Orman Emvalinin İstihsaline Ait Yönetmelik

Bu yönetmeliğin amacı; 6831 sayılı Orman Kanununun 2896 sayılı Kanunla değiştirilen 27 nci maddesi ile 40 ncı maddesinde yer alan iş ve işlemlerin yapılmasına ait şekil ve esasları belirlemektir.

Devlet Ormanlarından kesilecek veya herhangi bir sebeple devrilmiş ve kesilmiş ağaçlardan hangilerinin diplerinin ve hangi emval çeşidinin kimler tarafından numaralanıp damgalanacağına, istihsal işlerinin tevziine, bunların kesim, imal, toplama, koruma, taşıma, istif ve ölçme iş ve işlemlerine ait şekil ve esasları kapsar.

Bu yönetmelikte adı geçen;

a) Asli Orman emvali: Her çeşit ağaç, ağaççık ve çalılardan elde edilen oduna müteallik emvaldir. Tomruk, direk, sanayi odunu, kağıtlık odun lif-yonga odunu,sırık, çubuk,çıra,kök.yakacak odun ve benzerleri gibi.

b) Tali Orman Emvali; Asli orman emvali dışında kalan orman emvalidir. Reçine sığla yağı gibi balzami yağ ve katran, palamut, ıhlamur çiçeği, mantar, mazı kozalağı, orman ağacı tohumları, kabukları, meyveleri, çiçekleri, yaprakları, diğer orman bitkilerine ait yaprak, çiçek, kök, soğan, ur ve her çeşit orman örtüsü, toprağı ve benzerleri gibi.

c) Birim fiyat (Vahidi fiyat) Birim işe verilen fiyattır.

d) Orman içi istif yeri : İstihsal edilen emvalin satış depolarına taşınmak üzere toplandığı yerdir.

e) Satış istif yeri veya satış deposu: Bölmeden ve orman içi istif yerlerinden gelen orman emvalinin cins ve sınıfları itibariyle istiflenerek ve depolanarak piyasa icaplarına göre satışa arz edildiği yerdir.

f) Ardaklanma: Kayın emvalinde ilk safhada renk değişikliği ve daha sonra şeritler halinde beyaz çürüklüğün meydana gelmesidir.

İstihsale esas eta miktarı bir yıl önce Amenajman ve Silvikültür Planlarının verileri, ağaçlandırma projeleri dikkate alınarak seri, bölme ve ağaç cinsleri itibariyle tespit edilir.

Seri ve bölmelerde yapılacak dikili damga miktarlarına ve verim yüzdelerine dayanılarak ağaç cinsi ve emval çeşidine göre istihsal programı tespit edilir.

Bütçenin kabulünden sonra yıllık iş programı Orman Genel Müdürlüğünce tespit edilecek esaslara göre hazırlanır.

İş programına istinaden kesilecek veya herhangi bir sebeple devrilmiş ağaçların damgalama ve numaralama iş ve işlemleri Damga Yönetmeliği esaslarına göre yapılır.

Damgalanan ağaçların 1.30 mt. yüksekliğinde göğüs hizası çapları ağacın gövde eksenine dik ve çapraz olarak iki defa ölçülerek ortalaması alınır ve dikili ağaç ölçü tutanağına ve yardımcı ağaç ölçü tutanağına yazılır.

Yapılacak kesme, taşıma, imal, toplama ve istif gibi istihsal işleri, Devlet Orman İşletmesi ve Döner Sermayesi Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre sırası ile birim fiyat, taahhüt ve gündelikle aşağıdaki esaslara göre yapılır.

a)İstihsal işlerine ait birim fiyatlar Orman Genel Müdürlüğünce tespit edilecek esaslara göre hesaplandıktan sonra, yaptırılacak işin çeşidine göre birim fiyat kararları ve şartnameleri düzenlenir. Bunlar 6831 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde belirtilen Kooperatiflere tebligatla, Köylülere ilan edilmek üzere köy muhtarlığına bildirilir. İlanın, üyelerine intikaline dair Kooperatif Başkanlıklarının yazıları ile köylülere intikaline dair muhtarlık ilmühaberleri alınır.

b) (a) fıkrasında belirtilen ilan ve tebligata rağmen 6831 sayılı Orman Kanununun 40 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında sayılan hallerde, işin birim fiyatla yaptırılamayacağı tespit olunduğu takdirde, Döner Sermaye Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre yetki sınırları içerisinde alınacak izinle istihsal işleri taahhüt ile yaptırılır.

