İçeriğe geç
Yürürlükte Değiştirici kanun 2. hâli

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

Kanun numarası
6645
Kabul tarihi
04.04.2015
Resmî Gazete
23.04.2015 / 29335
Düstur
5. tertip, cilt 55
Son değişiklik
30.12.2015
Madde sayısı
31

Kaynak: TBMM 24. Dönem S. Sayısı 687 (Esas No: 1/1006) · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Bu kanunda tasarı metni belgede okunamadığı için numaraların yürürlükteki metinle örtüştüğü doğrulanamadı; yanlış maddeye bağlamamak için gerekçeler tasarıdaki sırasıyla, bağlanmadan verilmiştir.

Genel gerekçe

İş sağlığı ve güvenliği, çalışanların sağlıklı ve güvenli ortamlarda çalışabilmeleri için büyük önem arz etmektedir. Bu öneme binaen 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu yürürlüğe konulmuştur. Ancak zaman içinde, ilk defa müstakil bir kanunla düzenlenen iş sağlığı ve güvenliği kurallarının uygulanmasında karşılaşılan bazı problemlerin yasal düzenleme ile çözülmesi ve diğer kanunlarda yer alan bazı hükümlerin İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunuyla uyumlaştırılması ihtiyacı ortaya çıkmıştır.

Bu saiklerden hareketle hazırlanan Tasarı ile; iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimlerinin bağımsız görev yapabilmelerine ilişkin güvenceleri arttırılmakta, işyerinde işverenin, iş güvenliği uzmanlarının ve işyeri hekimlerinin sorumluluk sınırları net olarak belirlenmekte, işyeri hekimlerinin veya iş güvenliği uzmanlarının görevlerini yerine getirmeleri nedeniyle haklarının kısıtlanması veya iş sözleşmelerinin sona erdirilmesi halinde iş güvencesi tazminatı getirilerek etki altında kalmadan görevlerini yerine getirmeleri sağlanmaktadır. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre işin durdurulması kararı verilen yerlerde gereğinin yapılabilmesi için kolluk kuvvetlerine açık yetki verilmekte ve durdurulan işyerlerinde durdurma kararına aykırı olarak çalışma yaptıran işverenlere hapis cezası getirilmektedir. Ayrıca iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının etkinliğinin arttırılması için idari yaptırımların kademelendirilmesi, yaptırım mercii, bu yaptırımların uygulanması ve tahsil edilen idari para cezalarının iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinde kullanılabilmesine imkân sağlayan düzenleme yapılmaktadır.

Diğer taraftan, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde etkinliğin sağlanması amacıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde yer alan İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü Müdürlüğü, İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı olarak yeniden yapılandırılmaktadır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda yapılan değişiklik ile, özellikle iş güvenliği uzmanı olabilecekleri mezun eden fakültelerde iş sağlığı ve güvenliği dersleri zorunlu okutulacak ders olarak belirlenmektedir.

Öte yandan, yapı denetim kuruluşlarının denetimlerindeki yerlerde iş sağlığı güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını etkin şekilde denetlemeleri sağlanmakta, ayrıca yapı müteahhitlerine de iş sağlığı ve güvenliği önlemleri yönünden sorumluluk getirilerek iş sağlığı güvenliği önlemlerinin alınmasında etkinlik sağlanmaktadır. Ayrıca, Kamu İhale Kanununa tabi işlerde iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin yükümlülüklerin sözleşmede yer alması sağlanmaktadır.

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununda yapılan değişiklikle, iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının etkinleştirilmesi ve mesleki yeterlilik belgeli çalışmanın özendirilmesi için çeşitli teşvikler öngörülmektedir. Bu çerçevede tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup Bakanlıkça çıkarılan tebliğlerde belirtilen mesleklerde mesleki yeterlilik belgesi sınavları ve belge masraflarının ilgili maddelerde öngörüldüğü şekilde İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanması öngörülmektedir. Ayrıca üç yıl içerisinde ölümlü veya sürekli ya da geçici iş göremezlikle sonuçlanan iş kazası meydana gelmeyen işyerleri için prim indirimi teşviki getirilmekte, iş kazası meydana gelen işyerleri için ise primlerin arttırılması öngörülmektedir.

Karaman ilinin Ermenek ilçesinde 28/10/2014 tarihinde yaşanan iş kazasının sosyal ve ekonomik etkilerinin giderilebilmesi amacıyla kaza tarihi itibarıyla sigortalı olanlar ile hayatını kaybedenlerin hak sahiplerine İşsizlik Sigortası Fonundan ödeme yapılması ve Manisanın Soma ilçesinde meydana gelen iş kazası sonrası hayatını kaybeden sigortalı ve hak sahiplerine sağlanan imkânların bu iş kazasında hayatını kaybeden sigortalı ve hak sahiplerine de sağlanması amacıyla düzenleme yapılmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununda yapılan değişikliklerle maden işyerlerinde çalışma süreleri yeniden düzenlenmekte, 4857 sayılı Kanunda açıkça belirtilmediği için uygulamada tereddütlere neden olan mazeret izni süreleri açıkça belirlenmekte ve uzaktan çalışmaya ilişkin kurallar düzenlenmektedir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda yapılması öngörülen değişiklikle, 506 sayılı Kanun kapsamındaki sandıkların Sosyal Güvenlik Kurumuna devir tarihini belirleme yetkisi Bakanlar Kuruluna bırakılmakta ayrıca bu kapsamdaki tüzel kişiliklerin kuruma olan borçları ile ilgili ortak olmayan temsilcilerin sorumlulukları düzenlenmektedir.

