının belirlenmesi için bu kavramın açık şekilde tanımlanması gerekmektedir. Net işlem hacmi nihai fatura veya fatura yerine geçen belge değerlerinin tüm vergi, fon, harç ve benzeri dâhil toplamını içermektedir. Ayrıca elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının birden fazla elektronik ticaret pazar yerinin olması halinde net işlem hacmi hesaplanırken bu pazar yerleri, elektronik ticaret hizmet sağlayıcının birden fazla elektronik ticaret ortamının olması halinde ise bu ortamların tamamı üzerinden gerçekleşen hacim, net işlem hacmine dahil edilecektir.

     Diğer taraftan, Kanun kapsamında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya birtakım yükümlülükler getirilmekte ve bu yükümlülüklerin bazılarının uygulanmasında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının ekonomik bütünlük içinde bulunduğu kişiler de dikkate alınmaktadır. Hangi kişilerin bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerle karşı karşıya kalacağının belirlenebilmesi için maddede ekonomik bütünlük kavramı açık şekilde tanımlanmaktadır. Ekonomik bütünlük hem yatay hem de dikey yönlü kontrol ilişkisini kapsayacak şekilde gerçek veya tüzel kişiler ile bu kişilerle bağlantılı ticaret şirketleri ve işletmeleri kapsayacak şekilde düzenlenmektedir. Ayrıca, pay sahibi olup olmadıklarına bakılmaksızın birden fazla ticaret şirketinin aynı kişi veya kişiler tarafından yönetilmesi, diğer bir ifadeyle birden fazla ticaret şirketinde aynı gerçek veya tüzel kişi ya da kişilerin yönetim hakkını haiz olması da ekonomik bütünlük içinde değerlendirilmektedir. Buradan anlaşılması gereken, salt yönetim kurulu üyelerinin aynı kişiler olması değil iki şirketin yönetim kurulunda yönetimin aynı kişi veya kişilere bırakılmasıdır.

     Örneğin, (X) kişisinin tamamen farklı konularda faaliyet gösteren farklı tüzel kişiliklere sahip (A) ve (B) şirketlerinin tek yönetim kurulu üyesi olması halinde söz konusu şirketler ekonomik bütünlük içinde kabul edilecektir. Burada bakılması gereken, aynı yönetim kurulu üyesi veya üyelerinin söz konusu şirketlerde yönetim organında karar alabilecek çoğunluğu sağlayacak sayıda olup olmadığı veya bu kişi veya kişilerin murahhas üye ya da müdür olarak belirlenip belirlenmediğidir. Özetle, her iki şirket de aynı kişilerce yönetiliyorsa arada ekonomik bütünlük olduğu kabul edilecektir.

   • Eklendi Madde 2 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 2
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle, 6563 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasına bentler eklenmektedir.

     Düzenlemeyle, Kanuna yeni eklenen hükümlerde yer alan bazı terim ve kavramlar, hukuki belirlilik sağlamak amacıyla tanımlanmaktadır.

     Elektronik ticaretin ana aktörlerinden olan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcının birbirinden ve diğer kavramlardan ayrıştırılması amacıyla Kanuna yeni tanımlar eklenmektedir. Bu kapsamda, elektronik ticaret pazar yerinde kendisinin satış yapıp yapmadığına bakılmaksızın diğer elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların mal veya hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapılmasına ya da sipariş verilmesine imkân sağlayan aracı hizmet sağlayıcılar, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı olarak; ister elektronik ticaret pazar yerinde isterse kendine ait elektronik ticaret ortamında, kendi mal veya hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapan ya da sipariş alan hizmet sağlayıcılar ise elektronik ticaret hizmet sağlayıcı olarak tanımlanmaktadır.

     Ayrıca, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının aracılık hizmeti sunduğu elektronik ticaret ortamına ilişkin belirliliğin sağlanması amacıyla Kanuna elektronik ticaret pazar yeri ve elektronik ticaret ortamı tanımları eklenmektedir.

     Benzer şekilde, Kanunda tanımlı aktörlerin tabi olacakları yükümlülükler belirlenirken net işlem hacmi gözetilmiş olduğundan, hangi işletmelerin bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerle karşı karşıya kalacağının belirlenmesi için bu kavramın açık şekilde tanımlanması gerekmektedir. Net işlem hacmi nihai fatura veya fatura yerine geçen belge değerlerinin tüm vergi, fon, harç ve benzeri dâhil toplamını içermektedir. Ayrıca elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının birden fazla elektronik ticaret pazar yerinin olması halinde net işlem hacmi hesaplanırken bu pazar yerleri, elektronik ticaret hizmet sağlayıcının birden fazla elektronik ticaret ortamının olması halinde ise bu ortamların tamamı üzerinden gerçekleşen hacim, net işlem hacmine dahil edilecektir.

     Diğer taraftan, Kanun kapsamında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya birtakım yükümlülükler getirilmekte ve bu yükümlülüklerin bazılarının uygulanmasında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının ekonomik bütünlük içinde bulunduğu kişiler de dikkate alınmaktadır. Hangi kişilerin bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerle karşı karşıya kalacağının belirlenebilmesi için maddede ekonomik bütünlük kavramı açık şekilde tanımlanmaktadır. Ekonomik bütünlük hem yatay hem de dikey yönlü kontrol ilişkisini kapsayacak şekilde gerçek veya tüzel kişiler ile bu kişilerle bağlantılı ticaret şirketleri ve işletmeleri kapsayacak şekilde düzenlenmektedir. Ayrıca, pay sahibi olup olmadıklarına bakılmaksızın birden fazla ticaret şirketinin aynı kişi veya kişiler tarafından yönetilmesi, diğer bir ifadeyle birden fazla ticaret şirketinde aynı gerçek veya tüzel kişi ya da kişilerin yönetim hakkını haiz olması da ekonomik bütünlük içinde değerlendirilmektedir. Buradan anlaşılması gereken, salt yönetim kurulu üyelerinin aynı kişiler olması değil iki şirketin yönetim kurulunda yönetimin aynı kişi veya kişilere bırakılmasıdır.

     Örneğin, (X) kişisinin tamamen farklı konularda faaliyet gösteren farklı tüzel kişiliklere sahip (A) ve (B) şirketlerinin tek yönetim kurulu üyesi olması halinde söz konusu şirketler ekonomik bütünlük içinde kabul edilecektir. Burada bakılması gereken, aynı yönetim kurulu üyesi veya üyelerinin söz konusu şirketlerde yönetim organında karar alabilecek çoğunluğu sağlayacak sayıda olup olmadığı veya bu kişi veya kişilerin murahhas üye ya da müdür olarak belirlenip belirlenmediğidir. Özetle, her iki şirket de aynı kişilerce yönetiliyorsa arada ekonomik bütünlük olduğu kabul edilecektir.

   • Eklendi Madde 2 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 2
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle, 6563 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasına bentler eklenmektedir.

     Düzenlemeyle, Kanuna yeni eklenen hükümlerde yer alan bazı terim ve kavramlar, hukuki belirlilik sağlamak amacıyla tanımlanmaktadır.

     Elektronik ticaretin ana aktörlerinden olan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcının birbirinden ve diğer kavramlardan ayrıştırılması amacıyla Kanuna yeni tanımlar eklenmektedir. Bu kapsamda, elektronik ticaret pazar yerinde kendisinin satış yapıp yapmadığına bakılmaksızın diğer elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların mal veya hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapılmasına ya da sipariş verilmesine imkân sağlayan aracı hizmet sağlayıcılar, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı olarak; ister elektronik ticaret pazar yerinde isterse kendine ait elektronik ticaret ortamında, kendi mal veya hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapan ya da sipariş alan hizmet sağlayıcılar ise elektronik ticaret hizmet sağlayıcı olarak tanımlanmaktadır.

     Ayrıca, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının aracılık hizmeti sunduğu elektronik ticaret ortamına ilişkin belirliliğin sağlanması amacıyla Kanuna elektronik ticaret pazar yeri ve elektronik ticaret ortamı tanımları eklenmektedir.

     Benzer şekilde, Kanunda tanımlı aktörlerin tabi olacakları yükümlülükler belirlenirken net işlem hacmi gözetilmiş olduğundan, hangi işletmelerin bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerle karşı karşıya kalacağının belirlenmesi için bu kavramın açık şekilde tanımlanması gerekmektedir. Net işlem hacmi nihai fatura veya fatura yerine geçen belge değerlerinin tüm vergi, fon, harç ve benzeri dâhil toplamını içermektedir. Ayrıca elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının birden fazla elektronik ticaret pazar yerinin olması halinde net işlem hacmi hesaplanırken bu pazar yerleri, elektronik ticaret hizmet sağlayıcının birden fazla elektronik ticaret ortamının olması halinde ise bu ortamların tamamı üzerinden gerçekleşen hacim, net işlem hacmine dahil edilecektir.

     Diğer taraftan, Kanun kapsamında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya birtakım yükümlülükler getirilmekte ve bu yükümlülüklerin bazılarının uygulanmasında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının ekonomik bütünlük içinde bulunduğu kişiler de dikkate alınmaktadır. Hangi kişilerin bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerle karşı karşıya kalacağının belirlenebilmesi için maddede ekonomik bütünlük kavramı açık şekilde tanımlanmaktadır. Ekonomik bütünlük hem yatay hem de dikey yönlü kontrol ilişkisini kapsayacak şekilde gerçek veya tüzel kişiler ile bu kişilerle bağlantılı ticaret şirketleri ve işletmeleri kapsayacak şekilde düzenlenmektedir. Ayrıca, pay sahibi olup olmadıklarına bakılmaksızın birden fazla ticaret şirketinin aynı kişi veya kişiler tarafından yönetilmesi, diğer bir ifadeyle birden fazla ticaret şirketinde aynı gerçek veya tüzel kişi ya da kişilerin yönetim hakkını haiz olması da ekonomik bütünlük içinde değerlendirilmektedir. Buradan anlaşılması gereken, salt yönetim kurulu üyelerinin aynı kişiler olması değil iki şirketin yönetim kurulunda yönetimin aynı kişi veya kişilere bırakılmasıdır.

