Karayolları Trafik Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun

Madde ile, güvenlik korucularının gençleştirilmesi kapsamında, 49 yaşını dolduranların 6 ay içerisinde ilişiğinin kesilmesi, 44-50 yaş arasında olanların, istekleri üzerine 15 yılı doldurmaları şartı ile emeklilik hakkı getirilmesi düzenlenmektedir.

Güvenlik Korucularının (GK) gençleştirilmesi projesi kapsamında 22 Kasım 2016 tarihli ve 678 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile 442 sayılı Köy Kanununa eklenen Geçici 3 üncü maddeye göre o dönemde görevde bulunan 47.498 GK’dan 18.483’ü emekli edilmiş, bunların yerine 30 yaş ve altında bulunan gençler göreve başlatılarak GK’ların % 38,91 oranında gençleştirilmesi sağlanmıştır.

Yapılacak yeni düzenleme ile hâlihazırda görevli bulunan 51.157 GK’dan 1.520’sinin emekli olması halinde yerine 30 yaş ve altında bulunan gençler göreve başlatılarak mevcut GK’ların gençleştirilmesine devam edilmesi amaçlanmaktadır.

Madde ile, Kanunun ek 24 üncü maddesinde belirtilen Polis Meslek Eğitim Merkezlerine başvuracak adayların yaş hesaplamalarında esas alınan hususlar Kanundan çıkarılarak Polis Meslek Yüksek Okulları ile Polis Amirleri Eğitim Merkezlerine Giriş Yönetmeliklerinde olduğu gibi yönetmelikle düzenlenmesine imkan sağlanmaktadır.

Madde ile, Polis Memurluğundan Başpolis ve Kıdemli Başpolis Memurluğuna geçişi düzenleyen madde kaldırılarak Başpolis alımı sonlandırılmaktadır.

Madde ile, kırkbeş yaşından gün almamış Başpolis ve Kıdemli Başpolislerin yapılacak sınavlarda başarılı olması ve eğitimi tamamlaması halinde Komiser Yardımcısı olabilmelerine imkan sağlanmaktadır.

Madde ile, Kuvvet Komutanları, Jandarma Genel Komutanı ile Orgeneral ve Oramiraller için ödendiği şekilde Sahil Güvenlik Komutanı ve Emniyet Genel Müdürüne de yurtdışı görev yolculuklarında 1. Sınıf üzerinden yol gideri ödenmesine dair düzenleme yapılmıştır.

Madde ile, kalkınmada birinci derecede öncelikli illerde terörle mücadele kapsamında operasyonel faaliyetlerde takviye kuvvet olarak geçici görevlendirilen Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinin 6245 sayılı Kanunun 42 nci maddesindeki “Geçici görev gündeliğinin verilebileceği azami süre” hükmünden istisna tutulması düzenlenmiştir. Böylece bu surette görevlendirilen emniyet ve jandarma hizmetleri sınıfı dışındaki bu operasyonlarda yer alan emniyetin diğer personeli, jandarma sözleşmeli subay, astsubaylar ve uzman erbaşlar ile sahil güvenlik personeli de bu haktan yararlanabilecektir.

Madde ile, Adıyaman İli Merkez, Samsat, Kahta İlçeleri ve çevresinde 24/4/2018 tarihinde meydana gelen deprem afetleri nedeniyle konut, ahır ve işyerleri yıkık, ağır ve orta derecede hasar gören afetzede ailelere 7269 sayılı Kanun hükümlerine göre yardım yapılabilmesi için düzenleme yapılmıştır.

7269 Sayılı Kanunun 29. Maddesi ve 6305 Sayılı Afet Sigortaları Kanununun 16. Maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Büyükşehir olan İllerin tamamında, Büyükşehir olmayan İllerin ise İl- İlçe ve Beldelerine bağlı yerleşim yerlerindeki konut, ahır ve işyerleri yıkık-ağır ve orta derecede hasar gören ve ayrıca mülkiyet sorunu olan afetzedelere yardım yapılamadığından, yeni bir düzenleme yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.

Madde ile, Sahil Güvenlik Komutanlığının Türk Silahlı Kuvvetleri tanımından çıkarılması sonrasında Sahil Güvenlik Komutanlığı emrinde tertipli mükellef erbaş ve erlerin halihazırda almaya devam ettikleri harçlıklarının düzenlendiği 257 sayılı Kanunun 1 inci maddesine Sahil Güvenlik Komutanlığı eklenmiştir.