Mesleki Yeterlilik Kurumu, ulusal ve uluslararası meslek standartlarını temel alarak, teknik ve mesleki alanlarda ulusal yeterliliklerin esaslarını belirlemek; denetim, ölçme ve değerlendirme, belgelendirme ve sertifikalandırmaya ilişkin faaliyetleri yürütmek için gerekli ulusal yeterlilik sistemini kurmak ve işletmek üzere 5544 sayılı Kanunla 2006 yılında kurulmuştur. 7/7/2010 tarihli ve 2010/660 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kabul edilen İstihdam ve Meslekî Eğitim İlişkisinin Güçlendirilmesi Eylem Planı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının koordinasyonunda Mesleki Yeterlilik Kurumunun sekretaryasında yürütülmektedir. 11/10/2011 tarihli ve 665 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname ile Türkiye Yeterlilikler Çerçevesinin oluşturulması, yönetimi ve uygulanması görevi Mesleki Yeterlilik Kurumuna verilmiştir. Yüksek Planlama Kurulunun 6/5/2014 tarih ve 2014/4 sayılı Kararı ile kabul edilen Ulusal İstihdam Stratejisinin eğitim ve istihdam ilişkisinin güçlendirilmesi politika eksenindeki çalışmalar Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından yürütülecektir. Ulusal İstihdam Stratejisi ve Eylem Planlarında Mesleki Yeterlilik Kurumunun idari ve mali kapasitesinin güçlendirilmesine ilişkin yasal düzenleme yapılacağı kabul edilmektedir. Yine iş sağlığı ve güvenliği kapsamında tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik Belgesinin zorunlu hale getirilmesine yönelik yasal çalışma başlatılması nedeniyle kurumsal kapasitenin artırılması amaçlanmaktadır. Onuncu Kalkınma Planının Temel ve Mesleki Becerileri Geliştirme Programı Mesleki Yeterliliklerin Artırılması bileşeni kapsamında yürütülecek olan Türkiye Yeterlilikler Çerçevesinin oluşturulması, hayat boyu öğrenmenin teşviki, eğitim akreditasyonu gibi görevler Mesleki Yeterlilik Kurumuna tevdi edilmiştir.

62 nci Hükümet Programında eğitim ve istihdam ilişkisinin güçlendirilmesi bağlamında ulusal meslek standartlarının hazırlanması gibi temel çıktılar Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından hazırlanmaktadır.

Milli Eğitim Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ve Mesleki Yeterlilik Kurumunun bir araya gelerek oluşturacağı Türkiye Yeterlilikler Çerçevesinin yönetimi ve uygulanması kapsamında oluşturulması gereken Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi Koordinasyon Kurulu, Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi Kurulu, Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi Sekretaryası ve İstişare Meclisi gibi alt organları koordine etmek, kapsamlı ve sürekli görevleri ifa etmek üzere Kurum bünyesinde ayrı bir Daire Başkanlığı oluşturulması hedeflenmiştir. Diğer taraftan, Kurum hizmetlerinde kalitenin arttırılması ve denetimlerin sağlanması amacıyla Denetim Dairesi Başkanlığı kurulması hedeflenmiştir. Öte yandan, Sayıştay Başkanlığının, Kurumun strateji ve muhasebe birimlerinin yapısının 5018 sayılı Kamu Malî Yönetim ve Kontrol Kanunu ve ilgili mevzuatına uygun olmadığı yönündeki tespiti çerçevesinde, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı kurulması öngörülmektedir. Ayrıca; gerek Kanun gerekse üst politika belgeleri ile Kuruma verilen görevlerin etkili bir şekilde yerine getirilebilmesi, uygulamada tespit edilen sorunların giderilerek asli görevlerini yerine getirebilir bir yapıya kavuşturulabilmesi amacıyla Kurumun kapasitesinin arttırılmasına yönelik düzenleme yapılmaktadır. Diğer taraftan, iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarında etkinliğin sağlanabilmesi için, çok tehlikeli ve tehlikeli işlerden Bakanlıkça belirlenenler için mesleki yeterlilik belgesi alma zorunluluğu getirilmektedir.