     Örneğin, (X) kişisinin tamamen farklı konularda faaliyet gösteren farklı tüzel kişiliklere sahip (A) ve (B) şirketlerinin tek yönetim kurulu üyesi olması halinde söz konusu şirketler ekonomik bütünlük içinde kabul edilecektir. Burada bakılması gereken, aynı yönetim kurulu üyesi veya üyelerinin söz konusu şirketlerde yönetim organında karar alabilecek çoğunluğu sağlayacak sayıda olup olmadığı veya bu kişi veya kişilerin murahhas üye ya da müdür olarak belirlenip belirlenmediğidir. Özetle, her iki şirket de aynı kişilerce yönetiliyorsa arada ekonomik bütünlük olduğu kabul edilecektir.

   • Eklendi Madde 2 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 2
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle, 6563 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasına bentler eklenmektedir.

     Düzenlemeyle, Kanuna yeni eklenen hükümlerde yer alan bazı terim ve kavramlar, hukuki belirlilik sağlamak amacıyla tanımlanmaktadır.

     Elektronik ticaretin ana aktörlerinden olan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcının birbirinden ve diğer kavramlardan ayrıştırılması amacıyla Kanuna yeni tanımlar eklenmektedir. Bu kapsamda, elektronik ticaret pazar yerinde kendisinin satış yapıp yapmadığına bakılmaksızın diğer elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların mal veya hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapılmasına ya da sipariş verilmesine imkân sağlayan aracı hizmet sağlayıcılar, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı olarak; ister elektronik ticaret pazar yerinde isterse kendine ait elektronik ticaret ortamında, kendi mal veya hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapan ya da sipariş alan hizmet sağlayıcılar ise elektronik ticaret hizmet sağlayıcı olarak tanımlanmaktadır.

     Ayrıca, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının aracılık hizmeti sunduğu elektronik ticaret ortamına ilişkin belirliliğin sağlanması amacıyla Kanuna elektronik ticaret pazar yeri ve elektronik ticaret ortamı tanımları eklenmektedir.

     Benzer şekilde, Kanunda tanımlı aktörlerin tabi olacakları yükümlülükler belirlenirken net işlem hacmi gözetilmiş olduğundan, hangi işletmelerin bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerle karşı karşıya kalacağının belirlenmesi için bu kavramın açık şekilde tanımlanması gerekmektedir. Net işlem hacmi nihai fatura veya fatura yerine geçen belge değerlerinin tüm vergi, fon, harç ve benzeri dâhil toplamını içermektedir. Ayrıca elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının birden fazla elektronik ticaret pazar yerinin olması halinde net işlem hacmi hesaplanırken bu pazar yerleri, elektronik ticaret hizmet sağlayıcının birden fazla elektronik ticaret ortamının olması halinde ise bu ortamların tamamı üzerinden gerçekleşen hacim, net işlem hacmine dahil edilecektir.

     Diğer taraftan, Kanun kapsamında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya birtakım yükümlülükler getirilmekte ve bu yükümlülüklerin bazılarının uygulanmasında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının ekonomik bütünlük içinde bulunduğu kişiler de dikkate alınmaktadır. Hangi kişilerin bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerle karşı karşıya kalacağının belirlenebilmesi için maddede ekonomik bütünlük kavramı açık şekilde tanımlanmaktadır. Ekonomik bütünlük hem yatay hem de dikey yönlü kontrol ilişkisini kapsayacak şekilde gerçek veya tüzel kişiler ile bu kişilerle bağlantılı ticaret şirketleri ve işletmeleri kapsayacak şekilde düzenlenmektedir. Ayrıca, pay sahibi olup olmadıklarına bakılmaksızın birden fazla ticaret şirketinin aynı kişi veya kişiler tarafından yönetilmesi, diğer bir ifadeyle birden fazla ticaret şirketinde aynı gerçek veya tüzel kişi ya da kişilerin yönetim hakkını haiz olması da ekonomik bütünlük içinde değerlendirilmektedir. Buradan anlaşılması gereken, salt yönetim kurulu üyelerinin aynı kişiler olması değil iki şirketin yönetim kurulunda yönetimin aynı kişi veya kişilere bırakılmasıdır.

     Örneğin, (X) kişisinin tamamen farklı konularda faaliyet gösteren farklı tüzel kişiliklere sahip (A) ve (B) şirketlerinin tek yönetim kurulu üyesi olması halinde söz konusu şirketler ekonomik bütünlük içinde kabul edilecektir. Burada bakılması gereken, aynı yönetim kurulu üyesi veya üyelerinin söz konusu şirketlerde yönetim organında karar alabilecek çoğunluğu sağlayacak sayıda olup olmadığı veya bu kişi veya kişilerin murahhas üye ya da müdür olarak belirlenip belirlenmediğidir. Özetle, her iki şirket de aynı kişilerce yönetiliyorsa arada ekonomik bütünlük olduğu kabul edilecektir.

   • Eklendi Madde 2 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 2
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle, 6563 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasına bentler eklenmektedir.

     Düzenlemeyle, Kanuna yeni eklenen hükümlerde yer alan bazı terim ve kavramlar, hukuki belirlilik sağlamak amacıyla tanımlanmaktadır.

     Elektronik ticaretin ana aktörlerinden olan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcının birbirinden ve diğer kavramlardan ayrıştırılması amacıyla Kanuna yeni tanımlar eklenmektedir. Bu kapsamda, elektronik ticaret pazar yerinde kendisinin satış yapıp yapmadığına bakılmaksızın diğer elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların mal veya hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapılmasına ya da sipariş verilmesine imkân sağlayan aracı hizmet sağlayıcılar, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı olarak; ister elektronik ticaret pazar yerinde isterse kendine ait elektronik ticaret ortamında, kendi mal veya hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapan ya da sipariş alan hizmet sağlayıcılar ise elektronik ticaret hizmet sağlayıcı olarak tanımlanmaktadır.

     Ayrıca, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının aracılık hizmeti sunduğu elektronik ticaret ortamına ilişkin belirliliğin sağlanması amacıyla Kanuna elektronik ticaret pazar yeri ve elektronik ticaret ortamı tanımları eklenmektedir.

     Benzer şekilde, Kanunda tanımlı aktörlerin tabi olacakları yükümlülükler belirlenirken net işlem hacmi gözetilmiş olduğundan, hangi işletmelerin bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerle karşı karşıya kalacağının belirlenmesi için bu kavramın açık şekilde tanımlanması gerekmektedir. Net işlem hacmi nihai fatura veya fatura yerine geçen belge değerlerinin tüm vergi, fon, harç ve benzeri dâhil toplamını içermektedir. Ayrıca elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının birden fazla elektronik ticaret pazar yerinin olması halinde net işlem hacmi hesaplanırken bu pazar yerleri, elektronik ticaret hizmet sağlayıcının birden fazla elektronik ticaret ortamının olması halinde ise bu ortamların tamamı üzerinden gerçekleşen hacim, net işlem hacmine dahil edilecektir.

     Diğer taraftan, Kanun kapsamında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya birtakım yükümlülükler getirilmekte ve bu yükümlülüklerin bazılarının uygulanmasında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının ekonomik bütünlük içinde bulunduğu kişiler de dikkate alınmaktadır. Hangi kişilerin bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerle karşı karşıya kalacağının belirlenebilmesi için maddede ekonomik bütünlük kavramı açık şekilde tanımlanmaktadır. Ekonomik bütünlük hem yatay hem de dikey yönlü kontrol ilişkisini kapsayacak şekilde gerçek veya tüzel kişiler ile bu kişilerle bağlantılı ticaret şirketleri ve işletmeleri kapsayacak şekilde düzenlenmektedir. Ayrıca, pay sahibi olup olmadıklarına bakılmaksızın birden fazla ticaret şirketinin aynı kişi veya kişiler tarafından yönetilmesi, diğer bir ifadeyle birden fazla ticaret şirketinde aynı gerçek veya tüzel kişi ya da kişilerin yönetim hakkını haiz olması da ekonomik bütünlük içinde değerlendirilmektedir. Buradan anlaşılması gereken, salt yönetim kurulu üyelerinin aynı kişiler olması değil iki şirketin yönetim kurulunda yönetimin aynı kişi veya kişilere bırakılmasıdır.

     Örneğin, (X) kişisinin tamamen farklı konularda faaliyet gösteren farklı tüzel kişiliklere sahip (A) ve (B) şirketlerinin tek yönetim kurulu üyesi olması halinde söz konusu şirketler ekonomik bütünlük içinde kabul edilecektir. Burada bakılması gereken, aynı yönetim kurulu üyesi veya üyelerinin söz konusu şirketlerde yönetim organında karar alabilecek çoğunluğu sağlayacak sayıda olup olmadığı veya bu kişi veya kişilerin murahhas üye ya da müdür olarak belirlenip belirlenmediğidir. Özetle, her iki şirket de aynı kişilerce yönetiliyorsa arada ekonomik bütünlük olduğu kabul edilecektir.

