(1) Hayvan genetik kaynaklarının yerinde korunmasına ilişkin desteklemeler aşağıdaki esaslara göre yapılır:
a) Hayvansal üretimle iştigal eden, işletmesi ve hayvanları Bakanlık kayıt sistemine kayıtlı yetiştiricilere sözleşmede taahhüt ettikleri destekleme şartlarını yerine getirmeleri halinde ödeme yapılır. Yerinde koruma desteklemesinden yararlanacak yetiştirici, koruma yerinde ikamet eder ve destek aldığı türün farklı ırklarına ait erkek materyal bulunduramaz ve herhangi bir melezleme yapamaz (İpekböceği hariç). Hayvancılıkla uğraşan yetiştiriciler arasından, çocuklarından en az birisi yanında olan, yetiştiricilik dışında bir işle uğraşmayan, tarımsal eğitim görmüş, büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliğini bir arada yapmayanlar tercih edilir.
b) Koruma desteklemesinden yararlanma başvurusu; desteklemeden ilk defa yararlanmak isteyen yetiştiriciler ile daha önceki yıllarda koruma programında olup sözleşme imzalamış olan yetiştiriciler, sözleşme bitiş tarihi dikkate alınmaksızın bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren 60 gün içinde il/ilçe müdürlüklerine Ek-5’te yer alan dilekçe ve ikamet belgesi ile başvuru yapar. İl müdürlüğü başvuru yapan yetiştiricilere ilişkin talepleri ırklara ve türlere göre birleştirilerek TAGEM’e gönderir. Destekleme kapsamına alınacak yetiştiricilerin seçimini seçim komisyonu yapar. Projeye seçilen yetiştiriciler, proje gerekliliklerini yerine getireceğine dair içeriği ve süresi TAGEM’ce belirlenen sözleşmeyi imzalar.
c) Koruma kapsamında aşağıdaki tabloda belirtilen illerde, karşılarında gösterilen ırk ve sayıda hayvan için destekleme ödemesi yapılır.
Irk
İl
Toplam Desteklenecek
Hayvan Sayısı
(Baş/Arılı Kovan/Yaş Koza)
Boz Sığır Irkı
Edirne, Bursa, Balıkesir, Çanakkale, Kocaeli
2.500
Boz Sığır Irkı
(Pedigrili Koruma Desteği)
Edirne, Bursa, Balıkesir, Çanakkale, Kocaeli
500
Yerli Kara Sığırı
Ankara, Antalya, Çankırı, Konya, Karaman
3.000
Yerli Kara Sığırı
(Pedigrili Koruma Desteği)
Ankara, Çankırı, Konya, Karaman
500
Yerli Güney Sarısı Sığırı
Adana, Hatay, Diyarbakır, Kahramanmaraş,Şanlıurfa, Mersin, Osmaniye
3.000
Doğu Anadolu Kırmızısı Sığırı
Erzurum, Kars, Artvin
1.000
Kilis Sığırı (Güney Anadolu Kırmızısı)
Hatay, Şanlıurfa, Mersin, Gaziantep, Batman, Diyarbakır
3.000
Zavot Sığırı
Ardahan, Kars
1.000
Sakız Koyunu
İzmir
1.000
Kıvırcık Koyunu
Kırklareli
1.000
Gökçeada Koyunu
Çanakkale
1.500
Karagül Koyunu
Tokat
1.000
Çine Çaparı Koyunu
Aydın
500
Hemşin Koyunu
Artvin, Erzurum
1.000
Norduz Koyunu
Van
1.000
Dağlıç Koyunu
Afyonkarahisar, Konya
1.500
Tuj Koyunu
Ardahan, Kars
200
Karakaçan Koyunu
Balıkesir
200
Artlı Koyunu
Trabzon
1.500
Çepni Koyunu
Trabzon
500
Of Koyunu
Trabzon, Rize
1.000
Kilis Keçisi
Kilis, Hatay
1.000
Honamlı Keçisi
Antalya, Isparta
1.000
Abaza Keçisi
Artvin
500
Kaçkar Keçisi
Artvin
500
Osmanlı Keçisi
Ardahan
500
Ankara (Tiftik) Keçisi
Siirt, Kırıkkale, Bolu
2.000
Halep Keçisi
Gaziantep, Hatay, Adana
1.500
Norduz Keçisi
Van
500
İspir Keçisi
Rize, Erzurum
500
Mahalli Keçisi
Diyarbakır
1.000
Kafkas Arısı
Ardahan, Artvin
12.000
İpekböceği (Bursa beyazı)
Bursa, Bolu, Eskişehir
150 (kg)
İpekböceği (Bursa beyazı alaca)