Madde ile, Sahil Güvenlik Komutanlığının Türk Silahlı Kuvvetleri tanımından çıkarılması sonrasında Sahil Güvenlik Komutanlığı Personeli tarafından halihazırda yararlanılmaya devam edildiği şekilde, tayın bedeli uygulamasına ilişkin 2155 sayılı Kanun kapsamındaki Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü ile aynı haklara haiz ve ilave hak getirmeksizin düzenleme yapılmıştır.

Madde ile, Sahil Güvenlik Komutanlığındaki sözleşmeli subay ve astsubayların, nasıp ve terfi, aylık ve diğer mali ve sosyal haklar bakımından kendi kanunları olan 4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanunun madde metnine eklenmesine yönelik uyum düzenlemesi yapılmıştır.

Madde ile, Sahil Güvenlik Komutanlığının İçişleri Bakanlığına bağlanması nedeniyle Türk Silahlı Kuvvetlerinde İlk Nasıp İstihkakına İlişkin Kanun, Türk Silahlı Kuvvetleri Hasta Besleme Kanunu, Türk Silahlı Kuvvetleri Giyecek ve Teçhizatı Kanunu, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Besleme Kanunu ve Silahlı Kuvvetler Yakacak, Aydınlatma, Isıtma ve Soğutma Kanunu hükümlerinden yararlanmaya devam edilmekle birlikte dayanak maddesi için atıf düzenlemesi yapılmaktadır.

Madde ile, Jandarmadaki sözleşmeli subay ve astsubayların, sözleşmeli erbaş ve erlerin nasıp ve terfi, aylık ve diğer mali ve sosyal haklar bakımından kendi kanunları olan 4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanunun ve 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanununun madde metnine eklenmesine yönelik uyum düzenlemesi yapılmıştır.

Madde ile, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinde çalışan öğretim elemanlarının Polis Akademisi ve Milli Savunma Üniversitesindeki akademisyenlerle aynı ödeneği alması düzenlenmiştir.

Madde ile, Jandarma Genel Komutanlığının İçişleri Bakanlığına bağlanması nedeniyle Türk Silahlı Kuvvetlerinde İlk Nasıp İstihkakına İlişkin Kanun, Türk Silahlı Kuvvetleri Hasta Besleme Kanunu, Türk Silahlı Kuvvetleri Giyecek ve Teçhizatı Kanunu, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Besleme Kanunu ve Silahlı Kuvvetler Yakacak, Aydınlatma, Isıtma ve Soğutma Kanunu hükümlerinden yararlanmaya devam edilmekle birlikte dayanak maddesi için atıf düzenlemesi yapılmaktadır.

Madde ile, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilmekte olan yol kenarı denetim istasyonlarında yapılmakta olan ağırlık ve boyut kontrolleri sırasında bu kurumun yetkililerince araçların takograf ve taşıt kullanma süresi yönünden denetlenerek tespit edilen ihlaller hakkında gerekli idari yaptırım uygulanabilmesi amacıyla düzenleme yapılmaktadır.

Hurdaya ayrılan araçlar karayolunda sürülmeye elverişli olmadığından trafik güvenliği açısından tehlike oluşturmakta, bu araçların karayolunda sürülmesini yasaklayan açık hüküm bulunmaması nedeniyle uygulanan yaptırımlar yetersiz kalmakta ve karayollarında kullanılmaya devam edilmektedir. Bu araçların karayollarına çıkarılmasının yasaklanması ve bunlara uygulanacak yaptırımların belirlenmesi amacıyla düzenleme yapılmaktadır.

Çakar lamba, siren vb. ışıklı ve/veya sesli uyarı işareti veren cihazların hangi araçlarda ve hangi durumlarda kullanılacağı mevzuatta belirlenmiştir. Birçok kişi aracına çakar lamba takarak karayolunda kendilerine geçiş üstünlüğü sağlamayı amaçladığından, esas geçiş üstünlüğüne sahip araçların hakkının kullanımı zorlaşmaktadır. Bu ihlal için uygulanan yaptırımın düşük olması nedeniyle caydırıcı olamamaktadır. Yapılan düzenleme ile yaptırım ağırlaştırılmaktadır.

Madde ile, araç sahiplerine ait adres kayıtlarının Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü Merkezi Nüfus İdaresi Sisteminden elektronik sistemle alınmaya başlanmış olması nedeniyle, araç sahiplerinin adres değişikliklerini ilgili tescil kuruluşuna bildirme zorunluluğu kaldırılmaktadır.

