MADDE 12 – (1) (Değişik:RG-15/10/2021-31629)(2) Ayrı bir teknik ünite olarak bir motor sisteminin ya da motor ailesinin AB tip onayının, onaylı bir motor sistemine sahip bir aracın emisyonlara ilişkin AB tip onayının ya da bir aracın emisyonlara ilişkin AB tip onayının alınması için imalatçı, Ek I hükümleri uyarınca araçların veya motor sistemlerinin ya da motor ailelerinin deneylere tabi tutulduğunu ve 13 üncü ile 23 üncü maddede ve Ek III ila VIII’de, Ek X’da, Ek XIII’te ve Ek XIV’te belirtilen referans yakıtların özelliklerine uyulmasını da sağlar. İmalatçı, ayrıca Ek IX’da belirtilen referans yakıt özellikleri ile uyumu sağlar. Eş zamanlı iki yakıtlı motorlar ve araçlar söz konusu olduğunda, imalatçı ek olarak, Ek XVIII'de belirtilen şartlara da uymak zorundadır. Emisyonlar ile ilgili olarak onaylı bir motor sistemine sahip olan herhangi bir aracın AB tip onayı ya da emisyonlar ile ilgili olarak herhangi bir aracın AB tip onayı alması amacıyla imalatçı, aynı zamanda 2017/2400 sayılı AB Regülasyonunun Ek II’sinin 6 ncı maddesinde belirtilen gerekliliklerin ilgili araç grubu için sağlanmış olduğunu da kanıtlar. Ancak, belirtilen gereklilik imalatçının ilgili tipteki yeni araçları Türkiye’de tescil edilmeyeceğini, piyasaya sürülmeyeceğini ya da hizmete sokulmayacağını belirttiği durumda geçerli değildir.

(2) (Değişik:RG-15/10/2021-31629)(2) Emisyonlar ile ilgili olarak onaylı bir motor sistemine sahip herhangi bir aracın AB tip onayını ya da emisyonlar ile ilgili olarak herhangi bir aracın AB tip onayını alabilmek amacıyla imalatçı, Ek I’in 4 üncü maddesinde belirtilen montaj gerekliliklerine ve eş zamanlı iki yakıtlı araçlar söz konusu olduğu durumda Ek XVIII’in 6 ncı maddesinde belirtilen ilâve montaj gerekliliklerine uygunluğu sağlar.

(3) (Değişik:RG-15/10/2021-31629)(2) Bu Tebliğ kapsamında tip onayı verilmiş olan, referans kütlesi 2380 kg’dan fazla ancak 2610 kg’dan az olan herhangi bir aracın emisyonlarına ilişkin olarak AB tip onayının kapsam genişletmesi için imalatçı, Ek VIII’in 5 inci maddesinde belirtilen şartları karşılamak zorundadır.

(4) (Değişik:RG-14/8/2014-29088)Ek X’un 2.4.1 maddesinde ve Ek XIII’ün 2.1 maddesinde belirtilen alternatif onaya yönelik hükümler, ayrı bir teknik ünite olarak herhangi bir motor sisteminin veya motor ailesinin AT tip onayı için geçerli değildir. Bu hükümler eş zamanlı iki yakıtlı motorlar ve araçlar için de geçerli değildir.

(5) (Değişik:RG-14/8/2014-29088)Gaz ve partikül halindeki kirleticilerin emisyonunu etkileyen tüm motor sistemleri ve tasarım unsurları, normal kullanım esnasında motorun (AT) 595/2009 Yönetmeliğinin ve bu Tebliğin hükümlerine uygun olmasını sağlayacak şekilde tasarlanır, imal edilir, toplanır ve monte edilir. İmalatçı ayrıca, bu Tebliğin 23 üncü maddesinde ve Ek VI’sında belirtilen çevrim dışı şartlara da uygunluğunu sağlamak zorundadır. Eş zamanlı iki yakıtlı motorlar ve araçlar için Ek XVIII’in hükümleri de geçerlidir.

