İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ

3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde, yerli üretici Balkan Motor Sanayi ve Ticaret A.Ş., Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli “gücü 37,5 W’ı geçen üniversal alternatif akım/doğru akım (ac/dc) motorları”ın Türkiye’ye dampingli fiyatlarla ithal edildiği ve bu durumun yerli üretime zarar verdiği iddiasıyla, bu ülke menşeli söz konusu maddenin ithalatına karşı önlem alınması istemiyle başvuruda bulunmuştur.

Başvuru konusu madde üniversal tip kolektörlü elektrik motorlarıdır (monofaze alternatif akım kollektörlü seri motor). Bu tip motorlar yüksek hızlı motorlar olup, motora uygulanan yük ve besleme gerilimine bağlı olarak hızı değişmekte, kullanıldığı yerde hareketin kaynağı olmakta ve elektriksel temel yapıyı oluşturmaktadır. Söz konusu motorlar mutfak robotu, blender (yoğurucu, parçalayıcı) gibi parçalayıcılı mutfak ürünlerinde tahrik elemanı olarak kullanılmaktadır.

Söz konusu madde, 8501.20.90.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonlu (GTİP) “Diğerleri-Gücü 37,5 W’ı geçen üniversal alternatif akım/doğru akım (ac/dc) motorları” altında sınıflandırılmaktadır. Bu aşamada belirtilen GTİP bağlayıcı olmayıp buna ilişkin tespitler soruşturma aşamasında yapılacaktır.

Şikayetçi firma bilinen tek üretici konumundadır. Bu nedenle Yöntmelik’in 20 nci maddesi çerçevesinde şikayetçi firmanın yerli üretim dalını temsil yeteneğini haiz olduğu anlaşılmıştır.

ÇHC’nin piyasa ekonomisi uygulamayan bir ülke olarak değerlendirilmesi nedeniyle, normal değer tespitinde şikayet konusu ürüne ilişkin Fransa’dan alınan ihraç fiyatı teklifi kullanılmıştır. İhraç fiyatı olarak ise ÇHC’den alınan ihraç fiyatı teklifi kullanılmıştır. Gerek normal değerin, gerekse ihraç fiyatının hesaplanmasında kullanılan değerlerin her ikisinin de FOB aşamada olması sebebiyle, damping marjı hesaplanırken ihraç fiyatı ile normal değerin aynı ticari aşamada karşılaştırılması koşulu gerçekleştirilmiş olup, bu karşılaştırma sonucunda önemli oranda damping miktarı tespit edilmiştir.

2002 ile 2004 yılları arasında ÇHC’den gerçekleştirilen ithalatın miktarı %484 artış göstermiş olup 2005 yılı ilk 5 ayda gerçekleşen ithalat miktarı, 2002 yılında gerçekleşen ithalatın yaklaşık üç katıdır. İthalat miktarındaki bu artışa paralel olarak, ÇHC’nin genel ithalat içindeki payı ise 2002 yılında %17,8 iken, 2004 yılında %57,2’ye yükselmiş, 2005 yılı ilk 5 ayda ise %65,9’a çıkmıştır. ÇHC menşeli ithalat 2002 yılından itibaren hem mutlak hem de nispi olarak artış gösterirken, üçüncü ülkelerden gerçekleşen ithalatın payı ciddi oranda azalmıştır.

Yerli üretimin pazar payı 2002 yılından itibaren düşerken, ÇHC’nin yurtiçi pazardan aldığı pay giderek artmıştır.

Ayrıca, söz konusu ülkeden yapılan ithalat fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarının önemli ölçüde altında kaldığı ve yerli üretim dalının fiyatlarını yüksek oranda kırdığı görülmüştür.

Bu durum sonucunda, başvuru aşamasında sunulan delillerden, dampingli olduğu iddia edilen fiyatlarla yapılan söz konusu maddeler ithalatının yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde olumsuzluklara yol açtığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme sonucunda, başvurunun yeterli bilgi, belge ve delilleri içerdiği anlaşıldığından, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nca 09/08/2005 tarihinde, ÇHC menşeli söz konusu madde için, Yönetmelik’in 20 nci maddesi çerçevesinde soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

Soruşturma, Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülecektir.

