İçeriğe geç
Yürürlükte Kanun Hükmünde Kararname 1. hâli

Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname

KHK numarası
399
Kararname tarihi
22.01.1990
Resmî Gazete
29.01.1990 / 20417 (mükerrer)
Son değişiklik
27.03.2025
Madde sayısı
77

Metin içindeki değişiklik notlarından ve dipnotlardan derlenmiştir. Toplam 65 kayıt.

  1. 27 Mart 2025

    • Eklendi Ek Madde 5 geçmişi 7546 sayılı Kanun, md. 13
      Değişikliğin gerekçesi

      Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün yürütmekle sorumlu olduğu havalimanı işletme ve hava seyrüsefer hizmetleri yüksek düzeyde bilgi ve teknoloji gerektirmekte olup havacılık emniyeti dâhilinde ulusal ve uluslararası standartlarda sürdürülmektedir. Kuruluş personelinin maliyetlerinin büyük bir kısmı Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatı (EUROCONTROL) tarafından karşılanmaktadır.

      Maddeyle;

      - Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğüne EUROCONTROL tarafından daha fazla ödeme yapılması, - Hava Seyrüsefer ile ilgili milli maliyetlerin artırılması, - Ülkemize döviz girişinin sağlanması, - Devlet tarafından karşılanan personel maliyetinin azaltılması, - DHMİ Personelinin memnuniyet ve verimliliğinin artırılması, amaçlanmaktadır.

      Maddeyle 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ek madde eklenmekte ve DHMİ personeline performansa dayalı bir ödeme yapılması yönünde düzenleme yapılmaktadır.

  2. 25 Aralık 2024

    • Eklendi Madde 5 geçmişi (fıkra) 7537 sayılı Kanun, md. 21

      25/12/2024 tarihli ve 7537 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle, bu fıkranın üçüncü cümlesinin başına “Genel müdür, genel müdür yardımcısı, I. hukuk müşaviri, bölge müdürü kadroları hariç” ibaresi eklenmiştir.

      Değişikliğin gerekçesi

      Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E: 2018/120, K: 2023/171 sayılı Kararı ile 3 sayılı Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usûllerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (II) sayılı Cetvel’de yer alan “I. Hukuk Müşavirleri (Bakanlık Bağlı, İlgili, İlişkili Kuruluşları)” ibaresi iptal edilmiştir. İptal kararında, KİT’lerin I. Hukuk Müşavirlerinin 399 sayılı KHK’ya ekli 1 Sayılı Cetvel’de yer aldığı ve 399 sayılı KHK’nın 5 inci maddesinin birinci fıkrasında 1 Sayılı Cetvel’de yer alan kadrolara yönetim kurulu kararı ile atama yapılacağı hükmü yer aldığından bahisle KİT’lerin I. Hukuk Müşavirlerini atamaya yetkili merci ve atama usulü bakımından anılan KHK’nın söz konusu hükmünün uygulanacağı belirtilmiştir.

      Madde ile Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ve gerekçesi dikkate alınarak KİT’lerde yönetim kurulu kararıyla atanacak kadroları düzenleyen hükmün kapsamı, I. Hukuk Müşavirleri de dahil olmak üzere 399 sayılı KHK’ya ekli 1 Sayılı Cetvel’de yer alan ve 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çerçevesinde halihazırda Cumhurbaşkanınca atanan genel müdür, genel müdür yardımcısı ve bölge müdürü kadroları istisna olacak şekilde yeniden düzenlenmektedir.

  3. 18 Haziran 2020

    • Eklendi Ek Madde 4 geçmişi 7247 sayılı Kanun, md. 22
      Değişikliğin gerekçesi

      KİT’ler ve bağlı ortaklıklarının, ilgili yıl Genel Yatırım ve Finansman Programı Hakkında Kararlarda kurumsal yönetim ilkeleri çerçevesinde denetim faaliyetlerini yürütecek organizasyonları oluşturmaları ve yeterli sayıda iç denetçi istihdam etmeleri hususları düzenlenmiştir.

      Bu düzenlemelerle KİT’ler iç denetçi istihdam etmeye devam etmektedirler.