Bursa, Bolu, Eskişehir
150 (kg)
ç) Yerinde koruma esasları şunlardır:
1) Doğal yetiştirme ortamında koruma; (c) bendinde belirlenen illerde seçim komisyonunca uygun görülen ve son bir yılda ihbarı mecburi hayvan hastalıkları çıkmamış işletmeler tercih edilir. Ana yollardan ve yerleşim yerlerinden (il/ilçe merkezlerinden) uzak olan, koruma altına alınan ırk dışında ırklar ve melezleri bulunmayan işletmelerin aynı yerleşim yerinde olması tercih sebebidir.
2) Pedigrili koruma desteği; Yerli Kara ve Boz Irk sığırlar, ırk özelliklerinin bozulmaması ve sözleşme şartlarının sağlanması halinde, entansif işletmelerde, aşım/tohumlama kaydı, yıl içinde doğum olması halinde yavrunun ana-baba bilgileri, doğum ağırlığı ve sütten kesim ağırlıkları kayıt altına alınması halinde Yerli Kara ve Boz Irk anaç sığırlar için ödenir. Bu işletmelerde korumaya alınan hayvan sayısı toplam kapasitenin %20’sini geçemez ve bir işletmede korumadaki hayvan sayısı 10 başın altında olamaz.
3) Koruma desteklemesinden yararlanan yetiştirici, proje lideri ile iş birliği halinde Bakanlık tarafından istenen kayıtları tutar, ölüm ve zorunlu kesime ait belgeleri muhafaza eder. Doğan yavrulardan proje liderinin onayladığı ırk özelliklerine sahip ve sağlıklı olanlar sürü yenilemesinde kullanılır. Korumaya alınan sürüde damızlıkta kullanılacak asgari erkek/dişi hayvan sayısı sözleşmede belirtilir. Bu sürü birden fazla yetiştiricinin iştiraki ile de oluşturulabilir. En az yetiştirici ile bu hayvan sayısının temin edilebileceği işletmelere öncelik verilir. Kafkas arı ırkı için sadece önceden belirlenmiş izole bölgelerde yetiştiricilik yapanlardan en az 20 ve üzeri koloniye sahip yetiştiriciler projeye müracaat edebilir. Bal arılarında %10’a kadar kışlatma zararı normal kabul edilerek, tebliğin yayımı tarihinin kış ayları olduğu yıllarda bu orana kadar olan azalmalar proje liderince tutanak altına alınarak yerinde tespit edilen arılı kovan sayısı kadar destekleme ödemesi yapılır, ancak takip eden yılda kovan sayısı sözleşmede belirtilen sayıya tamamlanır.
4) Koruma sürülerinde devir; sözleşme süresince yetiştirici proje liderinin uygun görmesi ve TAGEM’in onayı ile mevcut koruma sürüsünün tamamını, projede yer alan veya projeye devam etmeyi taahhüt eden başka bir yetiştiriciye devredebilir. Hayvanlarının tamamını ya da bir kısmını devretmek isteyen yetiştirici, dilekçe ile bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne müracaat eder. İlgili il müdürlüğü, uygun görüş için dilekçeyi resmî yazı ile TAGEM’e bildirir. TAGEM, devrin uygunluğuna ilişkin görüşüne başvurmak üzere ilgili proje liderine resmî yazı ile görüş sorar. Proje liderince uygun görülmesi halinde, devreden yetiştiricinin sözleşmesi fesih edilerek, devralan yetiştirici ile devir aldığı yetiştiricinin sözleşmesindeki proje süresinden kalan süre kadar sözleşme imzalanır ve TAGEM’e bildirilir. Devralan yetiştiriciden, sözleşmede belirtilen proje sorumluluklarını yerine getirmemesi halinde, devreden yetiştiricinin/yetiştiricilerin sözleşme başlangıcından o güne kadar proje gereği ödenmiş tüm destekleme ödemeleri yasal faizi ile birlikte geri alınır.
