İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2004/21)

Yerli üretici Anlaş Anadolu Lastik San. ve Tic. A.Ş. (Anlaş) ile Bilecik Kauçuk Sanayi (BİLKA) (yeniden faaliyete başlamıştır) adına Türkiye genel satıcısı Ümit Motor Belen Derundere (Ümit Motor) tarafından yapılan başvuru üzerine Vietnam ve Çin Tayvanı (Tayvan) menşeli “motosiklet iç ve dış lastikleri” için 11/3/2004 tarih ve 25399 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2004/6 sayılı Tebliğ ile başlatılan damping soruşturması Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmüş ve tamamlanmıştır.

Halen, 02/06/2004 tarih ve 25480 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2004/9 sayılı Tebliğ ile alınmış geçici önlem yürürlükte bulunmaktadır.

Bu Tebliğ, 4412 sayılı Kanunla Değişik 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun (Kanun), 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri ile 02/05/2002 tarihli ve 24743 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe Ek Madde Eklenmesine Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütülen damping soruşturmasının sonuçlarını içermektedir.

Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ürünün yerli üreticilerine “yerli üretici soru formu”, belirlenen ithalatçılarına “ithalatçı soru formu” ve ilgili ülkelerdeki bilinen üretici/ihracatçılarına “üretici-ihracatçı soru formu” gönderilmiştir. Diğer taraftan, ilgili ülkelerde yerleşik diğer üretici-ihracatçılara iletilebilmesini teminen, söz konusu soru formunun birer örneği soruşturmaya taraf olan ülkelerin Ankara’daki temsilciliklerine de gönderilmiştir.

Tarafların soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dahil 37 gün süre tanınmıştır. Tarafların süre uzatımı yönündeki makul talepleri ise karşılanmıştır.

Vietnam’dan Horng Fortune Tyre Tube Co.,Ltd. firmasına talep üzerine ek süre verilmesine rağmen, bu firma soru formunun çok az kısmına cevap vermiştir. Firma soruşturmanın sağlıklı biçimde tamamlanmasını engelleyecek nitelikteki önemli eksiklikleri uyarıya rağmen tamamlamadığından işbirliğine gelmemiş kabul edilmiş ve durum firmaya bildirilmiştir.

Çin Tayvanı’nda yerleşik firmalardan verilen süre içerisinde soru formlarına cevap alınamamıştır. Öte yandan, Çin Tayvanı’nda yerleşik Hwa Fong Rubber Ind. Co.,Ltd. firmasından, ihracatçı soru formuna hiçbir cevap vermeksizin soruşturmaya ilişkin görüşlerini belirten kısa bir yazı alınmıştır.

Ankara’daki Taipei Ekonomi ve Kültür Misyonu Ekonomi Bölümü’nden soruşturma açılışına ilişkin şikayetin gizli olmayan metnine yönelik olarak iki iddia alınmış olup, söz konusu iddialara ilgili bölümlerde cevap verilmiştir.

Yerli üreticiler soruşturma süresi boyunca Müsteşarlık ile işbirliği içinde olmuştur. Yerli üreticilerden Anlaş soru formlarına usulüne uygun şekilde yanıt vermiş ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgileri temin etmiştir. BİLKA genel satıcısı Ümit Motor ise soru formunda istenilen bilgileri ayrıntılı şekilde sağlayamamış olmakla birlikte, Nisan 2003 tarihinden sonra faaliyete başlayan BİLKA’nın 2003 yılı ve soruşturma dönemine ait verileri yurtiçi tüketime ilişkin değerlendirmeye dahil edilmiştir.

Ayrıca, DİSK’e bağlı Lastik-İş Sendikası’ndan açılan soruşturmayı destekleyici bir yazı alınmıştır.

Soruşturma konusu maddenin ithalatını yaptığı tespit edilen ve kendilerine soru formu gönderilen firmalardan 9 tanesi ithalatçı soru formuna cevap vermiştir.

