İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2004/10)

Yerli üretici Anlaş Anadolu Lastik San. ve Tic. A.Ş. (Anlaş) ile Bilecik Kauçuk Sanayi (BİLKA) (yeniden faaliyete başlamıştır) adına Türkiye genel satıcısı Ümit Motor Belen Derundere (Ümit Motor) tarafından yapılan başvuru üzerine Vietnam, Çin Tayvanı ve Sri Lanka menşeli “bisiklet iç ve dış lastikleri” için 11/3/2004 tarih ve 25399 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2004/7 sayılı Tebliğ ile başlatılan ve Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen damping soruşturmasında geçici karar aşamasına gelinmiştir.

Bu Tebliğ, 4412 sayılı Kanunla Değişik 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, (Kanun) 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri ile 02/05/2002 tarihli ve 24743 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe Ek Madde Eklenmesine Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütülen damping soruşturması sonucunda alınacak karara esas teşkil edecek geçici bilgi ve bulguları içermektedir.

Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ürünün yerli üreticilerine “yerli üretici soru formu”, belirlenen ithalatçılarına “ithalatçı soru formu” ve ilgili ülkelerdeki bilinen üretici/ihracatçılarına “üretici-ihracatçı soru formu” gönderilmiştir.

Diğer taraftan, ilgili ülkelerde yerleşik diğer üretici-ihracatçılara iletilebilmesini teminen, söz konusu soru formunun birer örneği soruşturmaya taraf olan ülkelerin Ankara’daki temsilciliklerine de gönderilmiştir.

Tarafların soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dahil 37 gün süre tanınmıştır. Tarafların süre uzatımı yönündeki makul talepleri ise karşılanmıştır.

Vietnam’dan Horng Fortune Tyre Tube Co.,Ltd. firmasına talep üzerine ek süre verilmesine rağmen, bu firma soru formunun çok az kısmına cevap vermiştir. Firma soruşturmanın sağlıklı biçimde tamamlanmasını engelleyici önemli eksiklikleri uyarıya rağmen tamamlamadığından işbirliğine gelmemiş kabul edilmiş ve durum firmaya bildirilmiştir.

Çin Tayvanı ve Sri Lanka’da yerleşik firmalardan verilen süre içerisinde cevap alınamamıştır. Öte yandan, Çin Tayvanı’nda yerleşik Hwa Fong Rubber Ind. Co.,Ltd. firmasından, ihracatçı soru formuna hiçbir cevap vermeksizin soruşturmaya ilişkin görüşlerini belirten kısa bir yazı alınmıştır.

Ankara’daki Taipei Ekonomi ve Kültür Misyonu Ekonomi Bölümü’nden soruşturma açılışına ilişkin şikayetin gizli olmayan metnine yönelik olarak iki iddia alınmıştır. Birinci iddia, Çin Tayvan’ından yapılan ihracat rakamlarının Türkiye’nin DİE ithalat istatistikleri ile uyuşmadığı ve ihraç rakamları dikkate alındığında bisiklet iç lastikleri ihraç rakamlarının toplam Türkiye ithalatı içinde ihmal edilebilir oran olan %3’ün altında olduğu yönündedir. Ancak, yapılan incelemede Çin Tayvanı’nın ihraç rakamları alındığında bile söz konusu ülkeden ithalatın %3’ün üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Anılan ülke temsilciliğinin ikinci iddiası da damping marjı hesaplamasında normal değer olarak Çin Tayvanı’ndan Avrupa Birliği ülkelerine ihracat rakamını almanın yanlış olacağı, bunun yerine bir Doğu Avrupa ülkesine yapılan ihracat rakamının alınmasının daha yerinde olacağı yönünde olmuştur. Ancak, zaten mevcut veriler esasında oluşturulmuş değer yöntemine başvurulduğu için, bu talep uygun görülmemiştir.

Yerli üreticiler soruşturma süresi boyunca Müsteşarlık ile işbirliği içinde olmuştur. Yerli üreticilerden Anlaş soru formlarına usulüne uygun şekilde yanıt vermiş ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgileri temin etmiştir. BİLKA genel satıcısı Ümit Motor ise bu aşamada soru formunda istenilen bilgileri ayrıntılı şekilde sağlayamamıştır.

Ayrıca, DİSK’e bağlı Lastik-İş Sendikası’ndan açılan soruşturmayı destekleyici bir yazı alınmıştır.

