Kaynak: TBMM 26. Dönem S. Sayısı 453 (Esas No: 1/809) · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
Kanun Hükmünde Kararname ile, olağanüstü hal kapsamında ihtiyaç duyulan bazı tedbirlere yönelik düzenlemeler yapılması öngörülmektedir.
Bu kapsamda özetle;
a) Terör örgütleri veya milli güvenliğe karşı yapı, oluşum ve gruplarla üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan kamu görevlilerinin ihraç edilmesi,
b) Terör örgütleriyle bağlantısı nedeniyle ihraç edilen ancak yapılan inceleme sonucunda bu örgütlerle bağlantılı olmadığı tespit edilen kişilerin kamu görevine iade edilmesi,
c) Terör örgütleriyle bağlantılı özel televizyon kanallarının kapatılması,
ç) Terör örgütleriyle bağlantısı nedeniyle açığa alınan veya haklarında adli soruşturma ya da kovuşturma yapılan doçent adaylarının, doçentlik başvurularına ilişkin işlemlerin durdurulması,
d) Terör örgütleriyle bağlantılı halka açık ortaklıklar ve sermaye piyasası kurumları vefveya bunların iş ve işlemleri hakkındaki dava ve takiplerde idare aleyhine yargılama giderine ve vekalet ücretine hükmedilememesi,
e) Kamu idareleri ve bağlı kuruluş ve ortaklıklarının, döviz alacaklarını borçlunun talebi üzerine 2/1/2017 tarihinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından açıklanan döviz alış kurundan, 31/12/2017 tarihine kadar Türk Lirası olarak tahsil edebilmesi,
f) Kayyım atanan şirketlerin, kayyım atanmasından önceki sahipleri, ortakları, yönetim kurulu üyeleri, müdürleri ve diğer sorumlu yetkilileri aleyhine kayyımlar tarafından açılmış veya açılacak şahsi sorumluluk davalarıyla ilgili bazı hususların düzenlenmesi, şeklinde düzenlemeler yapılmaktadır.
Madde ile, terör örgütleri veya milli güvenliğe karşı yapı, oluşum ve gruplarla üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan kamu görevlileri ihraç edilmekte ve haklarında uygulanacak tedbirler düzenlenmektedir.
Madde ile, terör örgütleriyle bağlantısı nedeniyle ihraç edilen ancak yapılan inceleme sonucunda bu örgütlerle bağlantılı olmadığı tespit edilen kişiler kamu görevine iade edilmekte ve haklarındaki tedbirler kaldırılmaktadır.
Madde ile, terör örgütleriyle bağlantılı özel televizyon kanalları kapatılmakta ve tasfiye hükümleri düzenlenmektedir.
Madde ile, terör örgütleriyle bağlantısı nedeniyle açığa alınan veya haklarında adli soruşturma ya da kovuşturma yapılan doçent adaylarının, görevden uzakta geçirdikleri süre boyunca ve adli soruşturma veya kovuşturma sonuçlanıncaya kadar doçentlik başvurularına ilişkin işlemlerin durdurulması öngörülmektedir.
Madde ile, terör örgütleriyle bağlantılı olduğu değerlendirilerek hakkında çeşitli tedbir ve yaptırımlar uygulanmış olan halka açık ortaklıklar ve sermaye piyasası kurumları ve/veya bunların iş ve işlemleri hakkında açılan dava ve takiplerde idare aleyhine yargılama giderine ve vekalet ücretine hükmedilememesi öngörülmektedir.
Madde ile, tüm kamu idareleri ve bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklar, özelleştirme programında bulunan ve sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait işletmeci kuruluşlar, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ve sermayesinde doğrudan veya dolaylı olarak kamu payı olan özel kanunlar ile kurulmuş anonim ortaklıkların, niteliğine bakılmaksızın yabancı para cinsinden yurtiçi ödeme yükümlülüğü olan alacaklarını, borçlunun talebi üzerine 2/1/2017 tarihinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından açıklanan döviz alış kurundan, 31/12/2017 tarihine kadar Türk Lirası olarak tahsil edebilmesi ve bu kapsamdaki tahsilatların bütçenin gelir ve gider hesaplarıyla ilişkilendirilmemesi hükme bağlanmaktadır.
Madde ile, kayyım atanan şirketlerin, kayyım atanmasından önceki sahipleri, ortakları, yönetim kurulu üyeleri, müdürleri ve diğer sorumlu yetkilileri aleyhine kayyımlar tarafından açılmış veya açılacak şahsi sorumluluk davalarıyla ilgili bazı hususlar düzenlenmektedir.
17/8/2016 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararmamenin 5 inci maddesi ile; 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibi gerçek veya tüzel kişilerden alacaklı olan iyi niyetli üçüncü kişiler için, FETÖ/PDY terör örgütüne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmamak, Hazineye ek mali külfet getirmemek, devralınan varlıklann değerini geçmemek ve tevsik edici belgelerle başvurmak şartıyla ilgisine göre Vakıflar Genel Müdürlüğü veya Maliye Bakanlığına başvurma imkânı getirilmiştir.
675 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 16 ncı maddesine göre ise, olağanüstü hal kanun hükmünde kararnameleri uyarınca kapatılan kurum ve kuruluşlar ile bunların sahibi olan gerçek ve tüzel kişiler aleyhine açılan davaların; dava şartı yokluğu nedeniyle reddine veya icra takiplerinin düşmesine karar verilmesi ve 17/8/2016 tarihinden önce açılmış olan dava vcya takiplerde ise otuz günlük süre içinde idareye başvuru imkânı sağlanması öngörülmüştür.