   • Yürürlükten kaldırıldı Madde 10 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 4
   • Değiştirildi Madde 11 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 5
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle, 6563 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde Teklifte yer alan diğer hükümlerle uyumlu olacak ve ihtiyacı karşılayacak şekilde değişiklik yapılmaktadır.

     Bu kapsamda, maddenin birinci fıkrasında Bakanlığa Kanunun uygulanmasını ve elektronik ticaretin gelişimini sağlamaya, etkin ve adil rekabet ortamını korumaya, hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcının faaliyetlerine yönelik düzenleme yapmaya ve aracılık sözleşmesinde yer verilmesi zorunlu unsurları belirlemeye ilişkin yetki verilmektedir. E-ticaret, sürekli gelişen ve değişen bir alan olduğundan Kanunda yer alan hükümlerin her zaman bu değişim hızına yetişmesi mümkün olamamaktadır. Bu durum uygulamada telafisi güç sorunlar yaratabileceğinden Bakanlığa fıkrada belirtilen yetkiler tanınmaktadır.

     Öte yandan, Kanun Teklifiyle getirilen yükümlülüklere uyulup uyulmadığının incelenmesi esnasında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar ile elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların yazılımlarının ve algoritmalarının kontrolüne ihtiyaç duyulabilecektir. Bu incelemelerin teknik bilgi ve özel uzmanlık gerektirmesi nedeniyle, maddenin ikinci fıkrasında yapılan değişiklikle ihtiyaç duyulması halinde bilirkişilerin inceleme sürecine dâhil edilebilmesi ve görevlendirilebilmesi konusunda Bakanlık yetkili kılınmaktadır.

     Üçüncü fıkrayla, diğer kanunlarda yer alan düzenlemelerle uyumlu şekilde denetlenebilirliğin ve denetimde etkinliğin sağlanabilmesini teminen aracı hizmet sağlayıcı ve hizmet sağlayıcılara bu Kanun kapsamındaki iş ve işlemlerine ilişkin bilgi, belge, defter ve elektronik kayıtlarını, iş veya işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren on yıl süreyle saklama yükümlülüğü getirilmektedir.

     Altıncı fıkrayla, mevcut durumda Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ve Kanunda yer alan hükümlerin aracı hizmet sağlayıcılara uygulanmasına ilişkin Bakanlığa usul ve esasları belirleme yetkisi veren hükmün bu maddeye alınmasına yönelik düzenleme yapılmaktadır.

     Ayrıca, uygulamada sayıları yüz binleri bulan ticari elektronik ileti şikâyet başvurularının sonuçlandırılması sürecinde, ticari elektronik ileti göndericilerinin tespiti konusunda sorunlar yaşanmakta, bazı durumlarda göndericilerin tespiti ya çok uzun zaman almakta ya da yapılamamaktadır.

     Yaşanan bu sorunların ortadan kaldırılması ve şikâyetlerin çok daha kolay ve hızlı şekilde sonuçlandırılabilmesi amacıyla Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan ihtiyaç duyulan bilgilerin Bakanlıkça alınabilmesine yönelik yedinci fıkrayla düzenleme yapılmaktadır.

   • Eklendi Madde 11 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 5
     Eski ifade

     görevlendirilen denetim elemanları

     Yeni ifade

     denetimle görevlendirilen personel
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle, 6563 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde Teklifte yer alan diğer hükümlerle uyumlu olacak ve ihtiyacı karşılayacak şekilde değişiklik yapılmaktadır.

     Bu kapsamda, maddenin birinci fıkrasında Bakanlığa Kanunun uygulanmasını ve elektronik ticaretin gelişimini sağlamaya, etkin ve adil rekabet ortamını korumaya, hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcının faaliyetlerine yönelik düzenleme yapmaya ve aracılık sözleşmesinde yer verilmesi zorunlu unsurları belirlemeye ilişkin yetki verilmektedir. E-ticaret, sürekli gelişen ve değişen bir alan olduğundan Kanunda yer alan hükümlerin her zaman bu değişim hızına yetişmesi mümkün olamamaktadır. Bu durum uygulamada telafisi güç sorunlar yaratabileceğinden Bakanlığa fıkrada belirtilen yetkiler tanınmaktadır.

     Öte yandan, Kanun Teklifiyle getirilen yükümlülüklere uyulup uyulmadığının incelenmesi esnasında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar ile elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların yazılımlarının ve algoritmalarının kontrolüne ihtiyaç duyulabilecektir. Bu incelemelerin teknik bilgi ve özel uzmanlık gerektirmesi nedeniyle, maddenin ikinci fıkrasında yapılan değişiklikle ihtiyaç duyulması halinde bilirkişilerin inceleme sürecine dâhil edilebilmesi ve görevlendirilebilmesi konusunda Bakanlık yetkili kılınmaktadır.

     Üçüncü fıkrayla, diğer kanunlarda yer alan düzenlemelerle uyumlu şekilde denetlenebilirliğin ve denetimde etkinliğin sağlanabilmesini teminen aracı hizmet sağlayıcı ve hizmet sağlayıcılara bu Kanun kapsamındaki iş ve işlemlerine ilişkin bilgi, belge, defter ve elektronik kayıtlarını, iş veya işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren on yıl süreyle saklama yükümlülüğü getirilmektedir.

     Altıncı fıkrayla, mevcut durumda Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ve Kanunda yer alan hükümlerin aracı hizmet sağlayıcılara uygulanmasına ilişkin Bakanlığa usul ve esasları belirleme yetkisi veren hükmün bu maddeye alınmasına yönelik düzenleme yapılmaktadır.

     Ayrıca, uygulamada sayıları yüz binleri bulan ticari elektronik ileti şikâyet başvurularının sonuçlandırılması sürecinde, ticari elektronik ileti göndericilerinin tespiti konusunda sorunlar yaşanmakta, bazı durumlarda göndericilerin tespiti ya çok uzun zaman almakta ya da yapılamamaktadır.

     Yaşanan bu sorunların ortadan kaldırılması ve şikâyetlerin çok daha kolay ve hızlı şekilde sonuçlandırılabilmesi amacıyla Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan ihtiyaç duyulan bilgilerin Bakanlıkça alınabilmesine yönelik yedinci fıkrayla düzenleme yapılmaktadır.

   • Eklendi Madde 11 geçmişi (cümle) 7416 sayılı Kanun, md. 5
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle, 6563 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde Teklifte yer alan diğer hükümlerle uyumlu olacak ve ihtiyacı karşılayacak şekilde değişiklik yapılmaktadır.

     Bu kapsamda, maddenin birinci fıkrasında Bakanlığa Kanunun uygulanmasını ve elektronik ticaretin gelişimini sağlamaya, etkin ve adil rekabet ortamını korumaya, hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcının faaliyetlerine yönelik düzenleme yapmaya ve aracılık sözleşmesinde yer verilmesi zorunlu unsurları belirlemeye ilişkin yetki verilmektedir. E-ticaret, sürekli gelişen ve değişen bir alan olduğundan Kanunda yer alan hükümlerin her zaman bu değişim hızına yetişmesi mümkün olamamaktadır. Bu durum uygulamada telafisi güç sorunlar yaratabileceğinden Bakanlığa fıkrada belirtilen yetkiler tanınmaktadır.

     Öte yandan, Kanun Teklifiyle getirilen yükümlülüklere uyulup uyulmadığının incelenmesi esnasında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar ile elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların yazılımlarının ve algoritmalarının kontrolüne ihtiyaç duyulabilecektir. Bu incelemelerin teknik bilgi ve özel uzmanlık gerektirmesi nedeniyle, maddenin ikinci fıkrasında yapılan değişiklikle ihtiyaç duyulması halinde bilirkişilerin inceleme sürecine dâhil edilebilmesi ve görevlendirilebilmesi konusunda Bakanlık yetkili kılınmaktadır.

     Üçüncü fıkrayla, diğer kanunlarda yer alan düzenlemelerle uyumlu şekilde denetlenebilirliğin ve denetimde etkinliğin sağlanabilmesini teminen aracı hizmet sağlayıcı ve hizmet sağlayıcılara bu Kanun kapsamındaki iş ve işlemlerine ilişkin bilgi, belge, defter ve elektronik kayıtlarını, iş veya işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren on yıl süreyle saklama yükümlülüğü getirilmektedir.

     Altıncı fıkrayla, mevcut durumda Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ve Kanunda yer alan hükümlerin aracı hizmet sağlayıcılara uygulanmasına ilişkin Bakanlığa usul ve esasları belirleme yetkisi veren hükmün bu maddeye alınmasına yönelik düzenleme yapılmaktadır.

     Ayrıca, uygulamada sayıları yüz binleri bulan ticari elektronik ileti şikâyet başvurularının sonuçlandırılması sürecinde, ticari elektronik ileti göndericilerinin tespiti konusunda sorunlar yaşanmakta, bazı durumlarda göndericilerin tespiti ya çok uzun zaman almakta ya da yapılamamaktadır.

     Yaşanan bu sorunların ortadan kaldırılması ve şikâyetlerin çok daha kolay ve hızlı şekilde sonuçlandırılabilmesi amacıyla Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan ihtiyaç duyulan bilgilerin Bakanlıkça alınabilmesine yönelik yedinci fıkrayla düzenleme yapılmaktadır.

   • Eklendi Madde 11 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 5
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle, 6563 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde Teklifte yer alan diğer hükümlerle uyumlu olacak ve ihtiyacı karşılayacak şekilde değişiklik yapılmaktadır.