      Ancak KİT’lerde uygulanacak iç kontrol sistemi ve istihdam edilen/edilecek iç denetçilerin özlük haklarına ilişkin herhangi bir kanuni düzenleme bulunmamaktadır. Bu durum iç denetçi olarak istihdam edilecek personelin özlük hakları açısından çeşitli mağduriyetlere sebep olabilmektedir. Bu çerçevede yapılması öngörülen düzenleme ile, KİT’ler ve bağlı ortaklıklarında iç kontrol sisteminin oluşturulması ve istihdam edilen iç denetçilerin mali ve sosyal hakları ile harcırahlarının bakanlık iç denetçilerine denk olması amaçlanmaktadır.

    • Eklendi Geçici Madde 11 geçmişi 7247 sayılı Kanun, md. 23
      Değişikliğin gerekçesi

      İç denetçilerin özlük haklarının belirlenmediği süreçte, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca yıllara ait yayımlanan Genel Yatırım ve Finansman Programı Kararları kapsamında iç denetim sisteminin kurulması öngörüldüğünden bazı kamu iktisadi teşebbüslerinde iç denetçi kadrolarına görevlendirme yapılırken bazı teşebbüslerde ise iç denetçi kadrolarına atamalar yapılmıştır. Yapılan görevlendirme ve atamalarda yılı Kararında belirtilen gerekli şartlar ile yapılan düzenlemede öngörülen şartlar arasında farklılık bulunabileceğinden ve gerekli şartlardaki yeni düzenlemeler göz önünde bulundurularak olası tereddütlerin giderilmesi amacıyla düzenleme yapılmaktadır. Bu çerçevede;

      - (a) bendi ile, atamaları yapılanların düzenleme ile öngörülen mali ve sosyal haklar ve yardımlar ile diğer özlük haklarının düzenlemenin yürürlük tarihi itibarıyla başlatılması amaçlanmıştır.

      - (b) bendi ile, gerekli şartları taşımasına rağmen görevlendirme ile çalışmakta olan iç denetçilere atanma haklarının verilmesi amaçlanmıştır.

      - (c) bendi ile, sertifika sahibi olmayan iç denetçilerin söz konusu şartı sağlamaları gereken sürenin belirlenmesi, şartları sağlayanlara ise atanma imkanının getirilmesi amaçlanmıştır. Nitekim 2019 yılı içerisinde atananlar için 2 yıllık sertifika süresi devam etmektedir.

      - (d) bendi ile, iç denetçilerin gerekli şartı belirtilen sürede sağlaması, şartları yerine getirmeyenlerin ise atamalarının ve görevlendirmelerin sonlandırılması amaçlanmaktadır.

  4. 19 Şubat 2020

    • İptal edildi Madde 7 geçmişi Kaynak belirtilmemiş
    • İptal edildi Madde 7 geçmişi Anayasa Mahkemesi kararı (E.2018/122 K.2020/14)

      Bu bentte yer alan “…6 aydan fazla…” ibaresi ve anılan bu ibareden önce gelen “…veya…” ile bu ibareden sonra gelen “…hapis…” ibaresi Anayasa Mahkemesi’nin 19/2/2020 tarihli ve E.:2018/122, K.:2020/14 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.

  5. 2 Temmuz 2018

  6. 12 Ekim 2017

    • Eklendi Ek Madde 3 geçmişi 7036 sayılı Kanun, md. 37
      Değişikliğin gerekçesi

      399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 9 uncu maddesi “Özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş olup yönetim kademelerinde iş kanunları çerçevesinde personel çalıştıran ve ekli 1 sayılı cetvelde yer almayan teşebbüs ve bağlı ortaklık personeli hakkında, yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tabi oldukları iş kanunu hükümleri uygulanır. Bu kuruluşların genel müdür, genel müdür yardımcısı ve yönetim kurulu üyelerinin (seçimle gelenler hariç) atanmalarında 2477 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. Bunun dışında kalan görevlere yönetim kurullarınca atama yapılır.” şeklindedir.

      Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarında 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabi olarak çalışan ancak sendikalarla işveren arasında akdedilen toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlanamayan işçiler “kapsam dışı personel” olarak adlandırılmaktadır. Bu personelle ilgili uyuşmazlıkların çözümleneceği yargı düzeni ve mahkemeler uzun süre tartışılmış ve Uyuşmazlık Mahkemesini meşgul etmiştir. Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü 1990’lı yılların ilk yarısında 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına bağlı bir kamu iktisadi kuruluşu olan Petrol Ofisi A.Ş.’nin Bakanlar Kurulu kararıyla özelleştirilmesinden sonra bu kurum personeliyle ilgili uyuşmazlıkların adli yargı yerinde görülmesine; POAŞ’ta sözleşmeli olarak çalışan personelin emekli olması sonucu iş sonu (kıdem) tazminatı talebine ilişkin uyuşmazlığın adli yargı yerinde görülmesine; PTT’de sözleşmeli statüde çalışmakta iken sözleşmesi feshedilen davacının iş sonu tazminatı talebine ilişkin uyuşmazlığın adli yargı yerinde görülmesine; PETKİM’de kapsam dışı personel statüsünde çalışmakta iken iş akdi feshedilen işçinin, feshin iptaline ilişkin talebinin adli yargı yerinde görülmesine; BOTAŞ’ta kapsam dışı personel statüsünde çalışmakta iken iş akdi feshedilen işçinin, feshin iptaline ilişkin talebinin adli yargı yerinde görülmesine karar vermiş iken BOTAŞ’ta kapsam dışı personel statüsünde çalışmakta iken iş akdi feshedilen bir başka işçinin, feshin iptaline ilişkin talebinin idari yargı yerinde görülmesine karar vermiştir. Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün aynı statüdeki davacılar hakkında verdiği ve farklı yargı düzenlerini görevli gördüğü bu çelişkili kararlardan sonra konu Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulunun önüne gelmiş ve Genel Kurul, 22/1/1996 tarihli ve E.: 1995/1 ve K.: 1996/1 sayılı Kararında, “özelleştirme kapsamına alınan kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarının özel hukuk tüzel kişiliğine geçiş döneminde kamu kurumu olan vasıflarını tamamen yitirmemiş oldukları, bu kurumlarda çalışan sözleşmeli ve kapsam dışı personelin kamu personeli sayıldıkları, idare ile olan ilişkileri nedeniyle açılan davalarda, işlemin yasaya ve hukuka uygun olup olmadığının incelenmesinin idari yargı yerinin görevine girdiği bu nedenle ... özelleştirme kapsamında bulunmayan Kamu İktisadi Teşebbüslerinde kapsam dışı statüde çalışan personelin kurumları ile olan ilişkilerinden doğan anlaşmazlığın çözüm yerinin, idari yargı olduğuna ve konunun 2247 sayılı Yasa’nın 30. maddesi uyarınca bu doğrultuda ilke kararına bağlanmasına, ...” karar vererek bu çelişkileri kesin kararla sonlandırmıştır.

      Zaman içinde 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli 1 sayılı cetvelde yer almayan teşebbüs ve bağlı ortaklıkların pek çoğunun personelinin hukuki statüleri, sonradan yapılan düzenlemelerle netleştirilmiştir. Ancak ekli 1 sayılı cetvelde yer almayan, personeli hakkında sonradan düzenleme de yapılamayan ve Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulunun kararında da örnek olarak zikredilen BOTAŞ ve TPAO gibi kuruluşların personeline ilişkin uyuşmazlıklar, yukarıda belirtilen karara istinaden idari yargı denetiminde bulunmaktadır.

      Bu teşebbüs ve bağlı ortaklıkların özel hukuk tüzel kişisi niteliğinde olmaları, bunların personelinin de işçi statüsünde özel hukuk hükümlerine tabi olması gerektiği, bu sebeple bunların kendi personeliyle yaptıkları sözleşmenin de özel hukuk hükümlerine tabi olması gerektiği kabul edilmektedir. Kaldı ki ciddi bir rekabet ortamı içinde kârlılık ve verimlilik ilkeleri doğrultusunda faaliyet gösteren ve özel hukuka tabi bu teşebbüs ve bağlı ortaklıklar ile bunların personeli (işçiler) arasındaki uyuşmazlıkların idari yargı denetimine tabi olması idari yargı mekanizmasıyla da örtüşmemektedir. Zira idari yargıda davalı, kamu gücünü kullanan idaredir. Yargı denetimine tabi olan konu da idarenin işlem ve eylemleridir.

      Oysa bu teşebbüs ve bağlı ortaklıklarla ilgili davalarda idare mahkemeleri çoğunlukla kıdem ve ihbar tazminatı veya yıllık izin ücreti gibi iş mahkemelerinin görev ve ihtisas alanına giren konularda karar vermektedirler. Bu sebeple madde ile, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 1 inci ve geçici 9 uncu maddelerine tabi teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda toplu iş sözleşmesi kapsamı dışında çalışan personel ile bu teşebbüs ve bağlı ortaklıklar arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işlerin iş mahkemelerinde görülmesi esası kabul edilmektedir.

