İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2004/28)

3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde, yerli üretici Sasa Dupont Sabancı Polyester Sanayi A.Ş. firması Müsteşarlığımıza yaptığı başvurusunda, Hindistan, Tayland, Çin Tayvanı (Tayvan), Güney Kore, Malezya, Endonezya ve Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli "78 ml/g veya daha fazla viskozitesi olan poli(etilen tereftalat)"ın dampingli fiyatlarla Türkiye’ye ithal edilmesi sonucunda zarara uğradıklarını belirtmiş ve bu şekilde ortaya çıkan haksız rekabetin önlenmesi amacıyla İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Mevzuat hükümleri çerçevesinde damping soruşturması açılmasını talep etmiştir.

Başvuru konusu madde, 3907.60.20.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonu (GTİP) altında sınıflandırılan "78 ml/g veya daha fazla viskozitesi olan poli(etilen tereftalat)"tır (Pet Resin-”Pet Cips”). Dampingli olduğu iddia edilen ürün IV (intrinsic viscosity) numarası 0,7 dl/g veya daha yüksek olan ve ambalaj sanayiinde kullanılan maddedir.

Polimerin genel yapısı teraftalik asit ile etilen glikolun esterleşmesi ile veya etilen glikol ile dimetil tereftalatın reaksiyonu sonucu elde edilen polimerlerdir. Enjeksiyon ve çekim teknikleriyle kurutma, eritme, kalıplama, gerdirme ve şişirme aşamaları sonucunda üretilmektedir. Söz konusu madde katı ve sıvı gıda ambalajına uygun olarak şişe, kutu, plaka ve benzeri eşyanın üretiminde kullanılır.

Bahse konu GTİP yalnızca bilgi amaçlı olarak verilmiş olup, bağlayıcı değildir.

Şikayetçi firma tek üretici konumundadır. Bu nedenle Yönetmelik’in 20 nci maddesi çerçevesinde şikayetçi firmanın yerli üretim dalını temsil yeteneğini haiz olduğu anlaşılmıştır.

Şikayete konu ülkelerde tüketime konu olan benzer mal için normal ticari işlemler sonucunda fiilen ödenmiş veya ödenmesi gereken karşılaştırılabilir iç piyasa satış fiyatları bu aşamada temin edilememiştir. Söz konusu ülkeler için normal değer tespitinde bu ülkelerdeki koşullar dikkate alınmak suretiyle oluşturulmuş değer yöntemi tatbik edilmiştir.

İhraç fiyatı belirlemelerinde DİE ithalat istatistikleri esas alınmıştır. Tespit edilen ortalama CIF değer üzerinden hesaplanan navlun ve sigorta giderleri düşülmek suretiyle FOB ihraç fiyatına ulaşılmıştır. Başka bir ayarlama yapılmamış ve bu fiyatın fabrika çıkış aşamasında olduğu kabul edilmiştir.

Fiyat karşılaştırması mümkün olduğu ölçüde aynı aşamada (fabrika çıkış), normal değer ile Türkiye’ye ihraç fiyatları üzerinden yapılmıştır. Bu şekilde hesaplanan damping marjlarının önemli oranda olduğu görülmüştür.

Şikayet konusu ülkelerin her birinden yapılan ithalatın toplam ithalat içerisindeki payı 2002 yılında başlayarak önemli oranda artış göstermektedir. Şikayet konusu ülkelerin ithalatı her geçen yıl nispi ve mutlak olarak artış gösterirken, üçüncü ülkelerden yapılan ithalatın payı ciddi oranda azalmaktadır. Aynı dönemde yerli üretimin pazar payı yarıya yakın bir oranda düşerken, bu pazar payı tamamen soruşturma konusu ülkeler tarafından ele geçirilmiştir.

Dampingli ithalatın etkisi ile yerli üreticinin 2002 yılından başlayarak ticari maliyetinin altında satış yapmaya başladığı görülmüştür. Bu durumda, yıpranan yerli üretici satış fiyatları göz önünde bulundurularak fiyat bastırılması hesaplanmış ve ithal fiyatlarının yerli üretici üzerinde önemli oranlarda fiyat baskısı oluşturduğu tespit edilmiştir.