Soruşturma konusu maddenin ithalatını yaptığı tespit edilen ve kendilerine soru formu gönderilen firmalardan 9 tanesi ithalatçı soru formuna cevap vermiştir ve bu firmalardan alınan yanıt ve görüşler değerlendirilmiştir.

Tarafların soruşturma sırasında ortaya koyduğu nesnel görüşler geçici karar aşamasında mümkün olduğu ölçüde dikkate alınmış ve Tebliğ’in ilgili bölümlerinde cevap verilmiştir.

Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ülkelerin Ankara’daki temsilciliklerine ve bilinen üretici-ihracatçı firmalara şikayetin gizli olmayan metni ve soruşturma açılış Tebliği gönderilmiştir.

Damping belirlemesi için 01/07/2003–31/12/2003 tarihleri arası soruşturma dönemi olarak kabul edilmiştir. Zarar belirlemesinde ise veri toplama ve analiz için 01/01/2001-31/12/2003 arasındaki dönem esas alınmıştır.

Soruşturma konusu ürün 4011.50 gümrük tarife pozisyonunda yer alan “bisikletlerde kullanılan kauçuktan yeni dış lastikler” ile 4013.20 gümrük tarife pozisyonunda yer alan “bisikletlerde kullanılan kauçuktan iç lastikler” dir.

Bisiklet dış lastiği, sentetik kauçuk, doğal kauçuk, dolgu, yağ ve kimyasal karışımdan oluşan hamura sırt lastiği çekimi, topuk teli imali, beze kauçuk kaplama ve eğik kesme ile yanak bezi hazırlama işlemleri ve müteakiben iç ve dış boyama ile pişirme uygulanarak imal edilmektedir.

Bisiklet iç lastiği, butil kauçuk, doğal kauçuk, dolgu, yağ ve kimyasal karışımdan oluşan hamura sırasıyla süzme, lastik çekim, boya, kesme, sibop çakma, ekleme uçların ek yersiz birleştirilmesi, pişim, şişirme, aksesuar takımı ve vakum işlemleri uygulanarak imal edilmektedir.

Ürün farklı ebatlarda, tiplerde, renklerde ve desenlerde olabilmektedir. Ayrıca, bisiklet lastikleri teknik özelliklerine göre arazi bisikleti, yarış bisikleti gibi farklı bisikletlerde kullanılabilmektedir. Ebatlar jant çapı ve tekerlek genişliğine göre çeşitlenmektedir. İç piyasada tüketime konu olanlar 12, 14, 16, 20, 24, 26 ve 28 inç jant çapında olan bisiklet lastikleridir. En çok ticareti yapılan ürünlerden biri 26 inç çap ve 1,95 inç genişlikteki bisiklet lastikleridir. İç ve dış lastikler ayrı satılabildiği gibi takım olarak da satılabilmektedir.

İthalatçı soru formlarında, yerli üreticinin model ve kullanım amacına cevap veren belirli çeşit ve tipleri karşılayamadığı bisiklet üreticileri tarafından dile getirilmiştir. Ancak buna mukabil, talep edilmesi durumunda bu çeşit ve tiplerin de üretilebileceği ve bunun kendilerine fazla bir ek yük getirmeyeceği yerli üretici tarafından ifade edilmiştir. Ayrıca, desen çeşitliliğinin ithal ile yerli ürünlerin birbirlerinin yerine geçebilme özelliği açısından bir engel teşkil etmediği anlaşılmıştır.

İthal edilen ürün, üretilen bisikletlerde kullanıldığı gibi, satış sonrası piyasasında da kullanılmaktadır. Satış sonrası piyasada yerli üretici Anlaş, bayilik ağı kanalıyla faaliyet göstermektedir. Aynı şekilde, şikayete konu bazı markalı ürün ithalatçıları bu ürünlerin Türkiye’deki yetkili acenteliğini ya da dağıtıcılığını yapmaktadır.

Bisiklet üreticileri ihtiyaç duydukları bisiklet lastiklerini doğrudan yerli ya da yabancı üreticilerden temin etmektedir.

