İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2005/2)

Depar Deri Plastik San. ve Tic. A.Ş. (Depar) tarafından yapılan ve Doğuş Suni Deri Kösele San. ve Tic. A.Ş. (eski adı Site Suni Kösele Deri San. ve Tic. A.Ş. - Doğuş) ile Flokser Tekstil San. ve Tic. A.Ş. (Flokser) tarafından desteklenen başvuru üzerine, Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli “mensucat, poliüretanla emdirilmiş, sıvanmış, kaplanmış veya lamine edilmiş – deri taklidi” (PÜ suni deri) için 07/06/2004 tarih ve 25485 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2004/11 sayılı Tebliğ ile başlatılan damping soruşturması, Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmüş ve tamamlanmıştır.

Bu Tebliğ, 4412 sayılı Kanunla Değişik 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun (Kanun), 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) ile 02/05/2002 tarihli ve 24743 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe Ek Madde Eklenmesine Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütülen damping soruşturması sonucunda alınan kesin karara esas teşkil eden bilgi ve bulguları içermektedir.

Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ürünün yerli üreticileri ile bilinen ithalatçıları ve ihracatçılarına soru formları gönderilmiştir.

Ayrıca, ilgili tüm ihracatçılara iletilmek üzere ÇHC Ankara Büyükelçiliği’ne de soru formu gönderilmiştir.

Soruşturma kapsamında, ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçı firmalardan sadece Wenzhou Hongdeli Synthetic Leather Co., Ltd. ile Wenzhou Imitation Leather Co., Ltd.’den soru formuna süresi içinde cevap alınmıştır.

Anılan firmaların soru formuna verdikleri cevapların damping belirlemesi için gerekli olan temel bilgileri içermediği tespit edilmiş ve bu durum adıgeçen firmalara bildirilerek, açıklama yapma imkânı tanınmıştır. Ayrıca, ÇHC’den yapılan tüm ithal işlemlerinin incelenmesi sırasında söz konusu ÇHC firmalarının bazı ihraç işlemlerini hiç bildirmedikleri anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi ve başvuruyu destekleyen yerli üretici firmalar soru formuna usulüne uygun şekilde yanıt vermişlerdir. Ayrıca, soruşturma süresi boyunca Müsteşarlığımız ile işbirliği içinde olmuş ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgi ve belgeleri temin etmiştir.

Soruşturma konusu maddenin ithalatını anılan ülkeden yaptığı belirlenen 29 firmaya ithalatçı soru formu gönderilmiş olup, soru formlarına cevap veren 17 firmanın görüşleri değerlendirilmiştir. Bu görüşler çerçevesinde, ithalatçılar için yerli ürün ile ithal edilen ürün arasındaki en önemli tercih sebebinin fiyat farklılığı olduğu görülmüştür.

Soruşturma sırasında, PÜ suni deri maddesini yarı mamul halinde tedarik ederek işleyen firmaların ilettikleri görüşler ve sağladıkları bilgiler dikkate alınmış, ayrıca, soruşturma konusu ürünün ayakkabı ve terlik imalatında kullanımındaki maliyet verileri değerlendirilmiştir.

Yönetmelik’in 21 inci maddesi çerçevesinde İstanbul’da yerleşik Depar, Doğuş ve Flokser firmaları nezdinde yerinde doğrulama incelemesi yapılmıştır.

Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ülkenin Ankara’daki Büyükelçiliği’ne ve bilinen üretici-ihracatçı firmalara şikayetin gizli olmayan metni gönderilmiştir.

Yönetmelik’in 24 üncü maddesi çerçevesinde, ilgili tarafların görüşlerini karşılıklı olarak iletebilmesi amacıyla yerli üretim dalı ve ithalatçıların katılımıyla 10/12/2004 tarihinde bir kamu dinleme toplantısı düzenlenmiştir.

Nihai bildirim, soruşturma konusu ülkenin Büyükelçiliğine, yerli üreticilere, soru formuna cevap veren üretici/ihracatçı firmaların temsilcilerine ve ithalatçı firmalara gönderilmiş ve konu hakkındaki görüşlerini sunmaları için makul bir süre tanınmıştır.

Süre uzatım talepleri mümkün olduğunca kabul edilen ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçı firmalardan nihai bildirim ile ilgili olarak herhangi bir görüş alınmamıştır.

Taraflara soruşturma boyunca görüşlerini sunma imkânı tanınmış, ortaya konan yazılı ve nesnel görüşlerden konuyla ilgili olanlara Tebliğ’in ilgili bölümlerinde cevap verilmiştir.

