İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ(2005/19)

Atlı Zincir İğne ve Makine Sanayii A.Ş. tarafından yapılan ve Zintaş Kastamonu Zincir Sanayii A.Ş., Bumetsan Otomotiv Makine Yedek Parça San. Tic. Ltd. Şti. ve Birlik Demir Mamulleri Pazarlama Sanayii ve Tic. Ltd. Şti. tarafından desteklenen başvuru üzerine, Çin Halk Cumhuriyeti (Ç.H.C.) menşeli "patinaj zincirleri" için 12/8/2004 tarih ve 25551 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2004/16 sayılı Tebliğ ile başlatılan ve Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen damping soruşturması tamamlanmıştır.

Bu Tebliğ; 4412 sayılı Kanunla değişik 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri ile 2/5/2002 tarihli ve 24743 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe Ek Madde Eklenmesine Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütülen damping soruşturması sonuçlarını içermektedir.

Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ürünün yerli üreticilerine, Müsteşarlıkça tespit edilen ithalatçılarına ve Ç.H.C.’de yerleşik bilinen ihracatçılarına soru formları gönderilmiştir.

Ayrıca, Ç.H.C.’de yerleşik diğer üretici/ihracatçılara iletilebilmesini teminen, söz konusu soru formunun bir örneği, bu ülkenin Ankara’daki temsilciliğine de gönderilmiştir.

Tarafların soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dahil 37 gün süre tanınmış ve süre uzatımı yönündeki makul talepleri karşılanmıştır.

Ç.H.C.’de yerleşik Zhejiang Pujiang Bohu Chain Co. Ltd. ile Hangzhou Huafeng Chain Co. Ltd. adlı iki patinaj zinciri üretici/ihracatçısı firmadan verilen süre içerisinde cevap alınmıştır.

Yerli üretici Atlı Zincir İğne ve Makine Sanayii A.Ş., soru formuna usulüne uygun şekilde yanıt vermiş ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgi ve belgeleri temin etmiştir.

Soruşturma konusu maddenin ithalatını yaptığı tespit edilen ve kendilerine soru formu gönderilen firmalardan 7 ithalatçı firma soru formuna cevap vermiştir. Bu firmalardan alınan yanıtlarda, ithal ürünün tercih sebebinin fiyat farkı olduğu belirtilmiştir.

Yönetmelik’in 21 inci maddesi çerçevesinde yerli üretici Atlı Zincir İğne ve Makine Sanayii A.Ş.’nin İstanbul’daki üretim tesisleri ve idari ofisinde yerinde doğrulama incelemesi yapılmıştır.

Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ülkenin Ankara’daki Büyükelçiliğine ve bilinen üretici-ihracatçı firmalara şikayetin gizli olmayan metni ve soruşturma açılış Tebliği gönderilmiştir.

Nihai bildirim yapılmasını müteakip, Ç.H.C.’deki üretici/ihracatçı ve ithalatçılara bu bildirime ilişkin görüşlerini yazılı olarak sunma imkanı verilmiş; ayrıca 21/7/2005 tarihinde Ç.H.C.’deki üretici/ihracatçı firmaların temsilcilerinin bahse konu nihai bildirime ilişkin karşıt görüş ve savlarını sunma imkanı buldukları bir dinleme toplantısı gerçekleştirilmiştir.

Tüm taraflara soruşturma boyunca, soruşturma ile ilgili görüşlerini ve bu görüşlerle alâkalı belgeleri sunma imkanı verilmiş ve söz konusu görüşler ile belgeler değerlendirilmiştir. Ayrıca, üretici ihracatçı firmaların ana soru formuna vermiş oldukları eksik cevapların tamamlanması için söz konusu üretici ihracatçı firmalara fırsat tanınmıştır. Soruşturma sırasında sunulan nesnel görüşlere, Tebliğ içerisinde yeri geldiğince değinilmiştir.

Damping belirlemesi için 1/1/2003–31/12/2003 tarihleri arası soruşturma dönemi olarak kabul edilmiştir. Zarar belirlemesinde ise, veri toplama ve analiz için 1/1/2001-31/12/2003 arasındaki dönem esas alınmıştır.

Soruşturma konusu ürünün mevsimsellik arz ettiği, hava koşullarından dolayı talebin belirsiz olması nedeniyle talepte istikrarsızlık gözlemlendiği, patinaj zincirini ikame eden ürünlerin son yıllarda çeşitlendiği ve ülkemizde de yaygınlaştığı belirtilerek soruşturma döneminin bu nedenle 1 Ekim-30 Eylül arasındaki dönem olarak belirlenmesi gerektiği Hangzhou Huafeng Chain Co. Ltd. firmasının temsilcisi tarafından ifade edilmiştir.

