(1) Maddenin üçüncü fıkrasında, “Bu maddeye göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisinin süresinde ve tam ödenmesi koşuluyla, kalan taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu madde hükümlerinden yararlanılır. İlk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde bu madde hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilir. Bu takdirde süresinde ödenmeyen tutarlar, ikinci fıkrada belirtilen vade tarihinden itibaren gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir. Bu madde uyarınca vadesinde ödenmesi öngörülen taksit tutarının %10’unu aşmamak şartıyla 5 Türk Lirasına (bu tutar dâhil) kadar yapılmış eksik ödemeler için bu madde hükmü ihlal edilmiş sayılmaz.” hükmü yer almaktadır.
Bu hükme göre, ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisi süresinde ödenmek şartıyla, kalan taksitlerden; bir takvim yılında en fazla iki taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, madde hükümleri ihlal edilmiş sayılmayacak ve ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla madde hükümlerinden yararlanılacaktır.
Örnek 2: Van Vergi Dairesi Müdürlüğü mükellefi Bay (B) mücbir sebep hâli nedeniyle vermediği tüm beyanname ve bildirimlerini bağlı olduğu vergi dairesine vermiş, tahakkuk eden vergiler ilgili vergi dairesince ilk taksiti 2018 yılının Ocak ayından başlamak üzere ikişer aylık dönemler hâlinde otuz eşit taksite bölünmüştür. Bay (B) 2018/Ocak, 2018/Mart, 2018/Mayıs ve 2018/Temmuz taksitlerini süresinde ödemekle birlikte 2018/Eylül ve 2018/Kasım taksitlerini ödememiştir.
Bu durumda Bay (B) 2018/Eylül ve 2018/Kasım taksit tutarlarını, otuzuncu taksiti izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödemesi durumunda bu madde hükümlerinden yararlanacaktır.
(2) Madde kapsamında ödenmesi gereken taksitlerden;
- İlk ikisinin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi,
- Bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi,
- Süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitlerin geç ödeme zammıyla birlikte son taksiti izleyen ayın sonuna kadar da ödenmemesi,
hallerinde madde hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilecektir.
Bu takdirde süresinde ödenmeyen tutarlar, maddenin ikinci fıkrasında belirtilen vade tarihi olan 31/8/2017 tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir.
Örnek 3: Erciş Vergi Dairesi Müdürlüğü mükellefi Bayan (C) mücbir sebep hâli nedeniyle vermediği tüm beyanname ve bildirimlerini bağlı olduğu vergi dairesine vermiş, tahakkuk eden vergiler ilgili vergi dairesince ilk taksiti 2018 yılının Ocak ayından başlamak üzere ikişer aylık dönemler hâlinde otuz eşit taksite bölünmüştür. Bayan (C) 2018 yılındaki tüm taksitlerini süresinde ödemekle birlikte 2019/Mayıs, 2019/Temmuz ve 2019/Eylül taksitlerini ödememiştir.
Bu durumda, Bayan (C)’nin bir takvim yılında ikiden fazla taksiti süresinde ödememesi nedeniyle maddeden yararlanma hakkı sona erecek, ancak daha önce ödediği taksitler için madde hükümlerinden yararlanacaktır. Bu takdirde, 2019/Mayıs taksiti dâhil olmak üzere sonraki taksitler, vadeleri 31/8/2017 tarihi esas almak suretiyle hesaplanacak gecikme zammı ile birlikte 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip edilecektir.
(3) Madde kapsamında ödenmesi gereken taksitlerden ilk ikisinin süresinde ve tam olarak ödenmesi maddeden yararlanma hakkının devamı için zorunlu olduğundan, mükelleflerin Ocak/2018 ve Mart/2018 taksitlerini süresinde ve tam olarak ödemeleri gerekmektedir.
(4) Maddenin üçüncü fıkrasında, taksitler için yapılan ödemelerde her bir taksite yönelik 5 Türk Lirasına kadar eksik ödemeler ihlal sebebi olarak sayılmamıştır. Ayrıca, taksit tutarının %10’u, 5 Türk Lirasının altında ise yüzde %10 tutarına isabet eden tutar kadar eksik ödeme de ihlal sebebi sayılmayacaktır. Bu tutarları aşan eksik ödemelerin ihlal sebebi olarak değerlendirileceği tabiidir.
Örnek 4: Adilcevaz Malmüdürlüğü mükellefi olan Bay (D)’nin Mayıs/2018 dönemine ilişkin madde kapsamındaki taksit tutarı 2.000,00 TL olmasına rağmen bu döneme ilişkin 1.995,00 TL ödeme yapılmıştır. Eksik ödenen tutar 5,00 TL’yi aşmadığından madde hükümleri ihlal edilmiş sayılmayacaktır. Diğer taraftan, taksit tutarının %10’u olan (2.000,00 x %10=) 200,00 TL ise 5,00 TL’den fazla olduğundan tutarın oranla mukayese edilmesine gerek olmadığı tabiidir.