Madeni Hatıra Para ve Hatıra Madalyonu Basımı ve Satışı Hakkında Yönetmelik

Bu Yönetmeliğin amacı, madeni para ve hatıra madalyonu basımı ile tedavül ve satış işlemlerinde uygulanacak esasları düzenlemektir.

Ulusal ve uluslararası önemli tarihi, bilimsel, kültürel ve sanat olayları ile anmaya değer olay ve günleri belritmek, çeşitli alanlarda ün yapmış Türk büyüklerini ve diğer kişileri anmak ve Hükümetçe gerekli görülecek diğer nedenlerle madeni hatıra para ve hatıra madalyonu basımı tedavül ve satış işlemleri bu Yönetmelik hükümlerine göre yürütülür.

Bu Yönetmelik 28.5.1970 gün ve 1264 sayılı Madeni Ufaklık ve Hatıra Para Bastırılması Hakkında Kanun, 9.12.1994 gün ve 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 8.6.1984 gün, 234 sayılı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü’nün Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak hazırlanmıştır.

Bu Yönetmeliğin uygulanmasında,

Bakanlık: Hazine Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakanlığı,

Müsteşarlık: Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı’nı,

Genel Müdürlük: Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü’nü,

Yönetmelik: Madeni Hatıra Para ve Hatıra Madalyonu Basımı ve Satışı Hakkında Yönetmeliği

ifade eder.

Madeni Hatıra Para ve Madalyonu çıkartılmasına Genel Müdürlüğün önerisi ve görüşü üzerine Müsteşarlık tarafından karar verilir. Yurtdışı firmalarla anlaşma yapmaya, resmi ve özel kuruluşlarla işbirliği ve iş sipariş sözleşmeleri düzenleyerek hatıra para ve madalyon basmaya, Genel Müdürlük yetkilidir.

Yıllık olarak Karar Komisyonu’nca, belirlenen ve Hazine Müsteşarlığı’nca onaylananlar dışında yurt içi ve yurt dışı kuruluşlardan madeni hatıra para ve madalyon bastırılması hakkında vaki olacak talepler Genel Müdürlükçe değerlendirilir. Uygun görülen teklifler üzerine hatıra para veya madalyon bastırmak isteyen kuruluşla Genel Müdürlük arasında, bir sözleşme yapılır.

Karar Komisyonu, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürü veya görevlendireceği kişinin başkanlığında aşağıdaki temsilcilerden oluşur:

Arkeoloji Müzeleri temsilcileri

Güzel Sanatlar Akademilerinden bir Heykel Bölümü temsilcisi

Darphane ve Damga Matbaası Madalya Bölümü’nden iki sanatçı

Müsteşarlık temsilcisi

a) Madeni Hatıra Para ve Madalyonlara ait yıllık basım programının hazırlanması,

b) Yıllık programa alınacak konuların seçimi ve seçilen konuların her biri için hangi değer ve miktarda hatıra para ve madalyon bastırılacağının tespiti,

c) Paralara ait desen tesbitinde gerekirse yarışma açtırılması ve yarışmada kazanacak kişilere verilecek ödüllerin tesbiti,

d) Hazırlanan yıllık basım programının Hazine Müsteşarlığı’nın onayına sunulmak üzere karara bağlanması.

Madeni Hatıra Para ve Madalyonu baskı işlemleri 1264 sayılı Kanun hükümlerine göre Genel Müdürlükçe yürütülür. Basım için gerekli tüm harcamalar Genel Müdürlük Döner Sermayesi’nden karşılanır.

Madeni Hatıra Para ve Madalyonlarının basımının kontrolü, basılan paraların tesliminden önce onaylı örneklerine uygun olup olmadıklarının ve kusurlu bulunup bulunmadıklarının incelenip, araştırılmasını ve teslim alınmasının elverişli olduğu anlaşılan paraların tesliminden önce sayımı Genel Müdürlükçe görevlendirilecek, bu konuda bilgi sahibi, lüzumu kadar personel tarafından yapılır. Muayene sayım ve kontrolle görevlendirilen personelin görevi, devamlıdır. Muayene sayım, kontrol işi olmadığı zamanlar, görevlendirilmiş personel asli görevlerine devam eder. Görevlendirilmiş personel ancak Genel Müdürlüğün onayı ile değiştirilir.