Gerek ürünün özelliğinden kaynaklanan talepteki belirsizlik gerekse ürünü ikame eden diğer ürünlerin piyasada çeşitlenmesi ve yaygınlaşması gerek yerli sanayi gerekse ithal ürünler için geçerli olan unsurlardır. Bu nedenle soruşturma döneminin değiştirilmesine ihtiyaç duyulmamıştır.

Soruşturma konusu madde, 7315.20.00.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda (GTİP) yer alan "patinaj zincirleri"dir.

Bu ürün, motorlu kara taşıtlarının lastik tekerleklerine takılarak kaygan ve karlı buzlu zeminlerde patinaj ve kaymayı önlemektedir. Patinaj zincirleri, aşınmaya ve kopmaya karşı uygun çelik ve malzemelerden üretilmiş, takılacakları lastik geometrisine uyacak şekilde tasarlanmış ve örülmüş bir zincir konfeksiyonudur. Kullanım alanları her türlü otomobil, 4x4 arazi araçları, kamyonet, minibüs, kamyon, tır, otobüs gibi yolcu ve yük taşımaya mahsus lastik tekerlekli araçlarla yol ve iş makineleridir.

Yönetmelik’in 4 üncü Maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülkeden ithal edilen ürün ile yerli üretim dalı tarafından üretilen ürünün benzer ürün olup olmadığı incelenmiştir.

Yapılan incelemeler neticesinde, Ç.H.C.’den ithal edilen soruşturma konusu patinaj zincirleri ile yerli üretim dalı tarafından üretilen patinaj zincirlerinin; teknik ve fiziki özellikleri, çeşitleri, dağıtım kanalları, kullanım alanları, kullanıcıların algılaması ve birbirini ikame edebilmeleri açısından benzer özelliklere sahip olduğu ve soruşturmaya konu ülkeden ithal edilen ürünlerin yerli üretim dalının ürünleriyle doğrudan rekabet içinde olduğu, bu nedenle de benzer ürün olarak kabul edilebileceği anlaşılmıştır.

Ç.H.C.’de yerleşik işbirliğine gelen üretici/ihracatçı firmalar olan Zhejiang Pujiang Bohu Chain Co. Ltd. ile Hangzhou Huafeng Chain Co. Ltd. firmalarının ana soru formuna vermiş olduğu cevaplar incelenmiş, eksiklikler tespit edilmiş ve ilgili üretici/ihracatçı firmalara bildirilmiştir. Ayrıca, her iki üretici/ihracatçı firmaya da piyasa ekonomisinde faaliyet gösterip göstermediğine ilişkin ilave sorular gönderilmiştir. Her iki firma da piyasa ekonomisi şartlarında faaliyet gösterdiğini iddia etmiş; bu iddia, Müsteşarlıkça, İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik’in Ek Madde 1’i çerçevesinde incelenmiştir.

Bu inceleme neticesinde Hangzhou Huafeng Chain Co. Ltd. firmasının,

-SD içerisinde yürürlükte bulunan Dış Ticaret Kanununun 9 uncu maddesi çerçevesinde; firmanın üretim ve satışlarına ilişkin kararlarını doğrudan etkileyecek tarzda, ihracat ve ithalatını yapabileceği ürün yelpazesinde sınırlama bulunduğu,

-İlgili mevzuattaki açık hükümler çerçevesinde üretimin temel girdilerinden olan işgücünün serbest dolaşımını engelleyecek şekilde düzenlemeler bulunduğu,

-Soruşturma konusu bölge sınırları içinde hiç bir arazi parçası için özel mülkiyet hususunun söz konusu olmadığı, arazi tahsisinin merkezi otoritenin yönlendirdiği yerel makamlar tarafından ancak geçici olarak yapıldığı, dolayısıyla üretimin bir diğer temel girdisi arazinin de merkezi veya yerel makamların kontrolü altında olduğu,

-Firma Kuruluş Tüzüğü’nün (Articles of Association) 9 uncu maddesinden toplam üretimin ihracata ve iç piyasaya verilebileceği miktar üzerinde sınırlama bulunduğu,

-Firmanın tedarikçilerine ilişkin İşletme Ehliyeti’nin (Business License) Çince orijinalinin sunulmadığı, bu nedenle söz konusu belgenin güvenilir olmadığı,

-Şüpheli alacakların uygulanmasına ilişkin tüm mevzuatın Çince orjinalinin ve bazılarının ise İngilizce tercümesinin gönderilmediği,

tespit edilmiştir.

Bu tespitler ışığında, Hangzhou Huafeng Chain Co. Ltd. firmasının piyasa ekonomisi koşullarında faaliyet göstermediği belirlenmiştir.