Abarth egzoz takmak suretiyle fazla gürültü çıkaracak şekilde üzerinde değişiklik yapılan araçlar toplumu rahatsız etmekte ve uygulanan yaptırımlar caydırıcı olmamaktadır. Düzenleme ile fazla gürültü çıkaran araçların karayolunda kullanılmasının engellenmesi ve yaptırım getirilmesi amaçlanmaktadır.

Araçlar, teknik şartlara uyup uymadığının, trafik güvenliği açısından tehlike arz edip etmediğinin kontrolü amacıyla Yönetmelikte belirlenen sürelerde muayene istasyonlarınca muayeneye tabi tutulmaktadırlar. Araçların muayeneleri sırasında tespit edilen eksiklikler “Kusursuz - Hafif Kusur - Ağır Kusur - Emniyetsiz” şeklinde belirlenmektedir.

Yapılan muayene sonucunda; can ve mal emniyeti ile trafik güvenliği açısından tehlikeli olacak derecede kusurları/eksiklikleri tespit edilen araç, muayenesi onaylanmayarak “EMNİYETSİZ” olarak kabul edilmektedir. Muayenesiz veya emniyetsiz araçların karayolunda sürüldüğünün tespiti halinde uygulanan yaptırımlar (108 TL) arasında farklılıklar bulunmamaktadır. Yine bu araçlara uygulanan yaptırımlar düşük olduğu için caydırıcı olmamaktadır.

Yapılan düzenleme ile muayenesi olmadan karayolunda kullanılan araçlara uygulanacak idari para cezaların arttırılması, verilen izine rağmen muayenesi yaptırılmayan ya da “emniyetsiz” raporu verilen araçların karayolunda sürülmesi halinde uygulanacak yaptırımların belirlenmesi amacıyla düzenleme yapılmaktadır. Muayene istasyonlarınca yapılan araç muayene sonuçlarının Emniyet Genel Müdürlüğü ile paylaşımına imkân sağlanmaktadır.

Birden fazla şeritli yollarda en sağ şerit dışında kalan şeritler kamyon ve çekici gibi ağır taşıtlar tarafından geçme ve dönüş dışında da kullanılarak trafik akışını yavaşlatmakta ve diğer araç sürücüleri için tehlike oluşturmaktadır. Kamyon, çekici, iş makinesi, traktör ve benzeri araçların geçme ve dönüş dışında en sağ şeridi kullanmaları amacıyla düzenleme yapılarak bu kuralın ihlali halinde uygulanacak yaptırım artırılmıştır.

Emniyet şeritleri ve banketler başta ambulanslar olmak üzere afet ve acil durum araçları, kolluk kuvvetlerine ait araçlar, doku ve organ nakil araçları tarafından acil durumlarda kullanılması gerekirken, diğer sürücüler tarafından gereksiz olarak kullanılması nedeniyle geçiş üstünlüğüne sahip araçlar tarafından kullanılması mümkün olamamaktadır. Bu konuda Kanunda açık bir hüküm bulunmaması nedeniyle de uygulanan yaptırımlar caydırıcı olamamaktadır. Yeni düzenleme ile, emniyet şeridi ve banketleri uygunsuz şekilde kullananlara yaptırım getirilmektedir.

Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde ardı ardına birden fazla şerit değiştirmek veya tek yönlü karayollarında araçlarını ters istikamette sürmek gibi trafik güvenliği açısından çok tehlikeli olan trafik kural ihlalleri için Kanunda açık bir düzenleme bulunmamakta ve sürücüler birçok insanın hayatını hiçe sayarak sık sık bu kural ihlallerini yapmaktadırlar. Diğer yol kullanıcıları için ciddi tehlike oluşturan bu ihlaller açıkça düzenlenerek yaptırımları belirlenmektedir.

Kırmızı ışık ihlalleri geri dönüşümü olmayan ölümlü trafik kazalarına sebep olmakta, kanunda öngörülen idari yaptırımlar yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle kırmızı ışık ihlallerine karşı düzenleme yapılma ihtiyacı doğmuştur. Bu kapsamda; son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde kırmızı ışık kuralını ilk kez üç defa ihlal ettiği tespit edilenlerin 30 gün, ikinci kez üç defa ihlal ettiği tespit edilenlerin 45 gün, üçüncü veya daha fazla kez üç defa ihlal ettiği tespit edilenlerin 60 gün süreyle sürücü belgesi geçici olarak geri alınacaktır.

İki ve daha fazla kez sürücü belgesi geri alınanlar psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilecektir. Sürücü belgesi almasına mani hali olmadığı anlaşılanlara trafik idari para cezalarının tahsil edilmiş olması şartıyla belgeleri iade edilecektir.

