İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2005/1)

3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde, yerli üreticiler ER-BAKIR Elektrolitik Bakır Mamulleri A.Ş. ve SARKUYSAN Elektrolitik Bakır Sanayii ve Ticaret A.Ş., Rusya Federasyonu (Rusya) menşeli “bakır teller, enine kesitinin en geniş yeri 6 mm’yi geçen, rafine edilmiş bakırdan olanlar”ın Türkiye’ye dampingli fiyatlarla ithal edildiği, bu durumun yerli üretime zarar verdiği ve zarar tehdidi oluşturduğu iddiasıyla, bu ülke menşeli söz konusu maddenin ithalatına karşı önlem alınması istemiyle başvuruda bulunmuşlardır. Başvuru, diğer üretici firmalar ÖZÇİN Çinko Bakır ve Metal Mamulleri İmalat San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., ELBAK Elektrolitik Bakır San. ve Tic. A.Ş., ÖZEL Bakır Elektrolitik Bakır Mamulleri San. ve Dış Tic. A.Ş. ile HES Hacılar Elektrik San. ve Tic. A.Ş. tarafından desteklenmektedir.

Başvuru konusu madde, 7408.11 gümrük tarife pozisyonu (GTP) altında sınıflandırılan “bakır teller, enine kesitinin en geniş yeri 6 mm’yi geçen, rafine edilmiş bakırdan olanlar” dır.

Başvuru konusu madde olan bakır filmaşin, her türlü elektrolitik bakır tel üretiminde kullanılan, ASTM B-115 standartına uygun elektrolitik bakır katottan mamul ve min. %99,9 Cu içeren, yaklaşık 8 mm çapında, kimyasal olarak %0,01 (100 ppm) ile %0,035 (350 ppm) arasında oksijen ihtiva eden elektrolitik bakır tel malzemedir. Bakır filmaşin, elektrik iletiminin söz konusu olduğu tüm enerji nakil ve telekomünikasyon, otomotiv ve elektronik sanayilerinde kullanılmaktadır.

Bahse konu GTP yalnızca bilgi amaçlı olarak verilmiş olup, bağlayıcı değildir.

Şikayetçi firmalar ile şikayeti destekleyen firmaların toplam Türkiye benzer mal üretiminin %95’ini gerçekleştirdiği tespit olunmuş, bu itibarla, Yönetmelik’in 20 nci maddesi çerçevesinde, şikayetin yerli üretim dalını temsil yeteneğini haiz olduğu anlaşılmıştır.

Rusya’nın piyasa ekonomisi uygulamayan bir ülke olarak değerlendirilmesi nedeniyle, Yönetmelik’in 7 nci maddesi uyarınca şikayet konusu malın üretim maliyetine makul bir kâr miktarı eklenmek suretiyle hesaplanan oluşturulmuş değer, normal değer olarak alınmıştır. Normal değer fabrika çıkış aşamasında tespit edilmiştir.

İhraç fiyatı, ihracatçı firmaların Türkiye’ye satışlarında fiilen ödenen fiyat esasında belirlenmiştir. Tespit edilen CIF değer üzerinden o ithalat sebebiyle oluşmuş olan navlun ve sigorta giderleri düşülmek suretiyle FOB ihraç fiyatına ulaşılmıştır. Başka bir ayarlama yapılmamış ve bu fiyatın fabrika çıkış aşamasında olduğu kabul edilmiştir.

Fiyat karşılaştırması mümkün olduğu ölçüde aynı aşamada (fabrika çıkış) normal değer ile Türkiye’ye ihraç fiyatlarının karşılaştırılması şeklinde yapılmıştır. Bu şekilde hesaplanan damping marjının önemli oranda olduğu görülmüştür.

Rusya menşeli şikayet konusu ürün ithalatının, mutlak anlamda ve yurt içi tüketime göre çok büyük ölçüde artış gösterdiği, yerli üretimin pazar payının 2003 yılında ve 2004 yılının ilk 8 aylık döneminde 2002 yılına oranla azalırken Rusya’dan yapılan ithalatın pazar payının artış kaydettiği tespit olunmuştur. Söz konusu ülkeden yapılan şikayete konu ürünün ithal fiyatlarının 2002 yılında ve 2004 yılının ilk 8 ayında yerli üretim dalı fiyatlarını baskı altında tuttuğu görülmüştür.

Bu durum sonucunda, başvuru aşamasında sunulan delillerden, dampingli olduğu iddia edilen fiyatlarla yapılan söz konusu madde ithalatının yerli üretim dalı ekonomik göstergelerinde olumsuzluklara yol açtığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme sonucunda, başvurunun yeterli bilgi, belge ve delilleri içerdiği anlaşıldığından, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nca Rusya menşeli söz konusu madde için, Yönetmelik’in 20 nci maddesi çerçevesinde soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

Soruşturma, Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülecektir.

Yönetmelik’in 7 nci maddesi hükümleri çerçevesinde, Rusya için bu aşamada Türkiye’nin serbest piyasa ekonomisi uygulayan emsal ülke olarak seçilmesi düşünülmektedir. Ancak, Rusya’da soruşturmaya konu üretici veya üreticilerin soruşturma konusu ürünün üretiminde ve satışında Yönetmelik ek madde 1’deki ölçütler çerçevesinde piyasa ekonomisi koşullarının geçerli olduğunu Tebliğ’in 9 uncu maddesinde belirtilen süre içinde yeterli deliller ile ispat etmesi halinde, bu üretici veya üreticiler için normal değerin tespitinde Yönetmelik’in 5 inci maddesi uygulanır.

Soruşturma için gerekli bilgilerin temini amacıyla, söz konusu maddenin yerli üreticilerine, bilinen ithalatçılarına ve yabancı üretici/ihracatçılarına soru formları gönderilecektir. Söz konusu tarafların soru formu dağıtım listesinde yer alıp almadıklarını öğrenmek üzere Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü ile temasa geçerek bilgi almaları gerekmektedir. Anılan listede yer almadığını öğrenen veya makul bir süre içinde soru formunu alamayan tarafların bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren 15 gün içinde yazılı olarak soru formu talebinde bulunması gerekmektedir.

Ayrıca, ilgili ülkedeki üretici ve ihracatçılara iletilmesini kolaylaştırmak ve çabuklaştırmak amacıyla, soru formu, soruşturmaya konu ülkenin Türkiye’deki resmi temsilciliğine de gönderilecektir.

Soru formuna cevap verme süresi, gönderildiği tarihten itibaren posta süresi dahil 37 gündür. Tebliğ’in 8 inci maddesinde belirtilen, sonradan soru formu talebinde bulunan taraflar ise bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren işleyecek 37 günlük süre ile bağlıdırlar.

Soru formunda istenilenlerin haricinde, soruşturmayla ilgili olduğu düşünülen diğer bilgi, belge ve görüşlerin dikkate alınabilmesi için, bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren en geç 37 gün içinde Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü’ne yazılı olarak ulaştırılması gerekmektedir.

Soruşturmanın sonucundan etkilenebileceklerini iddia eden ancak bu Tebliğ’in 8 inci maddesi kapsamına girmeyen diğer ilgili tarafların da (ürünü girdi olarak kullanan işletmeler, bunların meslek kuruluşları, tüketici dernekleri, üretim dalındaki işçi veya işveren sendikaları, vb.) görüşlerini bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren 37 gün içinde yazılı olarak Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü’ne bildirmeleri gerekmektedir.

Yönetmelik’in 26 ncı maddesinde belirtildiği üzere, taraflardan birinin belirtilen süreler içinde gerekli bilgiyi sağlayamaması veya yanlış bilgi vermesi ya da bilgi vermeyi reddetmesi veya soruşturmayı engellediğinin anlaşılması halinde soruşturmaya ilişkin karar, olumlu veya olumsuz, mevcut verilere göre alınacaktır.

Karar’ın ilgili maddeleri uyarınca soruşturma süresince geçici önlem uygulanması kararlaştırılabilir ve kesin önlem şeklindeki vergiler geriye dönük olarak uygulanabilir. Önlemlerin uygulanmasında başlamış işlem kavramı ve istisnası bulunmaktadır.