Zhejiang Pujiang Bohu Chain Co. firmasına ilişkin yapılan incelemede ise;

SD içerisinde yürürlükte bulunan Dış Ticaret Kanununun 9 uncu maddesi çerçevesinde; firmanın üretim ve satışlarına ilişkin kararlarını doğrudan etkileyecek tarzda, ihracat ve ithalatını yapabileceği ürün yelpazesinde sınırlama bulunduğu,

-İlgili mevzuattaki açık hükümler çerçevesinde üretimin temel girdilerinden olan işgücünün serbest dolaşımını engelleyecek şekilde düzenlemeler bulunduğu,

-Soruşturma konusu bölge sınırları içinde hiç bir arazi parçası için özel mülkiyet hususunun söz konusu olmadığı, arazi tahsisinin merkezi otoritenin yönlendirdiği yerel makamlar tarafından ancak geçici olarak yapıldığı, dolayısıyla üretimin bir diğer temel girdisi arazinin de merkezi veya yerel makamların kontrolü altında olduğu,

-Şüpheli alacakların uygulanmasına ilişkin tüm mevzuatın Çince orjinalinin ve İngilizce tercümesinin gönderilmediği,

-Firmanın İşletme Ehliyeti’nin (Business License) incelenmesinden; firmanın ihracatı ve ithalatında hükümet sınırlaması olduğu dolayısıyla ihracat ve ithalat serbestisinin olmadığı ibaresinin bulunduğu, söz konusu ibarenin çevirisinin ise sehven veya bilerek tercüme edilmediği,

-Firmanın dış ticaret yaparken kullandığı Onay Belgesi’nin (Certificate of Approval) çevirisinin sunulmadığı, söz konusu belgenin çeviriminden firmanın ihracatı ve ithalatında hükümet sınırlaması olduğu, dolayısıyla ihracat ve ithalat serbestisinin olmadığı,

tespit edilmiştir.

Bu tespitler ışığında, Zhejiang Pujiang Bohu Chain Co. Ltd. firmasının piyasa ekonomisi koşullarında faaliyet göstermediği belirlenmiştir.

Zhejiang Pujiang Bohu Chain Co. Ltd. firmasınca, İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe Ek Madde Eklenmesine Dair Yönetmelik’in Madde 1 hükümleri çerçevesinde, Dış Ticaret Kanununun 9 uncu maddesi hükümleri ışığında ihracata konu olan üründe önemli devlet müdahalesi olup olmadığının incelenmediği belirtilmiştir. Yukarıda yapılan tespitler ışığında ihracata konu olan üründe önemli devlet müdahalesi olduğu incelenmiş ve belirlenmiştir.

Diğer taraftan, yukarıda değinilen hususlarının incelenmesinin, İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe Ek Madde Eklenmesine Dair Yönetmelik’de öngörülmediği iddiası ise geçerli görülmemiştir.

Firma, ayrıca işgücünün serbest dolaşımını incelemeye Müsteşarlığın yetkili olmadığını iddia etmektedir. Ancak, işgücünün üretimin temel girdilerinden biri olduğu dolayısıyla ürünün maliyetinin piyasa koşullarında oluşup oluşmadığının tespitinde önemli rol oynadığı açıktır. Ç.H.C.’deki ilgili mevzuatta işgücünün serbest dolaşımını engelleyecek şekilde düzenlemeler bulunduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla, işgücü arz ve talebinin piyasa koşullarında serbestçe karşı karşıya gelmediği, işgücü ücretlerinin bu suretle piyasa koşullarında oluşmadığı bu nedenle de ürünün üretim maliyetinin piyasa koşullarında oluşmadığı belirlenmiştir.

Arazinin Kullanımına İlişkin Mevzuat çerçevesinde, "arazinin kullanım hakkı"nın bir çeşit mülkiyet hakkı olduğu, firmanın arazi üzerinde her türlü tasarruf ehliyetine sahip olduğu vurgulanmıştır. Ancak arazi mülkiyetinin, gelişmiş olan bölgelerde devlete ve gelişmemiş olan bölgelerde bölge halkına ait olduğu ve bu hakkın geçici bir hak olduğu, dolayısıyla arazi üzerinde merkezi hükümetin kontrol hakkına sahip bulunduğu müşahade edilmektedir.

Ç.H.C.’de yerleşik işbirliğine gelen üretici/ihracatçı firmalar olan Zhejiang Pujiang Bohu Chain Co. Ltd. ile Hangzhou Huafeng Chain Co. Ltd. firmalarının piyasa ekonomisi koşullarında faaliyet göstermediği tespit edildiğinden, bahsekonu firmalar için normal değer tespiti Yönetmelik’in 7 nci maddesi çerçevesinde yapılmıştır.

Hangzhou Huafeng Chain Co. Ltd. firmasının ana soru formuna verdiği cevabın incelenmesinden; yıllık faaliyet raporunun, mizan ve defteri kebirin olmadığı ya da Müsteşarlığımıza sunulmadığı, bağımsız denetçi raporunun dip notlarıyla birlikte bir bütün olarak orjinali ve İngilizce tercümesiyle gönderilmediği tespit edilmiştir.

Bahse konu tereddütlerin ve eksikliklerin giderilmesini teminen yazılan yazıya alınan cevabi yazıda; firma, bağımsız denetçi raporunu gönderdiğini belirtmiştir. Ancak, orijinal Çince ve İngilizce bir bütün olarak dipnotları ve bağımsız denetçi görüşünü içeren bağımsız denetçi raporu sunulmamıştır. Mizan ve defteri kebir ise alt açılımları verilmeden ayrıntısız olarak sunulmuştur. Buna ilaveten yıllık faaliyet raporlarında ise bazı bölümlerin İngilizce çevirisinin sunulmadan verildiği tespit edilmiştir. Bu nedenle, firmanın sunmuş olduğu muhasebe kayıtlarına esas teşkil eden bilgi ve belgelerden, muhasebe kayıtlarının güvenilir olmadığı sonucuna varılmıştır.

Zhejiang Pujiang Bohu Chain Co. Ltd. firmasının ana soru formuna verdiği cevabın incelenmesinden; yıllık faaliyet raporunun, mizan ve defteri kebirin olmadığı ya da Müsteşarlığımıza sunulmadığı, bağımsız denetçi raporunun dip notlarıyla birlikte bir bütün olarak orjinali ve İngilizce tercümesiyle gönderilmediği tespit edilmiştir.

Bahse konu tereddütlerin ve eksikliklerin giderilmesini teminen yazılan yazıya alınan cevabi yazıda; firmanın mizan veya defteri kebir tutmadığı belirtilerek bazı ana başlıklarda özel olarak soruşturma için hazırlanmış bazı muhasebe kalemlerinin başlığını alt açılımsız olarak içeren sözde mizan ve söz konusu kalemlerin aynısı yine alt açılımsız defteri kebir olarak gönderilmiştir. Bağımsız denetçi raporu ise, bir bütün halinde orjinali ve İngilizce çevirisi ile birlikte değil, söz konusu rapora aidiyeti şüpheli ve dipnotların nereye ait olduğu belirlenemeyen sözde rapora ait dipnotlar gönderilmiştir. Buna ilaveten yıllık faaliyet raporu da gönderilmemiştir.

Zhejiang Pujiang Bohu Chain Co. Ltd. firmasının sunmuş olduğu muhasebe kayıtlarına esas teşkil eden bilgi ve belgelerden, muhasebe kayıtlarının güvenilir olmadığı sonucuna varılmıştır.

Zhejiang Pujiang Bohu Chain Co. Ltd. ile Hangzhou Huafeng Chain Co. Ltd. firmalarının piyasa ekonomisinde faaliyet göstermediği tespit edilmiştir. Bu nedenle, normal değerin tespitinde Açılış Tebliği’nde belirtildiği üzere, Yönetmelik’in 7 nci maddesi hükümleri çerçevesinde, Türkiye serbest piyasa ekonomisi uygulayan emsal üçüncü ülke olarak seçilmiştir. Bu kapsamda, Türkiye’deki üretim maliyetlerine mâkul bir kâr marjı eklenmek suretiyle hesaplanan oluşturulmuş normal değer kullanılmıştır.

İhraç fiyatı, üretici/ihracatçı firmalar ile ithalatçı firmalardan sağlanan ihraç ve ithal faturalarına dayandırılmıştır.

Normal değer fabrika çıkış aşamasında tespit edilmiştir. İhraç fiyatları ise FOB bazda olduğundan ihracatçı ve ithalatçıların beyannameleri çerçevesinde diğer satış giderleri düşülmek suretiyle mümkün olduğu ölçüde fabrika çıkış aşamasına getirilmiştir. İhracatçı tarafından talep edilen ayarlamalar yapılmıştır.

Damping marjı patinaj zincirleri için ürün tipi bazında ayrı ayrı tespit edilen oluşturulmuş normal değer ile ağırlıklı ortalama ihraç fiyatının fabrika çıkış aşamasında karşılaştırılması yöntemiyle hesaplanmıştır.

Buna göre damping marjları, Zhejiang Pujiang Bohu Chain Co. Ltd. için CIF bedelin %318’i, Hangzhou Huafeng Chain Co. Ltd. için CIF bedelin %333’ü oranında tespit edilmiştir.

Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülke menşeli ithalatın hacminde mutlak anlamda ya da Türkiye tüketimine oranla önemli ölçüde bir artış olup olmadığı ile bu ithalatın iç piyasadaki benzer mal fiyatları üzerindeki etkisi incelenmiştir.

2001 yılında 319 ton olan soruşturma konusu patinaj zinciri genel ithalatı 2002 yılında 1600 ton, 2003 yılında 1462 ton olarak gerçekleşmiştir. 2001-2003 yılları arasında bu ürünün ithalatında %358 oranında bir artış gerçekleşmiştir.

Atlı Zincir İğne ve Makine Sanayii A.Ş. tarafından şikayet konusu ülkeden yapılan ithalat hariç tutulduğunda, 2001 yılında 314 ton olan soruşturma konusu patinaj zinciri genel ithalatı 2002 yılında 1174 ton, 2003 yılında 1263 ton olarak gerçekleşmiştir. 2001-2003 yılları arasında bu ürünün ithalatında %302 oranında bir artış gözlemlenmiştir.

DİE kayıtları esas alınarak, Atlı Zincir İğne ve Makine Sanayii A.Ş. tarafından, şikayet konusu ülkeden yapılan ithalat hariç tutulduğunda, 2001 yılında 104 ton olan dampingli ithalat, 2002 yılında 776 ton ve 2003 yılında 816 ton olarak gerçekleşmiştir. 2001-2003 yılları arasında patinaj zincirleri dampingli ithalatı %685 gibi yüksek bir oranda artış göstermiştir.

Türkiye toplam benzer mal tüketimi ve pazar payları hesaplanırken, Atlı Zincir İğne ve Makine Sanayii A.Ş.’nin yurtiçi üretiminden satış rakamları dikkate alınmıştır. Soruşturma konusu ürünlerin yurtiçi tüketimleri, söz konusu yerli üreticinin ilgili ürünlerdeki yurtiçi satışı ile bu ürünlerdeki genel ithalat rakamlarının toplanması suretiyle hesaplanmıştır.

Bu çerçevede belirlenen toplam tüketim endeksi, 2001 yılında 100 iken, 2002 yılında 156 ve 2003 yılında 139 olarak gerçekleşmiştir. 2001 yılında 100 olan dampingli ithalat ise 2002 yılında 746’ya 2003 yılında ise 785’e yükselmiştir. Yerli sanayiinin satış endeksi ise 2001 yılında 100 iken, 2002 yılında 94’e, 2003 yılında ise 65’e düşmüştür. 2001 yılında %78 olan yerli üreticinin pazar payı, 2002 yılında %47’ye 2003 yılında da %36’ya düşerken, söz konusu yıllarda dampingli ithalatın pazar payı ise sırasıyla %7’den %35’e ve %41’e çıkmıştır.

DİE kayıtlarından elde edilen verilere göre, soruşturma konusu patinaj zincirleri dampingli ithalatının ortalama fiyatı CIF bazda 2001 yılında 1,38 ABD Doları/kg. iken, 2002 yılında 1,22 ABD Doları/kg., 2003 yılında ise 1,07 ABD Doları/kg.’a düşmüştür.

Fiyat kırılması; ithal ürün fiyatlarının, Türkiye piyasasında yerli üreticinin yurt içi satış fiyatlarının yüzde olarak ne kadar altında kaldığını gösterir.

Fiyat kırılması analizinde, soruşturma konusu ülke menşeli ithalatın gümrük vergisi ve masrafları dahil Türkiye piyasasına giriş fiyatı, yerli üretim dalının satış fiyatları ile karşılaştırılmıştır. Bu çerçevede, Zhejiang Pujiang Bohu Chain Co. Ltd. firması için damping marjına esas teşkil eden patinaj zinciri tipleri, Hangzhou Huafeng Chain Co. Ltd. firması için de en çok satışı olan beş tip için ayrı ayrı fiyat kırılması hesaplanmıştır.

Bu hesaplamalar sonucunda, Zhejiang Pujiang Bohu Chain Co. Ltd. firması için ortalama fiyat kırılması oranı %325, Hangzhou Huafeng Chain Co. Ltd. firması için ortalama fiyat kırılması oranı %302 tespit edilmiştir.

Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, yerli üretimin önemli bir kısmını temsil eden Atlı Zincir İğne ve Makine Sanayii A.Ş.’nin verileri esas alınmıştır.

Hangzhou Huafeng Chain Co. Ltd. firmasının temsilcisi tarafından, başvuru sahibi Atlı Zincir İğne ve Makine Sanayii A.Ş.’nin, şikayete konu ülkeden soruşturma konusu ürünü ithal ettiği belirtilerek, Yönetmelik’in 18’inci maddesi çerçevesinde, yerli üretim dalı tanımından çıkartılması gerektiği ifade edilmiştir.

Firma nezdinde yapılan yerinde incelemede, Atlı Zincir İğne ve Makine Sanayii A.Ş.’nin şikayete konu olan ürünü mamül ve yarı mamül halinde ithal etmiş olmasının firmanın yerli üretici sıfatını değiştirmediği, firmanın asıl işlevinin üretici olduğu müşahade edilmiştir. Bu nedenle de yerli üretim dalını temsil yeteneğini haiz olduğu tespit edilmiştir.

Öte yandan, eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler için yıllık ortalama TEFE oranları kullanılarak hesaplanmış reel değerler kullanılmıştır. Miktar bazındaki verilerin endekslenmesinde ise firmanın sağlamış olduğu ton değerler esas alınmıştır.

a) Üretim

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olan üretim miktar endeksi, 2002 yılında 95’e, 2003 yılında 76’ya düşmüştür.

b) Satışlar

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi 2002 yılında 94’e, 2003 yılında 65’e düşmüştür. 2001 yılında 100 olan satış hasılası müteakip yıllarda sırasıyla 93 ve 72 olarak gerçekleşmiştir.

c) Piyasa payı

Yerli üretim dalının 2001 yılında %78 olan yurtiçi pazar payı, 2002 yılında %47 ve 2003 yılında %36 olarak gerçekleşmiştir.

d) Kapasite Kullanımı

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olan kapasite kullanım oranı, 2002 yılında 95’e, 2003 yılında ise 53’e düşmüştür.

e) Yurtiçi Fiyatlar

Yerli üretim dalının ağırlıklı ortalama yurtiçi satış fiyatı 2001 yılında reel bazda 100 iken, 2002 yılında 98’e düşmüş, 2003 yılında 112’ye yükselmiştir.

f) Stoklar

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olan stok miktar endeksi, 2002 yılında 84’e gerilemiş, 2003 yılında 236’ya çıkmıştır.

g) İstihdam

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olan işçi sayısı endeksi, 2002 yılında 96’ya, 2003 yılında 79’a gerilemiştir.

h) Ücretler

Yerli üretim dalında çalışan işçilerin aylık ücret endeksi 2001 yılında 100 iken, 2002 yılında 93’e ve 2003 yılında 77’ye gerilemiştir.

i) Verimlilik

Yerli üretim dalında çalışan işçi başına verimlilik endeksi 2001 yılında 100 iken, 2002 yılında 99’a, 2003 yılında 97’ye gerilemiştir.

j) Nakit Akışı

Yerli üretim dalının reel nakit akışı (kâr + amortisman), 2001 yılında (100) iken, 2002 yılında 236 ve 2003 yılında 79 olarak gerçekleşmiştir.

k) Yatırımlardaki Artış

Firma, ekonomik göstergelerinde ortaya çıkan bozulmalara bağlı olarak zarar inceleme dönemi boyunca kayda değer bir yenileme veya tevsi yatırımında bulunmamıştır.

l) Kârlılık

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olan birim kârlılığı, 2002 yılında 171’e, 2003 yılında 380’e çıkmıştır.

m) Maliyetler

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olan ağırlıklı ortalama birim ticari maliyeti, 2002 yılında 90’a, 2003 yılında 82’ye düşmüştür.

n) Büyüme

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olan aktif büyüklüğü, 2002 yılında 108’e yükselmiş, 2003 yılında 95’e gerilemiştir.

o) Sermaye Artışı

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olan öz sermayesi 2002 yılında 178’e yükselmiş, 2003 yılında 174’e düşmüştür.

p) Net Dönem Kârı/Zararı

Yerli üretim dalının 2001 yılında (-)100 olan zararı, 2002 yılında 44 birim kâra dönüşmüş, 2003 yılında 13 birime gerilemiştir.

r) Yatırımların geri dönüş oranı

Yerli üretim dalının yatırım geri dönüş oranı (Dönem Kârı/Öz Kaynaklar) oranı 2001 yılında (-)%154 iken 2002 yılında %38 ve 2003 yılında %11 olarak gerçekleşmiştir.

s)Yatırım Hasılatı

Yerli üretim dalının yatırım hasılatı (Dönem Kârı/Aktifler), 2001 yılında (-)%23 iken 2002 yılında %20, 2003 yılında %8 olarak gerçekleşmiştir.

t) Damping marjının büyüklüğü

Her iki üretici/ihracatçı firma için de damping marjının önemli oranlarda olduğu tespit edilmiştir.