     Bu kapsamda, maddenin birinci fıkrasında Bakanlığa Kanunun uygulanmasını ve elektronik ticaretin gelişimini sağlamaya, etkin ve adil rekabet ortamını korumaya, hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcının faaliyetlerine yönelik düzenleme yapmaya ve aracılık sözleşmesinde yer verilmesi zorunlu unsurları belirlemeye ilişkin yetki verilmektedir. E-ticaret, sürekli gelişen ve değişen bir alan olduğundan Kanunda yer alan hükümlerin her zaman bu değişim hızına yetişmesi mümkün olamamaktadır. Bu durum uygulamada telafisi güç sorunlar yaratabileceğinden Bakanlığa fıkrada belirtilen yetkiler tanınmaktadır.

     Öte yandan, Kanun Teklifiyle getirilen yükümlülüklere uyulup uyulmadığının incelenmesi esnasında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar ile elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların yazılımlarının ve algoritmalarının kontrolüne ihtiyaç duyulabilecektir. Bu incelemelerin teknik bilgi ve özel uzmanlık gerektirmesi nedeniyle, maddenin ikinci fıkrasında yapılan değişiklikle ihtiyaç duyulması halinde bilirkişilerin inceleme sürecine dâhil edilebilmesi ve görevlendirilebilmesi konusunda Bakanlık yetkili kılınmaktadır.

     Üçüncü fıkrayla, diğer kanunlarda yer alan düzenlemelerle uyumlu şekilde denetlenebilirliğin ve denetimde etkinliğin sağlanabilmesini teminen aracı hizmet sağlayıcı ve hizmet sağlayıcılara bu Kanun kapsamındaki iş ve işlemlerine ilişkin bilgi, belge, defter ve elektronik kayıtlarını, iş veya işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren on yıl süreyle saklama yükümlülüğü getirilmektedir.

     Altıncı fıkrayla, mevcut durumda Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ve Kanunda yer alan hükümlerin aracı hizmet sağlayıcılara uygulanmasına ilişkin Bakanlığa usul ve esasları belirleme yetkisi veren hükmün bu maddeye alınmasına yönelik düzenleme yapılmaktadır.

     Ayrıca, uygulamada sayıları yüz binleri bulan ticari elektronik ileti şikâyet başvurularının sonuçlandırılması sürecinde, ticari elektronik ileti göndericilerinin tespiti konusunda sorunlar yaşanmakta, bazı durumlarda göndericilerin tespiti ya çok uzun zaman almakta ya da yapılamamaktadır.

     Yaşanan bu sorunların ortadan kaldırılması ve şikâyetlerin çok daha kolay ve hızlı şekilde sonuçlandırılabilmesi amacıyla Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan ihtiyaç duyulan bilgilerin Bakanlıkça alınabilmesine yönelik yedinci fıkrayla düzenleme yapılmaktadır.

   • Eklendi Madde 11 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 5
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle, 6563 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde Teklifte yer alan diğer hükümlerle uyumlu olacak ve ihtiyacı karşılayacak şekilde değişiklik yapılmaktadır.

     Bu kapsamda, maddenin birinci fıkrasında Bakanlığa Kanunun uygulanmasını ve elektronik ticaretin gelişimini sağlamaya, etkin ve adil rekabet ortamını korumaya, hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcının faaliyetlerine yönelik düzenleme yapmaya ve aracılık sözleşmesinde yer verilmesi zorunlu unsurları belirlemeye ilişkin yetki verilmektedir. E-ticaret, sürekli gelişen ve değişen bir alan olduğundan Kanunda yer alan hükümlerin her zaman bu değişim hızına yetişmesi mümkün olamamaktadır. Bu durum uygulamada telafisi güç sorunlar yaratabileceğinden Bakanlığa fıkrada belirtilen yetkiler tanınmaktadır.

     Öte yandan, Kanun Teklifiyle getirilen yükümlülüklere uyulup uyulmadığının incelenmesi esnasında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar ile elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların yazılımlarının ve algoritmalarının kontrolüne ihtiyaç duyulabilecektir. Bu incelemelerin teknik bilgi ve özel uzmanlık gerektirmesi nedeniyle, maddenin ikinci fıkrasında yapılan değişiklikle ihtiyaç duyulması halinde bilirkişilerin inceleme sürecine dâhil edilebilmesi ve görevlendirilebilmesi konusunda Bakanlık yetkili kılınmaktadır.

     Üçüncü fıkrayla, diğer kanunlarda yer alan düzenlemelerle uyumlu şekilde denetlenebilirliğin ve denetimde etkinliğin sağlanabilmesini teminen aracı hizmet sağlayıcı ve hizmet sağlayıcılara bu Kanun kapsamındaki iş ve işlemlerine ilişkin bilgi, belge, defter ve elektronik kayıtlarını, iş veya işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren on yıl süreyle saklama yükümlülüğü getirilmektedir.

     Altıncı fıkrayla, mevcut durumda Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ve Kanunda yer alan hükümlerin aracı hizmet sağlayıcılara uygulanmasına ilişkin Bakanlığa usul ve esasları belirleme yetkisi veren hükmün bu maddeye alınmasına yönelik düzenleme yapılmaktadır.

     Ayrıca, uygulamada sayıları yüz binleri bulan ticari elektronik ileti şikâyet başvurularının sonuçlandırılması sürecinde, ticari elektronik ileti göndericilerinin tespiti konusunda sorunlar yaşanmakta, bazı durumlarda göndericilerin tespiti ya çok uzun zaman almakta ya da yapılamamaktadır.

     Yaşanan bu sorunların ortadan kaldırılması ve şikâyetlerin çok daha kolay ve hızlı şekilde sonuçlandırılabilmesi amacıyla Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan ihtiyaç duyulan bilgilerin Bakanlıkça alınabilmesine yönelik yedinci fıkrayla düzenleme yapılmaktadır.

   • Değiştirildi Madde 12 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 6
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddede yapılan değişiklikle Kanuna aykırılık halleri için öngörülmüş bazı idari para cezaları, fiilin ağırlığı, orantılılık, ölçülülük ve caydırıcılık ilkeleri gözetilerek yeniden düzenlenmekte, Kanuna yeni eklenen bazı hususlara yönelik yeni yaptırımlar belirlenmektedir.

     Ayrıca, maddeye eklenen üçüncü fıkra ile Bakanlıkça yapılan son bildirim ve bilgilendirmenin ardından elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcının tüketiciler ve pazar yerinde bulunan elektronik ticaret hizmet sağlayıcıları mağdur etmemek adına yalnızca geçmiş siparişlere ilişkin iş ve işlemler yürütebileceği; verilen süre içinde aykırılığın ortadan kaldırılmaması halinde, Bakanlık tarafından elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının ve/veya elektronik ticaret hizmet sağlayıcının ilgili internet adreslerine içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı verilebileceği hüküm altına alınmaktadır. Bununla beraber cezaya konu ihlallerin ortadan kaldırılması halinde içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı kaldırılacaktır.

   • Eklendi Madde 12 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 6
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddede yapılan değişiklikle Kanuna aykırılık halleri için öngörülmüş bazı idari para cezaları, fiilin ağırlığı, orantılılık, ölçülülük ve caydırıcılık ilkeleri gözetilerek yeniden düzenlenmekte, Kanuna yeni eklenen bazı hususlara yönelik yeni yaptırımlar belirlenmektedir.

     Ayrıca, maddeye eklenen üçüncü fıkra ile Bakanlıkça yapılan son bildirim ve bilgilendirmenin ardından elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcının tüketiciler ve pazar yerinde bulunan elektronik ticaret hizmet sağlayıcıları mağdur etmemek adına yalnızca geçmiş siparişlere ilişkin iş ve işlemler yürütebileceği; verilen süre içinde aykırılığın ortadan kaldırılmaması halinde, Bakanlık tarafından elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının ve/veya elektronik ticaret hizmet sağlayıcının ilgili internet adreslerine içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı verilebileceği hüküm altına alınmaktadır. Bununla beraber cezaya konu ihlallerin ortadan kaldırılması halinde içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı kaldırılacaktır.

   • Eklendi Madde 12 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 6
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddede yapılan değişiklikle Kanuna aykırılık halleri için öngörülmüş bazı idari para cezaları, fiilin ağırlığı, orantılılık, ölçülülük ve caydırıcılık ilkeleri gözetilerek yeniden düzenlenmekte, Kanuna yeni eklenen bazı hususlara yönelik yeni yaptırımlar belirlenmektedir.

     Ayrıca, maddeye eklenen üçüncü fıkra ile Bakanlıkça yapılan son bildirim ve bilgilendirmenin ardından elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcının tüketiciler ve pazar yerinde bulunan elektronik ticaret hizmet sağlayıcıları mağdur etmemek adına yalnızca geçmiş siparişlere ilişkin iş ve işlemler yürütebileceği; verilen süre içinde aykırılığın ortadan kaldırılmaması halinde, Bakanlık tarafından elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının ve/veya elektronik ticaret hizmet sağlayıcının ilgili internet adreslerine içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı verilebileceği hüküm altına alınmaktadır. Bununla beraber cezaya konu ihlallerin ortadan kaldırılması halinde içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı kaldırılacaktır.

   • Eklendi Madde 12 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 6
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddede yapılan değişiklikle Kanuna aykırılık halleri için öngörülmüş bazı idari para cezaları, fiilin ağırlığı, orantılılık, ölçülülük ve caydırıcılık ilkeleri gözetilerek yeniden düzenlenmekte, Kanuna yeni eklenen bazı hususlara yönelik yeni yaptırımlar belirlenmektedir.