Taahhüde konu istihsal işlerine ait birim fiyatlar, daha önce köylü ve kooperatiflere ilan edilen birim fiyatlardan fazla olamaz.

Kesilecek ağaçlar: iş yerinin veya iş yerindeki çalışacakların hangi mülki sınır ve Orman Teşkilatı sınırları içerisinde kaldığına bakılmaksızın, öncelikle ve sırası ile iş yerinde ve civarındaki Orman Köylülerini Kalkındırma Kooperatiflerine ve iş yerindeki köylülere veya iş yeri civarındaki orman işlerinde çalışan köylülere, iş yerine olan uzaklıkları ile iş güçleri dikkate alınarak tevzii edilir. Tevziat Orman İşletme Şefi ve Görevli memurların huzurunda, ağaç numaralarına göre kura ile yapılır ve bir tutanakla belgelenir.

İş yerinde hem kooperatifi hem de kooperatife üye olmayan köylüler var ise iş güçleri dikkate alınarak iş tevzii edilir Bu tevziattan kooperatife isabet eden iş için kur’a çekilmez iş bütünüyle kooperatife verilir. Köylüye isabet eden iş ise kur’a ile tevzii edilir.

İş yerinde birden fazla kooperatif var ise; iş, iş güçleri dikkate alınarak kooperatiflere tevzii edilir.

Bir köyün mahalleleriyle bir köyle diğer bir köy veya köyler arasında yada Orman İdaresi ile köylüler arasında istihsal işinin tevziatında bir anlaşmazlık olması halinde;

Köy nüfusları en son nüfus sayımına göre tespit edildikten ve köylülerin istihsal alanı hudutlarına olan uzaklıkları yatay olarak haritada ölçüldükten sonra, tevzii edilecek istihsal miktarı; nüfus ile doğru , mesafe ile ters orantılı olacak şekilde, Orman Genel Müdürlüğünce belirlenecek esaslara göre tespit edilir ve bu tespite dayanılarak tevziat yapılır.

Kesim bölmelerindeki iş tevziini müteakip ilgili şartnameler iş sahiplerine işi alan kooperatif ise kooperatif tüzel kişiliğini temsile yetkili kişilere imza ettirilir.Şartnamelerin imzalanmasından sonra en geç bir hafta içinde kesim alanı; Orman İşletme Şefi ve görevli memurlar ile iş sahipleri tarafından gezilir, varsa usulsüz kesim ve devrikler tespit edilerek kesim alanı , sınırları arazide belirlenmek suretiyle iş sahiplerinde teslim tesellüm tutanağı ile teslim edilir. Kesim ve sürütme işinin ayrı iş sahipleri tarafından yapılması halinde, her iş için teslim tesellüm yapılır.

Kesim ve taşıma işlerinin taahhütle yaptırılması halinde ise kesim alanı taahhüdün kesinleşerek sözleşmenin imzalanmasını müteakip müteahhit veya kanuni vekiline yukarıdaki esaslara göre teslim edilir.

Kesim TS 1214 Ağaç Kesme ve Kesmede Güvenlik Kuralları Standardı’na göre yapılır.

Kesilen Ağaçların dalları budanır, ibreli olanların kabukları soyulur. Gövde, kesim Tekniği ve Ağaç Kesmede Güvenlik Kuralları Standardizasyonu esaslarına ve piyasa taleplerine göre işaretlenir ve işaretlenen yerlerden bölünmesi sağlanır.