Hatıra Para ve Madalyonların satış fiyatı Genel Müdürlük tarafından işçilik ve malzeme fiyatları gözönünde bulundurularak belirlenir. Belirlenen fiyat paranın tura kısmındadır; ancak öngörülmeyen ekonomik dalgalanmalar ile altın ve gümüş fiyatlarında görülen değişiklikler karşısında Genel Müdürlük satış fiyatlarını değiştirebilir.

Toplu satışlar ve kültürel amaçlı satışlarda, acentelik anlaşması yapılan kuruluşlara % 30’a kadar indirim yapmaya Genel Müdürlük yetkilidir.

Madeni Hatıra Para ve Madalyonlar yurt içinde Genel Müdürlük veznelerinde, banka ve şubelerinde, turistlere hizmet veren kuruluşlarda, fuar ve sergilerde Genel Müdürlükçe uygun görülen diğer yerlerde satılır. Banka ve diğer kuruluşlarla genel ve özel satış şartları ve şekilleri konusunda sözleşme yapmaya Genel Müdürlük yetkilidir.

Madeni Hatıra Para ve Madalyonların yurt dışına satışı Genel Müdürlük tarafından yapılır. Yurt dışına satışlar için belirli kişi ve kuruluşlarla sözleşme yapmaya Genel Müdürlük yetkilidir. Yurt dışı satışlarında fiyat belirlemeye de (TL ve Dövizli) Genel Müdürlük yetkilidir.

Koleksiyon amacıyla satın alınan madeni hatıra paraların sağlayacağı gelir gözönüne alınarak satışa çıkarılacak para ve madalyonlar azami şekilde tanıtılır. Bunu sağlamak üzere, Genel Müdürlük çıkarılacak paralarla ilgili broşür, liste, fotoğraf, kart gibi dökümanları yurtiçi ve yurtdışı basın ve televizyon kuruluşlarına göndererek bunların yayınlanmasını sağlar.

Basılan Madeni Hatıra Para ve Madalyonların yurt içinde ve yurt dışında tanıtılması ve para-madalyon arşivinin oluşturulması amacıyla Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü’ne basılan para ve madalyonların yüzde biri, tahsis edilir. Bu miktar altın paralarda 20, gümüş paralarda 50 ve diğer paralarda 100 adedi geçemez. Basılan Madeni Hatıra Para ve Madalyonlardan Hazine Müsteşarlığı arşivi oluşturmak üzere iki adet Hazine Müsteşarlığı’na gönderilir. Ayrıca, desenini çizen heykeltıraşa bir adet hediye edilir. (Altın olanlar hariç)

Yıllık emisyon programlarının hazırlanmasına ve madeni hatıra para hareketlerinin takibine yardımcı olmak amacıyla, Genel Müdürlükçe görevlendirilecek personel, satılan madeni hatıra para ve madalyonların miktarı, yurt içi ve yurt dışı abone sayısı ve yapılan masraflara ait istatistikleri tutar. Genel Müdürlük paraların tanıtımı ve abonelik işleri için her türlü organizasyonu düzenlemeye ve bu konudaki harcamaları yapmaya yetkilidir.

Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü madeni ufaklık paraları, hatıra para olarak tesbit edeceği fiyat üzerinden yurt dışına satmaya yetkilidir.

24 Ağustos 1981 tarih, 17438 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Madeni Hatıra Para ve Hatıra Madalyonu Basımı ve Satışı Hakkında Yönetmelik yürürlükten kalkmıştır.

Maliye Bakanlığı ve Sayıştay Başkanlığı’nın görüşü alınarak hazırlanan bu Yönetmelik, yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik hükümlerini Hazine Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.