     Ayrıca, maddeye eklenen üçüncü fıkra ile Bakanlıkça yapılan son bildirim ve bilgilendirmenin ardından elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcının tüketiciler ve pazar yerinde bulunan elektronik ticaret hizmet sağlayıcıları mağdur etmemek adına yalnızca geçmiş siparişlere ilişkin iş ve işlemler yürütebileceği; verilen süre içinde aykırılığın ortadan kaldırılmaması halinde, Bakanlık tarafından elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının ve/veya elektronik ticaret hizmet sağlayıcının ilgili internet adreslerine içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı verilebileceği hüküm altına alınmaktadır. Bununla beraber cezaya konu ihlallerin ortadan kaldırılması halinde içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı kaldırılacaktır.

   • Eklendi Madde 12 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 6
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddede yapılan değişiklikle Kanuna aykırılık halleri için öngörülmüş bazı idari para cezaları, fiilin ağırlığı, orantılılık, ölçülülük ve caydırıcılık ilkeleri gözetilerek yeniden düzenlenmekte, Kanuna yeni eklenen bazı hususlara yönelik yeni yaptırımlar belirlenmektedir.

     Ayrıca, maddeye eklenen üçüncü fıkra ile Bakanlıkça yapılan son bildirim ve bilgilendirmenin ardından elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcının tüketiciler ve pazar yerinde bulunan elektronik ticaret hizmet sağlayıcıları mağdur etmemek adına yalnızca geçmiş siparişlere ilişkin iş ve işlemler yürütebileceği; verilen süre içinde aykırılığın ortadan kaldırılmaması halinde, Bakanlık tarafından elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının ve/veya elektronik ticaret hizmet sağlayıcının ilgili internet adreslerine içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı verilebileceği hüküm altına alınmaktadır. Bununla beraber cezaya konu ihlallerin ortadan kaldırılması halinde içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı kaldırılacaktır.

   • Eklendi Ek Madde 1 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 7
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle, 6563 sayılı Kanuna ek 1 inci madde eklenmektedir. Düzenlemeyle, elektronik ticarette haksız ticari uygulamaların belirlenmesi ve bunların önlenmesi amaçlanmaktadır.

     Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların hizmet sağlayıcılar karşısında asimetrik pazarlık gücüne sahip olması ve elektronik ticaret pazar yerlerinde yer alan hizmet sağlayıcıların kendilerine bağımlı olması, pazar yerlerinde haksız ticari uygulamaların oluşmasına, ekosistemde yer alan aktörlerin tercihlerinin kısıtlanmasına ve tüketicilerin bu durumdan olumsuz etkilenmesine neden olabilmektedir. Çok taraflı yapıya sahip elektronik ticaret pazar yerlerinde yer alan elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların özgür iradeleriyle karar verebilmelerini ve herhangi bir sözleşmenin tarafı olmaya zorlanmamalarını sağlamak amacıyla elektronik ticaretteki haksız ticari uygulamalara ilişkin düzenleme ihtiyacı doğmaktadır. Anayasanın 167 nci maddesinin Devlete yüklediği mal ve hizmet piyasalarının sağlıklı ve düzenli işlemesini sağlayıcı ve geliştirici tedbirleri alma görevinden hareketle maddede buna ilişkin kurallara yer verilmektedir.

     Bu kapsamda, birinci fıkrada elektronik ticarette her türlü haksız ticari uygulamanın yasaklandığı belirtilmekte, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının haksız ticari uygulama olarak kabul edilecek fiillerine ilişkin genel çerçeve çizilmekte ve daha sonra ikinci fıkrada haksız ticari uygulama örnekleri sıralanmaktadır. Dolayısıyla, elektronik ticarette haksız ticari uygulamalar sadece ikinci fıkrada sayılanlarla sınırlı olmayıp birinci fıkrada çizilen çerçeve içinde yer alacak uygulamalar da elektronik ticarette haksız ticari uygulama olarak değerlendirilecektir. Ayrıca, 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda tüketicilere yönelik benzer hükümler bulunmaktadır.

     Bu doğrultuda, ikinci fıkrada haksız ticari uygulama sayılacak durumlar ayrıntılı şekilde hüküm altına alınmaktadır.

     (a) bendiyle, mal veya hizmet satışı karşılığında elektronik ticaret hizmet sağlayıcıya yapılması gereken ödemenin satış bedelinin 6493 sayılı Kanun kapsamındaki ödeme hizmeti sağlayıcı tarafından elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya aktarılmasından sonra elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının kullanımına hazır hale gelmesinden ve siparişin alıcıya ulaştığı tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde eksiksiz yapılması gerektiği belirtilmektedir. Bu hüküm kapsamında, ödeme hangi yöntemle yapılırsa yapılsın ödenen tutarın elektronik hizmet sağlayıcı tarafından nakit olarak tasarruf edilebilir olması gerekmektedir.

     (b) bendiyle elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı tarafından satış fiyatında tek taraflı değişiklik yapılması dâhil olmak üzere, elektronik ticaret hizmet sağlayıcının kampanyalı mal veya hizmet satışına zorlanması engellenmekte, bu duruma sebep olacak herhangi bir hükme aracılık sözleşmesinde yer verilmesi de elektronik ticaret hizmet sağlayıcıyı kampanyalı mal veya hizmet satışına zorlama olarak kabul edilmektedir.

     (c), (ç) ve (d) bentleriyle, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve hizmet sağlayıcı arasındaki ilişkinin şeffaf, adil ve tarafların hukuksal menfaatlerini koruyacak şekilde düzenlenmesini sağlamak amaçlanmaktadır. Bu kapsamda, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı tarafından aracılık sözleşmesi hükümlerinde geçmişe yönelik veya tek taraflı değişiklik yapılması ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcıdan haksız bedel talebinde bulunulması yasaklanmaktadır.

     (e) bendiyle, aracılık sözleşmesinde herhangi bir nesnel ölçüte yer verilmediği halde ya da kamu kurumlarına veya adli mercilere başvuruda bulunulduğu gerekçesiyle elektronik ticaret hizmet sağlayıcının sıralama ya da tavsiye sisteminde geriye düşürülmesi, sunulan hizmetin kısıtlanması, askıya alınması veya sonlandırılmasının önüne geçilmektedir.

     Üçüncü fıkrada, geç ödemelerin engellenmesini ve ödemelerin hizmet sağlayıcıya süresi içinde yapılmasını sağlamak amacıyla, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının ekonomik bütünlük ilişkisi içinde bulunduğu banka, elektronik para kuruluşu veya ödeme kuruluşu gibi 6493 sayılı Kanun kapsamında ödeme hizmeti sağlayıcısı olarak faaliyet gösteren kuruluşlara yapılan ödemelerin elektronik ticaret pazar yerine yapılmış kabul edileceği hükme bağlanmaktadır.

   • Eklendi Ek Madde 2 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 8
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle 6563 sayılı Kanuna ek 2 nci madde eklenmektedir. Düzenlemeyle, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılara bazı yükümlülükler getirilmesi amaçlanmaktadır.

     Kanuna eklenen ek 2 nci maddeyle ölçek ve kapsam ekonomileri, ağ etkileri, tüketiciler ve elektronik ticaret ortamında faaliyet gösteren hizmet sağlayıcılar için oluşturduğu bağımlılık, veri sahipliği ve veriyi kullanmadaki avantajları, elektronik ticaret ortamlarına gömülü hizmetler gibi faktörler göz önünde bulundurularak net işlem hacimlerine göre elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların yükümlülükleri belirlenmektedir. Bu kapsamda etkin ve adil rekabet şartlarını korumak, elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların elektronik ticaret pazar yerlerine bağımlılığını azaltmak ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların faaliyetlerinin takibini sağlamak amaçlanmaktadır.

     Maddenin birinci fıkrasıyla tüm elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların uyması gereken yükümlülükler belirlenmektedir.

     (a) bendiyle, aracılık hizmeti sunduğu elektronik ticaret pazar yerlerinde kendisinin veya ekonomik bütünlük içinde bulunduğu kişilerin markasını taşıyan ya da marka kullanım hakkını haiz olduğu malları satışa sunamayacağı veya kim tarafından satılırsa satılsın bu malların satışına aracılık edemeyeceği, bu malları farklı elektronik ticaret ortamlarında satışa sunması halinde bu ortamlar arasında erişim imkânı sunamayacağı, birbirinin tanıtımını yapamayacağı ve bu hükmün toplam satış hasılatının yarısından fazlasını elektronik ticaret dışındaki satışlardan elde eden kişilerin markasını taşıyan ya da marka kullanım hakkını haiz olduğu mallar hakkında uygulanmayacağı hüküm altına alınmaktadır. Bazı elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların, diğer işletmelerin tedarikçileriyle çalışarak onların markalarına benzer ürünler ürettirdiği ve finansal gücünü kullanarak bu işletmeleri geri plana ittiği gözlenmektedir. Ayrıca, aracı hizmet sağlayıcılar aracılık hizmeti sunduğu işletmelerin satışlarından elde ettiği verileri kullanarak kendi mallarını ön plana çıkarmakta ve bu malların satışının diğer işletmelerin aleyhine olacak şekilde artmasına neden olmaktadır. Bu hükümle, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların aracılık hizmeti sunduğu elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların satışlarından elde ettiği verileri, yine bu elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarla rekabet ederken kendine avantaj sağlayacak şekilde kullanmasının da önüne geçilmesi hedeflenmektedir.