Yasal hız sınırlarının üzerinde araç kullanma, trafik kazalarının oluşumunda doğrudan doğruya etkisi bulunan önemli bir trafik kuralı ihlalidir. Ülkemizde son 10 yılda meydana gelen trafik kazalarının yaklaşık % 35’i hız kaynaklıdır. Hızın, kaza ve sonuçları üzerindeki etkisi iki şekilde ortaya çıkmaktadır. İlki, kaza riskinin artması, ikincisi ise kazanın sebebi hız olmasa bile, yüksek hızda meydana gelen kaza sonuçlarının ağırlaşmasıdır.

Yapılan düzenleme ile iki kademeli olarak uygulanan para cezası üç kademeye çıkarılmış, bu kapsamda hız sınırlarını yüzde 50’den fazla aşanlar için ayrı bir yaptırım öngörülmüştür. Ayrıca son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru geriye doğru beş yıl içinde bu madde kapsamında sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların sürücü belgelerinin iptal edilmesi ve yeniden sürücü belgesi alabilmeleri için; sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları suretiyle caydırıcılığın artırılması amaçlanmaktadır.

Başta spin atma fiili olmak üzere el frenini çekerek veya buna benzer yöntemlerle kontrolsüz olarak araçları kaydırmak suretiyle yönünü değiştiren veya aracı kendi etrafında döndüren sürücüler trafik güvenliğini tehlikeye atmaktadırlar.

Sürücüler bu davranışları nedeniyle trafik kazasına neden olmakta ya da trafik kazasına karışmaktadırlar. Kanunda, bu hususları düzenleyen açık bir hüküm yer almadığından uygulanan yaptırımlar caydırıcı olamamakta ve ihlalin neticeleri düşünüldüğünde mevcut yaptırımlar yetersiz kalmaktadır. Yapılan düzenleme ile ihlale caydırıcılık getirilmesi amaçlanmaktadır.

Madde ile, trafikte önceliğin yayalara ait olduğu ilkesinden hareketle, Karayolları Trafik Kanunu’nun 68 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan yerlerde yayaların geçişlerde araçların hız ve uzaklığını göz önünde bulundurma yükümlülüğü kaldırılmıştır.

Cep telefonlarının kullanımı sırasında sürücüler daha fazla hata yapmakta, bazı tehlikeli durumların ya hiç farkına varamamakta ya da önlem almakta geç kalmaktadırlar. Yapılan bir araştırmaya göre bu gecikme çevresel koşullara, aracın o andaki hızına ve sürücünün yaşına bağlı olarak 0.6 saniyeden 0.9 saniyeye kadar artabilmektedir. Saatte 60 km hızla giden bir otomobilin sürücüsünün frene basmasının bu kadar gecikmesi durma mesafesinin 15 metre daha artması demektir.

Bu doğrultuda seyir halinde cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarının kullanımının önlenmesinde caydırıcılığı artırmak amacıyla yaptırımı ağırlaştırılmıştır.

Özellikle şehir içinde meydana gelen kazalarda ölenlerin yarıya yakınının yaya olduğu görülmektedir. Bu kazaların birçoğunun ise yaya geçitlerinde veya yayaların öncelikle geçiş hakkına sahip oldukları yerlerde meydana geldiği görülmekte olup, trafikte önceliğin yayalara ait olduğu ilkesinden hareketle, kanunda belirlenen alanlarda ilk geçiş hakkının yayalara verilmesi, trafikte yayaların haklarına riayet etmeyenlere ilişkin yaptırımların arttırılması amacıyla düzenleme yapılmaktadır.

Madde ile, ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan, alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında ya da alınan izin/ruhsatta belirtilen güzergah dışında faaliyet gösterenler için uygulanacak yaptırımlar ayrı ayrı düzenlenmiştir. Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçelerine de uygun olarak; araç işleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın yukarıdaki hususlara aykırı olarak kullanılmaması için gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlü kılınmıştır.

Madde ile, uzman erbaşların astsubaylığa geçişi ile uzman jandarmaların astsubaylığa geçiş şartlarındaki yaş farklılığının eşitlenmesi amacıyla düzenleme yapılmıştır.

Madde ile, 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 19 uncu maddesindeki düzenlemede suçun ortaya çıkarılmasına veya delillerin ele geçirilmesine yardım edenlerin de ödül kapsamına alınması sağlanmakta ve terörle mücadeleye katkının ödüllendirilmesinde ödülün idarenin takdirine bağlı hale getirilmesi amaçlanmaktadır.

