İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (2005/17)

3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde, yerli üretici Vestel Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Vestel) tarafından, Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli “duvar tipi split klimalar”ın Türkiye’ye dampingli fiyatlarla ithal edildiği ve bu durumun yerli üretime zarar verdiği iddiasıyla, bu ülke menşeli söz konusu madde ithalatına karşı önlem alınması istemiyle başvuruda bulunulmuştur. Şikayet yerli üretici Arçelik – LG Klima San. ve Tic. A.Ş. (Arçelik) tarafından da desteklenmektedir.

Başvuru konusu ürün, 8415.10.90.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda (GTİP) yer alan, duvar tipi split klimadır. Şikayet kapsamına “multi” olarak adlandırılan ürün tipi de dahildir. Bahse konu GTİP yalnızca bilgi amaçlı olarak verilmiş olup, bağlayıcı değildir.

Duvar tipi split klima, bir iç ve bir dış üniteden oluşmakta, multi olarak adlandırılan ürün tipinde ise bir dış üniteye bağlı birden çok iç ünite bulunmaktadır. Split tip klima, iç ortamı kompresör, soğutucu akışkan ve ısı eşanjörleri yardımıyla isteğe bağlı olarak soğutabilmekte veya ısıtabilmektedir.

Split klima genelde ev veya iş yerlerinde kullanılmaktadır. Kullanılacak klimanın kapasitesi, mekanın hacmi, izolasyon koşulları ve dış şartlarla ilişkilidir.

Başvuru aşamasında sunulan ve temin olunan delillerden, şikayetçi firma Vestel ile şikayeti destekleyen Arçelik firmasının şikayet konusu ürünün Türkiye toplam benzer mal üretiminin %95’ini gerçekleştirdiği tespit olunmuş, böylece, Yönetmelik’in 20 nci maddesi çerçevesinde, şikayetçilerin yerli üretim dalını temsil yeteneğini haiz oldukları anlaşılmıştır.

ÇHC’nin piyasa ekonomisi uygulamayan bir ülke olarak değerlendirilmesi nedeniyle, Yönetmelik’in 7 nci maddesi uyarınca şikayet konusu malın fabrika çıkış aşamasındaki üretim maliyetine makul bir kâr miktarı eklenmek suretiyle hesaplanan oluşturulmuş değer, normal değer olarak alınmıştır.

Söz konusu maddenin Türkiye’ye ihraç fiyatının tespitinde ise, şikayet konusu ürünün rekabete en yoğun konu olan iki tipinin nihai tüketiciye satış fiyatından perakendeci ve ithalatçı kârları ile gümrük vergisi ve gümrük giderleri düşülmüş, bu şekilde elde edilen CIF değerde ise navlun gideri için ayarlama yapılmıştır. Böylece ihraç fiyatının fabrika çıkış aşamasında olduğu kabul edilmiştir.

Damping marjı hesaplanırken, yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde aynı tip ürünler için belirlenen ihraç fiyatı ile normal değer karşılaştırılmış ve bu suretle hesaplanan damping marjının önemli oranda olduğu görülmüştür.

2002-2004 yılları arasında ürünün şikayet konusu ülkeden ithalatının büyük artış kaydederek, genel ithalat içindeki payının önemli oranda yükseldiği görülmektedir.

Başvuru aşamasında sunulan delillerden, söz konusu maddenin şikayete konu ülkeden ithalatının, yerli üretim dalının fiyatlarını önemli ölçüde bastırdığı, yerli üretim dalının piyasa payında 2002-2004 döneminde düşme yaşandığı, ÇHC’den yapılan ithalatın ise aynı dönemde piyasa payını büyük oranda artırdığı belirlenmiştir.

Bu durum sonucunda, başvuru aşamasında sunulan delillerden, dampingli olduğu iddia edilen fiyatlarla yapılan söz konusu madde ithalatının yerli üretim dalı ekonomik göstergelerinde olumsuzluklara yol açtığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme sonucunda, başvurunun yeterli bilgi, belge ve delilleri içerdiği anlaşıldığından, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nca 11/07/2005 tarihinde, ÇHC menşeli söz konusu ürün için, Yönetmelik’in 20 nci maddesi çerçevesinde soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

Soruşturma, Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM) İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülecektir.