Madde gerekçeleri

Tasarı/teklif madde 1

Madde ile, işverenlere teknik rehberlik ve danışmanlık yapacak olan işyeri hekimleri ile iş güvenliği uzmanlarının görevlerini yerine getirirken herhangi bir etkiye maruz kalmaması ve iş sağlığı ve güvenliğine dair yakın ve hayati tehlike arz eden noksanlıkların giderilmesi için gerekli tedbirlerin alınmasında ihmal gösteren işverenlerin Bakanlığa bildirilmesi durumunda hak mahrumiyeti yaşamamaları amaçlanmıştır. Yakın ve hayati tehlike arz eden durumları bildirmeyen iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimlerine yaptırım uygulanması hükme bağlanmıştır. Diğer yandan görevlerini yapmalarından dolayı sözleşmesi sonlandırılan veya hak kaybına uğratılanlara, yargı yerince maddede belirtilen miktarda tazminata hükmedileceği, ayrıca sözleşmeye konu olan kanunlardaki haklarının saklı kalacağı ve işe iade taleplerinin de buna dâhil olduğu öngörülmüştür. Öte yandan, öncelikle maden ve yapı işlerinden başlanmak üzere sektörel düzenleme ile ilgili usul ve esasların Bakanlık tarafından belirlenmesi düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 2

Madde ile; işçilerin, 6331 sayılı Kanunda yer alan iş sağlığı ve güvenliğine dair yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirmesi amaçlanmıştır. İşverene; yükümlülüklerini yerine getirmeyen işçilere yazılı olarak hatırlatma, tekrarı halinde ise haklı fesih yetkisi getirilmiştir.

Tasarı/teklif madde 3

Madde ile, kontrol ve denetimler için görevlendirilen personele ödenecek harcırah miktarı düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 4

Madde ile; işyerlerinde işin durdurulması kararının kolluk kuvvetleri marifetiyle uygulanması ve işin durdurulması kararına uymayarak işyerinde durdurulan işi devam ettiren ve bu şekilde yasal düzenlemelere aykırı davranarak çalışanların can güvenliğini tehlikeye atan işveren veya işveren vekillerinin caydırıcı bir şekilde cezalandırılması amaçlanmıştır. Ayrıca üretim ve/veya imalat planlarına, iş programlarına aykırı hareket edilerek herhangi bir teknik gelişme veya işgücü arttırımı gibi iyileştirmeleri belirten yeni bir planlama yapmadan çalışanların sağlığı ve güvenliğini tehlikeye sokacak şekilde üretim artışının zorlaması, işin durdurulma sebebi sayılmıştır.

Tasarı/teklif madde 5

Madde ile; ölümlü iş kazası meydana gelen maden işyerlerinde işverenin kusurunun mahkeme kararı ile tespiti halinde, işverenin iki yıl süre ile kamu ihalelerinden yasaklanması öngörülmüş ve bu sayede kamudan iş alan işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almakta titiz davranmalarının sağlanması amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 6

İş kazası ve meslek hastalığı bildirimleri Sosyal Güvenlik Kurumuna yapıldığından madde ile, buna ilişkin yaptırımların da doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından uygulanması sağlanmıştır. Caydırıcılık açısından madde kapsamında uygulanacak idari para cezalarının miktarlarının, işyerlerinin yer aldığı tehlike sınıfı ve çalışan sayısı gözönünde bulundurularak belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışanlarına standartlara uygun olmayan veya CE belgesi taşımayan kişisel koruyucu donanım kullandıran işverenlere; acil durdurmayı gerektirecek eksikliklerin bulunması halinde işverenlere, yer altı maden işletmelerinde çalışanların bulundukları yeri ve giriş çıkışlarını gösteren takip sistemini kurmayan işverenlere idari para cezası getirilmiştir. Çalışan başına uygulanması öngörülen idari para cezalarında ise herhangi bir arttırıma gidilmemiştir. Ayrıca bu Kanuna göre uygulanacak idari para cezalarının Bakanlık tarafından çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinde kullanılmasına yönelik düzenlemeye gidilmiştir. Bu amaçla ihtiyaç duyulan ödeneğin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bütçesine konulması öngörülmüştür.

Tasarı/teklif madde 7

Madde ile, çok tehlikeli işler sınıfında yer alan başta maden ve yapı olmak üzere işyerlerinde acil durdurmayı gerektiren hususların yönetmelikle belirlenmesi öngörülmüştür.

Tasarı/teklif madde 8

Madde ile; çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinin (B) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirme ve tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinin (C) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüklerine ilişkin sürelerin ikişer yıl uzatılması amaçlanmıştır.

Öte yandan, 6331 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yapılan sınavlar sonucu hak kayıplarının önüne geçilmesi için ayrıca düzenlemeye gidilmiştir.

Tasarı/teklif madde 9

Madde ile; maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme yükümlülüğünü yerine getiren işverenlere geriye dönük idari para cezası uygulanmaması, verilen süre içerisinde gereğini yapmayan işverenlere ise Bakanlık kayıtlarına göre idari para cezası uygulanması öngörülmüştür.

Tasarı/teklif madde 10

Asgari geçim indiriminin mükellefin üçüncü çocuğu için % 10, sonrakiler için % 5 olarak uygulanması ile evli, eşi çalışmayan ve üç çocuklu bir çalışanın asgari ücret üzerinden gelir vergisi oranında asgari geçim indiriminden yararlanabilmesi amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 11

İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü Müdürlüğünün İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığına dönüştürülmesi nedeniyle madde ile; başkan, başkan yardımcıları ve laboratuvar müdürlerinin özlük haklarına ilişkin düzenleme yapılmıştır.

Tasarı/teklif madde 12

Madde ile, 6331 sayılı Kanuna göre mezunları iş güvenliği uzmanı olabilen fakültelerde iş sağlığı ve güvenliği derslerinin zorunlu olarak okutulmasının sağlanması amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 13

2942 sayılı Kanun gereği, anlaşma sağlanamayan taşınmazların maliklerine karşı anılan Kanunun 10 uncu maddesi uyarınca idarece “bedel tespit ve taşınmazın idare adına tescili” talebiyle yerel mahkemelerde açılan davalarda, yargılama sırasında tespit edilen bedelin malik adına bloke edilmesi üzerine idare adına tescile karar verilmektedir. Tescil hükmü kesin olup bedel için taraflar temyize gidebilmektedirler. Mahkeme kararının idare lehine bozulması durumunda ödenen kamulaştırma bedelinden indirilen tutar faizi ile birlikte malikten istenmektedir. Ancak kamulaştırma nedeniyle kendi tasarrufu dışında tamamen mahkemenin takdiri ile belirlenen bedeli almış olan malikler karar kesinleşinceye kadar geçen süreçte bu bedelin tamamını harcamakta, Yargıtay tarafından bedelin düşürülmesi halinde gelir kaynağı olan taşınmazı kamulaştırılan malik bedeli geri ödeyememektedir.

Çoğu zaman bu alacağın tahsili de mümkün olmamaktadır. Madde ile, iyi niyetli vatandaşın faiz borcundan kurtularak asıl borcu ödeyebilmesine imkân sağlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 14

Madde ile, İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığına ilişkin olarak iptal ve ihdas edilen kadrolara yönelik düzenleme yapılmıştır.

Tasarı/teklif madde 15

Madde ile, İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığına ilişkin 3146 sayılı Kanunda gerekli düzeltmeler yapılmıştır.

Tasarı/teklif madde 16

Madde ile, İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığına ilişkin 3146 sayılı Kanunda gerekli düzeltmeler yapılmıştır.

Tasarı/teklif madde 17

Madde ile, İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığına ilişkin geçiş hükümlerine yer verilmiştir.

Tasarı/teklif madde 18

Madde ile; 3194 sayılı Kanunda yer almasına rağmen tanımlarda düzenlenmeyen “şantiye şefinin” tanımlanması amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 19

3194 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin beşinci fıkrasında; proje müellifinin, fenni mesullerin ve şantiye şeflerinin kayıtlarına işlenmek üzere meslek odalarına iletilmesi öngörülen yapıya ilişkin bilgiler, gerek meslek odalarının kullanımına açık olan İçişleri Bakanlığının yürütücüsü olduğu ve yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerinin elektronik ortamda düzenlendiği Adrese Dayalı Kayıt Sistemi ve Mekânsal Adres Kayıt Sisteminde tutulduğundan, gerekse Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yürütülen Müteahhit ve Müellif Bilişim Sisteminde tutulacağından bürokrasiyi azaltmak amacıyla, anılan fıkranın ikinci cümlesi yürürlükten kaldırılmıştır.

Tasarı/teklif madde 20

Madde ile, yapı müteahhitlerinin belgelendirilmesi, denetlenmesi, şantiye şefliği zorunluluğu ile 3194 sayılı Kanunun 44 üncü maddesinin (e) bendinde sayılanların yanında hangi şantiye şeflerinin iş güvenliği uzmanlığı görevini yürüteceğinin belirlenmesine yönelik usul ve esasların belirlenmesinde Bakanlığa yetki verilmesi amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 21

Madde ile, İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanının özlük hakları düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 22

Madde ile 4447 sayılı Kanuna iki ek madde eklenmiştir.

Ek 3 üncü madde ile; Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik Belgeli nitelikli işgücünün istihdam edilerek iş sağlığı ve güvenliği ortamının geliştirilmesi, iş kazalarının azaltılması, çalışanların istihdamda tutulması ve verimliliğin arttırılması amacıyla işgücünün sınav ve belgelendirme yükünün azaltılması öngörülmüştür.

On ve daha az çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinin işverenlerine 6331 sayılı Kanunun 7 nci maddesi kapsamında iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sağlanması için % 2 olarak tahsil edilecek kısa vadeli sigorta kolları priminin % 1,6 sı teşvik olarak verilmektedir. Ek 4 üncü madde ile; ondan fazla çalışanı bulunan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ciddi sonuçlar doğuran iş kazalarının azaltılması hedeflenmiş ve ödül ceza sistemi getirilmiştir. İş sağlığı ve güvenliğine önem veren, üç yıl boyunca ölümlü veya sürekli ya da geçici iş göremezlikle sonuçlanan iş kazası meydana gelmeyen işyerlerinde işsizlik sigortası işveren payının düşürülerek teşvik uygulanması, ancak ölümlü iş kazası meydana gelen işyerlerinde bu oranın arttırılarak uygulanması öngörülmüştür. İş kazasını bildirmeyen işverenin cezasının on katı olarak uygulanması ve daha önce yararlandığı teşviklerin faizi ile geri alınması, ayrıca bu işverenlerin beş yıl boyunca teşvikten yararlanamaması düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 23

Karaman ili Ermenek ilçesi Güneyyurt beldesinde linyit madenciliği alanında faaliyette bulunan maden ocağında, 28/10/2014 tarihinde yaşanan iş kazasının sosyal ve ekonomik etkilerinin giderilebilmesi amacıyla madde ile, kaza tarihi itibarıyla sigortalı olanlar ile hayatını kaybedenlerin hak sahiplerine İşsizlik Sigortası Fonundan ödeme yapılması amacıyla düzenleme yapılmıştır.