  7. 23 Şubat 2017

    • Değiştirildi Madde 21 geçmişi (ikinci fıkra) 6824 sayılı Kanun, md. 24
      Değişikliğin gerekçesi

      Düzenleme ile sendika ve konfederasyonların işbirliği protokolü çerçevesinde, kadın istihdamını destekleyici faaliyetler kapsamında kullanılması şartıyla Bakanlığa kaynak aktarımına imkan verilmektedir.

  8. 2 Ocak 2017

    • Eklendi Madde 7 geçmişi 680 sayılı KHK, md. 84 · 7072 sayılı Kanunla aynen kabul
    • Eklendi Madde 45 geçmişi 680 sayılı KHK, md. 85 · 7072 sayılı Kanunla aynen kabul

  9. 12 Temmuz 2013

  10. 25 Nisan 2013

    • Değiştirildi Madde 7 geçmişi (bent) 6462 sayılı Kanun, md. 1
      Eski ifade
      vücut sakatlığı ile özürlü olmamaları
      Yeni ifade
      bedensel engel ile engelli olmamaları

  11. 27 Aralık 2012

    • İptal edildi Madde 25 geçmişi (madde) Anayasa Mahkemesi kararı (E.2011/139 K.2012/205)

      11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK ile bu maddede yapılan düzenlemeler; 10/10/2013 tarihli ve 28791 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.

  12. 11 Ekim 2011

  13. 13 Şubat 2011

  14. 23 Temmuz 2010

  15. 25 Haziran 2010

  16. 28 Ocak 2010

    • İptal edildi Madde 56 geçmişi Anayasa Mahkemesi kararı (E.2008/19 K.2010/17)

      Bu maddenin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “(b) bendindeki halin gerçekleşmesi durumunda …” ibaresi, Anayasa Mahkemesinin 28/1/2010 tarihli ve E.: 2008/19, K.: 2010/17 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.

  17. 17 Nisan 2008

    • Yürürlükten kaldırıldı Madde 32 geçmişi (madde) 5754 sayılı Kanun, md. 64

      5510 sayılı Kanunun 17/4/2008 tarihli ve 5754 sayılı Kanunun 64 üncü maddesiyle değişik 106 ncı maddesiyle; bu maddede yer alan resmî ve özel sağlık kuruluşlarında ayakta ve yatarak tedavileri ile" ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.

      Değişikliğin gerekçesi

      5510 sayılı Kanunun diğer maddelerinde yapılan değişikliklere paralel olarak 106 ncı madde yeniden düzenlenmiştir.

  18. 4 Nisan 2007

  19. 21 Nisan 2005

  20. 20 Haziran 2001

    • Yürürlükten kaldırıldı Madde 34 geçmişi 4684 sayılı Kanun, md. 4
      Değişikliğin gerekçesi

      - Yeni ekonomik program kapsamında, Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi ve Tarım Kredi Kooperatiflerine görev vermek suretiyle, malî bünyelerini olumsuz yönde etkileyen görev zararlarının doğmasına neden olan kanunların yürürlükten kaldırılarak, bundan sonra adı geçen kurumlara görev zararı yaratacak uygulamaların sona erdirilmesi amaçlanmıştır. Öte yandan, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 34 üncü maddesinin (c) fıkrası yürürlükten kaldırılarak kamu iştiraki olan ancak, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tâbi olmayan kuruluşların yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ücretlerinin Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen miktarda aylık ücretlerden farklı olarak belirlenebilme serbestisi tanınmıştır.Böylece, Hazinece görevlendirilen kişilerin aynı kurullardaki diğer üyelerle eşit ücret almalarıyla eşit sorumluluğa sahip kişiler arasında uyum temin edilmiş olacaktır.

  21. 2 Aralık 1999

    • Değiştirildi Madde 11 geçmişi 4483 sayılı Kanun, md. 17
      Değişikliğin gerekçesi

      — 22.1.1990 tarih ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 11 inci maddesinin (d) bendi değiştirilerek, bu Kanun hükümlerinin teşebbüs genel müdürü ve yönetim kurulu üyelerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı yargılanmaları bakımından da uygulanması sağlanmıştır.

  22. 6 Temmuz 1995

  23. 13 Mart 1995

  24. 5 Şubat 1992

  25. 22 Eylül 1991

  26. 28 Ağustos 1991

  27. 4 Nisan 1991

  28. 15 Mart 1990