Devlet güvenliği açısından kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilecek ve edilmiş kişiler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının nitelikli olarak yapılması gerekmektedir.

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında kamusal zararın önlenmesi ve ayrıca kişiler ile ilgili tam bilgiye ulaşılarak, hak kaybına neden olacak eksik bilgi ile işlem yapılmasının önlenmesi amacıyla düzenleme yapılmaktadır.

Madde ile, mera komisyonuna genel kolluk temsilcisi eklenerek meralar ile ilgili tasarruflarda asayiş yönünden daha etkin kararlar alınmasına katkı sağlanması amaçlanmıştır.

Madde ile, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarının Vilayetler Birliğine üye olması imkanı getirilmektedir.

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 8 inci maddesi gereğince 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu hükümleri kapsamında yer alan yabancılara Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce yabancı kimlik numarası verilmektedir. 6458 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesi ile birlikte yabancıların ülkemizdeki iş ve işlemlerinde büyük artış olmuştur. İlgili kamu kurumlarınca (Ticaret Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı gibi kurumlar) ülkemizde çeşitli yatırımlarda bulunacak yabancıların iş ve işlemlerini çoğunlukla vekâletnameye haiz avukatları aracılığıyla ülkemize hiç gelmeden yürüttüğü belirtilmekte ve ülkemizde bulunmayan bu kapsamdaki yabancılara da YKN tahsis edilmesi talep edilmektedir. Ticaret Bakanlığının 100 günlük eylem planı içinde de ülkemizde iş kurmak isteyen ve MERSİS’e kaydedilecek yabancılara yabancı kimlik numarası verilmesi yer almaktadır. Ülkemize gelecek yabancı yatırımcıların teşvik edilmesi ve söz konusu yabancıların iş ve işlemlerinin kamu kurumlarınca takibinin etkin ve hızlı bir şekilde yapılabilmesi amacıyla söz konusu mevzuat değişikliği öngörülmektedir.

Düzenleme ile, yabancı kimlik numarasının ülkemizdeki tüm iş ve işlemlerde yaygın kullanımı sebebiyle madde başlığı değiştirilmekte, Türkiye’de ikamet etmeyen yabancılara da yabancı kimlik numarası verilmesi, ayrıca e-devlet portalı üzerinden yürütülen iş ve işlemlerde yabancı kimlik numarası esas alınarak hizmet sunulması amaçlanmıştır.

Yabancıların kimlik numarası verilmesi esnasında istenilecek belgeler, geçerlilik süreleri ve diğer hususların İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.

Mevcut durumda kaçak eşya, uyuşturucu gibi maddelerde yakalamayı bizzat ve fiilen yapanlara ikramiye ödemesi yapılmaktadır. Düzenleme ile soruşturma ve operasyon sürecinin tüm aşamalarında yer alan ancak bizzat ve fiilen elkoyma işleminde yer almayan personelin de ödüllendirilmesi amaçlanmaktadır. Elkoyma ikramiyesinden kimlerin yararlanacağı detaylı olarak tanımlanmış ve genele şamil olmaması amacıyla sınırlandırılmıştır.

Sokak düzeyinde gerçekleşen operasyonlarda ise küçük miktarlarda uyuşturucu, uyarıcı veya hayal gösterici maddeler ele geçirilmekte ve çok sayıda şüpheli yakalanmaktadır. Her ne kadar çok sayıda şüpheli (satıcı, taşıyıcı, kullanıcı, vb.) yakalanmış olsa da yakalanan madde miktarlarının az olması sebebiyle operasyonda katkısı bulunan muhbir ve elkoyanlara ikramiye dosyası düzenlenememektedir.

Sokak düzeyinde faaliyet yürüten uyuşturucu tacirlerine müdahale etmek oldukça güçtür. Bunların organizasyonlarını ortaya koyabilmek adına muhbir motivasyonunun önemli olduğu düşünülmektedir.

Bu nedenle örgütlü düzeyde sokak ticaretine muhbir ve hak edenlere, bireysel sokak ticaretinde ise elkoyanlara ikramiye ödenmesi sağlanmıştır.

Madde ile, solumak, koklamak yoluyla veya başka bir şekilde kişilerde bağımlılık yapabilen çakmak gazının da hangi amaçla olursa olsun, çocuklara satılması veya verilmesinin yasaklanması doğrultusunda düzenleme yapılmıştır.

Madde ile, yalınlaştırma kapsamında uluslararası koruma kayıt belgesi düzenlemesine son verildiği için ikamet izninden muaf belgeler arasından uluslararası koruma kayıt belgesi çıkarılmıştır.