5) Koruma sürüsünde, proje liderinin önerisi doğrultusunda akrabalı yetiştirmeye yol açmayacak yetiştirme modeli uygulanır ve her hayvan/kovan numaralandırılarak kayıt altına alınır.
6) Yetiştirici, dişi ve erkek hayvan ile kovan sayısını sözleşmede belirtilenin altına düşüremez, sözleşmede belirtilen mücbir sebeplerden dolayı eksilen miktar proje liderinin önerisi doğrultusunda tamamlanır. Koruma altına alınan hayvanların bakım, besleme ve sağlık giderleri yetiştiriciye aittir. İl/ilçe müdürlüklerince proje kapsamındaki hayvanlara kimliklendirme ve koruyucu sağlık hizmetlerinde öncelik verilir.
d) Sözleşme, hak ediş ve ödemelere ilişkin olarak bu bentte yer alan hükümler uygulanır. Enstitü Müdürlüğü ile yetiştirici arasında TAGEM tarafından hazırlanan sözleşme imzalanır. İpekböceği koruma projesi uygulanan illerde yetiştirici sözleşmesi yetiştiricinin ikamet ettiği il müdürlüğü ile yetiştirici arasında imzalanır. Sözleşme şartlarını yerine getirmeyen yetiştiriciye ödeme yapılmaz. Desteklenecek hayvan/arılı kovan/yaş koza miktarı, yetiştirici ile yapılan sözleşmede belirtilen hayvan sayısını/yaş koza miktarını geçemez. Sözleşme süresi sona ermeden; sözleşmede belirtilen mücbir sebepler hariç, her ne sebeple olursa olsun projeden ayrılan yetiştiriciden, sözleşme süresince ödenen destek, yasal faizi ile geri alınır. Mücbir sebepten dolayı azalma durumunda ceza uygulanmaz. Bu durumda mevcut hayvan/arılı kovan sayısı kadar icmal hazırlanır. Takip eden dönemlerde sözleşmede belirtilen hayvan sayısına tamamlanır. Koruma altına alınmış yerli sığır işletmeleri, halk elinde yerli sığır ıslahı projesine geçmek istemeleri halinde öncelik tanınır, koruma sözleşmesi sona erer ve herhangi bir cezai işlem uygulanmaz. Proje lideri, Ek-6’da yer alan desteklemeye esas müracaat formunu düzenleyerek Enstitü Müdürlüğü aracılığıyla il müdürlüğüne gönderir. İl müdürlüğü tarafından işletmeler ve hayvanlara ait bilgiler yerinde ve Bakanlık kayıt sisteminde ulusal küpe/kovan numarası bazında kontrol edilerek hazırlanan Ek-7’de yer alan il icmalini, yazılı olarak ve elektronik ortamda TAGEM’e gönderilir.