Yapılan incelemeler neticesinde, Vietnam, Çin Tayvanı ve Sri Lanka’dan ithal edilen soruşturma konusu bisiklet iç ve dış lastikleri ile yerli üretim dalı tarafından üretilen bisiklet iç ve dış lastiklerinin, teknik ve fiziki özellikleri, çeşitleri, dağıtım kanalları, kullanım alanları, kullanıcıların algılaması ve birbirini ikame edebilmeleri açısından benzer özelliklere sahip olduğu ve soruşturmaya konu ülkelerden ithal edilen ürünlerin gerek birbirleriyle gerekse yerli üretim dalının ürünüyle doğrudan rekabet içinde olduğu, bu nedenle de benzer ürün olarak kabul edilebileceği anlaşılmıştır.

Soruşturma konusu ürünle ilgili bu maddede belirtilen açıklamalar genel içerikli olup, uygulamaya esas olan GTİP ve karşılığı eşya tanımıdır.

Temel olarak soruşturmaya konu ülkelerden işbirliğine gelen üretici-ihracatçı bulunmamaktadır. Bu itibarla, normal değer belirlemeleri için Yönetmelik’in 26 ncı maddesi hükmü uyarınca, daha önce aynı üründe yürütülen soruşturma kapsamındakiler de olmak üzere, mevcut veriler kullanılmıştır.

Normal değer belirlemesinde, mevcut veriler esas alınarak her üç ülke için oluşturulmuş değer yöntemine başvurulmuştur. Bu amaçla, soruşturmaya tabi ülkeler için en çok ticarete konu olan 26x1.95 inç ebattaki bisiklet lastikleri için aynı tipteki maliyetler söz konusu ülke koşullarına göre ayarlanmış ve oluşturulmuş normal değer hesaplanmıştır.

İhraç fiyatı, ihracatçı firmaların Türkiye’ye satışlarında fiilen ödenen fiyat esasında belirlenmiştir. İhraç fiyatı hesabında, normal değerde kullanılan ürün tipi ile aynı olan 26x1.95 inç ebat lastiklere ait değerler dikkate alınmıştır.

Soruşturma konusu ülkeler için, bu ülkelerden soruşturma döneminde ithalat gerçekleştiren firmalardan temin edilen ithal faturaları kullanılmak sureti ile elde edilen ağırlıklı ortalama CIF değer ihraç fiyatı olarak alınmıştır.

CIF ihraç fiyatı, navlun ve sigorta değerleri verilen ithalat faturalarından hesap edilen ortalama navlun ve sigorta değerinin düşülmesi sureti ile FOB baza indirgenmiştir. Ayrıca fabrika çıkış aşamasına getirmek için vade farkı verilerinden yararlanılmıştır.

Yönetmelik’in 11 inci maddesi hükmü çerçevesinde damping marjları, normal değer ile ihraç fiyatlarının fabrika çıkış aşamasındaki ağırlıklı ortalamalarının karşılaştırılması suretiyle hesaplanmıştır. Ancak, ihraç fiyatının değişik alıcılar ve zaman süreleri bakımından önemli ölçüde farklılık gösterdiği hallerde, dampingin büyüklüğünün tam olarak ortaya konulabilmesi ve varsa gizli dampingin etkisiz kılınması için ağırlıklı ortalama normal değer, işlem bazında ihraç fiyatı ile karşılaştırılmıştır.

Damping marjı 26x1,95 inç ebattaki iç ve dış lastikler esas alınarak hesaplanmıştır. Buna göre, damping marjı bisiklet dış lastiklerinde Vietnam, Çin Tayvanı ve Sri Lanka için sırasıyla CIF ihraç fiyatının %32,91, %40,42 ve %54,12’si oranında; bisiklet iç lastiklerinde de yine sırasıyla %51,77, %62,09 ve %48,06’sı oranında belirlenmiştir.

Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülkeler menşeli ithalatın hacminde mutlak anlamda ya da Türkiye tüketimine oranla önemli ölçüde bir artış olup olmadığı ile bu ithalatın iç piyasadaki benzer mal fiyatları üzerindeki etkisi incelenmiştir.

Vietnam, Çin Tayvanı ve Sri Lanka’dan yapılan ithalat için hesaplanan damping marjlarının ve ithalat miktarlarının ihmal edilebilir oranlardan fazla olduğu, soruşturma döneminde her üç ülkeden gerçekleşen dampingli ithalatın yerli üreticinin fiyatlarını kırdığı görülmüştür.