(6) (Değişik:RG-15/10/2021-31629)(2) Evrensel yakıt aralığı tip onayı, kısıtlı bir yakıt aralığı tip onayı ya da yakıta özel tip onayının alınması amacıyla ayrı bir teknik ünite olarak herhangi bir motor sisteminin ya da motor ailesinin AB tip onayının ya da bir aracın emisyonlarına ilişkin olarak AB tip onayının alınması için imalatçı, Ek I’in 1 inci maddesinde belirtilen şartlara uygunluğu sağlar.

(7) Benzin veya E85 ile çalışan motorlar söz konusu olduğunda AT tip onayının alınması için, imalatçı, Ek I’in madde 4.3’ünde belirtilen benzin ve E85’le çalışan araçların yakıt tanklarının ağzına ilişkin özel şartlara uygunluğunu sağlamak zorundadır.

(8) AT tip onayının alınması için, imalatçı, Ek X’un madde 2.1’inde belirtilen elektronik sistem güvenliğine ilişkin özel şartlara uygunluğunu sağlamak zorundadır.

(9) İmalatçı, egzoz borusu emisyonlarının etkin bir şekilde kısıtlanmasını sağlamak üzere bu Tebliğ uyarınca, aracın normal ömrü süresince ve normal kullanım koşulları kapsamında teknik önlemleri alır. Bu önlemler, emisyon kontrol sistemi dahilinde kullanılan boruların, mafsalların ve bağlantıların orijinal tasarım amacına uygun şekilde yapılmasının sağlanmasını içerir.

(10) İmalatçı, emisyon deney sonuçlarının bu Tebliğde belirtilen deney koşulları kapsamında yürürlükteki sınır değere uygun olmasını sağlar.

(11) İmalatçı, herhangi bir motor ailesinin veya motor iyileştirme sistemi ailesinin gaz halindeki ve partikül emisyonlarının, (AT) 595/2009 Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen normal faydalı ömrü süresi boyunca aynı Yönetmeliğin Ek I’inde belirtilen emisyon sınırlarına uygun olduğunu göstermede kullanılacak olan bozulma faktörlerini tespit eder. Herhangi bir motor sisteminin veya motor iyileştirme sistem ailesinin normal faydalı ömür süresi boyunca uygunluğunun gösterilmesi prosedürleri, bu Tebliğin Ek VII’sinde belirtilmektedir.

(12) Ek IV’te belirtilen deneye tabi pozitif ateşlemeli motorlar için, normal motor rölanti devrinde egzoz gazlarının izin verilen azami karbon monoksit muhtevası, araç imalatçısı tarafından beyan edilen miktardır. Ancak, azami karbon monoksit muhtevası hacimce % 0,3’ü aşmamalıdır. Yüksek rölanti devrinde, egzoz gazlarının hacim bazında karbon monoksit muhtevası, motor devri en az 2000 d-1 (d/d) ve Lambda değeri 1±0,03 iken veya imalatçının şartnamesindeki maddelere uygun olması durumunda % 0,2’yi aşmamalıdır.

(13) Kapalı karter halinde, imalatçılar Ek V’te belirtilen deney için motorun havalandırma sisteminin herhangi bir karter gazının atmosfere salınımına izin vermemesini sağlar. Açık tipte bir karter söz konusu ise, emisyonlar Ek V’te belirtilen hükümlere uyularak ölçülür ve egzoz emisyonlarına eklenir.

(14) İmalatçılar tip onayı başvurusunda bulunurken, NOx giderme sisteminin AB veya Türkiye sınırlarında devamlı olarak var olan tüm koşullar altında, özellikle de düşük ortam sıcaklıklarında emisyon kontrol fonksiyonunu muhafaza ettiğini gösteren bilgileri onay kuruluşuna sunar. Ayrıca imalatçılar, onay kuruluşuna, düşük ortam sıcaklıklarında işlev göstermesi dahil olmak üzere herhangi bir EGR sisteminin çalışma stratejisine ilişkin bilgi sağlar. Bu bilgi ayrıca, sistemi düşük ortam sıcaklıkları altında çalıştırmanın emisyonlar üzerindeki tüm etkilerine ilişkin bir açıklama da içerir.