e) İpekböceği koruma desteği; Bakanlık kayıt sistemlerine kayıtlı üretim yapan ve ipekböceği larvalarının üreticiye tesliminden önce (Nisan ayı içerisinde) müracaat eden ve müracaatları kabul edilen, TAGEM tarafından hazırlanan sözleşme şartlarını yerine getiren yetiştiricilere yaş koza kilogram başına ödeme yapılır. Yetiştiriciler bahsi geçen dönemde ilgili il/ilçe müdürlüğüne başvuru yapar, il/ilçe müdürlüğü gelen başvuruları değerlendirilmesi için TAGEM’e gönderir ve akabinde TAGEM’ce uygun görülen başvurular tespit yapılabilmesi için proje liderine gönderilir, uygun görülen yetiştiricilerle TAGEM tarafından hazırlanan sözleşme imzalanır. İpekböceğinden fizyolojik olarak yaş koza elde edildiği aylarda, proje lideri ve projenin yürütüldüğü ilin il tarım ve orman müdürlüğünce görevlendirilen bir temsilci ile proje kapsamındaki yetiştiricilerin elde ettikleri yaş kozalar tartılarak tutanak altına alınır ve bu Tebliğin yayımı tarihini takiben proje liderince, Ek-6’da yer alan desteklemeye esas müracaat formuna işlenerek ilgili il müdürlüğüne gönderilir. İl müdürlüğü tarafından Bakanlık kayıt sistemi ve tutanak bazında kontrol edilerek hazırlanan Ek-7’de yer alan il icmali, yazılı olarak ve elektronik ortamda TAGEM’e gönderilir.
(2) Hayvan genetik kaynaklarının yerinde geliştirilmesine (Halk Elinde Küçükbaş, Yerli Sığır ve Anadolu Mandası Islahı Projesi) ilişkin desteklemeler aşağıdaki esaslara göre yapılır:
a) Yeni başlatılacak alt projeler ile önceki yıllarda başlatılan ve devam edecek alt projeler aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.
Irk ve Proje Sayısı
İl ve Proje Sayısı
Hayvan sayısı (baş)
Akkaraman Koyunu (39)
Aksaray (3), Ankara (1), Bingöl (2),
Çankırı (2), Çorum (3), Kahramanmaraş (2), Kayseri (3), Karaman (2), Kırşehir (2), Konya (5), Malatya (3), Niğde (6), Osmaniye (1), Tokat (2), Yozgat (2)
245.700
Şavak Akkaraman Koyunu (16)
Elazığ (6), Erzincan (6), Tunceli (4)
100.800
Ankara (Tiftik) Keçisi (6)
Ankara (5), Siirt (1)
37.800
Dağlıç Koyunu (1)
Afyonkarahisar (1)
6.300
Eşme Koyunu (1)
Uşak (1)
6.300
Güney Karaman Koyunu (4) (Karakoyun)
Mersin (4)
25.200
Hamdani Koyunu (1)
Siirt (1)
6.300
Hemşin Koyunu (6)
Ardahan (1), Artvin (5)
37.800
Honamlı Keçisi (4)
Antalya (2), Burdur (2)
25.200
İvesi Koyunu ( 18)
Adana (1), Denizli (1), Gaziantep (4), Kahramanmaraş (1), Kilis (1), Mersin (4), Osmaniye (2), Şanlıurfa (4)
113.400
Kangal Akkaraman Koyunu (9)
Sivas (9)
56.700
Karacabey Merinosu Koyunu (6)
Balıkesir (3), Edirne (1), Çanakkale (1), Manisa (1)
37.800
Karayaka Koyunu (11)
Amasya (2), Giresun (1), Ordu (3), Sinop (1), Tokat (2), Trabzon (2)
69.300
Karakaş Koyunu (4)
Diyarbakır (4)
25.200
Karya Koyunu (3)
Aydın (1), Denizli (2)
18.900
Kıl Keçisi (28)
Adana (4), Amasya (1), Antalya(1), Aydın (1), Bingöl (1), Burdur (1), Çanakkale (1), Çorum (1), Denizli(1), Edirne (1), Isparta (2), İzmir (1), Kahramanmaraş (2), Karaman (1), Mersin (3), Muğla (1), Niğde (1), Osmaniye (2), Tokat (1), Şırnak (1)
176.400
Kıvırcık Koyunu (8)