Yapılan incelemeler sırasında, aralarında bisiklet üreticilerinin de bulunduğu ithalatçı firmaların, soruşturma konusu ürünü aynı zamanda soruşturmaya konu farklı ülkelerden ithal ettiği tespit edilmiştir. Her üç ülke kaynaklı ürünün aynı dağıtım kanalından geçtiği ve aynı piyasaya (bisiklet imalatçılarına, bisiklet malzemesi satış noktalarına ve bisiklet tamircilerine) hitap ettiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede her üç ülkeden ithal edilen soruşturma konusu ürünlerin kendi aralarında ve yerli benzer ürünle rekabet ettiği sabit görülmüştür.

Bu çerçevede, Yönetmelik’in 17 nci maddesi hükümlerine dayanarak, soruşturmaya eş zamanlı konu olan Vietnam, Çin Tayvanı ve Sri Lanka’dan yapılan ithalatın etkilerinin toplu değerlendirilmesine karar verilmiştir.

Aşağıdaki maddelerde zarar incelemesinde dampingli ithalat ifadesi Vietnam, Çin Tayvanı ve Sri Lanka’dan yapılan soruşturma konusu madde ithalatının toplamına karşılık gelmektedir.

2001 yılında 1.591.005 adet olan soruşturma konusu bisiklet dış lastiklerinin genel ithalatı 2002 yılında 2.537.984 adete çıkmış, 2003 yılında 3.333.520 adet, soruşturma döneminde (SD) de 1.703.485 adet olarak gerçekleşmiştir.

Bisiklet iç lastikleri genel ithalatı ise 2001 yılında 2.003.628 adet iken, 2002 yılında 4.193.611 adete çıkmış, 2003 yılında 3.768.584 adet, SD’de 1.928.050 adet olarak gerçekleşmiştir.

2003 yılında izlenen azalmanın genel olarak, anılan yılda yürütülüp tamamlanan Çin Halk Cumhuriyeti, Hindistan ve Tayland menşeli bisiklet lastiği soruşturmasından kaynaklandığı düşünülmektedir.

Soruşturma konusu bisiklet dış lastiği dampingli ithalatı 2001 yılında 88.550 adet iken, 2002 yılında 255.407 adete, 2003 yılında 1.832.320 adete çıkmış ve SD’de 1.215.400 adet olarak gerçekleşmiştir.

Bisiklet iç lastiğinin dampingli ithalatı da 2001 yılında 136.032 adet iken, 2002 yılında 419.763 adete, 2003 yılında 2.191.250 adete çıkmış ve SD’de 1.397.650 adet olarak gerçekleşmiştir.

Soruşturma konusu ürünün yurtiçi tüketimi, yerli üretici Anlaş firmasının yurtiçi satışları ile genel ithalatın toplanması suretiyle hesaplanmıştır. Nisan 2003 tarihinden sonra faaliyete başlayan BİLKA istenilen bilgileri gerekli ayrıntıda sağlayamadığı için verileri bu aşamada değerlendirmeye dahil edilememiştir.

Bu çerçevede belirlenen toplam tüketim endeksi, bisiklet dış lastikleri için 2001 yılında 100 iken, 2002 yılında 159’a, 2003 yılında 210’a çıkmış ve SD’de 105 olarak gerçekleşmiştir. Dampingli ithalatın tüketim içindeki payı ise 2001 yılında %5 iken SD’de %66’ya çıkmıştır.

Bisiklet iç lastikleri için toplam tüketim endeksi ise 2001 yılında 100, 2002 yılında 202, 2003 yılında 188 ve SD’de 96 olarak gerçekleşmiştir. Dampingli ithalatın tüketim içindeki payı ise 2001 yılında %6 iken SD’de %64’e çıkmıştır.

Soruşturma konusu bisiklet dış lastikleri dampingli ithalatının ağırlıklı ortalama birim fiyatı CIF bazda 2001 yılında 1,42 ABD Doları/Adet iken, 2002 yılında 0,96 ABD Doları/Adet’e düşmüş, 2003 yılında 1,18 ABD Doları/Adet, SD’de ise 1,19 ABD Doları/Adet olarak gerçekleşmiştir.

Bisiklet iç lastikleri dampingli ithalatının ağırlıklı ortalama birim fiyatı ise CIF bazda 2001 yılında 0,43 ABD Doları/Adet iken, 2002 yılında 0,44 ABD Doları/Adet’e çıkmış, 2003 yılında 0,42 ABD Doları/Adet’e, SD’de 0,41 ABD Doları/Adet’e düşmüştür.