Ağaçlar boylara bölündükten sonra elde edilen emval “Orman Ürünleri Standardizasyonu” kitabında belirtildiği şekilde ölçülür, işaretlenir ve yuvarlak odun ölçü tutanağına kayıt edilir.

Ölçü tutanağına kaydı yapılan emval, belirlenmiş güzergahlardan, mahalli iş gücü imkanları da dikkate alınarak, kesim bölümlerinden orman içi istif yerlerine taşınır ve taşınan emval, “ Taşıma Alındı Belgesi”ne kesim, bölmelerinde devreden stokla birlikte, istihsal edilip orman içi istif yerlerine giren, çıkan ve kalan emval“ Bölge ve Orman İçi İstif Yeri Stok Takip Defteri”ne günlük olarak işlenir.

Kesim bölmelerinde istihsal ve sürütme işinin Şartnamesinde belirtilen süre sonunda iş sahiplerinin, işi şartnamesine uygun bitirip bitirmedikleri tesbit olunur ve “ Kesim Bölmesi Muayene Tutanağı” tanzim edilir.

Nakliyata müsait kesim bölmelerinden doğrudan satış depolarına taşınan emval ile orman içi istif yerlerinden, satış istif yerlerine taşınan emval için sevk pusulası düzenlenir. Satış depolarında devreden stok ile birlikte, giren, çıkan ve kalan emval miktarı “ Satış İstif Yeri Stok Takip Defteri” ne günlük olarak işlenir.

İstihsal edilen emval için ölçme tutanağına istinaden kesme raporu, orman içi ,istif yerlerine getirilen emval için taşıma alındı belgelerine , satış istif yerlerine getirilen emval için ise, sevk pusulalarına dayanılarak taşıma raporları düzenlenir. Bu kesme ve taşıma raporlarına müsteniden istihkak raporları tanzim edilir.

Ölçü birimi ster olan, emval kesim bölmelerinde değil istif edildiği orman içi istif yerlerinde ölçülür ve " Kesme ve taşıma alındı belgesi" ne kaydedilir. Bu belgelere göre istihkak raporlarına müstenit olmak üzere kesme ve taşıma raporları ayrı ayrı düzenlenir.

Kesime başlamadan önce kesim parselleri arazide tespit edilerek özel

işaretlerle belirlenir. Parsel içinde 1.30 mt. yüksekliğindeki göğüs hizası. çapı 20 cm.den yukarı olan ağaçlar varsa bunlar damga yönetmeliği esaslarına göre damgalanarak yuvarlak odun ölçü tutanağına bağlanır. Kesim işi mutlaka ağaçlara su yürümeden önce yapılır.

Parsellerdeki kesimler toprağa yakın yerden, tek yönlü pürüzsüz,kabuk kaldırılmadan ve meyilli yapılır. Parsellerde tespit edilen yapacak emval ile yakacak odunların, ölçü, kayıt ve işlemleri 17’nci maddedeki esaslara göre yapılır.

İstif iş ve işlemleri aşağıdaki esaslara göre yapılır.

a)Ölçü birimi m3 olan emval, satış istif yerlerinde “TS 1350 Yuvarlak Odun ve Kerestelerin İstiflenmesi Kuralları Standardı”na uygun olarak istif edilir.

b) Ölçü birimi ster olan emval “TS 2378 Ster İstifi Yapım ve Ölçü Kuralları Standardı"na uygun olarak istif edilir.

Satış İstif yerlerine taşınan yapacak ve yakacak emval “ İstif yeri” ve “İstif İcmal” defterine işlenir.

İstihsal, taşıma depolama ve değerlendirme iş ve işlemleri, ayrı özellikler taşıyan tali orman emvalinin istihsal işlerine ait usul ve esaslar Orman Genel Müdürlüğünce tayin ve tespit olunur.

Makineli istihsal tekniği, istihsal makinelerinin çalıştırılması ve bakımına ait usul ve esaslar Orman Genel Müdürlüğünce tayin ve tespit olunur.