Aydın (1), Balıkesir (1), İzmir (1), Kırklareli (2),
Manisa (2), Yalova (1)
50.400
Kilis Keçisi (4)
Gaziantep (2), Kilis (2)
25.200
Koçeri Koyunu (4)
Batman (4),
25.200
Maltız Keçisi (1)
Kırklareli (1)
6.300
Mahalli Keçisi (1)
Diyarbakır (1)
6.300
Morkaraman Koyunu (18)
Ağrı (4), Bingöl (7), Erzurum (4),
Elazığ (2), Muş (1)
113.400
Orta Anadolu Merinosu Koyunu (7)
Ankara (2), Eskişehir (2), Karaman (2),
Konya (1)
44.100
Ramlıç Koyunu (4)
Afyonkarahisar (2), Eskişehir (2)
25.200
Pırlak Koyunu (5)
Afyonkarahisar (2), Antalya (1), Kütahya (2)
31.500
Pırıt Koyunu (2)
Isparta (2)
12.600
Sakız Koyunu (2)
Çanakkale (1), İzmir (1)
12.600
Şam Keçisi (1)
Hatay (1)
6.300
Tahirova Koyunu (1)
Çanakkale (1)
6.300
Türk Saanen Keçisi (2)
Çanakkale (2)
12.600
Zom Koyunu (6)
Diyarbakır (4), Şanlıurfa (2)
37.800
TOPLAM (31 Irk / 223 Alt Proje)
56 İl
1.404.900
Anadolu Mandası (19)
Afyonkarahisar, Amasya, Balıkesir, Bartın, Bitlis, Çorum, Diyarbakır, Düzce, Giresun, İstanbul, Kayseri, Kocaeli, Kütahya, Muş, Samsun, Sivas, Tokat, Yozgat, Zonguldak
34.000
Boz Irk
Balıkesir
2000
Yerli Kara
Ankara
2000
b) Yeni başlatılacak alt projeler için; başvuru yeri, şekli, zamanı, değerlendirilmesi ve sözleşmeye ilişkin hususlar şunlardır:
1) Projeye girmek isteyen yetiştiriciler il/ilçe müdürlüklerine başvurur. İl/ilçe müdürlükleri, müracaat edenler arasından proje lideri tarafından seçilen hayvanların ırk, cinsiyet, tür, işletme ve sahiplik bilgisi açısından Bakanlık kayıtları ile uyumluluğunu kontrol eder. Gerekiyorsa bilgileri günceller. Bu hayvanlara ait seçim tutanağı, proje lideri ve il müdürlüğünce imzalanarak onaylanmak üzere TAGEM’e gönderilir. Tutanağın TAGEM tarafından onaylanmasından sonra proje uygulama esasları yönergesi ekinde yer alan sözleşme imzalanır.
2) Projeye ilk kez dâhil olacak her bir yetiştiricinin sürüsünde en az bulunması gereken bir yaş ve üzeri anaç koyun/keçi sayısı; Maltız, Türk Saaneni keçileri ile Tahirova ve Sakız koyunu için 40 baş, diğer ırklar için ise 100 baştır. Projenin ilk kez başlatılacağı illerdeki Manda işletmesinde bulunması gereken anaç manda sayısı en az 3 baştır. Manda ve yerli sığırlar en az 18 aylık yaşta olmalıdır.
3) Halk Elinde Küçükbaş Hayvan Islahı Ülkesel Projesinde her alt proje; 6000 baş anaç, 300 baş erkek hayvandan oluşur ve kontrollü çiftleştirilen yeterli miktarda elit anaç koyun/keçi bulundurulur. Yeni başlayacak ve proje için yeterli hayvan materyali temininin güç olduğu ırklara ait alt projelerde 5000 baş anaç, 250 baş erkek hayvan materyalini tamamlamak koşuluyla proje başlatılabilir ve proje sürecinde hayvan sayısı 6000 baş anaç, 300 baş erkek hayvana tamamlanır. Projedeki hayvan sayısının mümkün olduğunca az sayıda işletmeden tamamlanması ve seçilen işletmelerde uygun olan hayvanların tamamının projeye dâhil edilmesi esastır.
4) Manda ve yerli sığırlarda her alt proje, boğa dâhil en az 800 baş hayvandan oluşur. Devam eden projelerde bu sayı aranmaz. Ancak projedeki eksilen hayvanlar, öncelikle proje kapsamında doğan yavrular ile tamamlanır.