Tasarı/teklif madde 24

Şanlıurfa İline bağlı Ceylanpınar İlçesi merkezinin üzerinde kurulu olduğu bölgede bulunan taşınmazların yani bu Belediyenin belediye sınırları içerisinde ve ayrıca belediye mücavir alan sınırları içinde yer alan taşınmazların büyük bölümü Hâzineye ait olup, bu taşınmazların üzerinde eskiden beri birçok vatandaşımız tarafından ev, işyeri ve benzeri bina ve yapılar yapılarak kullanılagelmektedir.

Ancak, üzerinde kendilerine ait ev, işyeri ve benzeri bina ve yapılar bulunan ve uzun yıllardan beri kullanılagelen bu taşınmazların tapuları kendilerine ait olmadığı için, bu vatandaşlarımız ile Devletimiz arasında bir çok idari ve hukuki ihtilaf çıkmış, davalar açılmış ve vatandaşlarımızın mülkiyet sorunları çözülemediği için sosyal sorunlar çıkmış ve mağdur olmuşlardır.

Belirtilen hususlar da dikkate alınarak, 4706 sayılı Kanuna eklenen bu geçici madde ile;

- Şanlıurfa İli, Ceylanpınar İlçesinin belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunan ve beşyüz hektardan çok büyük olan alanın; İlçe merkezini oluşturduğu, ilçe merkezinin de, bir tarafının Suriye sınırı, diğer üç tarafının ise Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğüne ait arazilerle çevrili olması sebebiyle vatandaşlarımızın iskanı için başka alternatif alanlar ve taşınmazlar da bulunmadığı dikkate alınarak, kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edilmesi, - Bu alan sınırları içinde yer alan ve imar planında eğitim ve sağlık alanına ayrılanlar ile fiilen kamu hizmetlerinde kullanılanlar hariç olmak üzere Hâzineye ait olan ve kullanıcısı bulunan taşınmazların;

öteden beri vatandaşlarımız tarafından kullanılageldiği, üzerlerindeki yapı ve muhdesatların vatandaşlarımıza ait olduğu, eskiden beri yapılageldiği ve hangi tarihte yapıldıklarının kesin olarak tespit edilmesinin mümkün olmadığı da dikkate alınarak, öncelikle kullanıcılarına veya bunların kanunî veya akdi haleflerine, bu vatandaşlarımızın fakir ve ödeme güçlüğü içerisinde bulunduğu da gözönünde bulundurularak satış tarihindeki harca esas değeri üzerinden ve 4706 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin altıncı fıkrasında belirtilen uygun ödeme koşullarıyla doğrudan satılmak ya da rayiç bedeli karşılığında genel hükümlere göre değerlendirilmek üzere bedelsiz olarak Ceylanpınar Belediyesine devredilmesi, - Ceylanpınar Belediyesince harca esas değerleri üzerinden hak sahiplerine doğrudan satılan veya rayiç bedeli karşılığında genel hükümlere göre değerlendirilen yani satılan taşınmazların satış bedellerinin; bu taşınmazların büyük bölümünün Belediyece harca esas değerleri üzerinden hak sahiplerine doğrudan satılan taşınmazlar olduğu dikkate alınarak, bu satış bedellerinin tamamının alıcıları tarafından Bakanlıkça belirlenecek saymanlık hesabına yatırılması ve ayrıca, aynı sebeple de, alıcılardan tahsil edilen bu satış bedellerinden Kanunun 5 inci maddesinin beşinci fıkrasına göre pay ayrılmaması ve satış bedellerinin tamamının genel bütçeye gelir kaydedilmesi, - Ceylanpınar Belediyesine bu taşınmazların kullanıcılarına veya bunların kanunî veya akdi haleflerine yapılacak satışlarda bu Kanunun 5 inci maddesinin altıncı fıkrasında belirtilen ödeme koşulları ile yedinci, sekizinci, dokuzuncu ve onuncu fıkrası hükümlerinin uygulanması, ancak üzerlerinde yapı ve muhdesat bulunan taşınmazlardaki muhdesatların da vatandaşlarımıza ait olduğu, önceden beri yapılageldiği ve hangi tarihte yapıldıklarının kesin olarak tespit edilmesinin mümkün olmadığı da dikkate alınarak, bu yapı ve tesisler hakkında 4706 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin son fıkrası hükmünün uygulanmaması yani bu taşınmazların satışlarında, üzerlerindeki yapı ve tesislerin bedeli dikkate alınmaksızın satış tarihindeki harca esas değerleri üzerinden satılması, - Bu madde ile kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edilen bahis konusu alanlar hakkında 5393 sayılı Belediye Kanununun 73 üncü maddesinin bu madde hükümlerine aykırı olmayan hükümlerinin uygulanabilmesinin sağlanması, suretiyle; Ceylanpınar İlçemizde yaşayan vatandaşlarımız ile Devletimiz arasında çıkan idari ve hukuki ihtilafların sona erdirilmesi ve vatandaşlarımızın mülkiyet sorunlarının çözülerek mağduriyetlerinin giderilmesi amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 25

Madde ile, yapı denetim kuruluşları, işyerinde, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına göre düzenlenmesi gereken sağlık güvenlik planına ve onaylanmış yapı projesine uygun olarak çalışmaların yapıldığını denetlemek, iş sağlığı ve güvenliği yönünden gerekli tedbirlerin alınması için yapı müteahhidini yazılı olarak uyarmak, uyarıya uyulmadığı takdirde durumu ilgili Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğüne bildirmekle görevlendirilmiştir.

Tasarı/teklif madde 26

Madde ile, 4708 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatta öngörülen esaslara göre yükümlülüklerini yerine getirmeyen yapı denetim kuruluşlarına uygulanacak idari yaptırımlar belirlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 27

Madde ile, ihaleli işlerde iş sağlığı ve güvenliğine dair yükümlülüklerin ihale öncesinde belirlenerek işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini de maliyet unsuru olarak hesaba katmaları ve tekliflerinde dikkate almaları amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 28

Madde ile; çalışma mevzuatının, değişen ekonomik koşulları takip eden dinamik bir yapıya kavuşturulması amacıyla “uzaktan çalışma” kavramı tanımlanmış ve karşılıklı yükümlülükler belirlenmiştir.

Bilgi çağının sağladığı kolaylıklar, çalışma hayatında köklü değişiklikler yaratmaya başlamıştır.

Günümüzde merkezi işyeri ve işçinin işyerine bağımlılığı olgusu, yerini hızlanan teknolojik gelişmeler sonucunda işyerinin merkeziyetçi yapıdan uzaklaşmasına ve çalışmaların daha bağımsız olmasına bırakmıştır.

Uzaktan çalışmanın ortaya çıkışı bilgisayar teknolojisinin ve haberleşme ağlarının gelişimi ile olmuştur. Günümüzde uzaktan çalışma; bilgisayar-elektronik, bankacılık, sigorta, haberleşme, basın-yayın ve ticaret sektöründe görülmektedir. Ayrıca internet ağının ve mobil telefon kullanımının artması uzaktan çalışmayı daha da gerekli kılmıştır.

Uygulamada var olan ancak yasal dayanağı olmayan bu atipik çalışma biçimi, tarafların uzlaşmasını zorlaştırmakta ve yargısal bazı sorunların yaşanmasına neden olmaktadır. Madde ile, iş mevzuatımızda çağdaş çalışma ilişkileri normları ile sosyal ve ekonomik değişimlere uyum sağlayan çalışma modellerinden biri olan uzaktan çalışmanın, işçilerin hak kayıplarını önleyecek şekilde mevzuatımızda yer almasını sağlamak amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 29

Kanun ile, çalışma süresinden sayılan haller dahil, yer altında çalışan maden işçilerine haftada iki gün hafta tatili sağlanması amacıyla günlük çalışma süresi en çok yedibuçuk saat, haftalık çalışma süresi ise en çok otuzyedibuçuk saat olarak belirlendiğinden, bu değişikliğe uyum sağlanması amacıyla madde ile, 4857 sayılı Kanunda gerekli değişiklik yapılmıştır.

Tasarı/teklif madde 30

Madde ile, çalışma süresinden sayılan haller dahil, yer altında çalışan maden işçilerinin günlük çalışma süresi en çok yedibuçuk saat, haftalık çalışma süresi ise en çok otuzyedibuçuk saat olarak belirlenmiştir. Böylece, bu işçilere yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az kırksekiz saat hafta tatili sağlanması amaçlanmıştır. Ayrıca, “yer altındaki çalışma süresi” ibaresi “çalışma süresi” olarak değiştirilerek, haftalık otuzyedibuçuk saati yer üstünde kırkbeş saate tamamlatma imkânı ortadan kaldırılmıştır.

Tasarı/teklif madde 31

4857 sayılı Kanunda işçilerin eşlerinin doğum yapması, aile bireylerinin ölümü gibi durumlarda izin verilmesi yönünde bir düzenleme bulunmamakta, fakat aynı Kanunda bu hallerde verilecek izinlerin yıllık izin bakımından çalışılmış gibi sayılan haller arasında ve hafta tatili ücretine hak kazanmak için gereken sürenin hesabında çalışılmış gibi dikkate alınması gerektiği belirtilmektedir.

Madde ile, işverenler ve işçiler bakımından uygulamada sorun yaratan mazeret izinleri konusu açıklığa kavuşturulmuştur. Ayrıca, 5763 sayılı Kanunla mülga olan 65 inci maddenin uygulama imkânı kalmayan cezai hükmü yürürlükten kaldırılmıştır.

Öte yandan madde ile, 4857 sayılı Kanuna bir ek madde eklenerek; işçinin evlenmesi, eşinin doğum yapması veya evlat edinmesi ya da ana veya babasının, eşinin, kardeşinin, çocuğunun ölümü durumunda üç gün ücretli izin verileceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca, engelli veya süreğen hastalığı olan çocuklarının hastalıkları ile ilgilenmelerini temin etmek amacıyla işçi olan anne veya babaya bir yıl içinde on güne kadar ücretli izin verilmesi hüküm altına alınmıştır.

Tasarı/teklif madde 32

Madde ile, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların Sosyal Güvenlik Kurumuna devir tarihini belirleme yetkisinin Bakanlar Kuruluna verilmesi amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 33

5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde, 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanuna göre yurtdışına gönderilen ve öğrenimini başarıyla tamamlayarak yurda dönenlerden yükümlü bulunduğu mecburi hizmet süresini tamamlamış olanlara, yurtdışında resmî öğrenci olarak geçirmiş oldukları öğrenim sürelerinin onsekiz yaşının tamamlanmasından sonraki döneme ait olan kısmı için borçlanma hakkı verilmiştir. Bu haktan anılan Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi statüsündeki sigortalılardan 2008 yılı Ekim ayı başından sonra ilk defa göreve başlayanlar herhangi bir müracaat süresi şartı aranmadan faydalanmakta iken, 2008 yılı Ekim ayı başından önce memuriyete başlamış olanlar için üç aylık müracaat süresi şartı aranmıştır. Madde ile, bunlar için de müracaat süresi şartının kaldırılması amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 34

Madde ile, 13/5/2014 tarihinde Manisanın Soma ilçesinde meydana gelen maden kazası sonrası hayatını kaybeden sigortalı ve hak sahiplerine sağlanan imkânların, 28/10/2014 tarihinde Karaman ilinin Ermenek ilçesinde meydana gelen maden kazasında hayatını kaybeden sigortalı ve hak sahiplerine de sağlanması amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 35

Madde ile, 5510 sayılı Kanunun geçici 61 inci maddesi kapsamındaki şirketlerin müşterek ve müteselsil sorumluluğu bulunan kanuni temsilci ve üst düzey yönetici veya yetkililerinden, sermaye sahibi olmayan kanuni temsilci ve üst düzey yönetici veya yetkililerinin Kurum alacaklarından kaynaklanan sorumluluklarının kaldırılması amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 36

Madde ile; Mesleki Yeterlilik Kurumu Yönetim Kuruluna verilmiş olan iki temel görevin Kurulun görevleri arasında sayılması amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 37

Mesleki Yeterlilik Kurumunun yetkilendirdiği kuruluşlarca yapılan mevcut sınavlarda yeterli izleme ve denetim yapılabildiği için kalite güvencesi tam sağlanmıştır. Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik Belgelerinin iş yaşamında zorunlu hale getirilmesiyle milyonlarca kişinin sınav ve belgelendirmesi yapılacaktır. Madde ile, Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik Belgelerinin kalite güvencesinin aynı şekilde sürdürülebilmesi amacıyla Denetim Dairesi Başkanlığının kurulması amaçlanmıştır.

Türkiye Yeterlilikler Çerçevesinin oluşturulması, yönetimi ve uygulanması görevi 5544 sayılı Kanunun 23/A maddesi ile Mesleki Yeterlilik Kurumuna verilmiştir. Madde ile ayrıca; Türkiye Yeterlilikler Çerçevesinin yönetimi ve uygulanması kapsamında oluşturulması gereken Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi Koordinasyon Kurulu, Kurulu, Sekretaryası ve İstişare Meclisi gibi alt organları koordine etmek, kapsamlı ve sürekli görevleri ifa etmek üzere zaruret arz eden Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi Dairesi Başkanlığının kurulması amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 38

Madde ile, Sınav ve Belgelendirme Dairesi Başkanlığının görevleri yeniden belirlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 39

Madde ile, Denetim Dairesi Başkanlığının ve Türkiye Yeterlilik Çerçevesi Dairesi Başkanlığının görevleri düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 40

Sayıştay Başkanlığının mevcut strateji ve muhasebe birimlerinin yapısının 5018 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatına uygun olmadığı yönündeki tespiti çerçevesinde, madde ile; “stratejik planlama”, “bütçe ve performans programı”, “muhasebe-kesin hesap ve raporlama” ile “iç kontrol” faaliyetlerinin ayrı alt birimler tarafından yürütülmesi amacıyla Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı kurulması ve böylece 5018 sayılı Kanuna uyum sağlanması amaçlanmıştır.

İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığının strateji geliştirme birimlerine ait olan görevlerden arındırılması, insan kaynakları ve bilgi işlem dâhil diğer destek hizmetlerine ilişkin görevlere göre adlandırılması öngörülmüştür.