Fiyat kırılması ithal ürün fiyatlarının Türkiye piyasasında yerli üreticinin yurt içi satış fiyatlarının yüzde olarak ne kadar altında kaldığını gösterir.

Vietnam, Çin Tayvanı ve Sri Lanka menşeli 26x1,95 inç tip için SD’deki ithalatın gümrük vergisi ve masrafları dahil Türkiye piyasasına giriş fiyatları yerli üretim dalının satış fiyatları ile mukayese edilmiş ve dampingli ithalatın fiyatının yerli üretim dalının fiyatının önemli ölçüde altında kaldığı tespit edilmiştir.

Buna göre, 26x1,95 inç tip bisiklet dış lastiklerinde SD’ye ilişkin olarak hesaplanan fiyat kırılması, Vietnam için %60, Çin Tayvanı için %45 ve Sri Lanka için %87 oranında tespit edilmiştir.

Aynı tip bisiklet iç lastiklerinde SD’deki fiyat kırılması da Vietnam için %52, Çin Tayvanı ve Sri Lanka için %48 oranında hesaplanmıştır.

Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, Anlaş firmasının bisiklet lastiklerine ilişkin verileri esas alınmıştır. BİLKA Nisan 2003 tarihinde faaliyete başladığı ve 2001 yılına kadar geriye dönük bilgiler mevcut olmadığı ve istenilen ayrıntıda zarar verileri elde edilemediği için değerlendirmeye bu aşamada dahil edilememiştir.

Öte yandan, eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler için yıllık ortalama Toptan Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerler kullanılmıştır.

a) Üretim

Yerli üretim dalının bisiklet dış lastikleri için 2001 yılında 100 olan üretim miktar endeksi, 2002 yılında 251’e, 2003 yılında 321’e yükselmiş, SD’de 159 olarak gerçekleşmiştir.

Bisiklet iç lastikleri için ise 2001 yılında 100 olan üretim miktar endeksi, 2002 yılında 166’ya, 2003 yılında 268’e yükselmiş, SD’de 136 olarak gerçekleşmiştir.

b) Satışlar

Yerli üretim dalının bisiklet dış lastikleri için 2001 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi 2002’de 158’e, 2003 yılında 216’ya yükselmiş, SD’de 86 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde 2001 yılında 100 olan satış hasılası müteakip yıllarda sırasıyla 126, 139 ve 56 olarak gerçekleşmiştir.

Bisiklet iç lastikleri için 2001 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi 2002’de 146’ya, 2003 yılında 183’e yükselmiş, SD’de 98 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde 2001 yılında 100 olan satış hasılası müteakip yıllarda sırasıyla 110, 115 ve 58 olarak gerçekleşmiştir.

c) Piyasa payı

Yerli üretim dalının yurtiçi pazar payı bisiklet dış lastikleri için 2001 yılında %8 iken SD’de %6’ya düşmüştür.

Bisiklet iç lastikleri için ise 2001 yılında %10 iken SD’de %10’da sabit kalmıştır.

d) Kapasite Kullanımı

Yerli üretim dalının bisiklet dış lastikleri için 2001 yılında %18 olan kapasite kullanım oranı, 2002 yılında %45, 2003 yılında ve SD’de %57 olarak gerçekleşmiştir.

Bisiklet iç lastikleri için ise 2001 yılında %22 olan kapasite kullanım oranı, 2002 yılında %40, 2003 yılında %60 ve SD’de %61 olarak gerçekleşmiştir.

e) Yurtiçi Fiyatlar

Yerli üreticinin bisiklet dış lastiklerinde ağırlıklı ortalama yurtiçi satış fiyatı 2001 yılında reel bazda 100 iken, 2002 yılında 80’e, 2003 yılında 64’e ve SD’de ise 65’e gerilemiştir.

Bisiklet iç lastiklerinde ise ağırlıklı ortalama yurtiçi satış fiyatı 2001 yılında reel bazda 100 iken, 2002 yılında 75’e, 2003 yılında 63’e ve SD’de ise 60’a gerilemiştir.

f ) Stoklar

Yerli üretim dalının bisiklet dış lastiklerinde 2001 yılında 100 olan stok miktar endeksi, 2002 yılında 305’e, 2003 yılında ve SD’de ise 416’ya yükselmiştir.