Soruşturmaya konu ülkenin çok yüksek oranlarda damping yaptığı ve söz konusu ürünlerde ithalat hacimlerinin ihmal edilebilir düzeyin üzerinde olduğu tespit edilmiştir.

Ç.H.C.’den yapılan dampingli ithalatın, zarar inceleme dönemi boyunca, yerli üretim dalı üzerindeki ekonomik etkileri incelendiğinde; yerli üretim dalının üretimini, yurtiçi satış miktar ve değerini, pazar payını, kapasite kullanım oranını, stoklarını, istihdamını olumsuz yönde etkilediği belirlenmiştir.

Firmanın aktifleri, öz sermeye büyüklüğü, nakit akışı, yatırım hasılatı, yatırımların geri dönüşü, kârlılık gibi ekonomik göstergelerinde ise soruşturma döneminde bir önceki yıla göre kötüleşme gözlemlenmiştir.

Damping marjlarının önemli oranlarda olması ve fiyat kırılması oranlarının yüksekliği dikkate alındığında, yerli üretim dalının dampingli ithalat ile rekabet etmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Zarar inceleme döneminde soruşturma konusu patinaj zincirleri ithalatının, nispi ve mutlak olarak arttığı, toplam ithalattaki % 302 oranındaki artışa rağmen Ç.H.C. menşeli ithalatın %685 oranında arttığı, buna karşın söz konusu dönemde pazarın %39 oranında büyümesine rağmen, yerli sanayiinin iç piyasa satışlarının %30 oranında gerilediği ve pazar payının %78’den %36’ya düştüğü, dampingli ithalatın pazar payının ise %7’den %41’e yükseldiği müşahade edilmiştir.

Dolayısıyla, söz konusu dönemde yerli sanayi pazardaki büyümeden istifade edememiş, aksine gerek pazar payı, gerekse iç piyasa satışı önemli oranda gerilemiş ve pazar payını kaybetmiştir. Bahse konu dönemde, dampingli ithalatın fiyatlarının düştüğü ve yerli üretim dalının fiyatlarının önemli ölçüde altında kaldığı tespit edilmiştir. Aynı dönemde yerli üretim dalının üretim ve pazar payındaki düşüşe ek olarak diğer ekonomik göstergelerinde de olumsuzluklar tespit edilmiştir.

Bu tespitler ışığında, 2001-2003 döneminde dampingli ithalatın miktar ve değerinde gözlemlenen mutlak ve nispi artış ile fiyatlarındaki düşüşün, yerli üretim dalında gözlemlenen olumsuz gelişmeler ile eş zamanlı olarak ortaya çıkması nedeniyle, dampingli ithalat ile yerli üretim dalı üzerinde oluşan zarar arasında illiyet bağı olduğu sonucuna varılmıştır.

Üçüncü ülkelerden yapılan ithalatın mutlak değeri, 2001-2003 yılları arasındaki dönemde %113 oranında artmıştır, söz konusu artış şikayete konu ülkeden kaynaklanan artışa kıyasla önemli gözükmemektedir.

Hangzhou Huafeng Chain Co. Ltd. firmasının temsilcisi, İspanya menşeli soruşturma konusu ürünün fiyatına ve ithalatındaki artışa dikkat çekerek, İspanya’nın yerli üretim dalı üzerindeki zararda etkili olduğu, fiyat kırılmasına yol açtığı ve bu nedenle dikkate alınması gerektiğini vurgulamıştır.

İspanya menşeli soruşturma konusu ürünün ithalatı; 2001 yılında 240 ton iken, 2002 yılında 355 tona yükselmiş ve 2003 yılında ise 311 tona gerilemiştir. Söz konusu dönemde ithalattaki artış oranı ise %30’dur. İspanya menşeli soruşturma konusu ürünün 2001 yılında %16,8 olan pazar payı 2003 yılında %15,7’ye gerilemiştir. Ayrıca, 2003 yılı ithalat istatistiklerine göre İspanya menşeli ürünün ağırlıklı ortalama kg. fiyatı Ç.H.C. menşeli ürünün ağırlıklı ortalama kg. fiyatından %66 daha pahalıdır. İspanya menşeli soruşturma konusu ürünün ithalatı; bu aşamada yerli sanayie zarar verecek seviyede görülmemektedir.

Soruşturma konusu ürünün mevsimsellik arz ettiği, talebin doğrudan hava koşullarına bağlı olduğu, bu nedenle talepte istikrarsızlık gözlemlendiği, patinaj zincirini ikame eden kar lastiği, lastiğin kaymasını önleyen sprey gibi ürünlerin son yıllarda çeşitlendiği ve ülkemizde de yaygınlaştığı belirtilerek söz konusu hususların da dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir.