Tasarı/teklif madde 41

Madde ile, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığının görevleri belirlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 42

Madde ile, İnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığının görevleri belirlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 43

5544 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin mevcut üçüncü fıkrasında sadece meslek standartlarının yenilenmesi ile ilgili düzenleme yer almaktayken; madde ile, birbirleriyle ilişkili olan ulusal meslek standartları ve ulusal yeterliliklerin güncellenmesi ve iptaline ilişkin hususların birlikte düzenlenmesi ve eğitim-istihdam ilişkisinin güçlendirilmesi amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 44

Madde ile, Türkiye Yeterlilikler Çerçevesinin oluşturulması ve yürütülmesinde ilgili bakanlık ve kurumların etkin bir şekilde yer alması ile uygulamada karşılaşılan eksikliklerin giderilmesi amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 45

Madde ile, Mesleki Yeterlilik Kurumu faaliyetleri için istihdam edilmelerine ihtiyaç duyulan istatistik, matematik ve aktüerya bölümlerinden mezun olanların uzman yardımcısı ile yönetici olabilmelerine imkân sağlanması amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 46

Madde ile, ulusal mesleki yeterlilikler alanında eğitim ve öğretim kurumlarının akreditasyonuna ilişkin gelirlerin gelir kalemleri içerisinde gösterilmesi amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 47

Madde ile, ulusal mesleki yeterlilikler alanında eğitim ve öğretim kurumlarının akreditasyonuna ilişkin giderlerin gider kalemleri içerisinde gösterilmesi amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 48

Madde ile Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik Belgeli nitelikli işgücünün istihdam edilerek iş sağlığı ve güvenliği ortamının geliştirilmesi, iş kazalarının azaltılması ve verimliliğin arttırılması hedefi ile mevcut çalışanların mağdur edilmeden Mesleki Yeterlilik Kurumu mesleki yeterlilik belgesi alabilmeleri için gerekli sürenin verilmesi amaçlanmıştır.

Ayrıca madde ile Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarına gerekli idari düzenlemeleri yapmaları için süre verilmiş, maddenin birinci fıkrasında belirtilen kurallara uymadan çalışan istihdam eden işverenler ve işveren vekilleri için idari yaptırım düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 49

665 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanununda değişiklik yapılarak Türkiye Yeterlilikler Çerçevesinin oluşturulması, yönetimi ve uygulanması görevi Mesleki Yeterlilik Kurumuna verilmiştir. Kapsamlı, yoğun ve sürekli görevleri içeren görevleri ile iş sağlığı ve güvenliği eylem planı kapsamında üstlenilen görevlerin yerine getirilebilmesi ve Kurumun faaliyetlerinin etkinleştirilmesi için madde ile, ihtiyaç duyulan 107 pozisyon ilavesi ve pozisyonların ihtiyaca göre dağılımının sağlanması amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 50

Avrupa Yeterlilikler Çerçevesine göre her ülkenin ulusal düzeyde bir tek ulusal yeterlilikler çerçevesinin olması öngörülmektedir. Bu çerçeveler ülkelerin adıyla ifade edildiğinden madde ile, uygulamada karşılaşılan sorunların giderilmesi amacıyla bu değişiklik yapılmıştır.

Tasarı/teklif madde 51

3056 sayılı Başbakanlık Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunda, Resmî Gazete’nin Başbakanlıkça yayımlanacağı belirtilmekte, ancak bunun hangi usulle yapılacağına dair hüküm bulunmamaktadır. Madde ile, Resmî Gazete’nin basılı ve internet ortamında yayımlanması yasal düzenlemeye bağlanmıştır. Uygulamada ortaya çıkan hukuki sorunların ve belirsizliklerin giderilmesi amacıyla internet ortamında yayımlanan Resmî Gazete ile basılı nüsha arasında farklılık olması hâlinde basılı nüshanın esas alınması öngörülmüştür. Öte yandan, uygulamada ilanların vatandaşlarca genellikle internet ortamında takip edildiği gözönünde bulundurularak, hizmet maliyetlerinin azaltılması ve harcamalarda tasarrufa gidilmesi amacıyla Resmî Gazete’de yayımlanacak ilanların sadece internet ortamında duyurulması düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 52

Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü, 3056 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde “Makamca verilen benzeri görevleri yapmak” hükmü kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarınca hazırlanan kurum yönetmelikleri ve alt düzenleyici işlemleri incelemekte ve onay alınmasına ilişkin işlemleri gerçekleştirmektedir. Madde ile; ilgili mevzuatı uyarınca Resmî Gazete’de yayımlanmak üzere Başbakanlığa gönderilen yönetmelik, tebliğ ve diğer düzenleyici işlemlerin incelenmesinin Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğünce gerçekleştirilmesi hükme bağlanmıştır. Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan yönetmeliklerin incelenmesi işlemleri ise mevcut durumda olduğu gibi Kanunlar ve Kararlar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmeye devam edilecektir.

Tasarı/teklif madde 53

6552 sayılı Kanunun 11 inci maddesi ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında gerçekleştirilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, 6552 sayılı Kanunun yayımı tarihinden dört ay sonra başlamak üzere, ihale öncesi ilgili kurumlardan (Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı) uygun görüş alınma yükümlülüğü getirilmiştir. Uygun görüş verecek kurumlarda bu konuyla ilgili gerekli teknik altyapı hazırlıklarının tamamlanabilmesi için 6552 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının yürürlük tarihinin değiştirilmesi amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 54

Yürürlük maddesidir.

Tasarı/teklif madde 55

Yürütme maddesidir.