Damping belirlemesi için 01/01/2003–31/12/2003 tarihleri arası soruşturma dönemi (SD) olarak kabul edilmiştir. Zarar belirlemesinde ise veri toplama ve analiz için 01/01/2001 - 31/12/2003 arasındaki dönem esas alınmıştır.

Suni deri sektörü genel olarak, poliüretan (PÜ) kaplama suni deri, PVC kaplama suni deri ve suni süet olarak üçe ayrılmaktadır. Soruşturma konusu ürün PÜ suni deridir. 5903.20 GTP altında sınıflandırılan soruşturma konusu ürün nispeten daha sıhhi ve ekolojik bir ürün olup, nefes alabilirlik, yumuşaklık, teknik değerler ve görünüm bakımından doğal deriye çok yakın özellikler taşımaktadır. PÜ suni deri, ev ve ofis döşeme, giyim, ayakkabı vb. üretiminde kullanılmaktadır.

PÜ suni deri üretiminde, öncelikle üretilecek ürünün kalitesine bağlı olarak uygun formülasyonda karışım kazanlarda hazırlanmakta ve yine üretilecek ürünün kalitesi ve kullanım yerine göre uygun bez, keçe, tela veya dokumasız (nonwoven) kumaş seçilmektedir. Koagüle makinesinde bu taşıyıcı zeminlerin üzerine hazırlanan karışım sıvama veya daldırma yöntemi ile temas ettirilmekte, sonrasında üzeri hamurlu taşıyıcı zemin koagüle banyosuna alınarak, burada hamurun taşıyıcı zemin üzerinde pıhtılaşması sağlanmaktadır. Sonraki aşamada, pıhtılaşma ile oluşan cildin yıkama banyolarında iyice yıkanarak içerdiği solventten arınması söz konusudur. Ürün kuruduktan sonra, istenen görünümü elde etmek için zımpara ve emprime gibi çeşitli süreçlerden de geçebilmektedir.

Yapılan incelemelerde, yerli üretim dalının ürettiği ürünlerle soruşturmaya konu ülkeden ithal edilen ürünlerin aynı teknik ve fiziki özelliklere sahip olduğu ve aynı amaçlarla kullanılmakta olduğu anlaşılmıştır. Yerli üretim dalının ürünü ile soruşturmaya konu ülkeden ithal edilen ürünün, dağıtım kanalı açısından da benzer ürün olduğu belirlenmiştir.

Sonuç olarak, yapılan incelemeler neticesinde, yerli üretim dalı tarafından üretilen PÜ suni deri ile soruşturma konusu ülkeden ithal edilenlerin, teknik ve fiziki özellikleri, çeşitleri, dağıtım kanalları ve kullanım alanları itibariyle benzer özelliklere sahip olduğu ve soruşturmaya konu ülkeden ithal edilen ürünlerin yerli üretim dalının ürünüyle doğrudan rekabet içinde olduğu, bu nedenle Yönetmelik’in 4 üncü maddesi çerçevesinde benzer ürün olarak kabul edilebileceği anlaşılmıştır.

Soruşturma konusu ürün ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup, uygulamaya esas olan GTİP ve karşılığı eşya tanımıdır.

Wenzhou Hongdeli Synthetic Leather Co., Ltd. ve Wenzhou Imitation Leather Co., Ltd. firmalarının, soru formuna verdikleri cevapların damping belirlemesi için gerekli olan temel bilgileri içermemesi hususundaki açıklamaları yeterli bulunmadığından, sağlanan bilgiler de bir hesaplama yapmaya imkân tanımadığından ve bazı ihraç işlemleri beyan edilmediğinden damping belirlemesi mevcut verilere göre yapılmıştır.

Mevcut veriler esasında normal değer, yerli üretim dalının benzer malı için fiilen ödenmiş ağırlıklı ortalama fiyat olarak belirlenmiştir.

Ağırlıklı ortalama ihraç fiyatı, üretici/ihracatçı firmaların Türkiye’ye satışlarına ilişkin olarak gönderdikleri fatura örneklerinde yer alan miktar ve değerler esas alınarak hesaplanmıştır. Buna ilave olarak, ihracatçı firmaların temin etmediği, kendilerine ait başka faturalar da ithalatçı firmalardan elde edilmiş ve bu faturalar da hesaplamalara dahil edilmiştir.

Damping marjı, ağırlıklı ortalama normal değer ve ağırlıklı ortalama ihraç fiyatının fabrika çıkış aşamasında karşılaştırılması suretiyle aynı ticari aşamada hesaplanmıştır. Karşılaştırmada fiyatları etkileyen sair giderler için gerekli ayarlamalar yapılmıştır.