Madde ile, Genel Kolluk hizmeti veren personelin üniformalı olarak görev yapıyor olması nedeniyle temsil ettikleri kurumların vakarını, kurumsal ciddiyeti ve halkla olan ilişkilerini artırmak amacıyla; mesaisinde görev veya hizmetle ilgisi olmayan işlerle uğraşmasını önlemek ve kılık kıyafet, tavır ve davranışlarında hassasiyetini artırmak amacıyla kınama cezası altında bulunan fiiller aylıktan kesme cezasına dönüştürülmüştür. Devlet malı olan eşyanın tümünden sorumlu olması amacıyla “kendisine teslim edilen Devlet malı eşyanın hasar görmesine sebep olmak” fiilindeki “kendisine teslim edilen” ibaresi madde metninden çıkarılmaktadır.

Personelin birbiriyle olan ilişkilerinde daha duyarlı olması, görevin aksatılmadan yürütülebilmesi, meslek onurunu, saygınlığını korumak amacıyla disiplin cezası verilecek fiiller genişletilmiştir: “Aynı rütbedeki meslektaşları ile diğer mesai arkadaşlarını tehdit etmek,”, “Görev sırasında herhangi bir şekilde uyumak veya uyuklamak.”, “Kanunun verdiği yetkiye dayalı olmaksızın spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis veya şans oyunlarını oynamak.”, “Uyuşturucu maddelerin kullanılmasını kolaylaştırmak ya da özendirmek.”, “Fuhşa teşvik eden, bunun yolunu kolaylaştıran ya da fuhuş için aracılık eden veya yer temin eden kişilerle bilerek ilişki kurmak.” fiilleri için de disiplin cezası öngörülmektedir.

Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinden olan uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erlerin terfileri kendi kanun hükümlerine göre yapıldığı için söz konusu kanun isimlerinin madde metnine eklenmesi öngörülmüştür. Bu suretle, bahis konusu personele verilen kısa ve uzun süreli durdurma cezalarının aylıktan kesme cezasına çevrilip çevrilmeyeceği konusunda duyulan tereddüt giderilmiş olacaktır.

Madde ile, “Silahıyla yaralamaya kasten sebebiyet vermek” fiilinin ağırlaştırılmış halinde sehven aynı ceza öngörüldüğü anlaşıldığından, durumun ağırlığı ya da zararın derecesine göre meslekten çıkarma cezası verilebilmesi yönünde düzeltme yapılmaktadır.

Madde ile, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde görev yapan sözleşmeli personel (sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, sözleşmeli devlet memuru, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda yer alan Jandarma Hizmetleri Sınıfı ve Sahil Güvenlik Hizmetleri Sınıfına dâhil olmaması sebebiyle disiplin soruşturmalarında görev almamaktadır.

Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından son iki yılda temin edilen ve müteakip yıllarda temin edilecek personelin büyük bir kısmının sözleşmeli olduğu göz önünde bulundurulduğunda, sözleşmeli personelin de disiplin soruşturmacısı olarak görevlendirilebilmesinin gerekli olduğu değerlendirilmektedir.

Madde ile, Jandarma Genel Komutanlığı teşkilat yapısı içerisinde komando alay komutanlıklarının da bulunması nedeniyle ve kadro değişikliği sonucu kurmay başkanlıkları kaldırıldığından düzenleme yapılmıştır. Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulu ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelikleri ve üye sayılarının, Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun hâle getirilmesi öngörülmüştür.

Devlet memurluğundan çıkarma cezasını vermeye sadece Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu yetkili olduğundan madde metninde düzenleme yapılmıştır. Jandarma Genel Komutanlığı kuruluşundaki asayiş kolordu komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları, Jandarma Komando Özel Asayiş ve Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve birlik komutanlıkları kadrolarında bulunan binbaşı ve yarbay rütbelerindeki subaylara meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezası hariç diğer disiplin cezalarını verecek makamın zühul sonucu belirtilmemiş olmasından kaynaklanan hukuki boşluğun doldurulması için düzenleme yapılmıştır. Jandarma Genel Komutanlığı teşkilat yapısı içerisinde komando alay komutanlıklarının da bulunması nedeniyle madde metnine ekleme yapılmıştır.

Madde ile, Jandarma Genel Komutanlığı teşkilat yapısı içerisinde komando alay komutanlıklarının da bulunması nedeniyle madde metnine ekleme yapılmıştır.