6831 sayılı Orman Kanununun 17 nci Maddesi gereğince yanık sahalardaki istihsal işleri aşağıda gösterildiği gibi yapılır.

Orman içinde veya civarındaki köylüler tarafından yakılmadığı bir tutanakla tespit edildiği takdirde yanık sahadaki istihsal işi kesme, taşıma ve istifi ücreti dışında; yapacak, yakacak ve tali ürünlerden başkaca hak verilmeden bu köylülere yaptırılır. Aksi takdirde yukarıdaki şartlarla dışarıdan temin edilen işçilere yaptırılır.

Yanık sahadan istihsal edilip satış yerlerine taşınan emval ayrı olarak istife alınır.

İzin ve irtifak hakkı tesislerinin proje ve raporlarına istinaden bu tesislerin kapladığı sahalarda işaretlenen ağaçlardan bu yönetmeliğin 15 nci ve 17 nci maddelerine göre istihsal yapılır.

Raporun yetkili Makamca onayını müteakip rüsumun veya teminatının İdareye yatırıldığı belgelenmedikçe kesime başlanmaz.

Yol güzergahına isabet eden işaretli ağaçlar yol inşaatına başlamadan önce, devrik sahalardaki devrik ağaç damgası ile damgalanmış ağaçlar, evsaf kaybına ve tahribata uğramadan önce istihsal edilerek istif yerlerine taşınır.

İmalat işleri, Orman Genel Müdürlüğünce belirlenecek şekil ve esaslara göre yapılır.

Orman Genel Müdürlüğünce belirlenecek kriterlere göre seçilen satış istif yerleri, tespit edilen şekil ve esaslara göre; depo binası, depo dahili yol, ihata, ızgara, telefon hattı, su, elektrik tesisatı vb. tesislerle donatılır.

Orman Bölge Müdürü, Orman İşletme Müdürü, Orman Şefi ve bunların yardımcıları ile diğer teknik elemanlar ve idari memurlar bu yönetmelikle belirtilen istihsal işlerini; kanun, tüzük,yönetmelik, ve genel emirler hükümlerine göre yapmak, yaptırmak ve takip etmekle yükümlüdür.

Orman Şefliğince kesim bölmelerinde orman içi istif yeri ve satış istif yerlerinde istihsal işlerini yürütmek üzere görevlendirilen memurlar , istihsali tekniğine ve standardizasyon esaslarına uygun olarak yapmak ve yaptırmak, istihsal edilen emvali ölçmek, kayıtlarını tutmak, stokları takip ve muhafaza etmekle sorumludurlar.

İstihsal işleri ile ilgili birim fiyat kararları, şartnameler, sözleşmeler, tutanaklar, raporlar, belgeler, defterler, görevlendirme, teslim alma, tefrik yıl sonu sayımı stoktan düşme iş ve işlemleri ile diğer gerekli belgelerin ne şekilde düzenleneceği ve uygulanacağı Orman Genel Müdürlüğünce çıkarılacak talimatta belirtilir.

Damgalanan ağaçları keserken bu damgayı Orman İdaresince tespit edilen şekilde dip kütükte bırakmayanlarla damgalı ağaçları tespit edilen hadde nazaran daha yüksekten kesenler hakkında 6831 sayılı Orman Kanununun 97 nci maddesinin 1 nci paragrafı uygulanır.

Damgaya tabi orman emvalini damgasız olarak Orman İdaresinin istif yerlerine götürenler hakkında Orman Kanununun 100 ncü maddesi uygulanır.

Ağaçlarda bulunan resmi damga ve numaralarını bozanlar ve yerlerini değiştirenler hakkında Orman kanununun 109 ncu maddesi uygulanır.

Bu yönetmelik 6831 Sayılı Orman Kanunun 2896 sayılı kanunla değiştirilen 27 ve 40 ncı maddesine istinaden ek madde 5 hükmüne göre hazırlanmıştır.

Bu yönetmelik Resmi Gazetede yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu yönetmelik hükümlerini Orman Genel Müdürlüğü yürütür.