Bu düzenlemeler ile kapatılan kurum ve kuruluşlar ile bunların sahibi olan gerçek ve tüzel kişilerden alacaklı olan iyi niyetli üçüncü kişilere sadece idareye başvuru hakkı tanınmış olup, söz konusu kuruluşların sahibi gerçek kişiler ile tüzel kişilerin ortakları, yönetim kurulu üyeleri veya yöneticilerine yargı muafiyeti getirilmediği açıktır. 675 sayılı Kanun Hükmünde Karamamenin 16 ncı maddesi sadece kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin olarak düzenlenmiştir.
Maddenin birinci fikrası ile; kanun hükmünde kararmameler kapsamında kapatılmayan, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 133 üncü maddesi uyarınca kayyım atanan şirketlerin, kayyım atanmasından önceki sahipleri, ortakları, yönetim kurulu üyeleri, müdürleri ve diğer sorumlu yetkililerine karşı kayyımlar tarafından şahsi sorumluluklarına ilişkin olarak açılan davalarda genel kurul veya ortaklar kurulu kararı aranmayacağı hükme bağlanmıştır.
Maddenin ikinci fıkrasıyla, kayyım atanan şirketlerin soruşturma kapsamındaki şüpheli. ortakları ile kayyım tarafından hakkında şahsi sorumluluk davası açılan şirket ortaklarına ait ortaklık hak ve payları için herhangi bir ihtiyati tedbir kararına ihtiyaç olmaksızın devir ve temlik yasağı getirilmektedir. Bu yasak soruşturma veya davanın açıldığı tarihten soruşturma, kovuşturma veya davanın kesin hükümle sonuçlandığı tarihe kadar devam edecektir. Böylece devir ve temlik suretiyle hisselerin kaçırılmasının önlenmesi ve şirket tüzel kişiliği ile diğer ortakların haklarının korunması amaçlanmaktadır. Devir ve temlik yasağı süresince ortaklık hak ve paylarına ait temsil ve idare yetkisi kayyım tarafından kullanılacaktır. Ayrıca devir ve temlik yasağının Cumhuriyet savcılığı veya mahkeme tarafından resen ticaret sicili müdürlüklerine bildirilmesi ve ilgili müdürlük tarafından tescil edilmesi öngörülmektedir. Tescil işlemi devir ve temlik yasağının doğması için kurucu bir unsur olarak öngörülmemiştir.
MADDE $- Yürürlük maddesidir.
Yürütme maddesidir.
(*) 683 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 23 Ocak 2017 tarihli ve 29957 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan halidir.
Kapatılan kurum ve kuruluşlar
(1) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olan ve ekli (3) sayılı listede yer alan özel televizyonlar kapatılmıştır.
(2) Birinci fıkra kapsamında kapatılan özel televizyonlara ait olan taşınırlar ile her türlü mal varlığı, alacak ve haklar, belge ve evrak Hazineye bedelsiz olarak devredilmiş sayılır, bunlara ait taşınmazlar tapuda resen Hazine adına, her türlü kısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak tescil edilir. Bunların her türlü borçlarından dolayı hiçbir şekilde Hazineden bir hak ve talepte bulunulamaz. Devire ilişkin işlemler ilgili tüm kurumlardan gerekli yardımı almak suretiyle Maliye Bakanlığı tarafından yerine getirilir.
Doçentlik başvuruları
(1) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olması ya da değerlendirilmesi sebebiyle görevden uzaklaştırılan veya haklarında adli soruşturma ya da kovuşturma yapılan doçent adaylarının, görevden uzakta geçirdikleri süre boyunca veya adli soruşturma ya da kovuşturma sonuçlanıncaya kadar doçentlik başvurularına ilişkin işlemler durdurulur.
Bunlardan haklarında kamu görevinden çıkarılma veya mahkümiyet kararı verilenlerin doçentlik başvuruları iptal edilir.
Sermayc piyasasına ilişkin tedbir
(1) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanla Kurulu Kararıyla ülke genelinde. ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnamelerle doğrudan veya anılan kanun hükmünde kararnamelerde öngörülen usuller çerçevesinde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ve olağanüstü halin devamı süresince terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum ve gruplara aidiyeti, mensubiyeti veya “iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilerek hakkında çeşitli tedbir ve yaptırımlar uygulanmış olan halka açık ortaklıklar ve sermaye piyasası kurumları ve/veya bunların iş ve işlemleri hakkında 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında açılan dava ve takiplerde idare aleyhine yargılama giderine ve vekalet ücretine hükmedilemez, hükmedilenler tahsil edilemez.
Türk Lirası ile yapılacak tahsilat
(1) 10/12/2003 iarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi: ve Kontrol Kanununa tabi tüm kamu idareleri ve bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklar, 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun çerçevesinde özelleştirme programında bulunan ve sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait işletmeci kuruluşlar, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ve sermayesinde doğrudan veya dolaylı olarak kamu payı olan özel kanunlar ile kurulmuş anonim ortaklıklar, niteliğine bakılmaksızın yabancı para cinsinden yurtiçi ödeme yükümlülüğü olan alacaklarını, borçlunun talebi üzerine 2/1/2017 tarihinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından açıklanan döviz alış kurundan, 31/12/2017 tarihine kadar Türk Lirası olarak tahsil edebilirler. Bu madde kapsamındaki işlemler ve sonuçları, bütçe gelir ve gider hesaplarıyla ilişkilendirilmez.