Ayrıca, soru formuna cevap veren 9 ithalatçıya geçici ve nihai bildirimler yapılmış, 2 firmadan geçici önlem bildirimine, 1 firmadan da nihai bildirime cevap alınmıştır.

Soru formuna, geçici önlem ve nihai bildirime cevap veren firmalardan alınan yanıt ve görüşler değerlendirilmiştir.

Bu görüşler çerçevesinde, ithalata yönelmenin ve ithalatçılar için yerli ürün ile ithal edilen ürün arasındaki en önemli tercih sebebinin desen çeşitliliği, vade ve fiyat farklılığı olduğu görülmüştür.

Yönetmelik’in 21 inci maddesi çerçevesinde yerli üretici Anlaş firmasının Düzce’deki üretim ve İstanbul’daki idari tesislerinde yerinde doğrulama incelemesi yapılmıştır.

Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ülkelerin Ankara’daki temsilciliklerine ve bilinen üretici-ihracatçı firmalara şikayetin gizli olmayan metni ve soruşturma açılış Tebliği gönderilmiştir.

Geçici önlem yürürlüğe girdikten sonra soruşturma konusu ülkelerin temsilciliklerine ve yerli üreticilere geçici önlem bildirimi ile geçici önlem Tebliği gönderilmiş, işbirliğinde bulunan ithalatçı firmalar da geçici önlem hakkında bilgilendirilmiştir. Soruşturmanın daha sonraki aşamasında anılan taraflara nihai bildirim yapılmıştır.

Taraflara soruşturma boyunca, soruşturma ile ilgili görüşlerini ve bu görüşlerle ilgili belgeleri sunma imkanı verilmiş ve söz konusu görüşler ile belgeler değerlendirilmiş, buna ilişkin hususlara Tebliğ içerisinde yeri geldiğince değinilmiştir.

Damping belirlemesi için 01/07/2003–31/12/2003 tarihleri arası soruşturma dönemi olarak kabul edilmiştir. Zarar belirlemesinde ise veri toplama ve analiz için 01/01/2001-31/12/2003 arasındaki dönem esas alınmıştır.

Soruşturma konusu ürün 4011.40 gümrük tarife pozisyonunda yer alan “motosikletlerde kullanılan kauçuktan yeni dış lastikler” ile 4013.90.00.00.11 (Daha önce 4013.90.10.00.00 olan gümrük tarife istatistik pozisyonu 31/12/2003 tarih ve 25333 sayılı 2. mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği ile değiştirilmiştir) gümrük tarife istatistik pozisyonunda yer alan “motosikletlerde kullanılan kauçuktan iç lastikler”dir .

Motosiklet dış lastiği, sentetik kauçuk, doğal kauçuk, dolgu, yağ ve kimyasal karışımdan oluşan hamura sırt lastiği çekimi, topuk teli imali, beze kauçuk kaplama ve eğik kesme ile yanak bezi hazırlama işlemleri ve müteakiben iç ve dış boyama ile pişirme uygulanarak imal edilmektedir.

Motosiklet iç lastiği, butil kauçuk, doğal kauçuk, dolgu, yağ ve kimyasal karışımdan oluşan hamura sırasıyla süzme, lastik çekim, boya kesme, sibop çakma, ekleme uçların ek yersiz birleştirilmesi, pişirme, şişirme, aksesuar takımı ve vakum işlemleri uygulanarak imal edilmektedir.

Ürün farklı ebatlarda, tiplerde, renklerde ve desenlerde olabilmektedir. Ebatlar jant çapı ve tekerlek genişliğine göre çeşitlenmektedir. 8, 10 ve 12 inç jant çapındaki lastik ebatları scooter olarak adlandırılan küçük motosikletlerde kullanılmaktadır. İç piyasada tüketime konu diğer motosiklet lastikleri 16, 17, 18 ve 19 inç jant çapında olabilmektedir. En çok ithal edilen ve satılan ürün 2.25 inç genişlikte ve 17 inç çapta motosiklet lastikleridir. İç ve dış lastikler ayrı satılabildiği gibi takım olarak da satılabilmektedir.