5) İl/ilçe müdürlüklerince proje kapsamındaki hayvanlara koruyucu sağlık hizmetleri ve ulusal küpeleme işlemlerinde öncelik verilir.
c) Destekleme ödemelerine ilişkin hususlar şunlardır:
1) Halk Elinde Hayvan Islahı Ülkesel Projesine dâhil olan ve proje yükümlülüklerini yerine getiren yetiştiricilerin hayvanları için destekleme ödemesi yapılır. Bu hayvanlardan proje gereği alınan verilerin, TAGEM tarafından belirlenen format ve süre içerisinde gönderilmesi zorunludur. Küçükbaş hayvanlardan proje gereği alınan verilerin “Ulusal Küçükbaş Hayvan Islahı Bilgi Sistemi (UKIBS)”ne kaydedilmesi zorunludur.
2) Proje Yürütme Kurulunda değerlendirilen alt projelere ait destek müracaatları kurulca belirlenen tarihe kadar proje lideri, desteklemeye esas müracaat formunu (Ek-8, Ek-10, Ek-12, Ek-16) düzenleyerek il müdürlüğüne teslim eder.
3) İl/ilçe müdürlükleri, proje liderinin müracaatı tarihinden itibaren en geç 60 takvim günü içerisinde işletmeler ve hayvanlara ait bilgileri yerinde ve Bakanlık kayıt sisteminde ulusal küpe bazında kontrol eder. Proje liderince damızlıklar seçildikten sonra il içi ve il dışı hayvan hareketlerine uygun, belgeli olarak işletmeden çıkan hayvanlar için bu belgelerin ibrazı halinde yerinde kontrol sayılır ve bu hayvanlar da desteklemeye dâhil edilir. Hazırlanan proje destekleme il icmali (Ek-9, Ek-11, Ek-13, Ek-17), elektronik ortamda ve yazılı olarak TAGEM’e gönderilir.
ç) Islah programındaki; koyun/keçiler ve yavrularına halk elinde ıslah desteğine ilişkin hususlar şunlardır:
1) Yavrularda; 2022 yılı içerisinde doğan, doğum ağırlığı dışında en az bir tartım verisi alınan kuzu/oğlak başına yılı içinde ödenir. Doğum kayıtları taban sürülerde; ana-yavru (doğan yavrunun doğum tarihi, cinsiyeti, ana-yavru kulak numaraları), elit sürülerde; ana-baba-yavru (doğan yavrunun doğum tarihi, cinsiyeti, ana-baba-yavru kulak numaraları) şeklinde olur.
2) Irklara ve bölgelere göre 2022 yılında doğan ve proje gereği alınması gereken verileri 2023 yılına sarkan veya mevzuattan kaynaklanan sebeplerle ödemeleri 2023 yılına sarkan hayvanlar için desteklemeye esas müracaat formunun 28/4/2023 tarihi mesai bitimine kadar il müdürlüğüne teslim edilmesi halinde 2022 yılı bütçesinden ödeme yapılır. İl/ilçe müdürlükleri bu müracaatları da değerlendirerek en geç 60 takvim günü içerisinde il müdürlüğü tarafından il icmali TAGEM’e gönderilir.
3) Koyun/keçilere; devam eden projelerde, 2022 yılı içerisinde doğum kaydı olan anaç koyun/keçiler, 2022 yılında yeni başlayacak projelerde ise proje materyali olarak seçilen anaç koyun keçiler için ödeme yapılır.
d) Damızlık erkek materyal (koç/teke) desteği: Proje lideri koç/teke katımından önce damızlıkta kullanılacak tüm koç/teke listesini işletme esaslı olarak il/ilçe müdürlüğüne bildirir. Proje kapsamındaki işletmelerde, projede olsun veya olmasın tüm anaç materyal için projeden elde edilen koç/tekeler dışında erkek materyal kullanılamaz. Belirlenen erkek materyal dışında koç/teke kullanılması durumunda o yıl için proje kapsamındaki hiçbir destek ödenmez. Desteğe ilişkin diğer hususlar şunlardır:
1) Her yirmi anaç materyale bir damızlık erkek materyal oranından fazla olmamak üzere halen kullanılan koç/tekelere ödenir.