Madde ile, disiplin amirlerinin ve kurullarının belirlenmesi ve çalışmasını düzenleyen madde daha geniş ve anlaşılır şekilde ifade edilmiştir. Ayrıca disiplin soruşturmasına konu fiil işlendikten sonra; rütbe veya kadro/görev unvanında değişiklik olan personel hakkında karar vermeye yetkili disiplin amiri veya disiplin kurulu, personelin son kadro/görev unvanı karşılığı rütbe esas alınmak suretiyle tespit ve tayin olunacağı hükme bağlanmıştır.

Madde ile, soruşturma sonucu verilecek kararlara; “karar verilmesine yer olmadığına” hükmü eklenerek disiplin kurullarının soruşturma konusunun karara bağlanmasına lüzum görmediği durumlarda da kurulun verebileceği kararlar genişletilmiştir.

Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinden olan uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erlerin terfileri kendi kanun hükümlerine göre yapıldığı için söz konusu kanun isimlerinin madde metnine eklenmesi öngörülmüştür.

Madde ile, Kanunun geçiş hükümlerinde; ülke çapında görev yapan genel kolluk yetkili disiplin amiri ve yetkili disiplin kurullarına ilişkin hükümlerde yeknesaklığın sağlanması amacıyla bu Kanun hükümlerinin derhal uygulanacağı, ceza hukukunun temel prensiplerinden olan kişinin lehine olan hükmün uygulanacağı belirtilmektedir.

Madde ile, Emniyet personeli disiplin amirlerinin ceza yetkilerinin gösterildiği çizelgeye “Teftiş Kurulu Başkanı, Özel Harekat Başkanı, Özel Güvenlik Denetleme Başkanı” da eklenmiştir.

Ekonomik, sosyal ve kültürel yönden hızlı gelişme gösteren ülkemizde, kamu hizmetlerinin daha verimli şekilde yürütülmesi, hizmetlerin vatandaşlarımıza daha etkin ulaştırılabilmesi, ekonomik ve sosyal sebepler ile emniyet ve asayiş hizmetlerini daha hızlı yürütülebilmesi amacıyla Hakkâri İli sınırları içerisinde Derecik adıyla bir ilçe kurulması zarureti doğmuştur.

Hakkâri İli Şemdinli İlçesine bağlı olan Derecik Beldesi 2017 TUİK verilerine göre 9.288 nüfusa sahiptir. Şemdinli İlçesine bağlı Gelişen, Anadağ ve Ortaklar köylerinin Derecik Beldesine bağlanmasıyla birlikte Derecik Beldesinin nüfusu 19.967 olmaktadır.

Beldeye bağlı Merkez, Balkaya, Orta, Hacıbey, Güney ve Vapurtepe olmak üzere 6 adet mahalle bulunmaktadır. Bu mahallelere bağlı 15 mezra bulunmaktadır. Derecik, Irak sınırına 4 km, Şemdinli İlçesine 65 km, Hakkâri İl Merkezine ise 195 km uzaklıktadır.

Derecik’te üretime dayalı ekonomik sektör tarım ve hayvancılıktır. Ancak Bölgedeki terör ve asayiş olaylarının fazlalığı bu sektörü ekonomik bir kazanım olmaktan çıkarmıştır. Bölgenin en önemli faaliyet alanı sınır ticaretidir.

Derecik Beldesi ve diğer yakın köyler de dâhil edildiğinde yaklaşık 20.000 nüfusa sağlık alanında hizmet veren 1 adet Entegre Sağlık Tesisi bulunmaktadır. Beldede yapımı devam eden 20 yataklı Devlet Hastanesi inşaatı bulunmaktadır. Hastalar 112 acil servis ambulansları ile 70 km uzaklıktaki Şemdinli Devlet Hastanesine taşınmaktadır. Acil durumlarda askeri helikopter talebinde bulunulmaktadır.

Derecik’de kaçakçılıkla mücadele olmak üzere her türlü güvenlik ve asayiş hizmeti Derecik Jandarma Karakol Komutanlığı tarafından yürütülmektedir. Beldenin tüm sınır hatları, sınır güvenliği açısından hem yasal sınırlarımızdan hem de hudut ötesinden emniyete alınmaya devam etmektedir.

Derecik Beldesinde güvenlik güçlerimizin yoğun çalışmaları ve halkımızın da destekleri sayesinde yasadışı geçiş teşebbüsleri ve kaçakçılık girişimleri oldukça azalmıştır. Derecik Beldesinin İlçe olması halinde burada teşkilatlandırılacak bir İlçe Jandarma Komutanlığının Derecik ve Ortaklar’daki sınır güvenliği ile kaçakçılıkla mücadeleye büyük katkı sağlayacağı, göçmenlerin kayıtlarına ve sevklerine ilişkin hizmetlerin etkinliğini de arttıracağı aşikârdır.