Yönetmelik’in 7 nci maddesi hükümleri çerçevesinde, ÇHC için bu aşamada Türkiye’nin serbest piyasa ekonomisi uygulayan emsal üçüncü ülke olarak seçilmesi düşünülmektedir. Ancak, ÇHC’de soruşturmaya tabi üretici veya üreticilerin soruşturma konusu ürünün üretiminde ve satışında Yönetmelik ek madde 1 deki ölçütler çerçevesinde piyasa ekonomisi koşullarının geçerli olduğunu Tebliğ’in 9 uncu maddesinde belirtilen süre içinde yeterli deliller ile ispat etmesi halinde, bu üretici veya üreticiler için normal değerin tespitinde Yönetmelik’in 5 inci maddesi uygulanır.

Soruşturma için gerekli bilgilerin temini amacıyla, söz konusu maddenin yerli üreticilerine, bilinen ithalatçılarına ve yabancı üretici/ihracatçılarına soru formları gönderilecektir. Söz konusu tarafların soru formu dağıtım listesinde yer alıp almadıklarını öğrenmek üzere DTM İthalat Genel Müdürlüğü ile temasa geçerek bilgi almaları gerekmektedir. Anılan listede yer almadığını öğrenen veya makul bir süre içinde soru formunu alamayan tarafların bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren 15 gün içinde yazılı olarak soru formu talebinde bulunması gerekmektedir.

Ayrıca, ilgili ülkedeki üretici ve ihracatçılara iletilmesini kolaylaştırmak ve çabuklaştırmak amacıyla, soru formu, soruşturmaya konu ülkenin Türkiye’deki resmi temsilciliğine de gönderilecektir.

Soru formuna cevap verme süresi, gönderildiği tarihten itibaren posta süresi dahil 37 gündür. Tebliğ’in 8 inci maddesinde belirtilen, sonradan soru formu talebinde bulunan taraflar ise bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren işleyecek 37 günlük süre ile bağlıdırlar.

Soru formunda istenilenlerin haricinde, emsal ülke seçimi ve karşı zarar savunması da dahil olmak üzere soruşturmayla ilgili olduğu düşünülen diğer bilgi, belge ve görüşlerin dikkate alınabilmesi için, bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren en geç 37 gün içinde DTM İthalat Genel Müdürlüğü’ne yazılı olarak ulaştırılması gerekmektedir.

Soruşturmanın sonucundan etkilenebileceklerini iddia eden ancak bu Tebliğ’in 8 inci maddesi kapsamına girmeyen diğer ilgili tarafların da (ilgili meslek kuruluşları, tüketici dernekleri, üretim dalındaki işçi veya işveren sendikaları, vb.) görüşlerini bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren 37 gün içinde yazılı olarak DTM İthalat Genel Müdürlüğü’ne bildirmeleri gerekmektedir.

Yönetmelik’in 26 ncı maddesinde belirtildiği üzere, taraflardan birinin belirtilen süreler içinde gerekli bilgiyi sağlamaması veya yanlış bilgi vermesi ya da bilgi vermeyi reddetmesi veya soruşturmayı engellediğinin anlaşılması halinde soruşturmaya ilişkin karar, olumlu veya olumsuz, mevcut verilere göre alınacaktır.

İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar’ın ilgili maddeleri uyarınca soruşturma süresince geçici önlem uygulanması kararlaştırılabilir ve kesin önlemler geriye dönük olarak uygulanabilir. Önlemlerin uygulanmasında başlamış işlem kavramı ve istisnası bulunmamaktadır.

Soruşturmayla ilgili bilgi ve belgeler ile görüşlerin aşağıda belirtilen yetkili mercie iletilmesi gerekmektedir:

Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı

İthalat Genel Müdürlüğü

Damping ve Sübvansiyon Araştırma Dairesi

İnönü Bulvarı, 06510 Emek/ANKARA

Tel: +90.312.204 77 10

Faks:+90.312.212 87 65 veya 212 87 11

Soruşturma, bu Tebliğ'in yayımı tarihinde başlamış kabul edilir.

Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.