İthalatçı soru formlarında, yerli üreticinin model zenginliğinin olmadığı dile getirilmiştir. Ancak buna mukabil, talep edilmesi durumunda bu çeşitlerin de üretilebileceği ve bunun kendilerine fazla bir ek yük getirmeyeceği yerli üretici tarafından ifade edilmiştir. Ayrıca, desen çeşitliliğinin ithal ile yerli ürünlerin birbirlerinin yerine geçebilme özelliği açısından bir engel teşkil etmediği anlaşılmıştır.

İthal edilen ürün, satış sonrası piyasasında da kullanılmaktadır. Satış sonrası piyasada yerli üretici Anlaş firması, bayilik ağı kanalıyla faaliyet göstermektedir. Aynı şekilde, şikayete konu bazı markalı ürün ithalatçıları bu ürünlerin Türkiye’deki yetkili acenteliğini ya da dağıtıcılığını yapmaktadır.

Yukarıdaki maddede yapılan açıklamalar ışığında, yerli üreticiler tarafından üretilen motosiklet iç ve dış lastikleri ile soruşturma konusu ülkelerden ithal edilen motosiklet iç ve dış lastikleri arasında işlevsel özellikler, fiziksel özellikler, kullanım alanları, dağıtım kanalları, kullanıcıların algılaması ve birbirini ikame edebilmeleri açısından bir fark bulunmadığı tespit edilmiştir.

Bu bağlamda, Vietnam ve Çin Tayvanı’ndan ithal edilen soruşturma konusu motosiklet iç ve dış lastikleri ile yerli üretim dalı tarafından üretilen motosiklet iç ve dış lastiklerinin benzer ürün olarak kabul edilebileceği anlaşılmıştır.

Temel olarak soruşturmaya konu ülkelerden işbirliğine gelen üretici-ihracatçı bulunmamaktadır. Bu itibarla, normal değer belirlemeleri için Yönetmelik’in 26 ıncı maddesi hükmü uyarınca mevcut veriler kullanılmıştır.

Mevcut veriler esas alınarak her iki ülke için soruşturma konusu maddenin imalat maliyetine satış, genel ve idari (SGİ) giderler ile makul oranda bir kârın eklenmesi suretiyle hesaplanan oluşturulmuş değer, normal değer olarak alınmıştır.

Diğer taraftan, geçici önlem bildirimine bir ithalatçı firmanın damping marjı hesabında, 2,25x17 inç ebattaki motosiklet lastiklerin yanı sıra en çok ticarete konu olan diğer tiplerden 8 ve 10 inç jant çapındaki scooter lastiklerinin de dikkate alınması yönündeki talebi uygun görülmüştür.

Öte yandan, Ankara’daki Taipei Ekonomi ve Kültür Misyonu Ekonomi Bölümü’nden soruşturmanın açılış aşamasında alınan görüşte, damping marjı hesaplamasında normal değer olarak Çin Tayvanı’ndan Avrupa Birliği ülkelerine ihracat rakamını almanın yanlış olacağı, bunun yerine bir Doğu Avrupa ülkesine yapılan ihracat rakamının alınmasının daha yerinde olacağı ileri sürülmüştür. Ancak, zaten mevcut veriler esasında oluşturulmuş değer normal değer olarak belirlendiği için, bu talep uygun görülmemiştir.

İhraç fiyatı, ihracatçı firmaların Türkiye’ye satışlarında fiilen ödenen fiyat esasında belirlenmiştir.

Yönetmelik’in 11 inci maddesi hükmü çerçevesinde damping marjları, normal değer ile ihraç fiyatlarının fabrika çıkış aşamasındaki ağırlıklı ortalamalarının karşılaştırılması suretiyle hesaplanmıştır. Ancak, ihraç fiyatının değişik alıcılar ve zaman süreleri bakımından önemli ölçüde farklılık gösterdiği hallerde, dampingin büyüklüğünün tam olarak ortaya konulabilmesi ve varsa gizli dampingin etkisiz kılınması için ağırlıklı ortalama normal değer, işlem bazında ihraç fiyatı ile karşılaştırılmıştır.