Bisiklet iç lastiklerinde ise 2001 yılında reel bazda 100 iken, 2002 yılında 269’a, 2003 yılında ve SD’de ise 385’e yükselmiştir.

g) İstihdam

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olan idari personel ve işçi sayısı endeksi, 2002 yılında 87’ye gerilemiş, 2003 yılında ve SD’de ise 119’a çıkmıştır.

h) Ücretler

Üretimde çalışan işçilerin aylık ücretleri 2001 ile SD arasında reel olarak 5 puan düşmüştür.

i) Verimlilik

Üretimde çalışan işçi başına verimlilik endeksi bisiklet dış lastikleri için 2001 yılında 100 iken, 2002’de 288’e yükselmiş, 2003 yılında 270 ve SD’de ise 266 olarak gerçekleşmiştir.

Bisiklet iç lastikleri için ise 2001 yılında 100 olan endeks, 2002 yılında 190’a, 2003 yılında 225’e ve SD’de ise 229’a çıkmıştır.

j) Büyüme

Yerli üretim dalının aktif büyüklüğü reel olarak 2001 yılında 100 iken 2002 yılında 126’ya çıkmış, 2003 yılında ise 97’ye gerilemiştir.

k) Sermaye Artışı

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olan öz sermayesi 2002 yılında 128’e çıkmış, 2003 yılında ise 92’ye düşmüştür.

l) Nakit Akışı

Yerli üretim dalının faaliyetleri dolayısıyla yarattığı reel nakit akışı (Kâr+amortisman) 2001 yılında (-)100 iken (nakit çıkışı), 2002 yılında 13’e çıkmış, 2003 yılında (-)37’ye düşmüş ve SD’de 10 olmuştur.

m) Yatırımlardaki Artış

Yerli üretim dalının tevsi yatırımları olmamıştır.

n) Kârlılık

Yerli üretim dalının bisiklet dış lastiklerinde 2001 yılında (-)100 olan kârlılığı (zararı), 2002 yılında (-)566’ya düşmüş, 2003 yılında (-)381 ve SD’de ise (-)229 olarak gerçekleşmiştir.

Bisiklet iç lastiklerinde ise 2001 yılında (-)100 olan kârlılığı (zararı), 2002 yılında (-)237’ye düşmüş, 2003 yılında (-)212 ve SD’de ise (-)87 olarak gerçekleşmiştir.

o) Maliyetler

Yerli üretim dalının bisiklet dış lastikleri için 2001 yılında reel olarak 100 olan ağırlıklı ortalama birim ticari maliyeti, 2002 yılında 135’e yükselmiş, 2003 yılında 83'e düşmüş, SD’de ise 100 olarak gerçekleşmiştir.

Bisiklet iç lastiklerinde ise 2001 yılında reel olarak 100 olan ağırlıklı ortalama birim ticari maliyeti, 2002 yılında 99’a, 2003 yılında 67’ye ve SD’de 60’a düşmüştür.

p) Yatırımların geri dönüş oranı

Yerli üretim dalının yatırım hasılatı (Kar/Öz kaynak) oranı 2001 yılında (–)23 iken 2002 yılında 2 olmuş, 2003 yılında (–)10’a düşmüştür.

r) Damping marjının büyüklüğü

Damping marjı, bisiklet dış lastiklerinde Vietnam için CIF bedelin %32,91'i, Çin Tayvanı için %40,42’si, Sri Lanka için %54,12’si; bisiklet iç lastiklerinde ise Vietnam için CIF bedelin %51,77’si, Çin Tayvanı için %62,09’u, Sri Lanka için de %48,06’sı oranlarında bulunmuştur.

Soruşturmaya konu ülkelerin önemli oranlarda damping yaptığı, söz konusu ürünlerde ithalat hacimlerinin ihmal edilebilir düzeyin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu ülkelerden yapılan dampingli ithalatın, özellikle SD’de, yerli üretim dalı üzerindeki ekonomik etkisi incelendiğinde yurtiçi satış değer ve fiyatları, stoklar, kârlılığa ilişkin göstergelerin olumsuz etkilendiği, damping marjlarının önemli oranlarda olması ve fiyat baskısı nedeniyle toplam kârlılığın zarara dönüştüğü tespit edilmiştir. Fiyat kırılmalarının yüksek oranlarda olduğu dikkate alındığında, yerli üretim dalının dampingli ithalat ile fiyat rekabetine girmesinin mümkün bulunmadığı tespit edilmiştir.