İhraç fiyatının belirlenmesi aşamasında, üretici/ihracatçı firmaların veri sağlamadığı banka masrafları, gümrük ve liman yükleme-boşaltma giderleri, navlun ve sigorta giderleri, komisyon masrafı için eldeki veriler kullanılarak ayarlama yapılmıştır.

Damping marjı belirlemesine temel olan mutlak dönüşüm oranı, nihai bildirimdeki görüşler çerçevesinde gözden geçirilmiştir.

Buna göre, damping marjı nispi olarak CIF bedelin %107,72’si oranında bulunmuştur. Damping marjı mutlak olarak ise 2,38 ABD Doları/metretül ve 3,03 ABD Doları/kg olarak hesaplanmıştır.

Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülke menşeli ithalatın hacminde mutlak anlamda ya da Türkiye tüketimine oranla önemli ölçüde bir artış olup olmadığı incelenmiştir.

Dampingli ithalat hakkındaki veriler, nihai bildirim sonrasında ilgili tarafların görüşleri çerçevesinde gözden geçirilmiştir. Bu çerçevede, soruşturma konusu ürüne ilişkin GTİP’lerdeki ithalat verileri yeniden değerlendirilmiş ve metretül esasında düzenlenmiştir.

Maddenin genel ithalatı, 2001 yılında 2.506.146 metretül iken, bu rakam 2002 yılında % 203,9’luk artışla 7.617.354 metretüle, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %29,1’lik bir artışla 9.834.287 metretüle yükselmiştir. Maddenin genel ithalatının 2001 yılı ile SD arasında miktar bazında artışı %292,4 oranındadır.

2001-SD arasında değer artışı ise %140,8 oranında gerçekleşmiştir.

Maddenin ÇHC’den ithalatı, 2001 yılında 407.231 metretül iken, bu rakam 2002 yılında %494,7’lik bir artış ile 2.421.942 metretül ve 2003 yılında bir önceki yıla göre %35,6’lık bir artış ile 3.283.737 metretül seviyesine çıkmıştır. Maddenin ÇHC’den ithalatının 2001 yılı ile SD arasında miktar bazında artışı %706,4 oranındadır.

2001-SD arasında değer artışı ise %730,9 oranında gerçekleşmiştir.

Maddenin ÇHC’den ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %16,3 iken, bu pay 2002 yılında %31,8, SD’de ise %33,4 olarak gerçekleşmiştir.

Maddenin üçüncü ülkelerden ithalatı, 2001 yılında 2.098.915 metretül iken, bu rakam 2002 yılında %147,5’lik bir artış ile 5.195.412 metretüle, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %26’lık bir artış ile 6.550.550 metretüle yükselmiştir. Maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının 2001 yılı ile SD arasında miktar bazında artışı %212,1 oranındadır.

2001-SD arasında değer artışı ise %96,4 oranındadır. Aynı dönemde üçüncü ülkelerin genel ithalat içindeki payı 2001 yılında %83,7 iken, bu pay 2002 yılında %68,2’ye, 2003 yılında ise %66,6’ya düşmüştür.

Maddenin yurtiçi tüketimi, yerli üretim dalının yurtiçi satışları ile genel ithalatın toplanması suretiyle hesaplanmıştır. Bu çerçevede belirlenen toplam tüketim endeks olarak 2001 yılında 100 iken, 2002’de 236 ve SD’de 285 olmuştur.

ÇHC’nin pazar payı 2001 yılında %9,9 iken, 2002 yılında %24,9’a ve SD’de ise %27,9’a yükselmiştir.

Soruşturmaya konu ülkenin ağırlıklı ortalama CIF ihraç fiyatları 2001 yılında 100 olarak alındığında 2002 yılında 66’ya gerilemiş, SD’de 103 olarak gerçekleşmiştir.

Yerli üretim dalı SD’de ilgili üründe maliyetin altında satış yapmıştır. Yerli üretim dalının piyasada varlığını sürdürebilmesi için ilgili üründe makul bir kâr düzeyine erişme gerekliliği açıktır. Dolayısı ile yerli üretim dalının mevcut fiyatlarının baz alınması ile bulunacak fiyat kırılması yanıltıcı olacaktır. Bu nedenle, fiyat bastırılması hesaplanmıştır.

Fiyat bastırılması analizinde, soruşturma konusu ülke menşeli ithalatın gümrük vergisi ve masrafları dahil Türkiye piyasasına giriş fiyatı, yerli üretim dalının olması gereken satış fiyatları ile mukayese edilmiştir.

Bu çerçevede hesaplanan fiyat bastırılması, soruşturma konusu ülke için %65,8 olarak gerçekleşmiştir.

Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, Depar, Doğuş ve Flokser firmalarının soruşturma konusu ürüne ilişkin verileri esas alınmıştır.

Öte yandan, eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler için yıllık ortalama Toptan Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) kullanılarak enflasyondan arındırılmış gerçel değerler kullanılmıştır.

a) Üretim

Yerli üretim dalının, ilgili üründe, 2001 yılında 100 olan üretim miktar endeksi 2002’de 103’e çıkmış, SD’de yeniden 100 olarak gerçekleşmiştir.

b) İç piyasa satışları

Yerli üretim dalının, ilgili üründe, 2001 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi, 2002’de 131, SD’de 119 olmuştur. Aynı dönemde satış hasılatı ise gerçel olarak 2001’deki 100 kabul edilen seviyesinden 2002’de 108’e çıkmış ve SD’de 83’e gerilemiştir.

c) İhracat

Yerli üretim dalının, ilgili üründe, 2001 yılında 100 olan ihracat miktar endeksi 2002’de 47, SD’de 62 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde satış hasılatı ise gerçel olarak 2001’deki 100 kabul edilen seviyesinden 2002’de 50’ye, SD’de ise 49’a gerilemiştir.

d) Pazar payı

Yerli üretim dalının, ilgili üründe yurtiçi pazar payı zarar inceleme döneminde sürekli düşüş kaydederek 2001 yılında %39,3, 2002’de %21,8 ve SD’de ise %16,4 olmuştur.

e) Stoklar

Yerli üretim dalının, ilgili üründe, 2001 yılında 100 alınan stok düzeyi endeksi, 2002’de 75, SD’de ise 114 olmuştur.

f) Kapasite ve kapasite kullanım oranı (KKO)

Yerli üretim dalının, ilgili üründe, 2001’de 100 olarak alınan kapasite endeksi 2002 ve SD’de değişmemiştir. Kapasite kullanım oranı endeksi de 2001’de 100 iken 2002’de 103 olmuş, SD’de yeniden 100 olarak gerçekleşmiştir.

g) İstihdam

Yerli üretim dalının, ilgili üründe çalışanlarının sayısı endeks olarak 2001-SD arasında 100’den 129’a çıkmış daha sonra 114’e düşmüştür.

h) Ücretler

Yerli üretim dalının, ilgili ürün üretiminde çalışan işçilerinin toplam ücret endeksi 2001-SD arasında 100’den 76’ya düşmüş ve 86’ya yükselmiştir.

i) Verimlilik

Yerli üretim dalının, ilgili ürün üretiminde çalışan işçi başına verimlilik endeksi 2001 yılında 100 iken, 2002’de 79 ve SD’de 87 olmuştur.

j) Yurtiçi fiyatlar

Yerli üretim dalının, ilgili üründe, ağırlıklı ortalama yurtiçi birim satış fiyatı endeksi 2001 yılında 100 alındığında 2002’de 82’ye, SD’de ise 70’e gerilemiştir.

k) Maliyetler

Yerli üretim dalının, ilgili üründe, ağırlıklı ortalama birim ticari maliyet endeksi 2001 yılında 100 alındığında 2002’de 88’e, SD’de 78’e gerilemiştir.

l) Kârlılık

Yerli üretim dalının ilgili ürüne ilişkin toplam kârlılığı 2001’de 100 olarak kabul edildiğinde 2002’de 174’e yükselmiş, ancak SD’de –200’e (zarar) gerilemiştir. Birim kârlılık endeksi ise 2001 yılında 100 iken 2002’de 170, SD’de –200 (zarar) olarak gerçekleşmiştir.

m) Nakit akışı

Yerli üretim dalının nakit akışı endeksi 2001 yılında 100 iken bu rakam 2002’de 157 olarak gerçekleşmiş, SD’de ise 21’e kadar gerilemiştir.

n) Öz kaynakların kârlılığı ve yatırım hasılatı

Yerli üretim dalının, 2001 yılı itibariyle 100 kabul edilen öz kaynak kârlılığı (Kâr/Öz kaynak) endeksi 2002’de 51 olmuş, SD için ise –51 olarak gerçekleşmiştir. Yatırım hasılatı (Kâr/Aktif Toplamı) endeksine bakıldığında ise 2001 yılında 100 iken 2002’de 300’e yükseldiği, SD’de ise -122’ye kadar gerilediği görülmüştür.

o) Büyüme

Yerli üretim dalının aktif büyüklüğü gerçel olarak 2001 yılında 100 iken 2002’de 98’e, SD’de ise 79’a gerilemiştir.

p) Sermaye artışı

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olan öz sermaye endeksi 2002’de 229, SD’de ise 206 olmuştur.

r) Yatırımlardaki artış

Yerli üretim dalının ilgili üründeki tevsi yatırımları endeks olarak 2001 yılında 100 iken 2002’de 49, SD’de 124 olarak gerçekleşmiştir. Yerli üretim dalı, zarar inceleme döneminde yenileme yatırımına gitmemiştir.

s) Damping marjının büyüklüğü

Damping marjı, nispi olarak CIF bedelinin %107,72’si gibi yüksek bir oranda bulunmuştur.

Yerli üretim dalının, 2001-SD arasında yukarıda bahsekonu ekonomik göstergelerinin incelenmesi sonucunda, ÇHC menşeli soruşturma konusu ürün ithalatının pazar payı büyük oranlarda artarken yerli üretim dalının pazar payının, iç piyasa satışlarının miktar bazında artmasına karşın önemli ölçüde düştüğü belirlenmiştir. Bu çerçevede, yerli üretim dalının, dampingli ithalat ile rekabetten dolayı satış fiyatlarının ve satış hasılatının gerilediği, toplam ve birim kârlılığının ciddi oranda düşerek zarara dönüştüğü, söz konusu zararının, nakit akışı, öz kaynak kârlılığı ve yatırımların geri dönüşü gibi göstergeleri bozduğu, aktif büyüklüğünde düşüş yaşandığı, ücretler ve işgücü verimliliğinde düşüş görüldüğü tespit edilmiştir.

Ekonomik göstergelerinde yaşanan söz konusu olumsuz gelişmeler ışığında, yerli üretim dalının soruşturma konusu dampingli ürün ile ilgili faaliyetlerinde zarara uğradığı anlaşılmaktadır.

Zarar inceleme döneminde soruşturma konusu ürünün ÇHC’nden ithalatının, 2001 yılına göre SD’de mutlak ve nispi olarak arttığı, ÇHC’den yapılan ithalatta fiyatların devamlı olarak ortalama ithal fiyatlarının ve yerli üretim dalının fiyatlarının altında kaldığı tespit edilmiştir. Aynı dönemde yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde olumsuzluklar tespit edilmiştir. Dampingli ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarını bastırması ve dampingli ithalattaki artış eğilimi ile yerli üretim dalında görülen olumsuz gelişmelerin eş zamanlı olarak ortaya çıkması nedeniyle dampingli ithalat ile yerli üretim dalı üzerinde oluşan zarar arasında illiyet bağı olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer ülkeler kaynaklı soruşturma konusu ithalat, gerek miktarı ve piyasa payındaki eğilim, gerek fiyatları itibariyle bu aşamada yerli üretime zarar verebilecek nitelikte görülmemektedir.

Yönetmelik’in 17 nci maddesi hükümleri uyarınca, soruşturma konusu ülkeler menşeli dampingli ithalattaki gelişim ile söz konusu ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin yanı sıra zarara yol açabilecek başka bir unsur tespit edilmemiştir.

Soruşturma sonucunda dampingin, yerli üretim dalında zararın ve her ikisi arasında illiyet bağının mevcut olduğu tespit edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda tanımı ve menşei verilen maddenin Türkiye’ye ithalatında karşılarında belirtilen tutarlarda dampinge karşı önlem yürürlüğe konulmuştur.

Menşe Ülke

GTİP

Madde İsmi

Dampinge Karşı Önlem

Çin Halk Cumhuriyeti

5903.20.10.10.00

Mensucat, poliüretanla emdirilmiş - deri taklidi.

1 ABD Doları/kg

5903.20.10.90.00

Mensucat, poliüretanla emdirilmiş - diğerleri.

1 ABD Doları/kg

5903.20.90.10.00

Mensucat, poliüretanla sıvanmış, kaplanmış veya lamine edilmiş - deri taklidi.

2,2 ABD Doları/kg

5903.20.90.90.00

Mensucat, poliüretanla sıvanmış, kaplanmış veya lamine edilmiş – diğerleri.

2,2 ABD Doları/kg

Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife istatistik pozisyon numaraları, tanımları ve menşe ülkeleri belirtilen eşyanın ithalatında, karşılarında gösterilen tutarlarda dampinge karşı önlemi tahsil ederler.

Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.