Yakın geçmişte Irak ve Suriye’de yaşanan ve etkilerini bu bölgede yoğun olarak hâlâ hissetmekte olduğumuz olaylar Irak sınırından Türkiye’ye yoğun bir insan göçüne neden olmuştur. Ülkelerindeki savaş ortamından kaçarak aileleriyle birlikte Türkiye’ye sığınan göçmenlerin ilk işlemleri Derecik’te yapılmakta, daha sonra Hakkâri İl Göç İdaresi Müdürlüğü tarafından bildirilen yurdun farklı kesimlerindeki Geri Gönderim Merkezleri’ne götürülmektedirler. Söz konusu işlemler hâlihazırda Derecik Jandarma Karakol Komutanlığı tarafından yürütülmektedir. 2017 yılında (22.515) göçmenin kayıt ve sevk işlemleri Derecik J.Krk.K.lığı tarafından gerçekleştirilmiştir. Derecik’in ilçe olması halinde İl Göç İdaresi Müdürlüğü’nün burada kurulacak bir ilçe birimi ile bu hizmetler daha etkin ve hızlı olarak yürütülebilecektir.

Derecik beldesinin, Şemdinli ilçesine olan mesafesi (65) km olup, yol genel itibariyle engebeli, dağlık ve vadilerden oluşmaktadır. Nüfusu 10.000’e yaklaşan beldeden, yol koşulları nedeniyle, ilçeye ulaşım araçla yaklaşık olarak 1,5-2 saat sürmektedir. Kış aylarının karlı ve uzun olması da göz önüne alındığında, vatandaşların Derecik beldesinden Şemdinli’ye ulaşmaları ve kamu hizmetlerinden faydalanmalarında büyük sıkıntı yaratmaktadır. Sağlık, eğitim ve ulaşım yönünden Şemdinli’ye ve Hakkâri’ye bağımlılık üst düzeydedir. Tabiat şartları, güvenlik, ulaşım ve haberleşme zorlukları, beldenin ekonomik, sosyal ve kültürel yönden gelişmesini olumsuz yönde etkilemektedir. Ayrıca, Derecik beldesi geçmişten bu yana terör olayları yönünden hassasiyet arz etmekle birlikte, bölge halkının güvenlik güçlerine desteğiyle bölgede huzur ve güven sağlanmaktadır.

Derecik Beldesine bağlı olan Umurlu Hudut Kapısı yasal olarak açıktır. Derecik Beldesi Umurlu Köyü bölgesinden, Derecik Gümrük Kapısı ile Huba Köyü (Irak) arasında 3.500 metre ham toprak bağlantı yolunun güvenlik kuvvetlerimizce emniyeti alınarak Irak karayolu hattına toprak yol olarak bağlanması sağlanmıştır. Umurlu Hudut Kapısı Uluslararası Giriş Çıkışlara Açık Daimi Kara Hudut Kapısı ilan edilmiştir. 2014 yılı Aralık ayı sonunda gümrük, bina ve tesisler tamamlanmış ve Bakanlar Kurulu kararı ile sınır ticareti yapma yetkisi verilmiş fakat söz konusu bağlantı yolunun yapılmaması nedeniyle faaliyete geçirilmemiştir. Hakkâri Valiliğimizce Hudut Kapısı tam kapasite ile faaliyete geçene kadar Kaymakamlıklarımıza insani maksatlı ( düğün, taziye vb. ) geçişler için Pasavan ile geçiş müsaadesi verme yetkisi tanınmıştır. Irak tarafındaki çalışmaların da bitip Derecik’de açılması planlanan Umurlu Sınır Kapısının faaliyete geçmesi halinde Irak ile ticaretin gelişeceği değerlendirilmektedir.

Huzur ve güven ortamının daha kalıcı hale getirilmesi, vatandaşların devletten beklediği hizmetleri (güvenlik, sağlık, eğitim, yol, su, elektrik vb.) yerinde ve kısa sürede alabilmesi amacıyla yörenin merkezi konumunda yer alan ve belediye teşkilatı olan Derecik’in ilçe olmasına ihtiyaç duyulmaktadır.

Düzenleme ile Bölgenin coğrafi konumu, sosyal ve ekonomik yapısı, nüfus, ulaşım, haberleşme, güvenlik ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak, Derecik adıyla da bir ilçe kurulması amaçlanmıştır.

Yürürlük maddesidir.

Yürütme maddesidir.