Soruşturma konusu ülkeler için, bu ülkelerden soruşturma döneminde ithalat yapan firmalardan temin edilen ithal faturaları kullanılmak sureti ile elde edilen ağırlıklı ortalama CIF değer ihraç fiyatı olarak alınmıştır. CIF ihraç fiyatı, navlun ve sigorta değerleri verilen ithalat faturalarından hesap edilen ortalama navlun ve sigorta değerinin düşülmesi sureti ile FOB baza indirgenmiştir. Ayrıca fabrika çıkış aşamasına getirmek amacıyla vade farkı bilgisi verilenler için ayarlama yapılmıştır.

Damping marjı 2,25x17 inç ebattaki motosiklet ile 8 ve 10 inç çapındaki scooter iç ve dış lastikleri esas alınarak hesaplanmıştır. Buna göre, damping marjı motosiklet dış lastiklerinde Vietnam ve Çin Tayvanı için sırasıyla CIF ihraç fiyatının %29,21 ve %6,66 oranında; motosiklet iç lastiklerinde de yine sırasıyla %49,51 ve %21,97’si oranında belirlenmiştir.

Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülkeler menşeli ithalatın hacminde mutlak anlamda ya da Türkiye tüketimine oranla önemli ölçüde bir artış olup olmadığı ile bu ithalatın iç piyasadaki benzer mal fiyatları üzerindeki etkisi incelenmiştir.

Vietnam ve Çin Tayvanı’ndan yapılan ithalat için hesaplanan damping marjlarının ve ithalat miktarlarının ihmal edilebilir oranlardan fazla olduğu, soruşturma döneminde her iki ülkeden gerçekleşen dampingli ithalatın yerli üreticinin fiyatlarını kırdığı görülmüştür.

Diğer taraftan, Ankara’daki Taipei Ekonomi ve Kültür Misyonu Ekonomi Bölümü’nden soruşturmanın açılış aşamasında alınan görüşte Çin Tayvanı’ndan yapılan ihracat rakamlarının Türkiye’nin DİE ithalat istatistikleri ile uyuşmadığı ve ihracat rakamları dikkate alındığında motosiklet iç lastikleri ihracat rakamlarının toplam Türkiye ithalatı içinde ihmal edilebilir oran olan %3’ün altında olduğu iddia edilmektedir. Ancak, yapılan incelemede Çin Tayvanı’nın ihracat rakamları dikkate alındığında bile söz konusu ülkeden ithalatın ihmal edilebilir oranın üzerinde olduğu tespit edilmiştir.

Yapılan incelemeler sırasında, ithalatçı firmaların, soruşturma konusu ürünü aynı zamanda soruşturmaya konu farklı ülkelerden ithal ettiği tespit edilmiştir. Her iki ülke kaynaklı ürünün aynı dağıtım kanalından geçtiği ve aynı piyasaya (motosiklet imalatçılarına, motosiklet malzemesi satış noktalarına ve motosiklet tamircilerine) hitap ettiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede her iki ülkeden ithal edilen soruşturma konusu ürünlerin kendi aralarında ve yerli benzer ürünle rekabet ettiği sabit görülmüştür.

Bu çerçevede, Yönetmelik’in 17 nci maddesi hükümlerine dayanarak, soruşturmaya eş zamanlı konu olan Vietnam ve Çin Tayvanı’ndan yapılan ithalatın etkilerinin toplu değerlendirilmesine karar verilmiştir.

Aşağıdaki maddelerde zarar incelemesinde dampingli ithalat ifadesi Vietnam ve Çin Tayvanı’ndan yapılan ithalatın toplamına karşılık gelmektedir.

2001 yılında 191.172 adet olan soruşturma konusu motosiklet dış lastiklerinin genel ithalatı 2002 yılında 261.809 adete, 2003 yılında 360.972 adete çıkmış, soruşturma döneminde (SD) de 205.917 adet olarak gerçekleşmiştir.

Motosiklet iç lastikleri genel ithalatı ise 2001 yılında 398.431 adet iken, 2002 yılında 733.964 adete çıkmış, 2003 yılında 616.747 adet, SD’de 350.795 adet olarak gerçekleşmiştir.

Soruşturma konusu motosiklet dış lastiği dampingli ithalatı 2001 yılında 30.850 adet iken, 2002 yılında 78.907 adete, 2003 yılında 175.273 adete çıkmış ve SD’de 111.897 adet olarak gerçekleşmiştir.

Motosiklet iç lastiğinin dampingli ithalatı da 2001 yılında 92.667 adet iken, 2002 yılında 222.993 adete, 2003 yılında 424.400 adete çıkmış ve SD’de 276.900 adet olarak gerçekleşmiştir.

Soruşturma konusu ürünün yurtiçi tüketimi, yerli üretici Anlaş firmasının yurtiçi satışları ile genel ithalatın toplanması suretiyle hesaplanmıştır. 2003 yılı ve SD için Nisan 2003 tarihinden sonra faaliyete başlayan BİLKA’nın verileri de değerlendirmeye dahil edilmiştir.

Bu çerçevede belirlenen toplam tüketim endeksi, motosiklet dış lastikleri için 2001 yılında 100 iken, 2002 yılında 125’e, 2003 yılında 207’ye çıkmış ve SD’de 126 olarak gerçekleşmiştir. Dampingli ithalatın tüketim içindeki payı ise 2001 yılında %8 iken SD’de %24’e çıkmıştır.

Motosiklet iç lastikleri için toplam tüketim endeksi ise 2001 yılında 100 iken, 2002 yılında 165’e, 2003 yılında 206’ya çıkmış ve SD’de 127 olarak gerçekleşmiştir. Dampingli ithalatın tüketim içindeki payı ise 2001 yılında %12 iken SD’de %30’a çıkmıştır.

Soruşturma konusu motosiklet dış lastikleri dampingli ithalatının ağırlıklı ortalama birim fiyatı CIF bazda 2001 yılında 4,05 ABD Doları/Adet iken, 2002 yılında 3,78 ABD Doları/Adet’e düşmüş, 2003 yılında 4,18 ABD Doları/Adet, SD’de ise 4,24 ABD Doları/Adet olarak gerçekleşmiştir.

Motosiklet iç lastikleri dampingli ithalatının ağırlıklı ortalama birim fiyatı ise CIF bazda 2001 yılında 0,79 ABD Doları/Adet iken, 2002 yılında 0,82 ABD Doları/Adet’e, 2003 yılında 0,83 ABD Doları/Adet’e, SD’de 0,84 ABD Doları/Adet’e çıkmıştır.

Fiyat kırılması ithal ürün fiyatlarının Türkiye piyasasında yerli üreticinin yurt içi satış fiyatlarının yüzde olarak ne kadar altında kaldığını gösterir.

Vietnam ve Çin Tayvanı menşeli 2,25x17 inç tip ve scooter lastikleri için SD’deki ithalatın gümrük vergisi ve masrafları dahil Türkiye piyasasına giriş fiyatları yerli üretim dalının satış fiyatları ile mukayese edilmiş ve ağırlıklı ortalama fiyat kırılması hesaplanmış, dampingli ithalatın fiyatının yerli üretim dalının fiyatının altında kaldığı tespit edilmiştir.

Buna göre, 2,25x17 inç tip motosiklet ile 8 ve 10 inç çapındaki scooter dış lastikleri temel alınarak SD’ye ilişkin olarak hesaplanan ağırlıklı ortalama fiyat kırılması, Vietnam için %60,04 ve Çin Tayvanı için %10,55 oranında tespit edilmiştir.

Motosiklet iç lastiklerinde ise yukarıda anılan ebatlar esasında SD’deki fiyat kırılması Vietnam için %48,53 ve Çin Tayvanı için %7,92 oranında hesaplanmıştır.

Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, Anlaş firmasının motosiklet lastiklerine ilişkin verileri esas alınmıştır. BİLKA, Nisan 2003 tarihinde faaliyete başladığı ve 2001 yılına kadar geriye dönük bilgiler mevcut olmadığı ve istenilen ayrıntıda zarar verileri elde edilemediği için değerlendirmeye dahil edilememiştir.

Öte yandan, eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler için yıllık ortalama Toptan Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerler kullanılmıştır.

a) Üretim

Yerli üretim dalının motosiklet dış lastikleri için 2001 yılında 100 olan üretim miktar endeksi, 2002 yılında 122’ye, 2003 yılında 220’ye yükselmiş, SD’de 127 olarak gerçekleşmiştir.

Motosiklet iç lastikleri için ise 2001 yılında 100 olan üretim miktar endeksi, 2002 yılında 172’ye, 2003 yılında 264’e yükselmiş, SD’de 139 olarak gerçekleşmiştir.

b) Satışlar

Yerli üretim dalının motosiklet dış lastikleri için 2001 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi 2002’de 113’e, 2003 yılında 181’e yükselmiş, SD’de 101 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde 2001 yılında 100 olan yurtiçi satış hasılası müteakip yıllarda sırasıyla 106, 136 ve 71 olarak gerçekleşmiştir.

Motosiklet iç lastikleri için 2001 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi 2002’de 141’e, 2003 yılında 198’e yükselmiş, SD’de 106 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde 2001 yılında 100 olan yurtiçi satış hasılası müteakip yıllarda sırasıyla 126, 148 ve 74 olarak gerçekleşmiştir.

c) Piyasa payı

Yerli üretim dalının yurtiçi pazar payı motosiklet dış lastikleri için 2001 yılında %48,45 iken SD’de BİLKA’nın da devreye girmesiyle %55,82 olmuştur.

Motosiklet iç lastikleri için ise 2001 yılında %45,12 iken SD’de %62,07’ye yükselmiştir.

d) Kapasite Kullanımı

Yerli üretim dalının motosiklet dış lastikleri için 2001 yılında %24 olan kapasite kullanım oranı, 2002 yılında %27, 2003 yılında %52 ve SD’de %67 olarak gerçekleşmiştir.

Motosiklet iç lastikleri için ise 2001 yılında %29 olan kapasite kullanım oranı, 2002 yılında %49, 2003 yılında %77 ve SD’de %84 olarak gerçekleşmiştir.

e) Yurtiçi Fiyatlar

Yerli üreticinin motosiklet dış lastiklerinde ağırlıklı ortalama yurtiçi satış fiyatı 2001 yılında reel bazda 100 iken, 2002 yılında 95’e, 2003 yılında 75’e ve SD’de ise 71’e gerilemiştir.

Motosiklet iç lastiklerinde ise ağırlıklı ortalama yurtiçi satış fiyatı 2001 yılında reel bazda 100 iken, 2002 yılında 89’a, 2003 yılında 75’e ve SD’de ise 70’e gerilemiştir.

f) Stoklar

Yerli üretim dalının motosiklet dış lastiklerinde 2001 yılında 100 olan stok miktar endeksi, 2002 yılında 91’e gerilemiş, 2003 yılında ve SD’de ise 131’e yükselmiştir.

Motosiklet iç lastiklerinde ise 2001 yılında reel bazda 100 iken, 2002 yılında 137’ye, 2003 yılında ve SD’de ise 270’e yükselmiştir.

g) İstihdam

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olan idari personel ve işçi sayısı endeksi, 2002 yılında 97’ye gerilemiş, 2003 yılında ve SD’de ise 120’ye çıkmıştır.

h) Ücretler

Üretimde çalışan işçilerin aylık ücretleri 2001 ile SD arasında reel olarak 4 puan düşmüştür.

i) Verimlilik

Üretimde çalışan işçi başına verimlilik endeksi motosiklet dış lastikleri için 2001 yılında 100 iken, 2002’de 125’e, 2003 yılında 184’e ve SD’de ise 211’e yükselmiştir.

Motosiklet iç lastikleri için ise 2001 yılında 100 olan endeks, 2002 yılında 177’ye, 2003 yılında 221’e ve SD’de ise 232’ye çıkmıştır.

j) Büyüme

Yerli üretim dalının aktif büyüklüğü reel olarak 2001 yılında 100 iken 2002 yılında 126’ya çıkmış, 2003 yılı ve SD’de ise 97’ye gerilemiştir.

k) Sermaye Artışı

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olan öz sermayesi 2002 yılında 128’e çıkmış, 2003 yılı ve SD’de ise 92’ye düşmüştür.

l) Nakit Akışı

Yerli üretim dalının faaliyetleri dolayısıyla yarattığı reel nakit akışı (Kâr+amortisman) 2001 yılında (-)100 iken (nakit çıkışı), 2002 yılında 13’e çıkmış, 2003 yılında (-)37’ye düşmüş ve SD’de 10 olmuştur.

m) Yatırımlardaki Artış

Yerli üretim dalının tevsi ve yenileme yatırımları olmamıştır.

n) Kârlılık

Yerli üretim dalının motosiklet dış lastiklerinde 2001 yılında (-)100 olan ortalama birim kârlılığı (zararı), 2002 yılında (-)223’e düşmüş, 2003 yılında 8’e çıkmış ve SD’de ise (-)32 olarak gerçekleşmiştir.

Motosiklet iç lastiklerinde ise 2001 yılında (-)100 olan ortalama birim kârlılığı (zararı), 2002 yılında (-)72’ye çıkmış, 2003 yılında (-)86 ve SD’de (-)18 olmuştur.

o) Maliyetler

Yerli üretim dalının motosiklet dış lastikleri için 2001 yılında reel olarak 100 olan ağırlıklı ortalama birim ticari maliyeti, 2002 yılında 102’ye yükselmiş, 2003 yılında ve SD’de ise 65’e düşmüştür.

Motosiklet iç lastiklerinde ise 2001 yılında reel olarak 100 olan ağırlıklı ortalama birim ticari maliyeti, 2002 yılında 78’e, 2003 yılında 66’ya ve SD’de 56’ya düşmüştür.

p) Yatırımların geri dönüş oranı

Yerli üretim dalının yatırım hasılatı (Kar/Öz kaynak) oranı 2001 yılında (–)23 iken 2002 yılında 2, 2003 yılında ise (–)10 olmuş, SD’de de 2 olarak gerçekleşmiştir.

r) Damping marjının büyüklüğü

Damping marjı, motosiklet dış lastiklerinde Vietnam için CIF bedelin %29,21'i, Çin Tayvanı için %6,66’sı; motosiklet iç lastiklerinde ise Vietnam için CIF bedelin %49,51’i, Çin Tayvanı için %21,97’si oranlarında bulunmuştur.

Soruşturmaya konu ülkelerin damping yaptığı, söz konusu ürünlerde ithalat hacimlerinin ihmal edilebilir düzeyin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu ülkelerden yapılan dampingli ithalatın, özellikle SD’de, yerli üretim dalı üzerindeki ekonomik etkisi incelendiğinde yurtiçi satış fiyatları, stoklar, kârlılığa ilişkin göstergelerin olumsuz etkilendiği, damping marjları ve fiyat baskısı nedeniyle toplam kârlılığın zarara dönüştüğü tespit edilmiştir. Yerli üretim dalının dampingli ithalat ile fiyat rekabetine girmesinin mümkün bulunmadığı tespit edilmiştir.