Gerek ürünün özelliğinden kaynaklanan talepteki belirsizlik gerekse ürünü ikame eden diğer ürünlerin piyasada çeşitlenmesi ve yaygınlaşması gerek yerli sanayi gerekse ithal ürünler için geçerli olan unsurlardır. Bu nedenle, soruşturma konusu ülke menşeli dampingli ithalat ile yerli sanayide görülen zarar arasındaki illiyet bağını ortadan kaldıracak hususlar olarak değerlendirilmemektedir.

Yönetmelik’in 17 nci maddesi hükümleri uyarınca, soruşturma konusu ülke menşeli dampingli ithalattaki gelişim ile söz konusu ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin yanı sıra zarara yol açabilecek başka bir unsur tespit edilmemiştir.

Hangzhou Huafeng Chain Co. Ltd. firmasınca, yerli sanayiinin zarara ilişkin ekonomik göstergelerinin soruşturmanın açılışında ve kapanışında farklı olduğu belirtilerek, yerli sanayi tarafından soruşturmanın açılmasını teminen otoriteyi yanıltıcı bilgi verilip verilmediği hususu dile getirilmiştir.

Atlı Zincir İğne ve Makine Sanayii A.Ş.’nin üretim tesislerinde ve idari ofisinde yapılan incelemeler neticesinde, Ç.H.C.’den yapılan ara mamül ve mamül ithalatının zarara ilişkin ekonomik göstergelerin değerlendirilmesinde dikkate alındığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, söz konusu ara mamül ve mamül madde ithalatı, kapsam dışında tutularak zarar verileri yeniden düzenlenmiştir.

Hangzhou Huafeng Chain Co. Ltd. firmasınca soruşturma Açılış Tebliği’nde adı geçen Zintaş Kastamonu Zincir Sanayii A.Ş., Bumetsan Otomotiv Makine Yedek Parça San. Tic. Ltd. Şti. ve Birlik Demir Mamulleri Pazarlama Sanayii ve Tic. Ltd. Şti. dışında Türkiye’de Solmaz Makine, Kuşdoğan Çelik Halat Sanayi Ltd. Şti., Adıvar Çelik Halat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti., Çelik Halat Tel Sanayi A.Ş., Şenol Makine, Eğinlioğlu Zincir Sanayi ve Ticaret A.Ş., Evren Zincir, Las-Zırh Patinaj Zincirleri A.Ş. adında patinaj zinciri üreticileri olduğunu, soruşturmanın açılış aşamasında yerli üretim dalının tespit edilmesinde söz konusu firmaların dikkate alınıp alınmadığı hususu ifade edilmiştir.

Yapılan incelemede söz konusu firmalardan yalnızca Las-Zırh Patinaj Zincirleri A.Ş. firmasının 2004 yılının ikinci yarısında deneme mahiyetli patinaj zinciri üretimine başladığı, soruşturma döneminde söz konusu firmanın üretiminin olmadığı, diğer firmaların ise patinaj zinciri üretmedikleri tespit edilmiştir.

Firma ayrıca, zarar unsurlarından biri olan kapasite kullanım oranı hesaplanırken, sadece patinaj zinciri üretiminde kapasite kullanım oranının hesaplanmasının mümkün olmadığını, firmanın patinaj zinciri dışında zincir ürettiğini, dolayısıyla bu ayrımın yapılmasının doğru olmadığını ifade etmiştir.

Firmanın kapasite raporunda üç çeşit ürün tipi için ayrı ayrı kapasite belirtilmiştir. Bu ürün tipleri çeşitli tip ve ebatta 2-16 mm. zincirler, çeşitli tip ve ebatta 28 mm. zincirler ve patinaj zincirleridir. Hesaplamaya esas teşkil eden söz konusu patinaj zincirlerine ilişkin kapasite rakamıdır.

Soruşturma sonucunda dampingin, yerli üretim dalında zararın ve her ikisi arasında illiyet bağının mevcut olduğu tespit edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda tanımı ve menşei verilen maddenin Türkiye’ye ithalatında karşılarında belirtilen tutarlarda dampinge karşı önlem yürürlüğe konulmuştur.

Menşe Ülke

GTİP

Madde İsmi

Dampinge Karşı Vergi

Çin Halk Cumhuriyeti

7315.20.00.00.00

Patinaj zincirleri

1500 ABD Doları/Ton

Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife istatistik pozisyon numaraları, tanımları ve menşe ülkeleri belirtilen eşyanın ithalatında, karşılarında gösterilen tutarlarda dampinge karşı önlemi tahsil ederler.

Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.