Yönetmelik’in 7 nci maddesi hükümleri çerçevesinde, ÇHC için bu aşamada Türkiye’nin serbest piyasa ekonomisi uygulayan emsal üçüncü ülke olarak seçilmesi düşünülmektedir. Ancak, ÇHC’de soruşturmaya tabi üretici veya üreticilerin soruşturma konusu ürünün üretiminde ve satışında Yönetmelik Ek Madde 1’deki ölçütler çerçevesinde piyasa ekonomisi koşullarının geçerli olduğunu Tebliğ’in 9 uncu maddesinde belirtilen süre içinde yeterli deliller ile ispat etmesi halinde, bu üretici veya üreticiler için normal değerin tespitinde Yönetmelik’in 5 inci maddesi uygulanır.

Soruşturma için gerekli bilgilerin temini amacıyla, söz konusu maddenin yerli üreticilerine, bilinen ithalatçılarına ve yabancı üretici/ihracatçılarına soru formları gönderilecektir. Söz konusu tarafların soru formu dağıtım listesinde yer alıp almadıklarını öğrenmek üzere Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü ile temasa geçerek bilgi almaları gerekmektedir. Anılan listede yer almadığını öğrenen veya makul bir süre içinde soru formunu alamayan tarafların bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren 15 gün içinde yazılı olarak soru formu talebinde bulunması gerekmektedir.

Ayrıca, ilgili ülkedeki üretici ve ihracatçılara iletilmesini kolaylaştırmak ve çabuklaştırmak amacıyla, soru formu, soruşturmaya konu ülkenin Türkiye’deki resmi temsilciliğine de gönderilecektir.

Soru formuna cevap verme süresi, gönderildiği tarihten itibaren posta süresi dahil 37 gündür. Tebliğ’in 8 inci maddesinde belirtilen, sonradan soru formu talebinde bulunan taraflar ise bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren işleyecek 37 günlük süre ile bağlıdırlar.

Soru formunda istenilenlerin haricinde, emsal ülke seçimi ve karşı zarar savunması da dahil olmak üzere soruşturmayla ilgili olduğu düşünülen diğer bilgi, belge ve görüşlerin dikkate alınabilmesi için, bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren en geç 37 gün içinde Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü’ne yazılı olarak ulaştırılması gerekmektedir.

Soruşturmanın sonucundan etkilenebileceklerini iddia eden ancak bu Tebliğ’in 8 inci maddesi kapsamına girmeyen diğer ilgili tarafların da (ürünü girdi olarak kullanan işletmeler, bunların meslek kuruluşları, tüketici dernekleri, üretim dalındaki işçi veya işveren sendikaları, vb.) görüşlerini bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren 37 gün içinde yazılı olarak Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü’ne bildirmeleri gerekmektedir.

Yönetmelik’in 26 ncı maddesinde belirtildiği üzere, taraflardan birinin belirtilen süreler içinde gerekli bilgiyi sağlamaması veya yanlış bilgi vermesi ya da bilgi vermeyi reddetmesi veya soruşturmayı engellediğinin anlaşılması halinde soruşturmaya ilişkin karar, olumlu veya olumsuz, mevcut verilere göre alınacaktır.

Karar’ın ilgili maddeleri uyarınca soruşturma süresince geçici önlem uygulanması kararlaştırılabilir ve kesin önlem şeklindeki vergiler geriye dönük olarak uygulanabilir. Önlemlerin uygulanmasında başlamış işlem kavramı ve istisnası bulunmamaktadır.

Soruşturmayla ilgili bilgi ve belgeler ile görüşlerin aşağıda belirtilen yetkili mercie iletilmesi gerekmektedir:

Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı

İthalat Genel Müdürlüğü

Damping ve Sübvansiyon Araştırma Dairesi

İnönü Bulvarı, 06510 Emek/Ankara

Tel: +90 312 204 77 26/ 212 87 52

Faks: +90 312 212 87 65 veya 212 87 11

E-posta: damping@dtm.gov.tr

Soruşturma, bu Tebliğ’in yayımı tarihinde başlamış kabul edilir.

Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.