Zarar inceleme döneminde soruşturma konusu motosiklet iç ve dış lastiklerinde dampingli ithalatın, nispi ve mutlak olarak arttığı, özellikle Vietnam’dan yapılan dampingli ithalatın fiyatlarının düştüğü ve yerli üretim dalının fiyatlarının önemli ölçüde altında kaldığı tespit edilmiştir. Aynı dönemde yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde olumsuzluklar tespit edilmiştir. Dampingli ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarını kırması ve dampingli ithalattaki artış eğilimi ile yerli üretim dalında görülen olumsuz gelişmelerin eş zamanlı olarak ortaya çıkması nedeniyle dampingli ithalat ile yerli üretim dalı üzerinde oluşan zarar arasında illiyet bağı olduğu sonucuna varılmıştır.

Üçüncü ülkelerden yapılan ithalatın 2001-2003 arasındaki dönemde nispî olarak azaldığı, genel ithalat ve tüketim içindeki payının önemli ölçüde gerilediği görülmüştür. Gerek miktarı ve piyasa payındaki eğilim, gerek fiyatları itibariyle bu aşamada yerli üretime zarar verebilecek boyutta görülmemektedir. 30 Nisan 2003 tarihinden itibaren de Çin Halk Cumhuriyeti ve Tayland menşeli söz konusu ürünlerde dampinge karşı vergi uygulanmaya başlanmıştır.

Dampingli ithalatın daralmanın olduğu 2001 yılı ve tüketimde artışın görüldüğü 2002 ve 2003 yılları da dahil olmak üzere 2001 yılından beri nispi ve mutlak olarak sürekli arttığı ve pazar payını büyük oranda genişlettiği görülmüştür.

Diğer taraftan, 30 Nisan 2003 tarih ve 25094 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2003/7 sayılı Tebliğ ile Çin Halk Cumhuriyeti ve Tayland menşeli motosiklet lastikleri için dampinge karşı vergi uygulamasına başlanmasıyla soruşturma konusu ülkelerden yapılan dampingli ithalat 2003 yılında önceki yıllara göre önemli miktar ve oranda artış göstermiştir.

Bu durum sonucunda, anılan önlem, yerli sanayi üzerinde görülen zararın telafisinde beklenen etkiyi gösterememiştir.

Özellikle Vietnam kaynaklı dampingli ithalatın fiyatlarının düşmesi ve ithalatın da buna bağlı olarak sürekli artması ve pazar payının genişlemesi dikkate alındığında talep daralmasının, dampingli ithalatın yerli üretim dalına zarar verdiği ve nedensellik bağının mevcut olduğu gerçeğini değiştirmediği tespit edilmiştir.

Soruşturma sonucunda dampingin, yerli üretim dalında zararın ve her ikisi arasında illiyet bağının mevcut olduğu tespit edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda tanımı ve menşe ülkeleri belirtilen eşyanın Türkiye’ye ithalatında karşılarında gösterilen oranlarda dampinge karşı vergi yürürlüğe konulmuştur.

GTİP

Eşyanın Tanımı

Menşe Ülke

Dampinge Karşı Vergi (CIF %)

4011.40

Motosikletlerde kullanılan

kauçuktan yeni dış lastikler

Vietnam

29

Çin Tayvanı

6

4013.90.00.00.11

Motosikletlerde kullanılan

kauçuktan iç lastikler

Vietnam

49

Çin Tayvanı

21

Bu Tebliğ’in yürürlüğe girdiği tarihe kadar 2004/9 sayılı Tebliğ hükümlerine istinaden alınmış olan teminat şeklindeki geçici önlem kesin önleme dönüştürülmüş olup, kesinleşen dampinge karşı vergi Kanun’un 14 ve 15 inci maddeleri çerçevesinde tahsil edilir. Kesinleşen dampinge karşı verginin daha önce alınan geçici önlemden yüksek olduğu haller için fark tahsil edilmez, düşük olduğu haller için ise fark geri ödenir.

Damping soruşturması sırasında, zararın önlenmesi için damping marjından daha düşük oranda bir kesin önlemin yeterli olup olmadığı incelenmiş ve daha düşük oranda vergi uygulanmasına imkan bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife istatistik pozisyon numarası, tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın ithalatında, karşılarında gösterilen oranlarda dampinge karşı vergiyi tahsil ederler.

Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.