MADDE 8 – (1) Bankalar;

a) Değerleme kuruluşlarıyla çalışma usul ve esaslarına ilişkin banka ölçeğine ve ihtiyaçlarına uygun yazılı iç politika ve prosedürlerin geliştirilmesi,

b) Değerleme faaliyetlerinin kredi pazarlama ve tahsis faaliyetlerinden bağımsız bir faaliyet olarak ele alınması, değerleme kuruluşları üzerinde baskı oluşturabilecek, bağımsızlığı ve banka itibarını zedeleyici faaliyet ve davranışlarda bulunulmaması,

c) (Değişik:RG-9/1/2020-31003) Değerleme sürecinin bankaca uygulamaya konulan usul ve esaslar ile mevzuata uygunluğunun iç kontrol ve iç denetim faaliyetleri kapsamına alınması, ortaya çıkabilecek risklerin tanımlanması, ölçülmesi, izlenmesi ve kontrol edilmesini teminen, sürecin iç kontrol ve risk yönetim sistemine dahil edilmesi, değerlemeyle ilgili işlerin niteliği, yoğunluğu, sayısı ve büyüklüğünü dikkate alarak işin gerektirdiği niteliği haiz yeterli sayıda değerleme kuruluşu ile sözleşme yapılması ve değerleme hizmetinin kalitesinin korunmasını teminen işlerin kuruluşlara adil bir şekilde dağıtılmasının sağlanması,

ç) (Değişik:RG-17/9/2022-31956)(3) Her bir değerleme raporunun hazırlanarak teslim edilmesi için değerleme kuruluşuna verilecek sürenin bağımsız bölüm niteliğindeki işyeri ve konutlar için işin geldiği gün hariç üç iş gününden diğer gayrimenkuller için işin geldiği gün hariç dört iş gününden az olmaması, verilen bu süre dolmadan raporların değerleme kuruluşundan istenememesi ve buna yönelik banka içi düzenlemelerin yapılması,

d) Periyodik olarak yapılması gereken değerlemeler ile aynı konuya ilişkin yeni değerleme hizmeti alınması dahil olmak üzere, değerleme hizmeti alınması ve hizmetin yerine getirilmesi sürecinde bankanın ve yetkili değerleme kuruluşunun SPK tarafından belirlenen tarife ve uygulama esaslarına uygun hareket ettiğinin gözetilmesi,

e) (Ek:RG-9/1/2020-31003) Değerleme hizmeti alırken kontrol ve koordinasyonu sağlayan değerleme birimleri kurulması, bu birimlerde değerleme raporlarının son kontrolünden sorumlu kişilerin gayrimenkul değerlemesi alanında, bankaların değerleme birimlerinde geçen çalışma süresi de dahil olmak üzere, en az 5 yıllık mesleki tecrübeye ve SPK tarafından verilen Gayrimenkul Değerleme Lisansına sahip olmasının sağlanması,

ile yükümlüdür.

(2) Birinci fıkrada belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmesi banka yönetim kurulunun sorumluluğundadır.

(3) (Ek:RG-9/1/2020-31003)(1) Kurul, gerek görülmesi halinde 4 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen işlerin kuruluşlara adil bir şekilde dağıtılmasını sağlayacak objektif bir sistem kurulmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.

(4) (Ek:RG-9/1/2020-31003)(1) Bankaların bir takvim yılı içerisinde bir değerleme kuruluşuna yaptırmış olduğu değerleme raporlarının, toplam yaptırmış olduğu değerleme raporlarına oranı, Türkiye’nin tüm coğrafi bölgelerinde şubeleşerek kadrolu personel istihdam eden değerleme kuruluşları için yüzde on beşi, diğer değerleme kuruluşları için yüzde beşi geçemez. Bir önceki takvim yılında yaptırmış olduğu değerleme raporu sayısı binden az olan bankalar için bu oranlar yüzde otuz beş ve yüzde yirmi beş olarak uygulanır. Kurul bu oranları değiştirmeye ve değerleme kuruluşlarına gerekli görülen yerlerde şube açma zorunluluğu getirmeye yetkilidir. (Ek cümle:RG-17/9/2022-31956)(3) Bankalar tarafından değerleme hizmeti alınmasını müteakip müşteri ile kredi ilişkisine girilmemiş olsa dahi bu kapsamda düzenlenen değerleme raporları ile 20 nci madde kapsamında aynı konuya ilişkin birden fazla düzenlenen değerleme raporları da bu hesaplamaya dahil edilir.

(5) Bankalar, değerleme kuruluşları tarafından belirlenen değere ilişkin herhangi bir koşul koyamaz, tespit edilen değeri banka onayına tabi tutamaz ve değerleme kuruluşuna bağımsızlığı zedeleyici herhangi bir teklif ve telkinde bulunamaz.

(6) (Ek:RG-17/9/2022-31956)(2)(3) Bankalar, SPK tarafından belirlenen asgari ücret tarifesinden az olmamak üzere, değerleme ücretinin dışında Birlik tarafından yayımlanan, Kurum ve SPK tarafından uygun görülen genelge ile belirlenen ulaşım masrafını da değerleme kuruluşuna ayrıca ödemekle yükümlüdür. Banka ile değerleme kuruluşu arasındaki sözleşmeye, ulaşım masraflarının değerleme kuruluşuna ödenmeyeceğine ya da kesintili olarak ödeneceğine ilişkin hüküm yazılamaz.

(7) (Ek:RG-17/9/2022-31956)(2)(3) Değerleme ücreti rapor teslim tarihinden itibaren en geç on beş gün içerisinde değerleme kuruluşuna ödenir.

(8) (Ek:RG-17/9/2022-31956)(2)(3) Bankalar, 20 nci madde uyarınca üçüncü bir değerleme raporunun gerektiği durumlarda hazırlanan değerleme raporları için, söz konusu değerleme raporlarını düzenleyen tüm değerleme kuruluşlarına SPK asgari ücret tarifesinde belirlenen ücretten az olmamak üzere gerekli ücreti ödemekle yükümlüdür.

(9) Kurum, bu madde hükümlerine aykırı uygulamaların tespiti halinde, idari yaptırımlar saklı olmak üzere, bankanın yaptırmış olduğu değerlemelerin kısmen veya tamamen bankanın sözleşme imzaladığı veya Kurum tarafından belirlenecek yetkili değerleme kuruluşlarına bedeli ilgili banka tarafından karşılanmak suretiyle yeniden yaptırılmasına karar vermeye yetkilidir.