2) İşletmede projeye kayıtlı olmayan dişi materyal için projeden seçilen ve yirmi anaç materyale bir damızlık erkek materyal oranını geçmemek üzere kullanılan damızlık koç/tekelere ödenir.
3) Proje lideri tarafından bir sonraki dönemde kullanılmak üzere seçilen damızlık adayı erkek materyale, projede kayıtlı koç/tekelerin sayısı kadarına ödenir.
4) Elit ve/veya beş yıllık dönemini tamamlayan taban sürülerden işletme ihtiyacı ayrıldıktan sonra kalan hayvanların her işletme için %10 oranını geçmemek üzere damızlık adayı olarak seçilen erkek materyalden, aynı ırka ait alt projelerin yürütüldüğü işletmelere ve Bakanlık izni ile kurulan koç/teke istasyon/merkezlerine, il içi ve/veya il dışı satışı yapılan hayvanlar için satışı yapan yetiştiriciye ödenir. Satışın belgelendirilmesine ilişkin hükümler TAGEM tarafından talimatla belirlenir. Bu kapsamda il müdürlüklerine müracaatı yapılan hayvanlar için ödeme yapılır.
5) Hayvan sayısı oranlarındaki küsuratlar en yakın rakama tamamlanır.
6) Damızlık erkek materyal (koç/teke) desteği, koyun/keçi ve yavru il icmali ile birlikte hazırlanır.
e) Manda ve yerli sığır desteği; bu desteğe ilişkin hususlar şunlardır:
1) Manda ve desteği: Proje gerekliliklerini yerine getirmek koşuluyla, damızlık boğa, 2022 yılı içinde doğuran ve doğurmayan anaç manda ile 2022 yılı içerisinde bir yaşını dolduran (en az doğum, altı ay ve bir yaş canlı ağırlık verileri alınarak, damızlığa ayrılan) manda düvesi/tosunu için ödenir. Projelere yeni manda işletmesi alınması halinde 2022 yılı içinde Bakanlık kayıt sistemindeki (TÜRKVET) yavru kaydına göre doğuran/doğurmayan anaç manda üzerinden destek alır. Ancak 2022 yılı destekleme ödemesi doğurmayan anaç manda üzerinden yapılan ve ödeme icmali düzenlendikten sonra 2022 yılında doğuran mandalar ile bir yaşını doldurmuş manda düve/tosun için fark ödemesi yapılır. Fark ödemesi için Ek-14’te yer alan desteklemeye esas müracaat formu, 6/2/2023 tarihine kadar proje lideri tarafından il müdürlüğüne teslim edilir. İl müdürlükleri tarafından müracaatlar değerlendirerek en geç 30 gün içerisinde Ek-15’te yer alan il icmalini düzenler ve TAGEM’e gönderir. Gerçek ve tüzel kişiliğe ait işletmelerde en fazla 500 baş mandaya kadar destekleme ödemesi yapılır. Yeni başlayan alt projelerdeki anaç mandalar; il tarım ve orman müdürlüğü ile Yetiştirici Birliği arasında hizmet sözleşmesinin imzalanmasından sonra 2022 yılı içinde Bakanlık kayıt sistemindeki (TÜRKVET) yavru kaydına göre doğuran/doğurmayan anaç manda üzerinden destek alır.
2) Yerli sığır desteği: Proje gerekliliklerini yerine getirmek koşuluyla Bozırk ve Yerli Kara ırkı hayvanlara ödenir. Yeni başlayan alt projelerde; il tarım ve orman müdürlüğü ile Yetiştirici Birliği arasında hizmet sözleşmesinin imzalanmasından sonra 2022 yılı içinde Bakanlık kayıt sistemindeki (TÜRKVET) kaydına göre destek alır.
3) Koruma altına alınmış yerli sığır işletmeleri, halk elinde yerli sığır ıslahı projesine geçmek istemeleri halinde öncelik tanınır ve herhangi bir cezai işlem uygulanmaz.