Bu durum sonucunda, başvuru aşamasında sunulan delillerden, dampingli olduğu iddia edilen fiyatlarla şikayet konusu ülkelerden yapılan söz konusu madde ithalatının yerli üretim dalı ekonomik göstergelerinde olumsuzluklara yol açtığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme sonucunda, başvurunun yeterli bilgi, belge ve delilleri içerdiği anlaşıldığından, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nca Hindistan, Tayland, Çin Tayvanı, Güney Kore, Malezya, Endonezya ve ÇHC menşeli söz konusu madde için, Yönetmelik’in 20 nci maddesi çerçevesinde soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

Soruşturma, Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM) İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülecektir.

Yönetmelik’in 7 nci maddesi hükümleri çerçevesinde, ÇHC için bu aşamada soruşturmaya tabi diğer ülkelerden birinin serbest piyasa ekonomisi uygulayan emsal ülke olarak seçilmesi düşünülmektedir. Ancak, ÇHC’de soruşturmaya konu üretici veya üreticilerin soruşturma konusu ürünün üretiminde ve satışında Yönetmelik ek madde 1 deki ölçütler çerçevesinde piyasa ekonomisi koşullarının geçerli olduğunu Tebliğ’in 9 uncu maddesinde belirtilen süre içinde yeterli deliller ile ispat etmesi halinde, bu üretici veya üreticiler için normal değerin tespitinde Yönetmelik’in 5 inci maddesi uygulanır.

Soruşturma için gerekli bilgilerin temini amacıyla, söz konusu maddenin yerli üreticilerine, bilinen ithalatçılarına ve yabancı üretici/ihracatçılarına soru formları gönderilecektir. Söz konusu tarafların soru formu dağıtım listesinde yer alıp almadıklarını öğrenmek üzere DTM İthalat Genel Müdürlüğü ile temasa geçerek bilgi almaları gerekmektedir. Anılan listede yer almadığını öğrenen veya makul bir süre içinde soru formunu alamayan tarafların bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren 15 gün içinde yazılı olarak soru formu talebinde bulunması gerekmektedir.

Ayrıca, ilgili ülkedeki üretici ve ihracatçılara iletilmesini kolaylaştırmak ve çabuklaştırmak amacıyla, soru formu, soruşturmaya konu ülkenin Türkiye’deki resmi temsilciliğine de gönderilecektir.

Soru formuna cevap verme süresi, gönderildiği tarihten itibaren posta süresi dahil 37 gündür. Tebliğ’in 8 inci maddesinde belirtilen, sonradan soru formu talebinde bulunan taraflar ise bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren işleyecek 37 günlük süre ile bağlıdırlar.

Soru formunda istenilenlerin haricinde, soruşturmayla ilgili olduğu düşünülen diğer bilgi, belge ve görüşlerin dikkate alınabilmesi için, bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren en geç 37 gün içinde DTM İthalat Genel Müdürlüğü’ne yazılı olarak ulaştırılması gerekmektedir.

Soruşturmanın sonucundan etkilenebileceklerini iddia eden ancak bu Tebliğ’in 8 inci maddesi kapsamına girmeyen diğer ilgili tarafların da (ürünü girdi olarak kullanan işletmeler, bunların meslek kuruluşları, tüketici dernekleri, üretim dalındaki işçi veya işveren sendikaları, vb.) görüşlerini bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren 37 gün içinde yazılı olarak DTM İthalat Genel Müdürlüğü’ne bildirmeleri gerekmektedir.

Yönetmelik’in 26 ncı maddesinde belirtildiği üzere, taraflardan birinin belirtilen süreler içinde gerekli bilgiyi sağlamaması veya yanlış bilgi vermesi ya da bilgi vermeyi reddetmesi veya soruşturmayı engellediğinin anlaşılması halinde soruşturmaya ilişkin karar, olumlu veya olumsuz, mevcut verilere göre alınacaktır.

Karar’ın ilgili maddeleri uyarınca soruşturma süresince geçici önlem uygulanması kararlaştırılabilir ve kesin önlem şeklindeki vergiler geriye dönük olarak uygulanabilir. Önlemlerin uygulanmasında başlamış işlem kavramı ve istisnası bulunmamaktadır.

Soruşturmayla ilgili bilgi ve belgeler ile görüşlerin aşağıda belirtilen yetkili mercie iletilmesi gerekmektedir:

Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü

Damping ve Sübvansiyon Araştırma Dairesi

İnönü Bulvarı No:36, 06510 Emek/ANKARA

Tel: +90-312-204 77 10 / 204 77 02 Faks: +90-312-212 87 65 veya 212 87 11

E-posta: damping@dtm.gov.tr

Soruşturma, bu Tebliğ’in yayımı tarihinde başlamış kabul edilir.

Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı bulunduğu Bakan yürütür.