     (b) bendiyle, elektronik ticaret pazar yerlerinde yapılan satışlara ilişkin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında düzenlenmesi gereken belgelerdeki bilgilere satışın yapıldığı elektronik ticaret pazar yerinde yer verilebilmesine imkân sağlamasına yönelik düzenleme yapılmaktadır. Bu çerçevede elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların bu hükmü yerine getirmelerini teminen Bakanlık bazı teknik yükümlülükler belirleyebilecektir.

     (c) bendiyle, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı veya elektronik ticaret hizmet sağlayıcının yazılı şekilde ya da elektronik ortamda önceden olumlu irade beyanını almadan bunların ETBİS’e kayıtlı alan adlarının ana unsurunu oluşturan tescilli markalarını kullanarak çevrim içi arama motorlarında pazarlama ve tanıtım faaliyetinde bulunamayacağı hükme bağlanmaktadır. Halihazırda bazı elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların, herkesçe bilinen bazı markaları marka sahibinin bilgisi ya da onayı olmadan çevrim içi arama motorlarında kullanarak bu platformlarda kendini öne çıkardığı tespit edilmektedir. Bu düzenlemeyle elektronik ticaret pazar yerine olan trafiğin diğer işletmelerin aleyhine olacak şekilde artmasının engellenmesi amaçlanmaktadır.

     (ç) bendiyle kurumsal yönetim ilkeleri doğrultusunda daha güvenli ve şeffaf bir elektronik ticaret ortamının sağlanması ve elektronik ticaret pazar yerlerinde faaliyet gösteren elektronik ticaret hizmet sağlayıcılar hakkında detaylı bilgiye ulaşılabilmesi, bu hizmet sağlayıcıların bilinir ve ulaşılabilir olmasının sağlanması ve hukuki işlem güvenliğinin temini amacıyla elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılara, hizmet sağlayıcının Bakanlıkça belirlenecek tanıtıcı bilgilerini doğrulama yükümlülüğü getirilmektedir. Tanıtıcı bilgilerin doğrulanması aşamasında önceliğin ilgili kurumların erişime açık elektronik sistemlerine verilmesi, bu sistemlerden bilgi alınmasının mümkün olmadığı durumlarda elektronik ticaret hizmet sağlayıcılardan belge temin edilmesi yönteminin tercih edilmesi elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların e-ticarete girişinin kolaylaştırılması açısından önem arz etmektedir.

     Maddenin ikinci fıkrası ile bir takvim yılı içinde gerçekleşen net işlem hacmi on milyar Türk lirasının üzerinde olan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının birinci fıkrada belirtilenlere ilave olarak uyması gereken yükümlülükler belirlenmektedir.

     (a) bendiyle, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların sahip olduğu veri gücünü sektörü olumsuz etkileyecek şekilde kullanmasını önlemek amacıyla, elde edilen verileri yalnızca aracılık hizmetlerini sunmak için kullanması ve elektronik ticaret pazar yerlerinde ve diğer elektronik ticaret ortamlarında, işletmelerle rekabet ederken kullanamaması amaçlanmaktadır.

     (b) bendiyle, elektronik ticaret hizmet sağlayıcının, elektronik ticaret pazar yerlerindeki satışlarına ilişkin verileri bedelsiz taşımasına ve bu veriler ile bunlardan elde edilen işlenmiş verilere bedelsiz ve etkin şekilde erişim sağlamasına imkân tanınmaktadır. Böylece elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların elektronik ticaret pazar yerlerine bağımlılıklarının, diğer bir ifadeyle kilitlenme etkisinin azaltılması ve çoklu erişime olanak sağlanması hedeflenmektedir.

     (c) bendiyle, net işlem hacmine dahil edilen elektronik ticaret ortamları hariç olmak üzere, kendine ait elektronik ticaret ortamları arasında erişim imkânı sunamayacağı ve bu ortamlarda birbirinin tanıtımını yapamayacağı hükme bağlanmaktadır.

     (ç) bendiyle, 6362 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca borsada kayden izlenen paylar hariç olmak üzere, şirket ortaklarının yüzde beş ve katlarına ulaşan pay devir veya edinimlerini, bu oranlara ulaşılmasını sağlayan devrin veya edinimin pay defterine işlendiği tarihten itibaren bir ay içinde Bakanlığa bildirmesi hüküm altına alınmaktadır. Bentte bahsedilen pay devir veya edinimleri, şirket ortaklarının şirket içi gerçekleşen pay devir veya edinimlerini de kapsamaktadır.

     (d) bendiyle, şirket kurması, kurulmuş şirketin paylarını devralması veya bu payları devretmesi halinde; kuruluşta kuruluşun ticaret siciline tescilinden, devirde ise devrin pay defterine işlendiği tarihten itibaren bir ay içinde bu işlemleri Bakanlığa bildirmesi gerektiği düzenlenmektedir.

     (e) bendiyle, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların faaliyetlerinin etkin takibini ve yükümlülüklere uyumunun kontrolünü sağlamak amacıyla Sermaye Piyasası Kurulunca 6362 sayılı Kanuna göre yetkilendirilen bağımsız denetim kuruluşunca hazırlanan ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının faaliyetlerini, yönetim ve organizasyon yapısını, mevcut pay sahipleri ve bunların pay oranları ile iştirakleri ve iştirakleri nezdindeki pay oranlarını, ekonomik bütünlük içinde bulunduğu kişi bilgilerini, finansal tablolarını içerecek şekilde finansal durumunu ve üçüncü fıkranın (a) ve (b) bentleri ile ek 4 üncü maddede belirtilen yükümlülüklere uyumunu gösterir denetim raporunu belirlenen usul ve esaslara göre Bakanlığa göndereceği hüküm altına alınmaktadır.

     (f) bendiyle, elektronik ticaret pazar yerlerinde mevzuata aykırı uygulamaların engellenmesi amacıyla elektronik ticaret hizmet sağlayıcı tarafından sağlanan içerikle ilgili mevzuata aykırı hususların tespitine yönelik işlemleri ve bunun neticesinde tespit edilen aykırılıkları içeren raporu Bakanlığa göndereceği hüküm altına alınmaktadır.

     Maddenin üçüncü fıkrasında bir takvim yılındaki net işlem hacmi otuz milyar Türk lirasının ve iptal ve iadeler hariç işlem sayısı yüz bin adedin üzerinde olan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılara birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen yükümlülüklere ilave olarak bazı yükümlülükler getirilmektedir.

     Büyük ölçekli elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar sahip oldukları finansal güç sayesinde aşırı reklam vererek rakiplerinin hem reklam verme maliyetlerini artırmakta hem de reklam verebileceği mecraları sınırlandırarak tanıtım yapmalarına engel olmaktadır. Benzer bir tablo indirim konusunda da yaşanmaktadır. Sektördeki bazı işletmelerin finansal gücünü kullanarak pazar yerinde satılan ürünlerin maliyetinin altında satılmasına neden olduğu ve bu durumun piyasa yapısını bozduğu gözlenmektedir, (a) ve (b) bentlerinde yapılan düzenlemelerle, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların aşırı reklam, maliyet altı satış ve çapraz sübvansiyon benzeri uygulamalarla piyasadaki rakiplerini dışlayıcı faaliyetlerde bulunarak sektördeki konumunu güçlendirmesinin ve bu suretle oluşan yıkıcı rekabetin önlenmesi amaçlanmaktadır.

     (c) bendiyle, elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların ticari ilişkilerinin, alternatif kanallardan aynı ya da farklı fiyattan mal veya hizmet sunmasının ya da reklam yapmasının kısıtlanmasının, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı tarafından sunulan kargo gibi hizmetler dahil olmak üzere herhangi bir kişiden mal veya hizmet teminine zorlanmasının önlenmesine ilişkin düzenleme yapılmaktadır.

     Böylece, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının aracılık hizmeti sunduğu elektronik ticaret hizmet sağlayıcıya herhangi bir mal veya hizmet teminini dayatmasının, bunu sözleşmenin ya da sunduğu aracılık hizmetinin bir şartı olarak öne sürmesinin önüne geçilecek; bu kapsamda, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı hizmet sağlayıcıyı belli bir tedarikçi veya kargo işletmesiyle çalışmaya zorlayamayacak veya buna sebebiyet verecek bir hükme aracılık sözleşmesinde yer veremeyecektir.

     Maddenin dördüncü fıkrasında bir takvim yılındaki net işlem hacmi altmış milyar Türk lirasının ve iptal ve iadeler hariç işlem sayısı yüz bin adedin üzerinde olan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılara birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen yükümlülüklere ilave olarak bazı yükümlülükler getirilmektedir.

     (a) ve (b) bentleriyle, aracılık hizmeti sunulan elektronik ticaret pazar yerlerinde 5464 sayılı Kanun kapsamında kredi kartıyla yapılan kredili ödeme işlemleri ile diğer ödeme işlemleri hariç olmak üzere, ekonomik bütünlük içinde bulunduğu bankaların ya da 6361 sayılı Kanun kapsamındaki şirketlerin, kredi verme işlemleri dâhil sundukları her türlü hizmetin gerçekleştirilmesine ilişkin faaliyette bulunmasına imkân sunamayacağı; ekonomik bütünlük içinde bulunduğu kişilerce 6493 sayılı Kanun kapsamında ihraç edilen elektronik paraların kabulüne ilişkin faaliyette bulunulmasına imkân sağlayamayacağı; 6493 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin ikinci fıkrasının (h) bendi ile 18 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca 6493 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan araçlarla ilgili hizmetler sunamayacağı veya ekonomik bütünlük içinde bulunduğu kişilerce bu hizmetlerin sunulmasına imkân sağlayamayacağı hükme bağlanmaktadır. Böylece, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların yoğunlaşmadan kaynaklanan gücünü finansal hizmetlerine taşımak suretiyle bu sektörde rekabeti bozucu etki yaratmasının önüne geçilmesi ve bu hizmetlere bağlı olarak ortaya çıkan alıcıların elektronik ticaret pazar yerlerine olan bağımlılığının azaltılması hedeflenmektedir.

     (c) bendiyle, e-ticaretin tamamlayıcı sektörlerinden kargo ve lojistik hizmetlerinde söz sahibi olmasının diğer işletmelerin rekabet edebilirliğini sekteye uğratması nedeniyle, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların aracılık hizmeti sunduğu elektronik ticaret pazar yerlerindeki satışlar, kendisinin veya ekonomik bütünlük içinde bulunduğu kişilerin elektronik ticaret hizmet sağlayıcı olarak yaptığı satışları ve elektronik ticaret dışındaki satışları hariç olmak üzere eşya taşımacılığı, taşıma işleri organizatörlüğü ve posta hizmet sağlayıcılığı faaliyetlerinde bulunamayacağına ilişkin düzenleme yapılmaktadır.

     (ç) bendiyle, mal veya hizmet ilanlarının yayımlanmasına elektronik ortam sağlanması halinde, aynı ortamda mal veya hizmet teminine yönelik sözleşme yapılmasına ya da sipariş verilmesine imkân sağlanmamasına ve bu hizmetlerin kendisi veya ekonomik bütünlük içinde bulunduğu kişiler tarafından farklı elektronik ortamlarda verilmesi halinde bu ortamlar arasında erişim imkânı sunulmamasına ve birbirinin tanıtımını yapılmamasına ilişkin düzenleme yapılmaktadır. Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı veya elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların ürünlere ilişkin bilgileri sitelerinde sunması bu hüküm kapsamında ilan yayımı olarak değerlendirilmemektedir. Bu hükümle motorlu taşıt, gayrimenkul ya da diğer mal veya hizmet ilanlarının yayımlanmasına elektronik ortam sağlayan ilan sitelerinin aynı ortamda sadece ilan hizmeti vermesi düzenlenmektedir.

     Maddenin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralardaki net işlem hacimleri belirlenirken elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların e-ticaret pazarındaki konumları, e-ticaret hacmi üzerinden aldıkları paylar ve büyüklükleri dikkate alınmaktadır.

     Maddenin beşinci fıkrasında dergi ve gazete gibi süreli yayınlar ile kitap ve elektronik kitap okuyucularının birinci fıkranın (a) bendi kapsamındaki kısıtlamaya tabi olmadan elektronik ticaret pazar yerlerinde satışa sunulmasına imkân sağlanmaktadır.

     Maddenin altıncı fıkrasında, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların bu maddede belirtilen yükümlülüklerden kaçmasının engellemesi amacıyla maddenin ikinci fıkranın (a) ve (c) bentlerinin uygulanmasında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının ekonomik bütünlük içinde bulunduğu kişilerin de dikkate alınacağı hükme bağlanmaktadır. Ayrıca, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının elektronik ticaret pazar yerleri üzerinden e-ticaret faaliyetinde bulunmalarına bağlı olarak net işlem hacmi hesabına dahil edilenler hakkında da dördüncü fıkranın (a) ve (b) bentlerinin uygulanmasına yönelik düzenleme yapılmaktadır.

     Maddenin yedinci fıkrasında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar ile bunlara ait elektronik ticaret pazar yerlerinde faaliyet gösteren elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların ihracata yönelmesinin teşvik edilmesi amacıyla, madde kapsamında net işlem hacmi, işlem sayısı ve toplam satış hasılatının hesaplanması ile üçüncü fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca belirlenen tutarların kullanılmasında yurt dışına yönelik işlemlerin dikkate alınmayacağı düzenlenmektedir.

     Maddenin sekizinci fıkrasında maddenin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında belirlenen haddi aşan işletmelere yükümlülüklere uyması için uyum süreci öngörülmüştür. Ayrıca, dördüncü fıkrada belirtilen haddin aşılıp aşılmadığının tespitinde yüzde beşin altındaki had aşımlarının dikkate alınmayacağı ve herhangi bir takvim yılında hadlerin altında kalan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı hakkında, bu durum devam ettiği sürece ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraların uygulanmayacağı düzenlenmektedir.

     Maddenin dokuzuncu fıkrasında, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların dördüncü fıkranın (c) bendinde belirtilen yükümlülükten kaçmasının engellenmesi amacıyla ekonomik bütünlük içinde bulunan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların net işlem hacimleri ile işlem sayıları toplamının dördüncü fıkranın birinci cümlesinde belirtilen eşiklerin üzerinde olması halinde, bu elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların her biri hakkında dördüncü fıkranın (c) bendinin uygulanacağı hükme bağlanmaktadır.

     Maddenin onuncu fıkrasıyla, bu maddede belirtilen parasal eşiklerin, ETBİS verileri kullanılarak her yıl hesaplanan cari fiyatlarla elektronik ticaret hacminin yıllık değişim oranına göre artırılacağı, artırımın yapıldığı tarihten önceki takvim yılına ilişkin net işlem hacmine uygulanacak bu eşikler ile elektronik ticaret hacminin yıllık değişim oranının en geç şubat ayı içinde Bakanlığın internet sitesinde ilan edileceği düzenlenmektedir.

     Maddenin on birinci fıkrasıyla, maddenin münhasıran elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının markasını taşıyan ürünlerin bayilik ve acentelik gibi bir sözleşme kapsamında satışa sunulduğu, diğer bir ifadeyle yalnızca bahse konu ürünlerin yine yalnızca bayi ve acenteler tarafından satışının yapıldığı elektronik ticaret pazar yerleri hakkında uygulanmayacağı hükme bağlanmaktadır.

   • Eklendi Ek Madde 3 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 9
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle, 6563 sayılı Kanuna ek 3 üncü madde eklenmektedir. Düzenlemeyle, elektronik ticaret hizmet sağlayıcıya bazı yükümlülüklerin getirilmesi amaçlanmaktadır.

     Maddeyle belirli bir büyüklüğe ve işlem sayısına ulaşan elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarda olduğu gibi ağ etkisine bağlı yoğunlaşmanın neden olacağı olumsuzlukların önüne geçilmesi amacıyla, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılara getirilen bazı yükümlülükler elektronik ticaret hizmet sağlayıcılara da getirilmektedir.

     Birinci fıkrayla, elektronik ticaret hizmet sağlayıcının, olumlu irade beyanını yazılı şekilde ya da elektronik ortamda almadığı sürece, ekonomik bütünlük içinde bulunmadığı kişilerin ETBİS’e kayıtlı alan adının ana unsurunu oluşturan tescilli markası kullanılarak çevrim içi arama motorlarında pazarlama ve tanıtım faaliyetinde bulunması yasaklanarak hizmet sağlayıcının elektronik ticaret ortamına talebin haksız şekilde artmasının engellenmesi amaçlanmaktadır.

     İkinci fıkrayla, bir takvim yılındaki net işlem hacmi on milyar Türk lirasının ve iptal ve iadeler hariç işlem sayısı on milyon adedin üzerinde olan elektronik ticaret hizmet sağlayıcı hakkında ek 2 nci maddenin ikinci fıkrasının (c), (ç), (d) ve (e) bentleri ile ek 4 üncü maddenin dördüncü ve yedinci fıkraları dışında kalan hükümlerinin uygulanacağı ve ek 4 üncü maddede düzenlenen lisans ücretinin hesaplanmasında, elektronik ticaret hizmet sağlayıcının kendine ait elektronik ticaret ortamları üzerinden yurt dışına yaptığı satışların hesaba dâhil edilmeyeceği hüküm altına alınmaktadır. Böylece, pazara yeni giren işletmelerin eşit şartlar altında rekabet edebilmesini sağlayabilmek ve belli büyüklükteki işletmelerin serbest piyasa koşullarını bozucu şekilde faaliyet göstermesini engellemek amacıyla maddede belirtilen tutardaki haddi aşan elektronik ticaret hizmet sağlayıcılara kamu yararını da dikkate alarak lisanslama yükümlülüğü getirilmektedir. Buradaki hadler, işletmelerin piyasa rekabetini bozmadan sağlıklı büyümesini dikkate alan bir yöntemle belirlenmiştir. Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar için ağ etkisinin elektronik ticaret hizmet sağlayıcılara göre daha yüksek olması nedeniyle elektronik ticaret hizmet sağlayıcılar için daha yüksek işlem sayısı lisans şartı olarak getirilmektedir.

     Üçüncü fıkrayla, bir takvim yılındaki net işlem hacmi otuz milyar Türk lirasının ve iptal ve iadeler hariç işlem sayısı on milyon adedin üzerinde olan elektronik ticaret hizmet sağlayıcı hakkında ek 2 nci maddenin üçüncü fıkrasının (a) ve (b) bentlerinin uygulanması düzenlenmektedir. Böylece, elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların aşırı reklam, maliyet altı satış ve çapraz sübvansiyon benzeri uygulamalarla piyasadaki rakiplerini dışlayıcı faaliyetlerde bulunarak sektördeki konumunu güçlendirmesinin ve bu suretle oluşan yıkıcı rekabetin önlenmesi amaçlanmaktadır.

     Dördüncü fıkrayla, bir takvim yılındaki net işlem hacmi altmış milyar Türk lirasının ve iptal ve iadeler hariç işlem sayısı on milyon adedin üzerinde olan elektronik ticaret hizmet sağlayıcı hakkında ek 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (a), (b) ve (ç) bentlerinin uygulanacağı hükme bağlanmaktadır.

     Böylece, belirtilen hadleri aşan elektronik ticaret hizmet sağlayıcının sahip olduğu gücü finansal hizmetlerine taşımak suretiyle bu sektörde rekabeti bozucu etki yaratmasının önüne geçilmesi ve bu hizmetlere bağlı olarak ortaya çıkan alıcıların bu hizmet sağlayıcıya bağımlılığının azaltılması hedeflenmektedir.

     Beşinci fıkrayla bu madde kapsamındaki elektronik ticaret hizmet sağlayıcılar hakkında ek 2 nci maddenin yedinci ve sekizinci fıkralarının uygulanması hüküm altına alınmaktadır.

     Altıncı fıkrayla bu maddede belirtilen eşiklerin güncellenmesine ilişkin düzenleme yapılmaktadır.

     Yedinci fıkrayla, maddenin, toplam satış hasılatının yarısından fazlasını elektronik ticaret dışındaki satışlardan elde eden elektronik ticaret hizmet sağlayıcılar hakkında uygulanmayacağı hüküm altına alınmaktadır.

   • Eklendi Ek Madde 4 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 10
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle, 6563 sayılı Kanuna ek 4 üncü madde eklenmektedir. Düzenlemeyle, belli büyüklüğe ulaşmış elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların lisanslanması amaçlanmaktadır.

     Elektronik ticaretteki gelişmeler incelendiğinde, bu alanda faaliyet gösteren sınırlı sayıda işletmenin piyasaya hâkim olmaya başladığı gözlenmektedir. Dünya örneklerinde de görüldüğü üzere, hâkim konuma erişen elektronik ticaret işletmeleri finans, veri, lojistik, alıcı ve satıcı sayısı bakımından eriştikleri ağ kapasitesi ile pazara girişleri zorlaştırabilmekte ve pazardaki paylarını hızlı şekilde artırmaktadır. İlave olarak, yüksek ağ etkisiyle, elektronik ticaret ortamında hâkim işletme lehine dışsallıklar oluşmakta ve bu durum da rekabeti bozucu etki yaratmaktadır. Bununla birlikte, ağ etkisi kaynaklı oluşan dışsallıklar sorunu, bozulan rekabet koşulları nedeniyle piyasa tarafından çözülememektedir. Bu durumda piyasada ortaya çıkan tekel veya oligopol yapı rekabetin sağlandığı koşullara göre daha az üretim, yatırım, işlem hacmi, teknolojik gelişim ve daha yüksek fiyatlara yol açmaktadır. Ayrıca, etkin rekabetin tesis edilememesi durumu, tüketicilerde orta-uzun vadede refah kaybına yol açmakta ve piyasadaki diğer firmaların dezavantajlı konuma düşmelerine neden olmaktadır.

     Piyasadaki elektronik ticaret işletmelerinin oldukça hızlı şekilde büyümekte ve belli bir eşiğin üzerindeki dengesiz büyüme serbest piyasa koşullarına zarar verebilmektedir. Bu kapsamda, piyasadaki hızlı değişimler neticesinde ardıl tedbirler adil ve etkin işleyen rekabet ortamının sağlanmasında yetersiz kalmakta ve e-ticaretteki hızlı ve dinamik yapı ile uyumlu öncül düzenlemelerin gerekliliği ortaya çıkmaktadır.

     Pazara yeni giren işletmelerin eşit şartlar altında rekabet edebilmesine imkân sağlayabilmek ve belli büyüklükteki işletmelerin serbest piyasa koşullarını bozucu şekilde faaliyet göstermesini engellemek amacıyla, maddede belirtilen tutardaki haddi aşan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılara, kamu yararını da dikkate alarak lisans alma ve bu lisansı yenileme yükümlülüğü getirilmektedir. Lisans alma yükümlülüğü bir takvim yılındaki net işlem hacmi on milyar Türk lirasının ve iptal ve iadeler hariç işlem sayısı yüz bin adedin üzerinde olan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar için öngörülmektedir.

     Buradaki hadler, işletmelerin piyasa rekabetini bozmadan sağlıklı büyümesini dikkate alan bir yöntemle belirlenmiştir.

     Lisanslamayla e-ticaret sektöründe belli büyüklükteki işletmelerin kamunun gözetim ve denetimi altına alınması amaçlanmaktadır. Lisanslama uygulaması ile büyük işletmeler lehine oluşan ve piyasa tarafından çözülemeyen dışsallık sorununa da müdahale edilmektedir. Öte yandan, belirlenen eşiklerin altında kalan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların, elektronik ticaret lisanslamasından muaf tutulmasıyla piyasadaki rekabet koşullarının iyileştirilmesine, elektronik ticaretin dengeli ve sağlıklı şekilde büyüme ve gelişmesine katkıda bulunulması amaçlanmaktadır.

   • Eklendi Geçici Madde 2 geçmişi 7416 sayılı Kanun, md. 11
     Değişikliğin gerekçesi

     Geçici maddeyle, yapılan düzenleme ve değişikliklere uyum sağlanmasını teminen intibak süreci öngörülmüştür.

   • Metinden çıkarıldı Madde 2 geçmişi (bent) 7416 sayılı Kanun, md. 2

     1/7/2022 tarihli ve 7416 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle bu bentte yer alan “Gümrük ve” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.

     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle, 6563 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasına bentler eklenmektedir.

     Düzenlemeyle, Kanuna yeni eklenen hükümlerde yer alan bazı terim ve kavramlar, hukuki belirlilik sağlamak amacıyla tanımlanmaktadır.

     Elektronik ticaretin ana aktörlerinden olan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcının birbirinden ve diğer kavramlardan ayrıştırılması amacıyla Kanuna yeni tanımlar eklenmektedir. Bu kapsamda, elektronik ticaret pazar yerinde kendisinin satış yapıp yapmadığına bakılmaksızın diğer elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların mal veya hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapılmasına ya da sipariş verilmesine imkân sağlayan aracı hizmet sağlayıcılar, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı olarak; ister elektronik ticaret pazar yerinde isterse kendine ait elektronik ticaret ortamında, kendi mal veya hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapan ya da sipariş alan hizmet sağlayıcılar ise elektronik ticaret hizmet sağlayıcı olarak tanımlanmaktadır.

     Ayrıca, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının aracılık hizmeti sunduğu elektronik ticaret ortamına ilişkin belirliliğin sağlanması amacıyla Kanuna elektronik ticaret pazar yeri ve elektronik ticaret ortamı tanımları eklenmektedir.

     Benzer şekilde, Kanunda tanımlı aktörlerin tabi olacakları yükümlülükler belirlenirken net işlem hacmi gözetilmiş olduğundan, hangi işletmelerin bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerle karşı karşıya kalacağının belirlenmesi için bu kavramın açık şekilde tanımlanması gerekmektedir. Net işlem hacmi nihai fatura veya fatura yerine geçen belge değerlerinin tüm vergi, fon, harç ve benzeri dâhil toplamını içermektedir. Ayrıca elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının birden fazla elektronik ticaret pazar yerinin olması halinde net işlem hacmi hesaplanırken bu pazar yerleri, elektronik ticaret hizmet sağlayıcının birden fazla elektronik ticaret ortamının olması halinde ise bu ortamların tamamı üzerinden gerçekleşen hacim, net işlem hacmine dahil edilecektir.

     Diğer taraftan, Kanun kapsamında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya birtakım yükümlülükler getirilmekte ve bu yükümlülüklerin bazılarının uygulanmasında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının ekonomik bütünlük içinde bulunduğu kişiler de dikkate alınmaktadır. Hangi kişilerin bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerle karşı karşıya kalacağının belirlenebilmesi için maddede ekonomik bütünlük kavramı açık şekilde tanımlanmaktadır. Ekonomik bütünlük hem yatay hem de dikey yönlü kontrol ilişkisini kapsayacak şekilde gerçek veya tüzel kişiler ile bu kişilerle bağlantılı ticaret şirketleri ve işletmeleri kapsayacak şekilde düzenlenmektedir. Ayrıca, pay sahibi olup olmadıklarına bakılmaksızın birden fazla ticaret şirketinin aynı kişi veya kişiler tarafından yönetilmesi, diğer bir ifadeyle birden fazla ticaret şirketinde aynı gerçek veya tüzel kişi ya da kişilerin yönetim hakkını haiz olması da ekonomik bütünlük içinde değerlendirilmektedir. Buradan anlaşılması gereken, salt yönetim kurulu üyelerinin aynı kişiler olması değil iki şirketin yönetim kurulunda yönetimin aynı kişi veya kişilere bırakılmasıdır.

     Örneğin, (X) kişisinin tamamen farklı konularda faaliyet gösteren farklı tüzel kişiliklere sahip (A) ve (B) şirketlerinin tek yönetim kurulu üyesi olması halinde söz konusu şirketler ekonomik bütünlük içinde kabul edilecektir. Burada bakılması gereken, aynı yönetim kurulu üyesi veya üyelerinin söz konusu şirketlerde yönetim organında karar alabilecek çoğunluğu sağlayacak sayıda olup olmadığı veya bu kişi veya kişilerin murahhas üye ya da müdür olarak belirlenip belirlenmediğidir. Özetle, her iki şirket de aynı kişilerce yönetiliyorsa arada ekonomik bütünlük olduğu kabul edilecektir.

4. 28 Kasım 2017

   • Eklendi Madde 11 geçmişi 7061 sayılı Kanun, md. 117
   • Eklendi Madde 11 geçmişi 7061 sayılı Kanun, md. 117