Zarar inceleme döneminde soruşturma konusu bisiklet iç ve dış lastiklerinde dampingli ithalatın, nispi ve mutlak olarak arttığı, dampingli ithalatın fiyatlarının düştüğü ve yerli üretim dalının fiyatlarının önemli ölçüde altında kaldığı tespit edilmiştir. Aynı dönemde yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde olumsuzluklar tespit edilmiştir. Dampingli ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarını kırması ve dampingli ithalattaki artış eğilimi ile yerli üretim dalında görülen olumsuz gelişmelerin eş zamanlı olarak ortaya çıkması nedeniyle dampingli ithalat ile yerli üretim dalı üzerinde oluşan zarar arasında illiyet bağı olduğu sonucuna varılmıştır.

Üçüncü ülkelerden yapılan ithalatın 2001-2003 arasındaki dönemde nispî ve mutlak olarak azaldığı, genel ithalat ve tüketim içindeki payının önemli ölçüde gerilediği görülmüştür. Gerek miktarı ve piyasa payındaki eğilim, gerek fiyatları itibariyle bu aşamada yerli üretime zarar verebilecek boyutta görülmemektedir. Ayrıca, 30 Nisan 2003 tarihinden itibaren de Çin Halk Cumhuriyeti, Hindistan ve Tayland menşeli söz konusu ürünlerde dampinge karşı vergi uygulanmaya başlanmıştır.

Dampingli ithalatın daralmanın olduğu 2001 yılı ve tüketimde artışın görüldüğü 2002 ve 2003 yılları da dahil olmak üzere 2001 yılından beri nispi ve mutlak olarak sürekli arttığı ve pazar payını büyük oranda genişlettiği görülmüştür.

Diğer taraftan, 30 Nisan 2003 tarih ve 25094 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2003/6 sayılı Tebliğ ile Çin Halk Cumhuriyeti, Hindistan ve Tayland menşeli bisiklet lastikleri için dampinge karşı vergi uygulanmaya başlanmasıyla soruşturma konusu ülkelerden yapılan dampingli ithalat 2003 yılında önceki yıllara göre önemli miktar ve oranda artış göstermiştir.

Bu durum sonucunda, anılan önlem, yerli sanayi üzerinde görülen zararın telafisinde beklenen etkiyi gösterememiştir.

Dampingli ithalatın fiyatlarının düşmesi ve ithalatın da buna bağlı olarak sürekli artması ve pazar payının genişlemesi dikkate alındığında talep daralmasının, dampingli ithalatın yerli üretim dalına zarar verdiği ve nedensellik bağının mevcut olduğu gerçeğini değiştirmediği tespit edilmiştir.

Ön belirlemeler sonucunda dampingin, yerli üretim dalında zararın ve her ikisi arasında illiyet bağının mevcut olduğu tespit edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda tanımı ve menşe ülkeleri belirtilen eşyanın Türkiye’ye ithalatında karşısında gösterilen oranda teminat şeklinde geçici önlem yürürlüğe konulmuştur.

GTİP

Eşyanın Tanımı

Menşe Ülke

Teminat Oranı (CIF Bedelin %’si)

4011.50.00.00.00

Bisikletlerde kullanılan

kauçuktan yeni dış lastikler

(Bisiklet jantına takılı olsun olmasın,

ancak jantı hariç )

Vietnam

32

Çin Tayvanı

23

Sri Lanka

54

4013.20.00.00.00

Bisikletlerde kullanılan

kauçuktan iç lastikler

(Bisiklet jantına takılı olsun olmasın,

ancak jantı hariç )

Vietnam

38

Çin Tayvanı

34

Sri Lanka

35

Karar maddesinde belirtilen geçici önlem, Kanun’un 12 nci maddesi çerçevesinde, zararın önlenmesi için damping marjından daha düşük oranda bir kesin önlemin yeterli olup olmadığının incelenecek olması nedeniyle, soruşturma ile ilgili kesin kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasına kadar, azami 6 ay süreyle yürürlükte kalır.

Gümrük idareleri Karar maddesinde gümrük tarife istatistik pozisyon numarası, tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın ithalatında, karşısında gösterilen oranda teminat alırlar.

Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür