Avukatlık Kanunu (AvK)

— Avukatlığın bir kamu görevi olduğunu hükme bağlamıştır. Bütün mevzuatta ve es ki kanunda avukatlığın âmme hizmeti mahiyetinde bir hizmet olduğu kabul edilmiş bulunmakla bu hüküm tasarrya da daha sarih surette alınmıştır. Ecnebi mevzuatta da vaukatlık mesleki kamu göre vi olarak kabul edilmiştir.

— Avukatlığın gayesini izah eden ve hükme bağlıyan bu madde; avukatların hukukî bilgi ve tecrübelerini adalet hizmetine tahsis ederek her türlü hukukî meselelerde ihtilâfların halline ve münasebetlerin tanzimine yardım etmek resmî ve özel kurumlar ve yargı organları önünde ka nunların tam olarak adalet ve hakkaniyete uygun surette tatbikini sağlamak şeklinde ifad'e olunan gayeyi hükme bağlayan madde avukatlığın bu vasıfları itibariyle de bir âmme hizmeti okluğunu ifa etmiş bulunmaktadır.

— Bu maddede avukatın serbest bir meslek yaptığı adaletin dağıtımında ve gerçekleş mesinde müstakil bir organ olduğu ifade edilerek avukatın yukarıda belirtilen hizmeti görürken ve meslekin gayesine vâsıl olurken yalnız kanunlardan, adalet prensiplerinden, mülhem olarak ve sade ce bunlara bağlı hareket edeceği, hiçbir makam ve yerden emir almıyacağı ve oralara tabi olmadığı ezcümle müvekkilinden emir alarak yukarıda gösterilen prensipler dışında hareket etmiyeceği belirtil miştir. Avukatın haksız bulunduğu bir işi ve dâvâlıyı iddia ve savunamıyacağı, savunmıyabileceği hulâsa meslek icra ederken avukatın bağımsız ve serbest bir meslek icra ettiği ifade olunmuştur.

İkinci kısım : 14 maddeden ibarettir.

— Avukatlık meslekine ka'bul şartlarını tesbit eden bu madde: Âmme hizmeti olarak kabul olunan avukatlığın sosyal hayattaki büyük önemi göz önünde tutularak, bir avukatın hem mo ral hem de bilg; bakımından esaslı ve sıkı bir yetişme şartına tabi olması, mesleke liyakat kesbedip etmediğinin murakabeye bağlanması önplânda tutulmuştur.

Nihayet bir jüri huzurunda imtihan vererek bu liyakat ve ihtisasın ihraz edildiği tesbit olunarak avukatlık meslekine girmek bir teminat teşkil edecektir. Müdafaa meslekî bir formasyon ve mümarese, tecrübe işidir. Bu hukukî bilgi ve tecrübe formasyonu, tam ve kâmil mânada hukuk fakülte lerinde o müesseselerin uzun tecrübelerden sonra hazırlanmış programlarına göre tedrisat görmek ile iktisat olunabilir.

Hukuk derslerini yardımcı bilgi olarak alan ve okutan tâli derecede bu mevzuları öğreten başka müesseselerden mezun olanların bu bilgi ve formasyonu aldıkları kabul olunamaz. Madde bu esasları nazara alınarak yalnız hukuk fakültelerinden mezun olanlara avukatlık meslekine girme imkânını has ve şart olarak koymuştur. Bu maddeye stajdan muafiyet için konmuş olan 10 yıllık süre yuka rıda belirttiğimiz gibi avukat olacak kimsenin bu sıfatı almadan önce tecrübe ve mümarese devresi olarak böyle bir uzunca müddete tabi olmasına sorumlu göstermektedir. Zira ehliyet ve liyakatin neticesinde staj imtihanı ile tesbit olunması zarureti karşısında sayılan mesleklerde ve statülerde 10 yıldan az müddetle bulunmuş olmanın kâfi olamıyacağı tecrübelerle sabittir. Birçok memleket mev zuatında da bu husus aynı tarzda derpiş edilmiştir. Bu hüküm aynı zamanda avukatlık meslekine sa dece titr için girmeyi esas almamak lâzımgeldiği ve âmme intizamı bakımından avukat olacak her ki şinin ehliyetli olduğunun staj ve imtihan süzgecinden geçtikten sonra tesbit edilmesi anaprensi'bine uygunluğu temin etmek bakımından sevk edilmiştir.

— Bu maddede avukatlık /meslekine kabule engel haller derpiş olunmuştur. Burada sevk olunan hükümler eski kanunda yer alan hükümlere uygundur'. Ancak yenilik olarak bâzı suç lardan mahkûm olmak hallerinde bu kabîl mahkûmların affa veya ımeımnu hakların iadesine /mazhar olmaları hallerinde dahi avukat ola/mıyacakları hükmünü gelinmiştir. Bu hükümler seçim kanunlarında, Hâkimler Kanununda derpiş edilin iştir. Ve aynı tarzda prenlsibolaraık ımâni sebepler olarak hükme 'bağlanmıştır. Ahlâki redaiti salbit olan ve ımânevi evsaf nâkisesiyle ımâlûl 'bulunan kimselerin ımeslekc alınması mahzurlu görittm-ektedir. Bunların aımme hizmıeti görımek bakımım dan ımâlûl bulundukları ımeımleketimizde de kabul olunmuştur. Bu itibarla kanunda da bu hü kümler yer almıştır.

Madde G. — Avukatlığa istek hakkında karar ve yeımin1 bakımımdan hüküm sevk eden bu mad dede yenilik yeımin yönündendir. Bu yeminin anane olarak tatbik edilmekte -bulunduğu vakasın dan gayri bir ımesl'eke dâhil olan kimsenin o meslekin gaye ve esaslarına riayeti tazaımımun eden bir sözü yeımin şeklinde ifa etmesi her yerde kabul edilmiş tabiî 'bir prensiptir. Maddemizde bu da hükme bağlanmıştır.

— Karar verme müddeti ve bekletici halleri hükme bağlıyan bu '.maddede adayın imesleko kabulü bakımımdan müracaatının sürüncemede bırakıltmarnası noktasından, bir de ımeslekc kabul ımâni bir takibat altında bulunan kimsenin bu hallerinin tavazuhu beklenerek kabul kara fi nin 'bekletici meseleye bağlanması umumi prensiplere uygun düştüğünden bu hallerde nazara a lınımış tır.

— Kabul isteğinin reddi kararma karşı itirazı ve mıerclleri gösteren bu (maddede yine uımuimi prensiplerden mülhem, olunarak kararların gerekli olması, yeni bir /müessese olara/k kuru lan Barolar Birliğine itirazın mümkün olması ve nihayet Danıştay a başvuruna esasları kabul olunmuştur.

— Avukatlık ruhsatnamesi eski kanunda da ımevcudolan 'bu belgelerin avukat olan kimseye barolarca verilmesi ve bunların tek tip olarak Barolar Birliği tarafından bastırılması hükme bağlamımıştır. Bu hükümde kanunun bünyesine ve Barolar Birliği kuruluşuna uygunluk arz eder.

— Levhadan kaydın silinmesi hallerini hükme bağlıyan bu madde eski kanunda da mevcuttur.

— Levhadan kaydın silinimcsi ve buna ait itirazlar hakkında hüküm sevk eden bu /madde eski kanunda yer almıştır. Değişikli' olarak, itirazım Barolar Birliğine yapılması ve nihai ımerci olarak da Danıştaya başvurulması esas alınmıştır. Bir de tedbir olarak yönetim kurulunun silme kararı üzerine disiplin kurulunun tedbir olarak avukatı meslek icrasından muvakkaten ıııeııedeJbileceği de hükme (bağlanmış bulunmaktadır.

— İlet ve silime kararının bildirilmesi hakkında hüküm sevk eden bu ımadde bu du rumda olan aday veya avukatın hakkında verilen silme kararlarının barolara ve Barolar Birliğine bildirilımesi meslekin nizamını ve koordinasyonu sağlamak için konulmuştur.

— Avukatlık unvanını kullanlmak salâhiyetinin düşmesi hallerini tanzim eden bu madde istisnaen avukatlık unvanını en az 10 yıl avukatlık yapmış olan kişilere baro yönetim ku rulu .kararı ile kullanabilmek izninin verilebileceğini ve bunun disiplin kurulu kararınca da geri alınabileceği hükmünü koymuştur.

— Avukatlıkla bağdaşamıyan işle ri sayan bu maddede, bu ımesleklerin avukatlık meslekinin şeref, vekar, haysiyet ve nizamı ile bağdaşamıyacağı ve meslekin gayesine ımuıgayir olması sebebiyle bu büküm konmuştur.

— Avukatlıkla bağdaşabilen işleri tâdâdeden bu maddede gerekçenin başında tafsi lâtı ile arz ve izah olunduğu veçhile avukatların sosyal hayatta faydalı olabilecek ımeslekin niza mı ve gayesiyle bağdaşabilen bu kabil meşgalelerle ve işlerle uğraşmaları faydalı görülmekle aynı zamanda ımeslekin sabasını genişletmek için sevk edilmiş bulunmaktadır.

— Hısımlık engeli 'bakımından se\k edilen bu madde âmme 'emniyet ve itimadı ba kımından K-Jki kanuna giumiş bulunan bir hüküm olara1'.?: yeni tasarıda da yer almıştır.

— Yargıçlık veya savcılıktan ayrılanların iki yıl süre ile bulundukları son vazife yerlerinde avukatlık yapmalarını icabettiren esbabı mucibe !eski kanunda da aynen yer almış ve bu hüküm sevk edilmiştir. Taslarımızda aynı memnuniyetin muhafaza edilmesi 'bu esbabı muoibenin yerinde olmasına dayanmaktadır.

Maddede gösterilen memurlar hakkında keza aynı memnuniyetin vâzıı Ibakıımmdan da esbabı mucıilbe aynıdır.

Yargıç, savcı, veya Devlet memurunun il, bele üye, İktisadi Devlet Teşekkülü memurlarının, me muriyet sıfat ve nüfuzlarını kullanarak kendilerine iş sahası temin etim ek ve meslekin nizam ve gayesini ihlâl edereik âmme ve vicdanında bağımsız, serbest bir meslek olarak icra olunması şart olan avukatlık meslekimin bu gayeden ve şartlardan mahrum olabileceği şüphesini yaratmak hü küm bu şekilde konmuş bulunmaktadır.

ÜÇÜNCÜ KISIM Staj

— Kanunun 3 neü kısmı stajın ne suretle yapılacağını tâyin etmektedir. Avukatlık meslekinin avukatlığın oiddî ve vakarına uygun bir şekilde ifa edebilmek, avukatlığın bütün ince liklerine nıufuz 'edebilmek için yalnız hukuk tahsili kâfi olmayıp adayın gerek mahkemeler gerek se bir avukat yanında 'esaslı bir staj devresi geçirmesi zaruridir. Bu sebeple yanında staj görülecek avukatın en az 10 yıl avukatlık yapmış olması zaruri 'görülmüştür.

20. — 19 neu madde »taja başlamak istiyenlerin başvuracakları baroyu ve 20 nei mad de de staj istemine eklenecek belgeleri belli etmektedir. Staj İsteminde bulunan 'tarafından baro başkanlığına verilecek beyannamenin doğru olması gerektiğinden yanlış beyanda bulunmak bir suç niteliğinde kabulü gerekmektedir.

— Staja başlamak isbiyen adayın bu İsteği alâkalıların görülebilmesi için baro ve adliye dairelerinin münasip bir yerinde ve istem tarihinden itibaren 10 gün içinde ilân edilerek adayın avukatlığa engel bir hali olduğu halde alâkalıların isteme karşı itiraz etmelerine imkân sağ lanması düşünülmüştür. Ancak, dayanaksız ve yerinde olmıyan itirazlarla adayın staja başlamasına engel olmaması için itirazlarda açık delil ve vakıalar gösterilmedikçe bu itirazların tetkik ölunamıyacağı esası kabul edilmiştir.

— Staja başlama 'isteminde bulunan bir adayın kanunda yazılı belgeleri 'ibraz et mesinden başka adayın, avukatlığın gerektirdiği mânevi niteliği taşıyıp taşımadığının da araştırıl ması gerekli olup baro başkanının görevlendirdiği ıbir avukat tarafından bu yönden bir araştırma yapılması ve Ibir rapor yerilmesi de icabetmektedir. Aday hakkında bu yönden olumlu bir rapor alındığı ıtalkdirde hora yönetim kurulu adayın stajyer listesine kalbulü hakkında bir karar vere bilir.

— Aday hakkında, ilân süresi sonunda staja fcalbul 'edilip 'edilmemesi hakkında 22 nei maddede yazılı rapor da nazara alınmak suretiyle ve Ibir ay içinde yönetim kurulunca bir karar verilmesi lâzımdır.

İstem üzerine yapılacak işlemlerin uzaimaması için bir ay içinde bir karar verilmeımiş olursa adayın listeye ka'bul edilmiş sayılması gerektiği gibi listeye yazılma kararına karşı savcı, yönetim kurulu üyesi itiraz edebileceği gilhi istemin reddine dair karara karşı da adayın Türkiye Barolar Birliğini itiraz halkla tanınmıştır. Türkiye Barolar Birliğinin adayın staj listesine yazılması hak* kındaki kararı kesin olup ancak ret kararlarına karşı Danıştaya başvurma hakkı tanınmıştır..

— Staja başlama tarihi yönetim kurulu kararı ile staj'listesine yazılma 'tarihi olarak kabul edilmiştir. Adaylığa itiraz edilmiş ise bu itirazın reddine kadar adayın listeye yazılma işleminin durması icabedip binnetice bir aylık sürenin de işlemesi gerekmektedir.

— Staja başlamadan evvel Baroya başvurma sırasında yanında staj göreceği avukatın muvafakatine dair belge ibraz edilmiş olacağından adayın, bu muvafakati veren avukat yanında sta,j görmesi esastır. Ancak adayın daha iyi yetişebilmesi için başka bir avukat yanında staj yapılmasına karar verebilir. Böyle bir karar verilebilmesi için Baro Başkanının alâkalıların isteği lâzımdır.

Aday, yanında staj görmek istediği avukatın muvafakatini alamamış veya böyle bir avukat tanimamış ise bu adayın staj görebilmesi için yanında staj göreceği avukatı Baro Başkanının tâyin ettiği avukatın stajiyeri kabul etmesi mecburiyeti yüklenmiş ve bu bir meslek görevi sayılmıştır.

— 3499 sayılı Avukatlık Kanununda staj müddeti evvelce 2 sene olarak kabul edilmiş iken sonradan yapılan değişiklikle bu müddet bir seneye indirilmiş ise de tatbikatta bir senelik süre nin yeterli olmadığı ve stajiyerlerin istenildiği surette yetiştirilemediği görüldüğünden staj süresinin yine 2 sene ve kesintisiz olması prensibi kabul edilmiştir.

Stajın, bilhassa kesintisiz olması stajiyerin yetişmesi bakımından zaruri görülmekle beraber haldi sebepler halinde staja ara verildiğinde engelin kalkmasından itibaren bir ay içinde adayın baroya baş vurması halinde staja devam edebileceği istisnası kabul edilmiştir.

Yine bu maddede stajiyerin avukatlığı iyi bir şekilde öğrenebilmesi için stajiyerlere bâzı imkân lar düşünülmüş ve stajiyerine avukatla birlikte mahkeme celselerine girmesi hakkı tanınmakla beraber barolar tarafından yönetim kurulu tarafından verilen ödevleri yapmış işleri takibetmesi gibi ödevleri yapmakla yükümlü tutulmuştur.

— Her ne kadar stajın ilk altı ayı mahkemeler nezdinde yapılacak ise de prensibolarak bütün stajın, yanında staj göreceği avukatın gözetimi altında olması icabetmektedir. Bu suretle staj iver mahkemelerdeki staj süresi içinde dahi avukatın gözetimi altında tutulmuş ve bu süre içinde staj süresi içinde dahi avukatın gözetimi altında tutulmuş ve bu süre içinde yanında staj gör düğü avukatın rapor vermesi lüzumu göz önünde tutulmuştur.

• Madde 28. — Stajiyerin mahkemelerde staj gördüğü sırada yargıçlar ve savcılar tarafından verile cek raporlarla birlikte bu devreyi de kapsayıcı mahiyette avukatın her altı ayda bir vereceği rapor larla staj süresinin sonunda verilecek nihai raporlar ile stajiyerin genel durumu ve avukatlık imtihanına girebilip giremiyeceği belirtilecektir. Baro Yönetim Kurulu bütün bu raporlar karşısında stajiyere staj belgesi verilmesine veya 6 ay süre ile uzatılmasına karar verebilir. Staj süresinin uzatılmasına dair verilecek karara karşı stajiyere itiraz hakkı tanınmamış ve bu cihet Yönetim Kurulunun takdiri olarak kabul edilmiştir.

— Stajın ikinci yılı stajiyerin tatbikatta ve görev alarak çalışabilmesi için staja başla dıktan bir yıl sıonra yanınlda staj görıdüğü avukattın yazılı muvafakati ve gözetimi altında stajiyerlerin sulh mahkemeleri ile icra yargıçlıklarında dâva takibedebilmeleri icra işlerini kovuşturması kabul edilmiş ve bu suretle bir bakımdan da stajiyerin hali durumu düşünülmüş olduğu gibi ayrıca stajiyer lere bir yardım yapılabilmesi için Barolar Birliğine bir yetki verilmiştir. Bu husus bir yönetmelikle tanzim edilecektir.

DÖRDÜNCÜ KISIM Avukatlık imtihanı

— Stajını yaparak staj belgesi almış olanların Türkiye Barolar Birliğinde bir imtihana tabi tutulması lüzumlu görülmüştür. 3499 sayılı Avukatlık Kanununda evvelce bu imtihan mevcut iken sonradan bâzı düşüncelerle imtihan kaldırılmış ise de bunun iyi bir netice veremediği görülmüş ve imtihansız avukatlığın meslekte gerileme meydana getirdiği görülmüş tür. Türkiye dahilindeki bütün avulkaitlarm aynı seviyenin üstünde olabilmeleri gayesiyle imtihan bir zaruret halini almıştır.

— (Baı maddede imitdhan kurulunun ne suretle meydana geleceği belirtilmiş ve imti han kumdu üyelerinden 5 imin en az 20 sene avukatlık yapmış olan tecrübeli avuikatlar arasında Türlkiye Barolar Birliğince seçileceği ve bir üyenin yangıltay ceza dairesi ve bir üyenin de yargıtay Hukuk Dairesi başkanları arasında Adalet Bakanlığınca seçilmesi lüzumlu görtümjüştür.

— Staj belgesi alıp da avukatlık imtihanımna girmeye halk 'kazanan stajyerlerin üç kere başarısızlığa uğramaları halinde bir daha imtihana girmelerine lüzum ve mahal kalmadı ğından yeniden bir halk tanınmamıştır. Bu suretle her hangi bir imtihanda tesadüfen başarı gös tererek; yeterli olmıyan kimselerin avukat olmaları da önlenmiş bulunmaktadır.

— İmMhanda her türlü tesadüfi neticeleri önlemek için imltihanının yazılı ve sözlü olarak ayrı ayrı yapılması düşünülmüştür. İmtihanlar adayın pratik bilgi ve yeterliğini ölç mek maksadiyle yapılıp her avukatın mutlak surette bilmesi icabeden anakanrmlar üzerimden ya pılması öngöııülmüş oluıp imtihan usul ve konularının düzenlenmesi Türlkiye Barolar Birliği tara fından yapılacak yönetmeliğe bırakılmıştır.

MaJdde 34. — Avukatlık imtihanını başarmış olduklarına dair Türlkiye Barolar Birliğinden bildirilen stajyerler avukatlık edecekleri yer banoisaına kaydolunmalk hakkını kazanırlar ve bu baroya başıvurabilirler. Bu talkdirde Baro Yönetim Kurulu Kararı ile o yer baro levhasına yazı labilirler.

BEŞİNCİ KISIM Avukatlık hak ve vazifeleri

— Bu madde avukatların üzerlerine aldıkları vazifelerin ne suretle ifa edileceği tâ yin edilmiş ve avukatların görevlerinin ifasında meslekin kutsallığına yakışır bir şekilde hareket etmelera, avukatlık unvanının telkin ettiği saygı ve güvene lâyilk bir şelkikle hareket etmelerinin mecburi olduğu tâyin edilmiştir.

— Avukatlık bir ihtisas meslekî olduğundan kanun işlerinde ve hukukî meselelerde iş sahiplerine yol göstermek ve hukukî fikir vermekle beraber bilhassa yargı yetkisini haiz or ganlar önünde dâva etmek ve savunmak bu işlere ait evrakı düzenlemek, adlî işlemleri takibetmek avukatlığa ait halk ve görevlerden olduğu gibi bilcümle resmî dairelerde çekişmeli ve çe kişmesiz işleri kovuştturımak da avukatlara ait görevlerde bulunmaktadır. E EM kanunda avukatlara yalniizea çelkişmeli işlerde hak tanınmış olduğu cihetle çekişmesiz işler avukatın görevi dışın- Ida sayılmış mıdır? Bdldüımle relsmî dairelerde iş kovuşturması bilgisi olmıyan kimseler tarafından yapıldığından isteklere kanun ve usule uygun olmamakta ve bu yüzden birçok lüzumsuz işlem lerle resmî daireler işgal eidilmelklte ve bu yüzden yapılması gereken işler de uzamaikta veya im kânsızlık dolayısiyle yapılmamakta olduğundan Ibu gibi işlerin de bir avukat tarafından talkibedilmesi işlerin kanun dairesinde yapılması temin edilebileceği gibi lüzumsuz iısltem ve redlerle işlerin uzaması da önlenmiş olacaktır. Bir çok memleketlerde resmî dairelere yapılacak başvurmaların bir avuikat eliyle yapılması kabul edilmiş olup bu suretle işlerin iyi bir şekilde görülmesi temin edilmiş olduğu halde memleketimizde halikın malî durumu da nazara almanak yanlış ve usulsüz dâvalar açılmasına ve bu suretle mahkemelerin lüzumsuz şekilde işgal edilmesiyle beraber bir çıolk halkların da bu sebeple kaybına meydan verilmemesi için dâva dilekçelerinin bir avukatın kontrolundan geçmesi ve avukat taraflından imzalanması esası kabul eldiknişltir. Bu kayıt her şah sın anayasa karşısında kendi dâvalarını kendisinin takibetmesine de mâni teşkil etmemektedir.

Medenî Kanun ve hukuk malhfceımelerıi usulü kanunu hükümlerine giöre usul ve füru ile karı ko canın ve ikinci dereceye kadar civar hısımlarının resmî dairelerde vekâletle işlerini takibedebilmeleri de esas prensibin bir istisnaisi olarak kabul edilmiştir. .

Maddenin 4 ncü fıkrasında bâzı dâvaların ehemmiyeti nazara alınarak miktar ve kıymeti 10 O00 liradan fazla olan dâvaların mahkemeler önünde takibinin bir avukat tarafından yapılması düşünül müştür. Bu kayıt dâva sahipleri için bir teminat maniyetindedir.

Avukatlık bir bilgi ve tecrübeye ihtiyaç gösterdiğinden yine birçok yabancı memleketlerde oldu ğu gibi avukatlar arasımda /bir derecelenıdinme düşünülmüş ve maddenin beşinci fıkrasında mesleke yeni başlamış avukatların ancak sulh mahkemeleri ile icra yargıçlıkları ve icra dairelerinde iş takibedebilmeleri ve ancak iki senelik bir avukatlıktecrübesinden sonra asliye mabkemelerinde dâva ve müdafaa hakları tanınmıştır. Ancak nüfusu az olan şehirlerde buna imkân bulunamıyacağı dü şünülerek ve kayıt nüfusu 100 000 den fazla olan sebillere teşmil edilmiştir. Bu suretle mesleke ye ni başlıyan avukatların yalnız büyük şehirlerde toplanması da önlenmiş ve memleketin her yerinde halka yardımcı avukat bulunabilmesinin temin edileceği düşünülmüştür.

Yine aynı maksatla diğer memleketlerde olduğu gibi Anayasa Mahkemesi ile Yargıtay ve Danıştayda duruşmalarda hazır bulunabilmek için 10 yıl avukatlık etmiş olmak lüzumlu görülmüştür.

— Çekişmesiz işlerin de avukat tarafından kolvuşturulabilmesi sebebi 3)6 ncı maddede izah edilmiştir.

— Ceza işleri bakkında hazırlık kovuşturmasında avukatın müvekkili yanında bulun maması birçok yanlışlıklara ve haksızlıklara sebebiyet vermekte olduğu tatbikatta görülmüştür.

Hazırlık kovuşturmasında müvekkili yanında avukatının bulunması işlerin hüsnü suretle ifasına yardım edeceği «gibi birçok bakların da ziyama meydan vermiyocek bu suretle savcılık ile mahkeme lerin işleri de daha kolaylaşmış olacaktır.

— Avukata tanınan haklarla beraber avukatın da sorumlu olduğu işler vardır. Bun ların başında avukatın sır saklaması gelmektedir. Haklarının savunmasını bir avukata bırakan bir kimse birçok sırları da bildirmek durumundadır. Bunu yapabilmesi ve adaletin tam bir şekilde or taya çıkabilmesi için sırlarını avukata bildiren kimsenin ıhiçbir huzursuzluk duymaması icabeder.

iBu suretle avukatın kendisine bildirilen veya görevi sırasında öğrendiği işlerden dolayı bunları sabitlik suretiyle dalhi olsa açığa vurması önlenmek istenmiştir.

— Avukat, kendisine teklif olunan işleri kabul etmek zorunda değildir. İşi reddeder ken de hiçbir sebep göstermeye mecbur tutulamaz. Ancak iş sahibinin haklarının kaybolmasına mey dan verilmemesi için işi reddeden avukatın bunu iş sahibine bildirmesi icabetmektedir.

Başvurduğu iki avukat tarafından işi reddedilen bir kimse müdafaasız kalmaması için kendisine bir avukat tâyin edilmesini 'baro (başkanından istiyebilir. Baro başkanı tarafından bu suretle kendi sine görev verilen bir avukat ücreti verilmesi şartiyle işi kovuşturmaya zorunlu tutulmuştur. Bu zorumluluk bir meslek ödevi niteliğindedir.

— Avukat kendisine teklif olunan işleri kabul edip etmemekte serbest olmakla (bera ber bâzı işleri de reddetmeye zorumludur. 41 nci madde avukatın reddetmesi icaibeden işleri say maktadır. Her türlü muvazaalı işlere meydan veril memesi için bu zorumluluk avukatların ortaklarına da teşmil edilmiştir. Ancak iş salhibi yine müdafaasız kalmayıp 40 neı madde gereğince baro başka nından kendisine bir avukat verilmesini istiyeibilecektir.

— Bâzı iş sahipleri avukatın kendisine yapmış olduğu yardımın karşılığı ödemeden, işlerine hukukî bir veçthe verildikten sonra işini geri almak ve bu suretle dalha çok az bir bedelle işini takibettirmek bu suretle avukatı istismar etmek yolunu tercih ettiklerinden ücret ve masraf lar ödeninceye kadar evrak ve vesikaları geri vermemek hakkını tanımak icabetmektedir.

İşlerin bitmesinden sonra da 3 sene müddetle avukatın dosyayı saklaması ve ilerde lüzum (hâsıl olduğunda bu dosyası iş sahibine vermesi lâzımdır. Ancak, yazı ile müvekkile bildirildiği halde mü vekkil tarafından dosya almmıyacak olursa artık avukata bu dosyayı daha fazla saklamak yükümlü lüğüne yer ka'lmıyacaktır.

— Avukatın, müvekkile, izafetle yapmış olduğu işlerden dolayı bir zarar meydana ge lir ve iş sahibi tarafından bunun avukattan tazmini istenmesi halinde bu hakkın doğduğu tarihten itibaren bir sene zarfında talebedilebilmesi bu maddede kabul edilmiş ve bu müddet Borçlar- Kanu nuna mütenazır olarak tâyin edilmiştir. Ancak, zararın vukuu tarihinde iş sahibi tarafından bunun haber alınamaması düşüncesiyle müvekkilin talep hakkı işin bitmesinden itibaren bir sene daha temdidedilmiştir.

— Bir avukatın belli bir işi kovuşturma ve savunmadan vazgeçmesi ancak bu görevden istifa etmesiyle kabildir. Ancak, avukatın istifası halinde bu istifanın müvekkile yazı ile bildirilme si lâzımdır. Fakat avukatın istifa tarihinde işi bırakması tatbikatta birçok güçlükleri ve hakların kaybolmasını meydana getirmektedir. Bu sebeple avukatın istifa tarihinden itibaren 15 gün süre ile vekâlet görevinin devam etmesi bu maddede kabul edilmiştir. Bu suretle istifa sebebiyle işlerin A sürüncemede kalması ve her iki tarafın da istifadan dolayı zarara uğraması önlenmiş olacaktır.

Her avukat lüzum gördüğü takdirde görevinden istifa edebilir ise de adlî müzaheret bürosu veya kanunda yazılı hallerde baro başkanı tarafından görevlendirilen bir avukat mecburi bir sebebolmadıkça bu görevden istifa edemez, aksi takdirde kendisinin görevlendirilmesi bir sonuç meydana ge tirmez. Bu, suretle görevlendirilmiş olan avukat bu görevini yapmaktan çekinebilmek için kaçınılmaz bir sebep bulunması lâzım olup böyle bir halde avukat ancak bu sebebi kendisine görev veren ma kama bildirecek ve bu sebebin işin takibine engel olup olmadığını görevi veren makam tâyin edecek tir. • Bir dâva veya icra takibi sırasında istifa eden avukatın bu istifasını kendi müvekkiline bildirme si mecburi olduğu gibi 3 ncü fıkrada bu istifanın karşı tarafa da bildirilmesi lüzumu kabul edilmiş tir. Ancak yine istifanın hükmü bunun karşı tarafa bildirildiği tarihten itibaren 15 gün devam et mesi icabetmektedir. Bu müddet içinde yapılacak 'bilcümle tebliğler asile yapılmış sayılır. Her tür lü suiniyet vâki hareketlere mâni olunması için bu 15 günlük sürede vazifenin devam ettiği ve aksi iddia edilmiyeccği maddede açıkça belirtilmiştir. Yine maddenin son fıkrasında yukarıki fıkralara pa ralel olarak müvekkilin ölümü halinde avukatın durumu müvekkil yerine kaim olacak kimselere bil direceği ve onlardan alacağı talimata göre hareket etmesi ve terekenin haklarının ziyanına meydan vermemesi maksadiyle avukata bir yetki tanınmıştım.

— Bir avukatın ölümü, işten veya meslekten menedilmesi veya her hangi bir sebeple avukatın iş yapamaz hale gelmesi üzerine hakların ziyanına meydan verilmemesi icabeder. Bu sebep le alâkalıların talebi veya baro başkanı re'sen işe el koyması icabeder. Bu sebepledir ki, bu gibi hallerde baro başkanının, avukatın bürosuna el koyarak geçici olarak işleri yürütmek üzere bir avukatın görevlendirilmesi ve arada iş sahiplerini haberdar etmesi lüzumu kabul edilmiştir. Baro bay kanının bu suretle yazıhaneye el koyarak bir avukata bu işleri teslim etmesi de bir zamana bağlı ol duğundan kanuni sürelerin durması icabettiği kabul edilmekle beraber işin fazla uzamaması için de bunun üç aylık bir müddetten fazla olmaması düşünülmüştür. Bu sürelerin durması ve işin başka bir avukata verilmesi işinin de mahkemelere bildirilmesi zarureti düşünülmüştür.

Bu maddede kanuni engel olmadıkça avukatların kendilerine teklif edilen iş veya üzer lerine aldıkları vekâlet görevleriyle ilgili bütün adlî askerî, malî ve idari kaza mercileri ile idari mercilerdeki ve resmî ve hususi daire, kurumlardaki bütün dosya ve evrakı vekâletname ibrazına lü zum olmaksızın incelemek ve bunlardan vekâletname ibraz ederek suret ve örnek verilmesini istemek bunları harçsız almak hakkını tanıyan hüküm sevk edilmiştir. Tatbikatta bir avukatın haksız bir dâ vayı almaması ve alacağı işi rahatlıkla serbestçe tetkik edebilmesi meslekin gayesinin tahakkuku ve serbestçe icrasının temini bakımmd'an zorunludur.

Maddede ikinci, üçüncü fıkralarda sevk edilen hükümlerde aynı maksadı temine matuftur.

Son fıkrada bu hakları suiistimal eden veya ihmal eden avukata taıtlbik edilecek hapis cezası şeklindeki ağır müeyyide de yer almıştır. Bu suretle .avukatlığın bihakkın yapılabilmesi mesle kin gaye ve nizamının tahakkuk ve korunması için avukata tanınan (bu yetkiler tatbikatın ver diği ilhamlar ve uğranılan güçlüklerin neticesi bulunmaktadır. Bu salâhiyetler -medeni memleket ler mevzuatımda da hemen hemen aynıeın yer almış /bulunmaktadır. Bu bakımdan tasarımızda yeni bir hüküm olarak yer almış bulunmaktadır.

— Tasarının 47 nci maddesi, belli işlemlerden .avukatın bilgi ve imzasının aranma sı hususunu tâyin etmektedir. Bu maddemin şevkinde her türlü şirket mukavelelerinin gayrimen kul satış va'di anlaşmalarının ve diğer muamelelerinin sıhhatli ve muıtefber olmaları ve kanun ların tâyin eylediği hususata uygun olarak yapılması ve bu suretle hak salhiplerinin hak ve menafiinin korunması amacı saik olmuştur. Avukatlar, çeşitli hak ve dâvaları savunan ve bu vazifeleri sebebiyle kanunlar, tefsir kanarlarına, ilmî hukukî hayatın geçirdiği, geçirmekte oldu*- ğu istihale ve değişiklilklere yakından vâkıf bulunmaktadırlar. Hukukî hayatta arzu edilen ga ye toplumdaki münasebetlerde ihtilâfların çoğalması değil, mümkün olduğu kadar azalmasıdır.

Binaenaleyh, fentlerin aralarında yapacakları akitlerin veya bir taraflı hukukî muamelelerin ihtilâf doğurmıyacak şekil ve mahiyette yapılmasının temininde avukatlar bu madde hükmü ile yardımcı olacaklardır. Memleketin iktisadi imkânları ve içtimai .bünyesi nazara alınarak mukavele borç senedi ve taahhütname gilbi hukukî işlemlerde t;nıcaik 10 000 lira veya daha fazla miktarlar bu maddedeki mecburiyet hükmüne tabi kılınmış bu miktardan az olanların serbest bırakılmam düşünülmüştür.

— Maddenin sevkindeki sebep ve saik, avukatın hakkın müdafaasını her türlü ceza tehdit ve korkusundan masun olarak yapılabilmesidir. Müdafaa kutsî bir vazifedir. Bu vazifenin ifası sırasında avukatın hâdiselerin sevk ve iicaısiyle heyecanlanarak bâzı münasip olmıyan sözler sarf etmesi ve bâzı hareketlerde bulunması mümkündür. Müdafii dâvada kendi sini değil başkalarum alâkadar eden hakların müdafaa etmekte ve haMı durumunu (belirtmesi için gayret sari: etmektedir. Dâvada mahkemeye ışık tutan ve hakikati meydana çıkartmaya ça lışan avukatın, Demokles'in kılıcı gibi her an tevkif veya cezanın tehdidi altında sıhhatli ve gereği gibi bir müdafaada 'bulunması düşünülemez. Bu müeyyidelerin korku ve tehdidi altında bu lunan avukatın mıahkeımemin kanaatini değiştirebilecek ve daha âdil bir neticeye götürebilecek bâzı sözler ısıöyleımekten kaçınmak zorunda kalması adalet hizmeti için mahzurludur.

— Avukatların bir büroda birleşik halde çalışmaları, adalet hizmetinin müşterek mesai ile daha verimli olması bakımımdan faydalı telâkki edilmektedir. Birleşik Amerika'da (Law Eirm) hukuk firması teşkili kabul edilmiş ve avukatların firma kurarak çalışmaları tecviz olunmuştur. Tasarının hükmü ile bizde bir g.vui'zaıtlar topluluğu halimde çalışabilmeisi derpiş olun muştur.

— Avukatların mesaileri için bir 'büro kurma mecburiyetini vaz'eden bu maddeye göre, mensüboldukları baronun levhasına kaydedildikleri tarihten itibaren 3 ay içinde bürolarını kurmaları, bu âmme hizmetinin zaruri bir neticesidir. Avukatın belli bir yerde mesai sarf 'et mesi, menısuboldukları baronun kendileri üzerindeki murakabesini kolaylaştıracağı giibi, hizme tin mahiyeti icabı olarak ihtilaflı işlerin sahipleri için de ehemmiyet arz eder. Ancak bir arada ve bir büroda 'çalışan avukatların ayrı ayrı büro kurma mecburiyeti bahils konusu olamaz.

Avukat, bürosunu bu âmme hizmetinin icaplarına uygun olması da ehemmiyet arz 'ettiği için, bu büronun mit eliklerinin bürolarda tâyin edilmesi lüzumu derpiş olunmuştur.

Baroların munakabe ve iş sahiplerinin işlerinin kolaylaştırılması babımda avukatların adres değişikliklerini menısubolduklara baroya bildirmesi lüzumu, avukatın bir ıbüro edinmesi zarureti me muvazi olarak düşünülmüştür.

— Bu madde hükmü ile âmme hizmeti gören avukatın yanında çalıştırabilecek kim selerin sıfat ve durumları tâyin edilmektedir. Başka meslek sahalarımda " çalışanların avukat bürosunda istihdam edinilmesi düşünülmüştür. Avukatlık meslekinden çıkarılmış veya bu mesleke kabul edilmemiş bulunan kimselerin avukatlarla ıVIbirllIiği etmeleri mıaibzurlu telâlklki olunmuş ve bu gibi şahısların bürolarında çalıştıran veya bunlarla mesai birliği yapan avukatların ahlâkî nitelik lerinden şüpheyi mucibol ab ileceği düşüncesiyle Disiplin Meclislerince cezai andırılmam al an buısusu derpiş olunmuştur. Yargıç veya memur olmaya mâni suçlardan biriyle mahkûm edilmiş olanlar avu katlık bürosunda çalıştırılmamaları hususunu derpiş eden son fıkra hükmü, meslekin nezahat ve kutsiyetini muhafaza ve idamesi düşüncesinin ifadesi olmuştur.

— Avukatların, mesailerimin mevzuunu teşkil .eden faaliyetlerle ilgili dosyalarından icabeden ımalûımatı ve bâzı vesaik ve zabıt suretle "ini stajyer ve sekreterleri ıraarifetleriyle almaları nı ve dosyalara bunlar ve taraflarca tetkik edilebilmesini derpiş eden bu madde hükmü, bir taraf tan zamanı mesaisine yetmiyen avukatın dosyayı bizzat tetkik ve icaîbeden suretleri bizzat almak mec buriyetinden vareste kılmakta ve diğer taraftan ihtilaflı mesai ile iştigali, kanunun yalnız avukatla ra hasr ve tahsis olması itibariyle, dosyalar, avukat ve yardımcıları ve taraflarca tetkik edilebilme sini mümkün kılmaktadır.

— Avukatların başkalarına ait h a k i ri müdafaa ve sıyamet dlan vazifelerinin icabı ola nak el koydukları ihtilaflı hakları iktisabetımemelen lâzımgelir. Aksi kabul edildiği takdirde avukat, müdafaa maksadiyle el koyduğu ihtilaflı işlerden başka yollarla vekâlet ücretinden gayrı, menfaat elde etmek gibi bu âmme hizmetinin mahiyetine ve gösterilen itimada aykırı bir neticenin istihsali tecviz edilmiş olur. Aradan bir sene gibi uzunca bir müddetin geçmesi, bu endişeyi bertaraf etme ye kâfi telâkki olunmuştur.

— Avukatların ihtilaflı mesai ile İrejblr menfaatçi aracıya lüzum olmaksızın hak sa.- x hipleriyle doğrudan doğruya temas suretiyle el kovmaları meslekin âmme hizmeti olmasının ve va-_ kar ve şerefinim zaruri bir neticesi sayılmak iktiza eder. Bu itibarla aracı şahısların maddi menfaat temin maksadiyle iş sahibi ile avukat arasında taassupta bulunmaları, hizmetin mahiyetine aykırı olup avukat için iş celbi gilbi ticari sahaya münhasır sakîm bir yol temayül olarak vaısıfİsındırıl mak icalbeder. Bu sebeple adalet müntesipleri için tervici mümkün olmıyan bir yol olarak düşünül müştür.

— Kisve, hizmetin hususiyetini beMrtımesi ve müdafiin diğer kişilerden hizmet sıra sında ayırdedilmesini temin eden lüzumlu telâkki edilmiştir.

— Adliyede barolara bir yer tahsisi avukatların adliyenin eczasından bulunmalarının zaruri bir neticesidir. Avukatların hizmetlerinin bir cüzü bulundukları adliyede, kazai merciler huzurunda mesleklerini kolaylıkla yapabilmelerini temin maksadiyle mahkeme salonlarında ve icra dai relerinde yer tahsisi zarureti düşünülmüştür.

— Avukatlık meslekinin bir âmme hizmeti olması ve vakar ve haysiyeti nazara alına rak avukatların yalnız kendi bürolarında istişarede bulunmaları lüzumu üzerinde düşünülmüş ve iş sahiplerinim mütekâsif olduğu adliye koridorlarında veya mahkeme salonlarında iş sahipleriyle istişarede bulunmaları mahzurlu telâkki edilmiştir. Bu itibarla meslekin vakar ve haysiyetini zedeliyen bu gibi laubali hallere düşmekten avukatı alıkoyan vaşağın derpişin de meslekî havsiyet endişesi hâ kim olmuştur. Avukatın iş sahibi tarafından betahsis davet edilmesi hali, bu yasağın dışında bırakıl mıştır.

— Bu madde hükmü ile avukatların deruhte ettikleri ihtilaflı işlerin bir düzen için de cereyan etmesini ve talkibedeceği ihtilâfların durum ve neticelerinden iş sahiplerini zamanında ve doğru olarak tenvir edebilmeleri ve işleri ciddî bir şekilde takip ve intacetmeleri imkânı derpiş olunmuştur.

— îht'İIâflı mesaide avukat, müvekkillerinden alacağı malûmat üzerine melslefkinin icaibettirdiği işlemleri yapmak ve tedbirleri almak durumunda bulunduğuna göre, bunlara mütaal'llk görüşmelerin ve mümasili müzakerelerin tutanakla tesibit ve tutanağının imzasında avukat ve diğer alâkalılar için her hangi muhtemel bir anlaşmazlığın iptidaen önlenmesini teminen bu maddedeki hükmün faydalı olacağı derpiş olunmuştur.

— Sicil cüzdanları tutulmasını mecburi kılan bu madde avukatların her âmme huku ku müessesesinde olduğu gibi bilhassa mesleki durumlarında husule gelen değişiklikler, disiplin ce'zaları gibi avukatın ahlâki nitelikleriyle ilgili olayların mazbut bir şekilde tesibit vo bulundu rulmasını temin amacına müstenit bulunmuştur. Barolar üzerinde kanuna göre murakalbe salâhiye tini haiz olan Barolar Birliği hazırlıyacağı ve bütün baroların yeknesak bir sicil cüzdanı tutma ları derpiş olunmuştur. Bu cüzdanların mahremiyeti esas olduğundan yalnız alâkalı avukatın ve ya onun tâyin ve tevkil, edeceği bir vekil tarafından tetkik edilmesi kaJbul olunmuştur.

— Adalet hizmetinde bulunan avukatların her türlü gösteriş, unvan vo bunlara mü masil reklâm gibi şeylerden kaçınmaları bu hizmetin mahiyeti icalbıdır. Avukatların gazetelere ilân ve reklâm vermeleri veya kart, mektup kâğıdı ve tabelâların başka unvanlarla dercetmeleri bir nevi iş celbi müşteri çağırımı gibi tamamiyle ticari rekabet ve propaganda sahasında kullanı lan vasıtaların bu meslekte de tervici mânasını taza'mmun edeceği düşünülmüştür.

Avukatlar gördükleri hizmetlerin mahiyeti itibariyle kendilerine itim ad edilmesi ica/bedeceğinden mûvekillerindcn aldıkları vekâletnamelerden çıkaracakları örnekleri, kendi mesu liyetleri altında kullanabilecekleri talbiîdir. Bu örnekler onların mesuliyetleri altında a'slma uygun luğu imzaları ile tasdik edlMikten sonra resmî örnek hükmünde sayılmaları bu âm'me hizmetinin zaruri neticesidir.

Madde 6'3. — Görevleri ifa sırasında veya gördükleri görevden dolayı avukatlara karşı suç, iş lenmesi' halinde Türk Ceza Kanununun hâkimlere karşı işlenen suçlara matuf hükümlerinin tas dik olunmasının kabul edilmesi avukatların kaza organı yardıımeıısı olmalarından ileri gelmekte dir. Müdafaa vazifesinin tam b'ir sıMıat ve selâ!metle ifası, avukatların her türlü telhdit ve korku dan masun olrrıalariyle miimıkündıür. Avukata karşı suç işlemenin hâkime karşı suç üslenmesi gibi telâkki ve kaJbul olunması hem kazal vazifenin hâkim ile avukat arasında bir bütün olduğunu göstermesi ve hem de müdafaa hizmetini icra eden avukata karşı sık sık işlediği görülen suçla rın ve fiillerin önlenmesi bakımından yerende bir tedbir olarak düşünülmüştür,

— Avukatların görevlerinden veya görevleri sırasında işledikleri suçlardan dolayı takibat icrasının bâzı formalitelere tabi tutulmasıç'ok defa hakları, karşı tarafm iddialarına karşı müdafaa durumunda bulunmaları itibariyle her türlü yersiz şikâyete muhatabolabilecekleri ve bu se'beple gördükleri âmme hizmetinin inkıtaını mucilbolacağı düşüncesine müstenittir. Bu sebeple şikâyetlerin evvel emirde baroların disiplin kurullarında geçmesi ve bu kurulların tahkikinden sıonra baroların kendi görüşleriyle birlikte keyfiyeti savcılığa bildirmelerinde fayda mülâhaza olun muştur. Avukatın görevinin mahiyeti ve vasfı itibariyle soruşturma ve kovuşturmanın mensubol- 'duğu baronun bölgesinîdeki en yüksek dereceli hâkim tarafından yapılması ve mesleğin" ve hizme tin lüzumlu ve zaruri teminatıdır.

— Bu maddede avukatlara ait vazifeleri yapmaktan yasaklanan şahısların cezaya çarptırılmaları avukatlara tahsis edilmiş bulunan işlerle iştigal etmelerinin önlenmesinin istenmesi bu âmme hizmetinin ifa ve icrasını ahlâk ve hukuk bilgisi yönümden muayyen bir disiplin ve emniyet sistemine bağlanması kaygusundan ileri gelmektedir. Aynı zamanda bu hizmetin gerekli tahsili yaptıktan sonra bir nevi ihtisas mesaisi olan stajı icra ve diğer bâzı şartları yerine getirîdikten sıonra avukatlık ruhsatnamesini almış olan ve barolara kaydedilen avukatlara tahsis edilmiş olması hususları da göz önünde bulundurulmuştur.

Yıllarca mesai sarfı ile hukuk bilgisini elde etmiş, lüzumlu stajı ifa etmiş ve diğer şartları haiz olduğunu ispat ederek avukatlık unvanını kazanmış olan bu meslek müntesibinin un vanının haksız yere kullanılmasına tevessül edilmesi bir taraftan avukata tahsis edilen sa haya haksız bir tecavüz ve müdahale sayılacağı ve diğer taraftan hak sahiplerinin haklarının bu meslek bilgilerine mahrum olan kimselerin elinden ziyaa uğrayacağı mütalâa olunmuştur.

Aynı maddede yer alan alacakları devralan temellük edenlerin de zikredilmiş olması çok ehemmiyetli telâkki edilen bir vakıanın vücudundan ileri gelmiştir. Bâzı kimseler avukata tah sis olnnan görevleri icraya tevessül ettikleri takdirde cezai takibata mâruz kalabileceklerini düşünerek bundan kurtulmak için muaza yoliyle alacakları temellük yoluna gitmekte ve bu gibi işleri itiyat haline getirmektedirler. Cezai hükümlerin bunlar hakkında da tatbiki dü şünülmüştür.

— Baro, yönetim kuruluna karşı avukatların özel görevlerini tanzim eder. Bu maddede bu görevlere riayet olunmadığı hallerde avukatlara baro başkanı tarafından tertibedilecek para cezasının nasıl hükmolunacağı ve buna karşı itiraz mercii olarak disiplin kurulunun göstereceği hükme bağlanmıştır. Bu hüküm eski kanunda da mevcuttur. Yenilik olarak itiraz yolu sevk olunmuştur. Maksat açıktır. Kendi mensupları olarak baronun nizam lara riayeti temin bakımından öteden beri avukatlara tatbik ettiği bir müeyyide bu mad dede yer almıştır.

— Baro aidatını ödememesinde ısrar edenlere tatbik edilecek müeyyideleri göste ren bu hüküm mer'i kanundaki 80 nci maddeye paralel bir hükümdür.

— Levhanın barolarca düzenlenmesini hükme bağlıyan bu maddede günün ih tiyaçları nazara alınarak hüküm sevk edilmiş bulunmaktadır.

— Levhaya kaydedilme sorumluluğunu gösteren bu madde eski kanunda da yer almış bulunmaktadır.

— Avukatlığın kayıtlı okınan baro bölgesine başka bir bölgede yapılmasını sürekli olmaması gerektiği yolundan eskiden mevcudolan prensip bu maddede tanzim edil miştir.

— Avukatın mensubolduğu barodan başka bir baroya nakli hususunda tatbik edi lecek kaideleri gösteren bir yönetmeliğin Türkiye Barolar Birliğince düzenleneceğini bu madde hükme bağlamıştır.

— Nakil ile ilgili inceleme ve isteğin kabulü bakımından tatbik edilecek hüküm ler Barolar Birliğine bildirilecek hususlar bu maddede hükme bağlanmıştır.

— Nakil ile istiycnin reddine nakil hakkında 30 gün içinde karar verilmemesi hallerinde işin sürüncemede kalmaması bakımından avukatın Türkiye Barolar Birliğine baş vurması yolu kabul olunmuştur.

— Yeniden kaydolunma hakkını tanzim eden bu maddede ilk kayda esas olan şartların varlığını ispat etmek şartı hükme bağlanmıştır.

— Kaydın bir daha yenilenmemek üzere silinmesini tanzim eden bu madde, cezai veya disipline ilişkin bir kararla meslekten çıkarılanlarla bir ceza mahkemesi kararı ile ka mu hizmetlerinden yasaklamış olanların ruhsatnamesinin geri alınmasından sonra bu karara karşı 15 gün içinde Türkiye Barolar Birliğine itiraz olunabileceği ve Barolar Birliği kararının kesin olacağı hükme bağlanmış, bu suretle avukatın kaydının bir daha yenilenmemesi esası bu madde ile vaz'olunmuştur. Bu hüküm mesleke kabul şartları için tasarının başlarında yer alan 4 ncü maddenin esba'bı muci'besinc de istinadetmektedir.

YEDİNCİ KISIM (Barolar) 3 maddeden ibarettir.

— Baro kurulması için aranacak avukat sayısı bakımından ve baroların kuruluşunun tarzı yönünden hükümler sevk edilmiştir. Bu maddede Barolar Birliği, barolar teşkili bakımından nihai hal mevzuu olarak kabul olunmuştur.

— Baronun hukukî durumunu tanzim eden bu maddede meslekin vasfı ve niteliği göz önüne alınarak barolar kamu kurumu niteliğinde bağımsız bir meslek teşekkülü olduğu hükme bağ lanmakta ve Anayasanın müessese görüşüne, uyulmaktadır. Baroların denetim ve gözetimi do Türki ye Barolar Birliğine verilmektedir. Bu denetim ve gözetim kapsamı da son fıkrada tâyin ve tesbit olunmaktadır.

— Baroların amacı ve merasimdeki yeri bakımından hüküm sevk edilmikte ve protokol bakımından da her türlü iltibas önlenmek için hüküm sevk edilmiş bulunmaktadır.

SEKİZİNCİ KISIM Baroların organları

— Bu maddede baroların organları gösterilmiştir. Bu organlar sırasiyle genel kurul, yönetim kurulu, baro başkanlığı, baro disiplin kurulu ve baro denetleme kuruludur. Burada da görülüyor ki baroların yönetim kurul ile disiplin kurulu birbirinden ayrılmıştır. Yönetim kuru lu aynı zamanda disiplin kurulu olarak çalışması birçok mahzurlar meydana getirmiş ve çalışmalar aksamamış bulunmaktadır. Bu sebeple ayrı kurullar halinde çalışması daha faydalı görülmüştür.

Yine eski kanunda bir denetleme kurulu bulunmadığından tatbikatta genel kurulca teamül olarak hesap müfettişleri seçilmekte ve eski seneler hesabı bu hesap müfettişleri elijde tetkik ettirilmekte idi.

Fakat aradan zaman geçmiş olması dolayısiyle yapılan bu denetlemeler bir fayda temin etmemekte idi.

Hesapların senesi içinde ve daimî bir şekilde denetlenmesi için ayrı bir denetleme kurulu seçilmesi işlerin doğru yürmesi ve hataların zamanında düzeltilmesi imkânını temin edecektir.

— Genel kurul, baronun en yüksek mercii olup levhaya yazılı avukatlardan meydana gelir. Genel kurul vazifeleri bu kanunda sayılmış olup avukatlık için genel önemi taşıyan konuları görüşüp karara bağlamak da genel 'kurul görevleri araısına alınmıştır.

— Genel Kurulun yıllık olağan toplantısının sene başı gelmeden Aralık ayında yapıl ması yeni "sene bütçesini görüşmesi ve yeni sene girdiğinde baroların çalışabilmeleri için bu müddet konulmuştur. Genel Kurul gündemi görüşülüp karara bağlamak, baro başkanı, yönetim kurulu üyeleri ile disiplin kurulu üyelerini ve denetçileri ve Barolar Birliğine gönderilecek üyeleri seçmekle görevlidir.

— Bu maddede do genel kurulu kimlerin ne suretle çağırılacağı gösterilmiştir.

— Genel Kurulun olağanüstü toplantıya baro başkanının veya yönetim kurulunun karariyle çağırılabileceği kabul edilmiştir. Ancak levhaya kayıtlı avukatların beşte birinin görüşme konularını belirten yazılı talebi üzerine baro başkanı tarafından Genel Kurulun toplantıya çağrılması esası da kabul edilmiştir.

—• 3499 sayılı Avukalık Kanununda Genel Kurul toplantılarına baro başkanının baş kanlık edeceği kabul edilmiş idi. Başka hiçbir kurulda olmıyan bu usulün birçok mahzurları tatbikatta görülmüş olduğundan Genel Kurul başkanının ve ayrıca iki üyenin seçilmesi daha faydalı görülmüş tür. Senelik çalışma raporu münakaşa mevzuu olacağından baro başkanı ile yönetim kurulu üyele rinin Genel Kurul Başkanlık Divanına seçilmeleri de zaruri görülmüştür.

— Genel kurul 'toplantılarına katılmak meslekin gerektidiği önemli görevlerden biri olduğundan hor avukatın hu .toplantıya katılması icalbotmektedir. Haklı 'bir engel olmadan toplan tıya katılmıyan avukatın ıneslelke karşı olan görevini hatırlatmak maksadiyle baro başkanı tarafın dan bir ihtar ile cezalandırılması yerinde görülmüştür.

-— Maddenin 1 ve 2 nci fıkralarında diğer kanunlara uygun olarak toplantı sayısı belirtilmiştir. Birimci .toplantıda üyelerden yarısından fazlasının katılması ile toplantı yapılacağı ka bul edilmekle bcralber 'hu katılma olmadığı halde ikinci toplantımın katılan avukatların huzuru ile yapılacağı belirtilmiştir. Ancak üye adetli 1 000 den fazla olan barolarda bazan ikinci toplantıya bazan pek az üye iştirak 'etmekte ve bu pek az üyenin kararı ile birkaç mühim meseleler karara bağlanmakta olması da mahzurlu görüldüğünden levhaya kayıtlı olan avukatların en az onda bi rinin iştiraki olmadan toplantının yapılımıyacağı kabul edilmiştir. Kararlar toplantıda hazır bulunamların ekseriyeti ile alınabileceği giibi reylerin eşitliği halinde de genel kurul başkanının bulun duğu taraf tercih edilecek ve fakat seçimlerde ise reylerin eşitliği halde ad çekme suretiyle seçim sonucu belli olacaktır. Seçim gizli oyla olduğundan başkanın -bulunduğu taraf bahis konusu ola nı ryaeaktır.

— Bu maddede genel kurulun başlıca ödevleri gösteıtiknektcdir. Başlıca ödevler denilmesinden de anlaşılacağı gibi bu ödevlerin tahdidi mahiyette değildir. Genel kurul gündeme alı nan sair meslekle alâkalı hususlar hakkında da kararlar verebilir.

— Genel kurul toplantısında ancak gündemde olan hususlar görüşülebilir. Gündem de olmıyan bir husus 'hakkında görüşme açılması ve karar alınması yerinde görülmemiştir. Ancak yapılan tekliflere göre teklif edilen hususun görüşülmesi için yeni bir toplantı gününe karar veri lebilir.

— Bu maddede de baro başkanı ile yönetim kurulu üyelerinin sayısı belirtilmiştir.

Yönetim 'kurulu üye sayısı her baroda aynı olmayıp levhasına kayıtlı avulkat adedine göre, artan bir sistem kabul edilmiştir. Yönetim kurulunun ayrı bir başkanı olmayıp baro başkanı, yönetim kurulunun taibiî başkanı kabul edilmiştir. Bu suretle başkanlık ile yönetim kurulunun bağlantısı elde edilmiş ve işlerin bu şekilde daha kolay yürütüleceği düşünülmüştür.

— Baro başkanlığı ile yönetim kurulu üyeliği seçimlerinin her türlü tesirden uzak yapılabilmeleri için bu seçimin gizli oyla yapılması kabul edilınekle beraber seçilme için de bir kı dem şartı kabul edilmiştir. Baro başkanı ve yönetim 'kurulu üyelerinim meslekte tecrübeli ve mes lek geleneklerine vakıf olabilmeleri için 15 yıl avukatlık yapmış olanlarım başkanlığa ve 10 yıl avu katlık yapmamış olanların da yönetim kurulu üyeliğine seç ilmeleri lâzımdır. Ayrıca belirli cezalara uğramış olanların da seçilmeleri mahzurlu görülmüştür. Bu sebeple seçildikten sonra dahi seçilme yeterliğine kaybeden başkan veya üyenin ödevimin kendiliğinden sona ereceğinin de kalburu gerek mektedir.

— Baro başkanı ve yönetim kurulu üyeleri seçildikten itibaren iki yıl görev görür ler. İki yıl sonunda baro başkanı tekrar sevilebilir, fakat yönetim kurulu üj^eleri. tekrar seçilemez ler. En az bir seçim devresi hariçte kaldıktan sonra yeniden seçilmeleri caizdir. Baro başkanının arka arkaya seçilmemek presibinden istisna edilmesi baro başkanı olabilecek kimselerin nitelik leri bakımındandır.

Yönetim kurulunda devamlılık sağlanabilmesi için her yıl üye sayısının yarısının yenilenmesi kabul edilmiştir. Ancak yeni kurulacak barolardan birinci sone sonunda ayrılacak üyelerin ad çekme ile belirtilmesi gerekmektedir. Diğer hallerde her seçilen üye istifa etmedikçe iki senelik müd detini tamıamlııyacaktır. Baro başlkanının seçim denemesinden evvel ayrılması halinde yeniden seçi lecek başkan ancak eski başkanın dönemi sonuna kadar görevini yapacaktır.

— Bir yönetim (kurulu üyesi her ne suretle olursa olsun görevinden ayrıldığı takdirde yerine ilk genel kurul toplantısına kadar yedek üye kurula katılır. Ve genel kurul toplantısında bu ayrılan üye yerine bir başka üye seçilir. Aynı suretle üyelik görevini ifa etmesine kanuni engel bulunan üyenin de yerine yedek üye katılır.

— Yönetim kurulunu toplantıya başkan davet eder. Üyelerden biri görüşme konu su yazı ile bildirdiği takdirde başkan kurulu toplantıya çağırmakla görevlidir. Toplantı başkan da dâhil olmak üzere ekseriyetle yapılır ve kararlar hazır bulunanların' ekseriyeti 'ile verilir. Kurul kararları bir tutanakla belirtilir ve başkan ile birlikte hazır bulunan bütün üyeler tutanağı imza öderler. *

-— Yönetim kurulunun yazı ile toplantıya çağırılması icalboder ve arka arkaya üç toplantıya engelsiz katılmamış üyenin istifa etmiş sayılması kesin olmayıp kurulunun bu hususta karar vermesine bağlıdır. Arka arkaya üç toplantıya katılmadığından istifa etmiş sayılmasına dair yönetim kurulu tarafından bir üye hakkında verilen karar bu üyeye tebliğ edilecektir. Bu karara karşı üyenin Türkiye Barolar Birliğine itiraz etmeye hakkı vardır.

— Barolar organlarının görevleri ile baro menfaatlerini gözetme temsil ve savunma için barolarca levibasına kayıtlı avukata verilecek işler ücretsiz olarak görülür. Bu görevler bir mes lek görevlidir. Ancak Jbu görevlerin yerine getirilmesi için gerekli resmî masraflar ve yol giderleri nin baro kasasından ödenmesi de zaruridir.

— Baro yönetim kurulunun görevleri bu kanunda sayılmış olmakla beraber yöne tim kurulu baroya ait bütün işleri kovuşturmakla ve baronun menfaatlerini korumak için gerekli her türlü işleri yapmak da yönetim kurulunun görevleri arasındadır.

— Baro başkan ve yönetim kurulu üyeleri ile baroca işbirliğine çağırılmış olan avu katlar. Baro memurları, disiplin kurulu üyeleri, Türkiye Barolar Birliği Başkan, Yönetim Kurulu ve Yüksek Disiplin Kurulu üyeleri ve birlik memurları görevleri sırasında öğrenmiş oldukları sır ları saklamaya mecburdurlar. Bunlar bağlı bulundukları yönetim kurullarınca izin verilmedikçe "tanıklık dâhi edemezler. Aksi halde sır saklama yükünlüğünün bir faydası kalmaz.

— Barolarda işlerin daha süratle ve gereği gibi yürütülmesi için bir başkanlık diva nı teşkil edilmiştir. Bu divan başkan, başkan yardımcısı, genel sekreter ve muhasip üyeden kuru lur. Ancak bu divan 250 den fazla üyesi olan barolarda kurulur. Başkanlık divanı her sene se çimden sonra ilk toplantıda yönetim kurulu tarafından seçilir.

— Başkanlık divanı kanun veya yönetim kurulu karariyle kendisine verilen görev leri yerine getirir, baronun mallarının yönetimi hakkında kararlar verir ve yaptığı işleri her üç ayda bir yönetim kuruluna raporla bildirerek yapılan işlerin yönetim (kurulu tarafından bilinmesi ve denetlenmesini sağlar.

— Baroyu temsil ve yönetim kuruluna başkanlık eltmek barıo balkanına aittir. Baş kan ve başkan yardımcısı bulunmadığı zamanlarda yönetim kuruluna en kıdemli olan üye başkan lık eder. Maddenin diğer fıkralarında başkanın yapacağı sair işlerden düzenlenmiştir.

— Başkan bulunmadığı zamanlarda başkana ait bütün görevler başkan yardımcısı tarafından yerine getirilir. Başkan yardımcısı başkana ait bütün yetkileri kullanabilir.

— Türkiye Barolar Birliğinin baroların çalışmaları hakkında bilgi sahlibi olması için baro başkanları baronun ve yönetim kurulu çalışmaları hakkında her yıl Türkiye Barolar Birliğine bir rapor verirler. Bu raporlar karşısında Türkiye Barolar Birliği kanunun kendisine ver diği yetkilere göre gerekli işlemleri yapmak imkânını bulabilir.

— Genel sekreter, yönetim kurulu toplantılarına ait tutanakları düzenlemek, ba ronun iç çalışmalarını yönetmek baro kaleminin çalışmalarını teımin ve denetlemekle de görevlidir.

—• Muhasip üyenin görevi de başkanlık divanı kararları gereğince baronun ımallarını idare etmek, gelirlerin toplanmasına ve bütçenin uygulanmasına dair gözetimi yapmaktadır.

— Baro genel kurulları baronun malî işlerini denetlemek üzere üç (kişilik bir de netleme kurulu kurulmasına karar verebilir. Denetçiler açık oyla seçilir.

Madde 10'6. — Baro disiplin kurulu yönetim kurulundan ayrılmış ve (müstakil bir kurul ol ması kabul edilımiştir. Disiplin kurulu üye edidi 89 ncu (maddede ^belirtilen yönetim kurulu üye adedi kadar kabul edilmiştir.

— Disiplin kurulu üyeliğine seçilebilmek için yönetim kurulu üyeliği niteliğini haiz olmak şartı kabul edilmiştir. Bu kanunun 90 ncı maddesinde yazılı olduğu gibi en az 10 yıl avu katlık yapmış olmak ve tasarruf ehliyeti sınırlandırılmamış olmak, avukatlığa engel bir suçtan dolayı aleyhinde kovuşturma açılmamış bulunmak ve 90 mcı ımaddede yazılı disiplin cezalarına uğramamış bulunlmak şartı aranmaktadır. Seçimden sonra seçilme niteliğini kaybeden üyenin üye lik sıfatı da kendiliğinden sona erer, yerine yedek üye ilk seçim devresine kadar kurula katılır.

Madde 108'. — Seçim dönemi yönetim kurulu üyeleri hakkında olduğu gibi iki yıldır. Yeni seçilen bir üye iki yıl müddetle disiplin kurulu üyeliğini ifa eder. Ancak yönetim kurulunda olduğu gibi disiplin kurulunda da devamlılığın sağlanabilmesi için her sene üyelerin yarısı yeni den seçilir. Disiplin kurulu üyelerinin seçilımesini talkibeden birinci sene sonunda üye adedinin yarısı ad çekime ile kuruldan ayrılır ve yerlerine yeni seçim yapılır.

Disiplin kurulu yönetim kurulundan ayrı olduğundan bu kurula başkanlık edecek üyenin de yine kurul tarafından seçilmesi düşünüLnıüş ve baro başkanının bu kurula başkanlık etmesi tezi komisyon ekseriyetince kabul edilımemiştir.

— Bu maddede disiplin kurulunun toplanabilmesi için nisap tâyin edilmektedir.

Eski Avukatlık Kanununda bu hususta bir hüküm olmadığından disiplin kurlunun tam üye sa yısı ile toplanması yüksek haysiyet divanında içtihad edilmiş olduğundan noksan üye ile yapılan işlemler iptal edilmiştir. Ancak disiplin kurulunun tam üye ile toplanması her zaman kabil olma dığından işler sürüncemede kalmaktadır. Bu mahzurun önlenmesi için kanun (metninde toplanma yeter sayısının tam üye sayısının üçte ikisi olarak dercine zaruret hâsıl olmuştur. Toplanma yeter sayısı bulunduğu takdirde verilecek kararlar; toplantıya katılan üyelerin ekseriyetiyle verileceği de ımaddede zikredilmiştir. Disiplin kurulunda ayrı bir başkan vekilliği düşünülmemiş ve başkanın bulunmadığı toplantılara meslekte en kıdemli üyenin başkanlık etmesi daha uygun görülmüştür.

— Disiplin kurulunun bar işe el koyabilmesi için baro yönetimi kurulu tarafından disiplin kovuşturması açılmasına karar verilmiş olıması lâzımdır. Yönetim kurulu bir avukat hakkında b e li bir işlemden dolayı disiplin kovuştur/ması açılmasına karar verdiği takdirde 'bu dosya disiplin kuruluna sevk edilecek ve disiplin kurulu da usulüne göre disiplin kovuşturmasını yapa rak disiplinle ilgili cezaları tâyin edebileceği gibi coza verilmesine yer olmadığına da karar vere bilecektir. Disiplin kovuşturmalarının ne suretle yapılacağı ve ne gibi cezalar verilebileceği bu kanunun 10 ncu kısmında belirtilmiştir.

DOKUZUNCU KISIM Türkiye Barolar Birliği -BİRİNCİ BÖLÜM Birliğin Kuruluş ve nitelikleri :

Maldide 111. — Avrupa devletlerinde bilhassa Alman, İtalyan ve Fnanisız Avukatlık kanunla rında yor alan Barolar Birliğinin memleketimizde de yerleşmesi için yeni hazırlanan Avukatlık kanunu tasarlısında Türkiye Barolar Birliğinin kurulması zaruri görülmüştür. Bu madde Türki ye'de kurulmuş ve kurulacak baroların Türlkliye Banolar Birliğine dâhil olması mecburiyeti ko nulmuştur. Bundan gaye baroların Barolar Birliğine iltihak edip etmemelerinde filkir ayrılığına uğramaması içindir. Kaldı ki, Türkiye Barolar Birliği temsilcilerinin hazırlamış oldukları pren sip kararımda da Banolar Birliğinin kurulması kabul olunmıutştur.

Bu teşekkül bağınıısız ve tüzel kişiliği haiz olan bir meslek teşekkülüdür. Bu teşekkülün ba ğımsız olmasına âzami gayret sarf edilmiştir. Eski kanunda mevcudolmıyan bir teşekküldür. Es kiden baroların murakabesi Adalet Bakanlığına aitken simidi Banolar Birliğine aidolacak ve Barolar Birliği hiçbir mercie talbi ol.mıyan müsfbalkil bir meslek teşekülü olacaktır.

Birliğin gayelerinden biri de Türkiye Barolar Birliği yardımlaşma Sandığını kurmaktır. Yar dımlaşma Sandığının gelirinin artması için birlik kendisine gayrimenkul edinebilmelildir. Bu dü şünce ile kanuna hüküm vaz'(olunmuştur. Anayasanın 122 nci maddesine tabiî tüzel kişiliği haiz bir kamu teşekkülüdür. Kararları aleyihine Anayasa gereğince Danıştay'a müracaat yolu aç ilk tutul muştur.

Birliğin merkezi :

M'âdde 112. — Türkiye Bariolar Birliği Ankara'nın merkezi .hükümet olması ve merkezî bir iyende bulunması dolayısiyle işlenin süratle neticelendirilmesini temin için Türkiye Barolar Bir liğinin Anakaramda olmıasına karar verilmiştir.

Birliğin amaç, görev ve haklan :

Madlde 113. — Birliğin belli başlı amaçları kanunda sayılmıştır. Bunda tahdidi hareket edilme ni eisimin sebebi tatbikaitba güçlüğe uğramamak içindir.

Birliğin amacı ile bağlılığı :

Maldde 114. — Binliğin gayeleri 113 noü maddede etraflıca izah olunmuştur. Bu gayelerine aykırı hareket etmemesi için 114 noü madde vazıolunmuışltur. 114 noü maddede birliğin siyasetle uğraşmıyacağı hükmünü vazetmemize sebep Türkiye Banolar Birliği siyasi bir teşekkül olmayıp meslekî bir teşdkküklür, fakat ısiyasi partilere en fazla eleman veren bir teşekkül alması dolayısiyle bunun mensuplarının siyasi görüşlerinin birliğe hâkim olmaması için diğer mesldkî teşekküllende olduğu gibi siyasetle uğraşamıyacağı hakkımda katî ve ısanih hüküm konulmuştur. Birliğin adlî ve millî merasimlere iştirak edeceğini ve yerini maddede tâyin ötmemizin sebebi evvelce protıofeolida baloların ve Barolar Birliğinin yeri belli değildir. Bu balkımıdan Barolar Birliği iştirak ettiği adlî ve millî bayramlarda Yargıtay Başkanının yanında yer alacağı sarahaten belirtilmiştir.

Bu suretle de prtolfcolkol 'karışıiklılkları önlenmiştir.

İKİNCİ BÖLÜM {Birlilk lOıilganları Orgmlar :

MaJdlde 115. — Bu mıaJddede de Barolar Birliğinin organları gösterilmiştir.

Bu organlar sırasiyle :

1. Birlik G-enel Kurrulaı, 2. Birlilk Yönetim Kunulu, 3. Birlilk Başfcanlığı, 4. Birlilk Yüksek Disiplin Kurulu, 4. Birlik yüksek disiplin kurulu, 5. Birlik denetleme kurulu, Birlik yönetim kurulu ile birlik yüksek disiplin kurulu barolarmki gibi birbirinden ayrı iki kurul olarak kurulmuştur. Her iki ilari ve kazai organın bir kurulda toplanmasının işlerin sürat ve isabetle, intacadilememesi gibi birçak mahzurları görüldüğünden iki kurulun ayrı ayrı çalış maları faydalı görülmüştür. Barolar birliğinde barolarda olduğu gibi yeni bir organ olarak bir de netleme kurulu ilâve olunmuştur. Bundan gaye hesapların devamlı ve muntazam olarak kontro lü ve işlerin muntazam yürütülmesini temindir.

1. Birlik genel kurulu :

Genel kurulun kuruluşu :

— Birlik genel kurulu birliğin en yüksek merciidir. Genel kurul mevcut ve bun dan sonra kurulacak baroların levhalarında kayıtlı bulunan avukatların sayısı 100 e kadar olan ların 2, takibeden her 300 üye için 1 er temsilci göndermek suretiyle meydana gelecek temsil cilerin tamamından meydana gelir. Bu kurula seçilecek avukatlarda bâzı şartların aranmasına ıselbep meslekin vakar ve haysiyetini korumak ve yükseltmek içindir. Birlik genel kurulu tem silcisi olabilmek için asgari 15 sene avukatlık yapmış ve hiçbir disiplin cezasına çarptırılmamış şahısların olabileceği şart koşulmuştur.

Genel kurul toplantıları :

•— Genel kurul toplantıları her teşekkülde olduğu gibi senede bir defa toplanması esası kabul olunmuş bir de bâzı önemli hallerde birliğe dâhil 10 baro yönetim kurulu yazı ile bir liğin genel kurulunun toplantıya çağırılmasmı isterse birlik, genel kurulu toplantıya çağırmakla zorunludur. Bunun konmasının gayesi birlik yönetim kurulu bâzı baroların görüşlerine aykırı bir tutumda bulunursa bu baroların 10 tanesi birleşerek genel kurulu toplantıya çağırabilin esini te min içindir. Murakabenin her an yapılabilmesini de sağlıyacağmdan fayda mülâhaza olunur.

Adalet Bakanlığının ısdar edeceği kanunlarda barolar birliğinin genel kurulunun da fikrinin alınmasını temin için bir hüküm konulmuştur. Birer tatbikat olan avukatların meydana getirdiği birlik 'genel kurulunun görüşleri alınarak hazırlanacak adlî ve meslekî kanunların daha isabetli olacağı düşüncesiyle Adalet Bakanlığına bu yetki tanınmıştır.

Genel kurulda görüşme ve karar yeter sayısı :

—• Barolar birliğinin toplantı yapabilmesi için genel kurula iştirak edecek delegele rin tamamının en az dörtte birinin iştiraki şart koşulmuştur. Bundan gaye bütün baroların iştirakini temin etmek ve baroların dertlerinin etraflıca görüşülmesini temin içindir. Toplantının yapıla bilmesi için dörtte bir sayı sağlanamadığı takdirde toplantının bir ay sonraya taliki şartının konması sebebi de toplantı nisabından fedakârlık yapmamak ve behcmahal hiç olmazsa dörtte bir sayıda delege ile toplanmak içindir.

Nisap temin edilerek toplantı yapıldığında ka rarların toplantıya iştirak eden delegelerin yarı sından bir fazlasının reyi ile kararlarının alınabileceği, reyler müsavi ise başkanın katıldığı tara fın üstün olacağının kalbııl edilmesi kararların sü ratle alınabilmesini temin içindir.

Toplantıda gündemden başka bir şey görüşülemiyeceği esasını koymaktaki gayemiz toplantı larda süratli ve isabetli kararlar alabilmek içindir. Gündem harici konuşmalara imkân verilse idi, müzakereler uzar ve neticeye varılamazdı. Günremncn haricolarak yeni toplantı günü tâyin edilmesi esasını kabulden gayemiz âcil işlerin halledilebilmesi için ikinci toplantı gününü tesbit et mek içindir.

Genel kurulun görevleri :

— Birlik yönetim kurulunun görevleri kanunda sarih olarak sayılmış olmakla bera- 'ber genel kurulun görevleri Türkiye barolarına aidolmakla bütün işleri kovuşturmak ve barolar birliğinin menfaatlerini korumak için her türlü işleri yapmak birlik genel kurulunun vazifeleri arasındadır.

2. Birlik yönetim kurulu :

Birlik yönetim kurulunun kurulum :

'Madde 120. — Birlik yönetim kuruluna 15 asli, 10 da yedek üyenin genel kuralca gizli oyla seıçilmesinin sebebi asli üyelerin ayrılması halinde yedekleri vazifeye çağırmak ve sık sık genel ku rulu toplayıp seçim yapmamak içindir. Çünkü barolar birliğinin toplanması güç ve masraflı olma sındandır.

Barolar birliği yönetim kuruluna seçilecek avukatların en az 15 yıl aralıksız avukatlık yapması ve disiplin takibatına uğramamış olması şartlarının konmasına sebep meslekin güçlüklerini ve dert lerini benimsemiş ve bu müddet içinde meslekin vekar ve haysiyetini zedeleyici bir harekette bu lunmamış avukatlardan olmasının meslekin geleceği bakımından bir teminat olarak düşünülmüştür.

Yönetim kurulu üyeleri arasında iş bölümü :

—• Yönetim kuruluna birlik başkanı başkanlık eder. Birlik başkanının bulunmadığı zamanlarda toplantıların yapılabilmesi için yönetim kurulu üyeleri arasından gizli oyla birlik baş kan yardımcı ve -genel sekreter seçimi yapılması kabul edilmiştir. Birlik yazı işleri ve diğer işlerin aksamaması için birlik başkanı veya yardımcısının bulunmadığı zamanlarda genel sekreter kâğıtları imzalar. Birliğin para işlerinin tanzimi için bir de muhasip üye seçilir.

Seçim dönemi :

— Birlik Başkanı ve yönetim kurulu üyeleri ile yedekleri iki yıl için seçilirler. Ar ka arkaya olmamak üzere yeniden seçilmek caizdir. Barolarda reis istisnaen arka arkaya seçilebildiği halde barolar birliği başkanımın arka arkaya seeilmemesi esası vaz'olunmuştur. Bundan gaye bütün baroların temsilcilerinin bu vazifeye seçilebilmesini sağlamak içindir. Bundan başka barolar birliğinin genel kurulunun ekseriyetini, mevcudu fazla olan barolar teşkil edeceğinden devamlı se çilmek esası kabul olunmuş olsa idi bir defa birlik başkanlığına seçilenin devamlı olarak seçilmesi imkân dâhiline girebilirdi. Bu mahzurları önlemek için arka arkaya seçilmek menolunmuştur.

Yönetim kurulu toplantıları :

— Birlik Yönetilin Kurulunun 30 günde bir toplanması esasının kabul edilmeısline sebep memleketimizin muhtelif köşderinden seçilecek üyelerin işlerinden güçlerinden kısa süre de olsa ayrılmaları ve muayyen yalmanlarda toplantı günlerinin tesbit ^edilmesi esası kabul olunmuştur.

Birlik işlerinin sürünoememıedıe kalmaması için birlik toplantısına üç kere engelsiz gelmiyenlerin is tifa etmiş sayılacağı esası kabul Olunmuştur. Biriliğin müstacel işlerinin aksamaması için birlik baş kanı veya yönetim kurulu üyelerinden bininin isteği üzerine her zaman toplantıya çağırabilmek esası (kabul olunmuştur. BarolardaJki yeni hüküm yönetim kurulu üyelerinden birisinin talebi ile dahi toplanılması esasıdır. Buına da sebep başkan ve yönetim kurulu kararları ile olsa idi. Bâzı sebepler le toplantı yapılaımıyacağı eradişesindıendir.

Yönetim kurulunda görüşme ve karar yeter* sayısı :

— Yönetim kurulunda isabetli kararlar alabilmek için sekiz üyenin toplantıda bulun ması ve mevcudun yarısından bir fazlasının bir oyda birleşmiş olmaları esası vaz'ölunmuştur.

Yönetim kurulunun ödevleri :

— Birlik yönetim kurulunun ödevleri kanunda 14 fıkra halinde tahdidi olarak gös terilmektedir. Bundan gaye birliğin gaye ve vazifelerinin haricine çıkarılmamasını temin için tahdidi olarak yönetim kurulunun ödevleri sayılmıştır.

Görevin kaideten ücretsiz oluşu :

— Birlik başkanı, yönetim kurulu üyeleri ve denetçilerin görevlerini kaideten ücret siz görürler. Ancak Ankara'dan hariç illerden seçilenlerin maddi bakımdan zarara uğramamalarını temin için yolluk ve zaruri masraflarının ödenmesi esası kabul olunmuştur.

Birlik Başkanının ödevleri :

— Birlik Başkanının vazifeleri kanunda sayılmıştır. Burada bilhassa mühim olan kaza yetkisini taşıyan merciler ve resmî makamlar önünde birliğin menfaatlerini koruyacak ve savunacak avukatları atamak. Bu husus eski Avukatlık Kanununun 26 ncı maddesinde Baro baş kanlarına tanınan yetkinin dar anlamda tatbikidir. Yaibancı barolar ve hukuk kurumları ile teması sağlamak görevi de Birlik Başkanına verilmiştir.

Birlik Yüksek Disiplin Kurulu :

Yüksek Disiplin Kurulunun kuruluşu :

— Birlik Yüksek Disiplin Kurulu, Genel Kurul tarafından gizli oyla seçilecek 15 üyeden meydana gelir, ayrıca 10 yedek üye seçilir. Disiplin Kurulu kendi arasından başkan seçmesi esası kabul olunmuştur. Bundan gaye Disiplin Kuruluna seçilmiş olan şahısların kendi aralarında Disiplin Kurulu Başkanlığına lâyık şahsı seçmelerini temindir.

Yüksek Disiplin Kuruluna seçilmek nitelikleri Birlik Yönetim Kuruluna seçilme niteliklerinin aynı olarak kabul edilmiştir. Birlik Yönetim Kurula ile Disiplin Kurulunun birbirinden müstakil iki organ olarak çalışmasını sağlamak için birinde üye veya başkan olan şahsın diğerinde vazife alamıyacağı esası kabul olunmuştur.

Yüksek Disiplin Kurulunun ödevleri :

— Yüksek Disiplin Kurulu bu kanun ile kendisine verümiş ödevleri görür.

Yüksek Disiplin Kurulu üyeliğinin ücretsiz oluşu :

— Birlik Yüksek Disiplin Kurulu başkan ve üyeleri bu vazifelerini ücretsiz görürler.

126 ncı maddenin 2 nci fıkrası hükmü bunlara da uygulanması (muvafık görülmüştür. 126 ncı mad denin gerekçesi aynen bunda da caridir.

4. DENETÇİLER Denetçilik :

— Birlik denetçilerinin de Birlik Genel Kurulu tarafından seçimi esası kabul edil miştir. Birlik hesaplarının muntazam kontrol edilmesi için 3 asil denetçi ve 3 de yedek denetçi seçilmesi esası kabul edilmiştir. Denetçilerin de görevleri ücretsizdir. Ancak bu kanunun 126 ncı maddesinin 2 nci fıkrası hükmü denetçiler hakkında' da kabili tatbiktir.

ONUNCU KISIM Disiplin İşlem Cezaları : 36 maddeden ibarettir.

— Disiplin cezalarının uygulanacağı halleri bükme bağlıyan bu maddede avukat lık vekar şerefine yaıhıılt meslek nizam ve ananelerine uyımııyan fiil ve hareketlerde bulunanlar veya meslekî faaliyette görevlerini yapmıyan veya görevinin gerektirdiği dünüsıtılüğüe uygun ha reket eittmiyenler hakkında ve bu hallerde disiplin cezaları uıygulanacağı ifade edilmiş bulun maktadır. E'sfci kanunda bu haller kısmen sayıl muş buna ilâve olarak meslek, nizam ve ananele ri hükmü de İtlhal olunmuştur. Bu yoldan meslek disiplininin konmaması bakımından daha geniş •bir saiha ve tatbikatta raıslanan ihlâl halleri de maddenin kapışanıma almalbilmiştir.

Maldde 133. — Disiplin cezalarının çeşitlerini ihtiva eden ve eski maddeden aynen alınmış ıdlan bu hüküm yenilik olarak para eezallarının asgari ve âzami hadlerini günün ihtiyaçlarına göre tanzim edilmiştir. Koza işten çıkarmanın 3 >aydan az ve 3 yıldan fazla olmamak şeklinde •yukarı haddini yükseltmiş bu suretle cezanın müessiriyeti imkânı artırılmış bulunmaktadır.

— Avukatların bak ve ödevlerine uygunsuzluk ve tekerrür haillerinde tatbik olu nacak müeyyideleri gösteren bu madde kanunun umumi siteınıatiği ve eski kanunda buna paralel (hükümler nazara alınarak sevk edilmiş bulunmaktadır. Tekerrür halinde davranışın ağırlığına gö re cezaların şiddetiendirilımesi yolu tercih olunmuştur. Bu şekilde takdir hakkının kullanılması daka ölçülü hale sokulaibiimlştir.

— Savunma hakkı bakımımdan bu maddede savunması alınacak avukata isnadın açıkça yazılı olarak bildirilmesi yazılı savunmanın istenmesi ve savunma için de belli bir süre nin tanıorması gibi savunma hakkına taallûk eden esaslı unsunlar hükme bağlanimıştır.

— Disiplin işlem ve kararlarının disiplin kurulunca verilmesi hususu bu madde de yer almış idare kurullarının sadece infaz ile meşgul ve salahiyetli kılınması esasa bağlanmış tır. Bu suretle disiplin karar ve muamıeleleri ile idari muameleler kesin olarak ayrılmıştır.

— Baroya kayıttan önceki fiil ve haller için avukata tatbik edilecek cezanın sa dece meslekten çıkarmayı gerektirecek fiil ve hallere inhisar ettirilmesi kanunun derpiş ettiği esas fikir ve prensiplerle uygunluk bakımından düşünülmüştür. Çünkü bir kişinin avukat olma dan önce meslcfce kabule mâni haller dışında bâzı hususlardan dolayı takibata tabi tutulması mevzuata ve Anayasa nizamına uygun olamaz.

— Hakkımda disiplin kovuşturması yapılacak avukatın bu kovuşturamasi'nın hanlgi •baroca yapılacağını tanzim eden maddede, kovuşturmanın başlandığı sırada avukatın kayıtlı ol duğu baroca yapılması esas prensilbolarak kaJbul olunmuştur. Eski kanunda da hüküm böyledir.

Maddede baro başkanı, yönetim, disiplin kurulu üyeleri hakkımda yapılacak kovuşturmalarda bu Üyelerin bulunamayacağı, veya bu yüzden kurul teşekkül edemezse kur'a yolu ile kurulun ta mamlanacağı yolundaki hükümlerle eski kanun hükümlemnden oılup izahtan varestedir. Yönetim kıurullarının, şiıkâye't ve ihbarın tatbike deîver mahiyette olmadığına dair kararları öumhuriiyet Savcısına ve şikâyetçiye tebliğ olunması hükmü de itiraz ve murakabenin temini bakımından düşünülmüştür.

— Avukat hakkında başlıyan bir ceza kovuşturmasının disiplin cezalarına tesiri bakımından ne olacağı yolunda sevk edilen bu hüküm eski kanunda da derpiş edilmiş hüküm lerdendir. Bu maddede ceza dâvası bakımından bekletici haller ve bu halde avukatın işten çı karılması lâzrmgıelip gelmlyeeeği hususları sarih ölçü ve hükümlere bağlanmıştır. Beraet halinin disiplin yönünden tecziyeyi gerektirmesi hali de fiilin başlıbaşına disiplin kovuşturmasına gerek tirir bir mahiyet taşımasına bağlanmıştır.

— Yönetimi kurullarınca disiplin kovuşturmasına karar verilmesi lüzumunun ve işin tahkike değer olduğuna kaımr verilmesi hallerinin esasa bağlandığı bu maddede Cumhuriyet Bavcısının isteği veya şikâyetçinin talebi veya re'sen tahkiki mucip görülmesi ile mümkün ola cağı ve bu halde işin yönetim kurulu üyelerinden birinin raportörlüğüne tevdi edileceği hük me bağlanmıştır.

— Kovuşturmaya memur üyenin çalışmasını tanzim eden bir maddedir. Eski ka nunda da yer almıştır.

— Disiplin .kavuşturmasına yor 'olmadığına dair verilen karara itirazı tanzim eden bu maddede Cumhuriyet Savcısı veya şikâyetçimin Türkiye Barolar Birliğine yapacağı itiraz Ba rolar Birliğince yapılacak inceleme burada hükme bağlanmıştır.

— Disiplin kovuşturması açılması için fiilin vukuundan veya disiplin kavuşturmıası açılmasına mahal olmadığına dair kararın kesinleştiği tarihten itibaren 3 yıl geçmemiş ol ması bu kanunda da eskisinde olduğu gibi muhal'aza olunmuştur.

— Duruşmanın gizliliğine dair olan bu maddede duruşmanın gizli olacağı hük me bağlanmıştır.

— Gıyapta duruşma yapılabilmesi hali de şikâyetli avukatın çağırılıp gelmemiş olması ve bu çağın kâğıdında gelmediği takdirde duruşmanın gıyabında yapılacağının yazılı bulunmuş olması şartı konmuştur.

— Delillerin gösterilim esi ve imcelenım'esl bakımından disiplin kurulunun her hâ dise hakkında işin ne dereceye kadar tetkik edileceği evvelce verilmiş kararlara bağlı olmaksı zın kararlaştırılacağı esası hükme bağlanmıştır.

— Tanık ve bilirkişi dinlenmesi halleri ve usulü kurulun takdirine bırakılmış, ancak bir olayın delili bir tanığın şahsi bilgisinden ibarelt ise bunun dinlenmesi şart görülmüş tür.

— Duruşma tutanağının başkanın görevlendireceği bir üye tarafından tutulma sı hükmü, duruşmanın gizliliği sebebine müstenittir.

— İstinabe yolu ile verilen talimat baro merkebinde disiplin kurulu üyesi diğer yerlerde de sulh hâkimi taraflından yerine getirilir.

•Madde 150. — Tanık ve bilirkişilerin çağırılması Tebligat Kanunu hükümlerine bağlanmış da vete golmiyen veya kanuni sebep olmaksızın bilirkişilik veya şahitlikten kaçınanlar hakkında tâyin olunacaik para cezalarının ve ihsariarın sulh hâkimlikl erince yerine getirileceği bu mad dede teslbit olunmuştur.

'MaJdlde 151. — Disiplin kurulu üyelerinin reddi baıkıımından Ceza Muhakemeleri Usulü Kanu nu ile bu kanunun 138 nci maddesinin hükümlerince islam yapılacağı bu maddede tacizim, olun muştur.

Makide 15ö. — Disiplin kurulu kanarlarıoıın lonan'miiş bir örneğinin alâkalıya ve Türkiye Ba rolar Biirliğinie tebliğ hükme bağlanmış ve bütün hamların disiplin kararlarının Barolar Birliğin de toplanıp gö'zıden geıçirlileibilmeısıi imkânı temin olunmuşitur.

MJaıdde 153. — İşiten çıkarılaibilımenm teidlbir olarak bir avukata taltibik edilmesi bu malddede eslki kanuna paralel olarak hükme bağlaıumıış ve itiraz bakımımdan da kanunun sistematiğine uyarak Türkiye Barıolar Birliğine başvurma yolu açılmış ve yemi olarak da itirazın kararın uyigsulanmaısnua mlâni olmayacağı hükme bağlanmıştır. Buna seıbeıp taıtlbilkatta ekseriya bu tedbirin 'itiraz ile teısirsıiz kılınım/ası neticesi görülmüş olmasınldanldır.

MiaJdde 154. — İşiten çıkanmanın m/ecburi olduğu haller cısıki kanundaki hükümler bakıimın- (dan aynen muhalfaıza 'eıdilm'işjtir.

— İşten çıkarmanın neticeleri bakımından hüküm sevk edilmiştir. İşten men olunan avukatın bu yasağa aykırı hareket etmesi halinde tatbik edilecek müeyyideler ile mahkeme ve resmî mercilerin mükellefiyetleri hükme bağlanmıştır.

— İşten çıkarma kararma itiraz bu kararın icrasını geciktirilmesine karar verilmedik çe icranın durmıyacağmı esasa bağlandığı maddedir.

— İşten çıkarılan avukata ait dâvaların baro başkanı taralından tâyin edilecek avukatlarca yürütüleceği ve ücretinin de işten çıkarılan avukat tarafından bu avukatlara ödettirileceği ve baronun bu ücretin ödenmesinde kefaleti olacağı hükme bağlanmıştır.

— İşten çıkarma kararının kaldırılması hangi hallerde olacağı kesin hükümlere bağ lanmıştır.

— Disiplin kurulu kararlarına karşı alâkalılar 30 günlük itiraz 'müddetine sahip bu lunmakta ve Barolar Birliği Yüksek Disiplin Kuruluna başvurabilecekleri hükme bağlanmış ayrıca Adalet Bakanının Cumhuriyet Başsavcılığınca verilecek yazılı emir ile Balolar Birliği Yüksek Di siplin Kuruluna itiraz olunabileceği yolu açık tutulmuştur.

— Türkiye Barolar Birliği Yüksek Disiplin Kurulunun evrak üzerinde inceleme ya pacağı ancak işten veya meslekten men cezasını müstelzim kararların istek üzerine veya re's'en duruşmalı yapılabileceği duruşma usulü bakımından 145 ve 146 ncı maddelerin uygulanacağı hükme bağ lanmıştır.

— Duruşmada takibedilecek usulü tanzim etmiştir. Disiplin kovuşturmalarmdaki du ruşma usulüne paralel hükümdür.

— Barolar Birliği Yüksek Disiplin Kurulu kararları hakkında Danıştay'a başvurmak için 90 günlük müddet kabul olunmuştur.

— Delillerin kurullarca serbestçe takdir edileceği ve ölçünün avukatlık şeref, itibarını korumak, meslekin adalet, gaye ve icaplarına, nizam, gelenek ve âdetlerine uygun olarak yerine ge tirilmesini sağlamak olduğu hüküm altına alınmıştır.

— Disiplin cezasını gerektirecek fiillerin işlenmesinden itibaren 3 yıl geçmiş ise 3 yıldan fazla zaman geçmiş olması hallerinde kovuşturma yapılamıyaçağı ancak yönetim kurulu bu müddet içinde disiplin kovuşturması açılmasına karar vermiş ise bu müddetin işlemiyeceği esasa bağ lanmıştır.

— Disiplin cezalarının kesinleşmedikçe uyuglanamıyacağmı hükme bağlanmıştır.

— Tanık ve bilirkişi masrafı vcsair işler için yapılacak masraflar için şikâyet eden den masraf avansı alınacağı esasını vazetmiştir.

— Para cezası ve masrafların ödenmesine dair olan kararların İcra ve İflâs Kanunu nun ilâmların icrasına dair hükümlerine uyularak yerine getirileceği, para cezalarının baroya gelir olacağı ve bu işleri kovuşturulması hususunun baro genel sekreterine veya bu işlerde görevlendirile cek baro yönetim kurulu üyelerinden birine ait bulunduğu hükme bağlanmıştır.

ONB1RİNCİ KISIM Avukat ücretleri :

19 maddeden ibarettir.

— Ücret mukavelesinin avukatla müvekkil arasında eski kanunda olduğu gibi ser bestçe tâyin olunacağı esası kabul edilmiştir. Ancak avukatlık ücret tarifesinden daha dûn ücretle iş almayı yeni bir fikir olarak men etmiştir. Bundan gaye mesleğin âtisini temin etmekten ziyade avukatlık ücretinin bir şerefiye olduğu ve maddi ölçülerle ölçülemiyecek bir değer taşımasmdandır.

Bu maddede avukatın şeref ivesi ol'an üc*etüı istifası bakımından ecnebi mevzuatta da ver alan hükümller sevk edilmiş bulunımaktadır. Dâva takip ve her türlü danışma ücretleri hakkındaki anlaş manın yazılı olmadığı takdirde hükümsüzdür. Esasının kabulü avukatla müvekkil arasındaki ihtilâf ları ve ücretin kolayca istenmesini sağlamak içindir. Avukatla müvekkili arasımda ücret mukavelesi yoksa avukatın istiyebileceği ücretin baroca kabul edilecek tarifedeki miktarından üç mislinden faz- " la olamaz. Eskiden yalnız tarifeye göre ücret istenebilirdi. 3 misline kadar istenmesini sağlıyan hü küm vazedilmesinden gaye avukatın mastuf mesa:sinden alabilmesini temindir. Ücret ihtilâflarında yalnız yazılı delil esası kabul edilmiştir. Bundan gaye ihtilâfların biran evvel hallini sağlıyabilmektir.

Başarıya göre ücretin kararlaştırildbilmesi :

Z"-*"***^

— Ücret mukavelesinin kaydeten belli mliiktarı ihtiva etmesi esası kabul edilmiştir.

Eskiden muteber olmıyan avukatın muvafakiyet derecesine göre müddeabihim % 25 ini aşmamak üzere nispî olarak ücret tâyini esası kabul edilmiştir. Eski görüşe göre mahkeme ve icra dairelerin de takdir olunacak ücretin avukata mı yoksa mü,rekkilinemi aidolacağı hususunda ihtilâflar doğdu ğundan maddeye icra ve mahkemelerce karşı tarafa yükletilen ücretim avukata aidolacağı esası kabul edilmiştir. Bundan başka kazanmak şartiyle yapıl an mukaveleler eski kanunda ve tatbikatta muteber sayılmazken yeni kanunumuzda kazanmak şartiyle yapılan mukaveleyi de muteber addettik. Mahke me ve icra dairelerinde takdir olunan ücret ve masrafların vekâletnamelerde sarahat olmasa bile avukat tarafından alınması esası yeni kanunumuz da kabul edilmiştir.

Ücret anlaşmazlıklarında kanunî tahkim :

— Bu maddede ücret sözleşmelerin le vazifeli kaza merciinin malhkemeler olabileceği hususu dercolunmuştur. Bundan gaye tahkim şartı konulmadığı zaman avukatın ücretini doğrudan doğruya kaza mercilerinden almasını temindir.

Ücretin gününde ödenmemesi :

— Bu maddede avukatın ücretinin yarısının peşin ödenmesi ve tâyin olunan taksit lerin zamanında ödenmemesi halinde avukatın işten çekilmek hakkı olduğu kabul edilmiştir. Bu hük mün vaız'ından gaıyc müvelklkilin avukatın ücretlerini maınıtazam ödemesini temindir..

İhtiyati haciz istemek hakkı:

— Müvekkilim avukatla yazılı ücret mukavelesi ile ödemeyi kabul ettiği ücreti öde- > memek için elinden mallarını çıkarması halinde avukatın teminatsız olarak ihtiyati haciz karan ala bilmesi hükmü yeni bir fikir olarak kanuna konmuştur. Bundan gaye tatbikatta avukatlar işlerini initiaeettikleri halde bâzı müvekkillerinin ücret ödememek için mallarını kaçırdıkları görüldüğünden avukatın ücröt' hakkını kolaylıkla alabilmesi için bu hüküm vaz'olunmuştur.

Gene bu maddede ücret anlaşmasına göre günü gelmiş alacağın tamamı veya bir kısmı için avu kat teminat göstermeden her zaman ihtiyati haciz kararı alabilmesi için bu maddede hüküm teaia edilmiştir.

Tarafların müşterek borçlu ve müteselsil kefil sayılması:

— Sulh ile biten işlerde avukatın ücretini zayi olmaması için tarafların müteselsilen kefil sayılması esası maddede kabul edilmiştir.

Avukatın hapis hakkını haiz olması ve ücreti imtiyazlı bulunması:

— Bu maddede avukata ücreti nisbetiınde vekili namına aldığı alacaklarda hapis hak kı tanınmış ve avukatlık ücretinin birinci derecede gelen imtiyazlı alacak mahiyetinde kabulü yeni fikir olarak kanunlaştmlmıştır. Bunda gaye avukatın ücretini kolaylıkla ve emin olarak almasını sağlamaktır. Aynı hak avukatın mirasçılarına da 3 sene müddetle tanınmıştır.

Ücret dâvası açılacağının daha önce baroya bildirilmesi :

— Avukatla müvekkil arasındaki ücret ihtilâfın eski kanunda hakem şartı mevcutsa hakeme gitme esası konulmuştu. Halbuki yeni kanunda ücret mukavelesinde hakeme veya mahke meye gitme salâhiyetinin tâyinini tarafların iradesine bırakmıştır. Ancak avukat hangi yolu tercih ederse etsin durumu baroya bildirmesi mecburiyeti konulmuştur. Ayrıca izin almaya lüzum yoktur.

İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz istemek için yönetim kuruluna haber vermek mecburiyeti yok tur.

Barolarca hazırlanacak ücret tarifesi :

— Ücret tarifelerinin hazırlanması mahallin icaplarına göre Barolar Birliğince hazır lanıp ilgili mahkeme ve kaza organlarına dağıtılmak üzere Adalet Bakanlığına gönderilme esası kabul edilmiştir. Halbuki eski kanunda bu husus Bakanlığa tanınmış bir hâkti.

Mahkemelerden başka kazai mercilerde tarifenin tatbiki :

— Bu maddede Danıştay vergi itiraz ve temyiz komisyonları gibi mercilerde görülen işlerde de diğer kazai mercilerden farksız olarak Barolar Birliğince hazırlanan ücret tarifesine göre . avukatlık ücretine hükmedeceği esası kabul edilmiştir. Bundan gaye bütün kaza organlarında ücretin Barolar Birliğinin tâyin edeceği ücret olmasını temindir.

îsi sonuna kadar takip mecburiyeti başkasını tevkil :

— Avukat üzerine aldığı işi sonuna kadar büyük bir dikkat ve ihtimamla takibetmek zorundadır. Vekâletnamedeki salâhiyetine istinaden başka bir avukatı tevkil ettiği takdirde o avu katın yapmış olduğu kusurdan da müştereken ve müteselsilen mesuliyeti esası kabul edilmiştir. Bun dan gaye müvekkilin hak ve hukukunu kendisi ve tevkil ettiği avukatın tam mânasiyle korunmasını temindir.

Avukatın başka bir avukatı tevkil etmesi halinde müvekkilden kendisi ve diğer avukatlar ücret istiyemezler. Maddenin bu şekilde yazılmasının sebebi bir işte tevkil suretiyle müteaddit avukatlar bulunduğu takdirde müvekkilden ayrı ayrı ücret istemelerini önlemek içindir.

Müvekkilin başka avukata vekâlet vermesi veya teşrik etmesi :

— Müvekkil ancak avukatın yazılı muvafakatini almak şartiyle bir veya birkaç avu katı teşrik veya tevkil edebilir. Ancak ilk avukatın ücretinden her hangi bir kısıntı yapamaz. Müvek kilin teşrik ve tevkil ettiği avukatların kusurlarından ilk avukat iştirak etmedikçe sorumlu olamaz.

Bu şekilde hükmün vaz'edilmesi avukatın teşrik cdemiyeceği bir avukatla bir dâvayı takibetmemesi ve ücret mukavelesindeki haklarının zayi olmamasını temin içindir.

Ücretin belli işe hasredilmesi : . •

— Maddenin gayesi alman her işin ücretinin tâyin ve tesbit olunan miktarda olacağı ve verilen ücretin yalnız bir işe ait bulunacağının müvekkilce bilinmesi için açık olarak hüküm ko nulmuştur. Tatbikatta bir iş verildiği zaman bununla ilgili işlerin de ekserisinin evvelki işle irtibatı olduğundan bahisle müvekkil ayrı ücret vermek istemediğinden her türlü ihtilâfları önlemek için maddedeki şekilde açık ve sarih hüküm konulmuştur.

Maddenin son fıkrasında müvekkilin yeni dâva ve hukukî yardımlar için avukatının rızasını »İmadan başka vekil tâyin edebilme serbestisi tanınmıştır. Bundan gaye bir avukata verilen bir işten sonra buruunla ilgili diğer işin aynı avukatla takibi mecburiyeti konmuş olsaydı müvek killerin ücret bakımından fazla ücret ödemeleri imkân dâhilinde bulunacaktır. Bunu önlemek için müvekkile serbestçe başka bir avukat tutabilmek hakkı tanınmıştır.

Birden fazla müvekkilin müşterek borçlu ve müteselsil kefil olması :

— Avukatın üzerine aldığı işte müvekkil birden fazla olursa bunların avukata karşı ücretin ödenmesinde müteselsil kefil olmaları esası kabul edilmiştir. Bundan gaye müvekkil adedi fazla olan işlerde ücretin ödenmesinde her bir müvekkil kendi hissesini ödiyerek diğer kı sımları ödemediğinden avukatın hakkı zayi olmakta idi. Maddenin getirdiği yeni fikir sayesinde avukatlar birden ziyade müvekkilli bir işi takibettiklerinde ücretlerim (müvekkillerinden her hangi birimden tamamını tahsil edebilmek imkânına sahibolmuşlardır.

Masrafların müvekkile aidohnası :

— Maddede bilcümle masrafların müvekkile aidolacağı ve bunlar ödenmedikçe ve avukatın yapacağı işleri yapmamasında bir sorumluluğu olmıyaeağı maddede sarih olarak /belirtilmiştir. Avukat bulunduğu yerden başka bir yere gitmesi icaibettiği takdirde birinci mevki vapur ve yataklı tren tarifesine göre müvekkil tarafından ödeneceği ve bu yolculuk dolayısvyle de avukatın müvekkilinden ayrıca ücret alabileceği ve bu ücretleri ödenmedikçe avukatın-be lirli yere gitmek mecburiyetinde olmadığı maddede açıkça belirtilmiştir.

Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, vergi temyiz komisyonları gibi merciler önümde murafaa hakkında yukardaki hüküm aynen uygulanır.

Ücretin tamamının ödenmesini gerektiren haller :

— Müvekkille avukat arasında ücretin tamamının h.amgi hallerde ödenmesi icabettiği hususu maddede açık ve sarih o1 arak tahdidi şekilde bildirilmiştir. Bu şekilde tahdidi ola:ak bildirmede gaye müvekkille avukat arasında zuhur eden anlaşmazlıkların kanun hükmü ile ön lenmesini temin içimdir.

M. Meclisi (S. Sayısı : -324) Avukatın işi takipten vazgeçmesi :

— Avukatların aldığı işleri sonuna kadar büyük bir titizlikle taki'bctmeleri iğin bu madde vaz'olunmuştur. Avukat haklı bir sebebolmadığı takdirde işi teı-k edince aldığı üc retin tamamını iade ile mükelleftir. Bu madde müvekkillerin hukukunu siyanet için vaz'olunmuştur.

Maddi vakıa ve delillerin doğruluğundan wüvekkilin sorumluluğu :

— Ücretin tamamının veya bir kısmının dâva veya işin lehe neticelenmesi şartına bağlı alarak yapılan ücret mukavelelerinde müvekkilin avukata imzası altında maddi vakıaların verdiği yazılı delillerin sıhhatli olmasından avukata karşı sorumlu olması esası kabul olunmuş tur. Bunların hilafı sabit olduğu takdirde avukat dâva netieelenmose dahi kararlaştırılan üc retin tamamına .hak kazanır. Maddenin bu şeklîde vaz'olunmasma sebep tatbikatta müvekkille rin bâzılarını beyanları ve eîlerindek* hususi surette tanzim olunan vesaikin hakikata uygun olmadıklarını bildikleri halde bunları avukata hakitkatmiş gibi göstererek kazanılması imkân sız bir işi kazanmak şartiyle avukata vermesi neticesinde bile bile kazanılnayacak işi avukata ücretsiz olarak gördürmesini! önlemek içindir.

Müvekkilin kanuni ikametgâhı :

— Müvekkilin ikametgâhı vekâletnamede gösterdiği yerdir. Buradan ayrıldığı takdirde 3 gün içinde avukatına yeni ikametgâhını bildirmek mecburiyetindedir. Aksi takdir de eski ikametgâhına yapılan her türlü tebligatın mutelber olacağı ve tebliğ olunmamadan doğa cak her türlü zarardan avukatın mesul tutulamıyacağı esası sarih olarak belirtilmiştir. Tatbi katta birçok müvekkil avulkatına adresini bildirmeden kanuni ikametgâhından ayrıldığından •avukat müvcıkkilinden alacağı vesaik veya izahatı vaktinde alamamadan dolayı meslekî birtakım güçlük ve mesuliyetlere mâruz kaldığından bunları önlemek için bu madde vaz'o'lunmuıştur, AVUKATLIK KANUNU TEKLİFİ BİRİNCİ KISIM Avukatlık ve avukat Avukatlığın mahiyeti :

MADDE 1. — Avukatlık, bir kamu görevidir.

MADDE 2. <— Avukatlığın gayesi, avukatların hukukî bilgi ve tecrübelerini adalet hizmetine tahsis her türlü hukukî meselelerde adalet ve hakkaniyete uygun olarak münasebet ve ihtilâfla rın halline ve genellikle yargı organları ile resmî ve özel kurullar önünde kanunun tam olarak uygulanmasına yardım etmektir.

Avukatlık m&sleği ve avukatın adaletin dağıtımındaki durumu :

MADDE 3. — Avukat, (serbest bir meslek icra eder. Adaletin dağıtımında ve gerçekleşmesinde bağımsız bir organdır.

İKİNCİ KISIM Avukatlık mesleğine kabul Avukatlığa kabul .şartları :

MADDE 4. — Avukatlık mesleğine kabul edilebilmek için :

a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,

b) Türk hukuk fakültelerinin birinden mezun olmak, veya yabancı bir memleket hukuk fakül tesinden mezun olup ıda Türkiye hukuk fakülteleri programlarına göre noksan kalan derslerden imtihan vermiş olmak,

c) Avukatlık staj mı tamamlıyarak staj belgesi almış bulunmak,

ç) Avukatlık imtihanını başarmış olmak,

d) Levhasına kaydı istenilen baro bölgesinden ikametgâhı bulmak,

e) Bu kanunda belirtilen şekillerden biri ile avukatlığa engel hali olmamak, gerekir.

En az 10 yıl adlî ve askerî yargıçlık ve savcılıkta ve Danıştay dâva daireleri başkan ve üye likleri ile yardımcılıklarında, kanun sözcülüklerinde bulunmuş veya bir Türk fakültesinde aynı süre ile hukukî ilimler doçent veya profesörlüğü yapmış olanlar bu" maddenin yalnız (c) ve (ç) bendlerinde yazılı staj ve imtihandan muaftırlar, Avukatlık mesleğine kabule engel haller : • MADDE ı5. — Aşağıda yazılı hallerden her hangi biri varsa, avukatlık mesleğine kabul hakkın daki istek reddolunur :

a) Bir ceza mahkemesince verilen, kesinleşmiş bir hüküm gereğince ve haysiyet kırıcı bir suç tan veya ağır hapsi gerektiren bir cürümden mahkûm almak (affa veya memnu hakların iadesine mazhar olunsa dahi kabul edilmezler,)

b) Cezai, inzibati kesinleşmiş bir karar neticesinde meslekî bir »uçtan dolayı hâkim, memur veya avukat olmak vakfını kaybetmiş bulunmak, (affa veya memnu hakların iadesine mahzar ol salar dahi kabul olunmazlar.)

c) Avukatlık mesleğine lâyık olmaklarına delâlet eden bir tutum ve halleri tesbit edilmek,

ç) Avukatlık mesleği veya avukathğm şeref, vakar ve haysiyetine uymıyan bir işle uğraşmak,

d) Mahkeme karan ile malla-rmda tasarruf yetkisi sınırlandırılmış olmak,

e) ^Kesinleşmiş bir karar gereğince iflâs etmiş bulunmak (taksirattı veya hileli iflâs etmiş olan lar itibarları iade edilse dâhi kabul, olunmazlar).

f) Avukatlığı devamlı, olarak gereği gibi yapmaya engel vücut veya akılca malûl olmak,

g) Hakkında aciz vesikası verilmiş olup da bunu kaldırtmamış bulunmak;

İstek hakkında karar ve yemin :

MADDE 6. — Avukatlığa kabul isteği hakkında adayın kayıt için başvurduğu baronun yö netim kurulu karar verir.

Mesleke kabul edilen avukata, avukatlığa başlamadan önce baro yönetim knrulu önünde aşağıda ki şekilde yemin ettirilip (Kanuna ahlâka, meslekin vekâr, haysiyet ve nizamına uygun harekette bulunacağıma namusum ve vicdanım üzerine söz veririm).

Yemin verilmesi, yemin metnini de kapseyan bir tutanakla tesbit edilir.

Karar verme müddeti ve bekletici haller :

MADDE 7. —• Baro yönetim km*ulu yazılı, müracaat tarihinden itibaren 2 ay içinde İ3ieği ge rekçeli bir kararla reddetmediği takdirde adayın müracaatı kabul edilmiş sayılarak baro levhası na kaydı yapılır. Şu kadar ki aday hakkında cezayı, gerektiren bir fiil işlediği zanna ile hazırlık soruşturması veya bir ceza dâvası açılmış ise, avukatlığa kabul isteği hakkında verilecek karar bunun sonucuna kadar bekletilebilir.

Aday hakkında kamu görevlerinden yasaklanmayı gerekli kılabilecek cezayı icabettiiren bir fiil den dolayı kamu dâvası açılmış bulunursa, avukatlığa kabul isteği hakkında karar verilmeyip dâvanın sonucunun beklenmesi mecburidir.

_ 84 — Her iki halde birinci fıkradaki müddet işlemez.

Hazırlık soruşturması veya ceza dâvasının no tiocsimin ne olursa olsun, avukatlığa kabul iste ğinin esasen reddi gerekiyorsa, istek hakkında karar verilmesi lâzımdır.

Kabul isteğinin reddi karına karşı itiraz :

MADDE 8. — Baro yönetim kurulu, avukatlığa kabul isteğini reddettiği takdirde bunun ge rekçesini kararında gösterir. Gerekçeli karar adaya tebliğ olunur. Aday ret kararma karşı teb liğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Türkiye Barolar Birliğine itirazda bulunabilir.

Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu itirasda bulunan adayı isteği üzorino dinledikten sonra itirazı, kabul veya reddeder. Kabul ettiği takdirde ilgili baro adaym levhaya kaydım icraya mecburdur.

itiraz reddedilirse, aday bu kararın iptali için, tebliğ tarihinden itibaren 90 gün içinde Danıştaya başvurabilir.

Avukatlık ruhsatnamesi :

MADDE 9. — Adaya avukatlık meslekine kabul edildiğine dair ilgili baro yönetim kurulu tarafından örneği barolar birliğince hazırlanan bir ruhsatname verilir. Avukatlığa kabul,, bu ruh satnamenin verilmesi anından itibaren hüküm ifade eder. Aday avukatlığa bu sureti3 kabıü edil dikten sonra (avukat) unvan'uıı kullanmak hakkın?, kazanmış olur. Durum Türkiye Barolar Bir liğine bildirililr.

Ruhsatnameler Türkiye Barolar Birliği tarafından tek tip olarak bastırılır.

Levhadan kaydın silinmesi :

MADDE 10. — Aşağıdaki hallerden biri varsa baro levhasındaki, kaydın silinmesi mecburidir.

a) Avukatlığa kabul ioin ararrlan r artların sonradan kaybedilmesi,

b) Ruhsatnamenin verildiği tarihte onun verilmemesini gerektiren sebeplerin mevcudiyetinin sonradan tesbit edilmiş bulunması,

c) 3 ay içinde baro bölgesinde bir büro açılmamış olması veya büronun kapatılmış veya baro bölgesi dışına nakledilmiş bulunmaktır.

Levhadan kaydın silinmesi ve itiraz :

MADDE 11. — Levhadan kaydın silinmesine avukatın mensubolduğu baronun Yönetim Ku rulu karar verir. Bu karardan önce avukatın yazılı cevabı istenmekle berabor kendisinin din lenmesi veya dinlenilmek üzere çağırılmış olması şarttır. Levhadan kaydın silinme kararı gerek çeli olmalıdır.

Levhadan kaydın silinmesine dair karara karşı avukat, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün için de Türkiye Barolar Birliğine itirazda bulunabilir. Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu iti razda bulunan avukatı, isteği varsa dinledikten sonra itirazı kabul veya reddeder.

itiraz kabul edilirse silme kararı hükümsüz kalır.

îtiraz reddedilirse avukat, bu kararın iptali için kendisine tebliğ tarihinden itibaren 90 gün içinde Danaıştaya da başvurabilir. Levhadan silme hakkındaki karar kesinleşmedikçe avukat, meslekini icrasından menolunamaz.

Şu kadar ki, Baro Disiplin Kurulu kamu yararı bakımından lüzumlu gördüğü takdirde Yönetim Kurulunun levhadan kaydın silinmesi hakkındaki kararı üzerine avukatı meslekin ic rasından muvakkaten menedebilir.

Ret ve silme kararlarının bildirilmesi :

MADDE 12. — Avukatlık meslekine kabul edilmek için baroya müracaat eden bir adayın bu isteği reddedildiği veya baroda kayıtlı bir avukat levhadan silindiği takdirde ilgili baro aday veya avukatın adını diğer barolar ve Türkiye Barolar Birliğine bildirir. Bu halde o şahsı hiçbir baro ret veya silme sebepleri ortadan kalkmadıkça levhasına kaydedemez.

Avukatlık unvanını kullanmak salâhiyetinin düşmesi :

— Avukatlık hakkının düşmesi ve levhadan kaydın silinmesi ile birlikte (avukat) unvanını kullanmak yetkisi de düşer. Bu halde eskiden bu hakkın mevcudolduğuna işaret eden bir ibarenin eklenmesi suretiyle de olsa avukat unvanının kullanılması yasaktır.

En az 10 yıl a'vukatlık yapmış olanların isteği üzerine Baro Yönetim Kurulu karariyle avukat unvanını kullanma izni verilebilir. Bu izin maddedeki haller mevcudolursa Yönetim Kurulunun isteği üzerine Disiplin Kurulunca geri alınabilir. Bu karar kesindir.

Avukatlıkla bağdaşamıyan işler :

MADDE 14. — Maaş, ücret veya aidat karşılığında görülen hiçbir hizmet ve vazife husu siyle sigorta prodüktörlüğü, iş ajanlığı, ticaret, esnaflık gibi meslekiyle yahut meslekin vakar, şeref, haysiyet ve nizamı ile bağdaşması mümkün olmıyan meşgale avukatlıkla birleşemez.

Avukatlıkla bağdaşabilcn işler :

MADDE 15. — a) Milletvekilliği, Senato üyeliği, il ve belediye meclisi üyeliği ve belediye başkanlığı,

b) Üniversite, yüksek veya orta öğretim profesör, öğretmen, doçent ve asistanlığı,

c) Resmî ve hususi müessese, teşekkül, şirket ve şahısların müşavir ve avukatlığı ile avukat yazıhanesinde ücret karşılığında avukatlık,

ç) Hakemlik, tasfiye memurluğu, kazai mercilerin veya adlî bir dairenin verdiği her hangi bir vazife veya hizmet,

d) Genel olarak idare kurulu başkan veya üyeliği veya denetçilik,

e) Anonim, limitet veya koopara.tif şirket gibi sermaye şirketlerinde ortcfclık, yönetim kurulu başkan veya murahhas üyeliği, komandit şirketlerde komanditer ortaklık,

f) Hayrî, ilmî ve sosyal dernek ve kuruluşlarda siyasi partilerin her türlü organlarında başkanlık, üyelik ve denetçilik.

g) Meslekî veya hukukî gazete, dergi sahipliği veya bunların yayın müdürlüğü, 14. ncü madde hükmünden müstesnadır.

Şu kadar V:i, bunlardan milletvekilleri, Senato üyeleri ile İktisadi Devlet Teşekkülleri ve hususi hukuk hükümlerine tabi sermayesi D ıvleto veya diğer kamu tüzel kişiliklerine ait bu lunan kurumların yönetim kurulu başkan, üye ve denetçilerinin, Hazinenin, belediye ve hu susi idarelerin, il ve belediyelerin yönetim ve denetimi altında bulunan daire ve kurumla rın ve sormayesindıı yarıdan fazlası Devlete ait şirket ve kurumların, il ve belediye baş kan ve ayslerinin de bağlı bulundukları tüzel kişilerin aleyhindeki dâva ve işleri kabul ve takibtmeleri yasaktır.

Bu yasak avukatların ortaklarına da şâmildir.

Hısımlık engeli :

MADDE 16. — Bir yargıç veya savcının veya nesep cihetinden usul veya füruundan veya bi rinci ve ikinci derecede akrabasından olan avukat o yargıç veya savcının baktığı dâvalarda avukatlık edemez. Aralarında evlilik bağı olan avukatlar yargıç veya savcı hakkında, ev liliğin ortadan kalkmasından sonra da hüküm böyledir.

Yargıçlık veya savcılıktan ayrılanla?' :

MADDE 17. — İstifa, emekliye ayrılma veya diğer her hangi bir sebeple görevlerinden ay rılan yargıç veya savcı, İkanun sözcüsü veya yardımcılarının son hizmet etmiş olduklan mahkeme, merci veya dairelerde ayrılma tarihinden ild yıl sür© ile avukatlık yapmaları yasaktır.

Bu hüküm Yargıtay, Danıştay, gibi yüksek mahkemö yargıçları savcılar, kanun sözcüleri ve yardımcıları hakkında da uygulanır.

Devlet, belediye, il özel idare ve İktisadi Devlet Teşekküllerinde memur olup da sonradan baroya kaydı yapılmış olanlar iki sene geçmeden ayrıldıkları idareler aleyhine dâva ala maz ve takipte bulunamaz. Bu yasak ortaklarına da uygulanır.

ÜÇÜNCÜ KISIM Staj Umumi olarak :

MADDE 18. — Avukatlık stajı bu fasılda yazılı şartlar dairesinde 6 ayı mahkemelerde, geri kalan kısmı en az 10 yıl avukatlık yapmış bir avukat yanında yapılır.

Aranacak şartlar :

MADDE 19. — Bu kanunun 4 ncü maddesinin (a), (b), (d), (e) fıkralarında yamlı şartları haiz olanlar, avukatlık edecekleri yer barosuna bir dilekçe ile başvururlar.

Dilekçeye iliştirilecek belgeler :

MADDE 20. — Bu dilekçeye aşağıda göste ilen belgeler eklenir :

a) Kanunun aradığı şartlara ilişkin belgelerin asılları ila on&nmş iki örneği.

b) Adayın 4 ncü maddesinin (e) bendinde yızılı hallerin kendisinde bulunmadığına dair bir beyanname,

c) Yanında staj göreceği avukatın yazılı muvafakati,

ç) Adayın ahlâki gidişi hakkında o baroya kaytılı 2 avukat tarafından düzenlenen tanıt ma kâğıda.

Bu belgelerin birer örneği baro başkanı tarafından onaylanarak Türldyo Barolar Birliğine gönderidir, diğer örnek veya asılları barodaM, dosyasında saklanır, maddede yazılı halde adayın yanında staj gereceği avukatın yazılı muvafakatına ait belge aranmaz.

Staj isteminde bulunan tarafından verilen beyannamenin hilafı ortaya çıktığı tsfıdirde aday hakkında resmî mercilere yalan beyanda bulunmak suçundan dolayı cezai kovuş turma yapılır.

Baroya kayıt isteminin ilâmı :

MADDE 21. — Adayın istemi yukarıdaki, maddede yazılı hususlarla birlikte istem tarihin den itibaren 10 gün içinde baronun ve adliye dairesinin münasip bir yerinde 15 gün süre ile asılarak ilân olunur.

Her avukat veya stajiyer yahut ilgili bu süre içinde kaydın yapılmasına itirazda bu lunabilir. Şu kadar ki, itirazın incelenebilmesi açık delil veya vakıaların gösterilmiş olma sına bağlıdır.

MADDE 22. — Baro başkanı, istemin ilânından önce baroya bağlı avukatlardan birini adayın mânevi nitelikleri taşımadığını inceleme ve arattırma yaparak bir rapor düzenlemeye görevlendirilir. ^ Kabul veya ret kararı :

MADDE 23. — Baro yönetim kurulu itiraz süresinin bitmesinden itibaren 1 ay içinde 22 nci madde yazılı raporu göz önünde tutarak adayın stajiyer listesine kabul edilip edil memesi haklanda gerekçeli bir karar verir.

Bu karara savcı, baro yönetim kurulu üyeleri veya alâkalı kararın tebliğ veya öğrenil diği tarihten itibaren 1 hafta içinde Türkiye Barolar Birliğine itiraz edebilir.

Birinci fıkrada yazılı süre içinde bir karar verilmemiş olması halinde do hüküm böy ledir. Türldye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun, adayın stajiyer listesine kabul edilmememesi hakkındaki karara karşı aday bu karann kendisine tebliğinden itibaren 90 gün içinde Danıştaya başvurmak hakkını haizdir.

Stajın başlangıcı :

MADDE 24. — Avukatlık stajı listeye kayıt tarihinden itibaren başlar.

îtiraz kaydın yapılmasını durdurur.

Stajın hangi avukatın yanında yapılacağı :

MADDE 25. — Stajiyer listesine kabul edilen aday evvelce isteminde gösterdiği ve yazılı muvafakatini aldığı avukat yanında staja başlar. Baro başkanının isteği veya alâkalıların başvurması üzerine baro yönetim kurulu stajın dilekçede gösterilen avukattan başka bir avukat yanında yapılmasını kararlaştırabilir.

20 nci maddenin (c) bendinde yazılı belgeyi almak imkânını bulamıyan adayların hangi avukat yanında staj göreceğini tâyin baro başkanına aittir. Avukat, her iki halde de stajiyeri kabule mecburdur.

Staj ve siajiycrin ödevleri:

MADDE 26. — Staj süresi kesintisiz olarak en az 2 yıldır. Stajiyerin haklı sebeplere daya narak devam edemediği günler engelin kalkınmasını takibeden bir ay içinde başvurduğu tak dirde tamamlattırılır. Baro başkanı haklı engeller halinde stajiyerlere 2 sone içinde 2 ayı geçmemek üzere izin verebilir.

Stajiyer, staj süresi içinde mahkeme celselerine avukatla birlikte girmek, staj konferans larına devam etmek, baro yönetim kurulu ve yanında çalıştığı avukat tarafından verilen işleri takip, dâva evrakını tanzim ve bu esas dairesinde gösterilecek diğer ödevleri yapmakla hükümlüdür.

Staja ait raporlar :

MADDE 27. — Staj baronun ve yanında çalışılan avukatın gözetimi altında yapılır. Staji yer hakkında yanında staj gördüğü yargıçlar, savcılar ve avukat tarafından staj durumu, meslekî alâka ve ahlâki meziyetleri hakkında bir rapor verilir. Yanında staj görülen avu kat tarafından her 6 ayda bir ve mahkemelerdeki staj durumunu da kapsıyan birer ra por verilmesi ve staj süresinin sonunda da nihai bir rapor bulunması şarttır.

Staj süresinin uzatılması :

MADDE 28. — Baro Yönetim Kurulu staj hakkındaki son kesin raporun verilmesini mütaakıp staj belgesinin verilmesine veya süresinin 6 ay uzatılmasına karar verir. Yönetim Kurulu nun staj süresinin uzatılmasına dair kararı kesin olup aleyhine hiçbir mercie başvurulamaz.

Stajiyerlerin vazife görebilecekleri yerler :

MADDE 29. — Stajiyer staja başladıktan sonra bir gün sonra avukatın yazılı muvafakati ile ve gözetimi altında sulh mahkemelerinde, icra hâkimliklerinde görülen dâvalara girebilir ve icra işlerini takibedebilir.

Stajiyerlere yardım yapılabilir. Yardım şekil ve şartları staj yönetmaliğinde belirtilir.

DÖRDÜNCÜ KISIM Avukatlık imtihanı İmtihana kabul şartları :

MADDE 30. — Avukat olmak yeterliğini kaşanmak için avukatlık imtihanını başarmış olmak lâzımdır. Bu imtihan Türkiye ! Barolar Birliği merkezinde yapılır. Staj belgesi almamış olanlar bu imtihana kabul edilemezler.

İmtihan Kurulu :

MADDE 31. — İmtihan Kurulu Yargıtaydan 2 yargıç ile 5 avukattan kurulmuş 7 kişilik bir heyetten meydana gelir. Kurula katılacak iki yargıcı, biri hukuk daireleri, diğeri ceza daireleri balkanları arasından olmak üzere Adalet Bakanlığı seçer. 5 avukat üyeyi ise en az 20 yıl fii len avukatlık yapmış olanlar arasından Türkiye Barolar Birliği Yonotim Kurulu seçer.

İmtihanda 3 kere basarı göst er emiy enler :

MADDE 32. — Avukatlık imtihanında 3 kere başarısızlığa uğrıyan aday bir daha imtihana kabul edilemez.

İmtihan konuları ve usulü :

MADDE 33. — imtihan sözlü ve yazılı olmak üzere adayın pratik bilgi ve yeterliğini ölçmek amaciyle bilhassa Anayasa, Medeni Kanun, Borçlar Kanunu, Ceza Kanunu, Hukuk ve Ceza Ka nunu, hukuk ve ceza muhakemeleri usulü kanunları, icra ve i O as Kanunu Türk Ticaret Kanu nu ve Avukatlık Kanunu ve avukatlık kanunu gibi her avukatın biknssi gereken anakanunlar üze rinde yapılır. Buna göre avukatlık imtihanının konuları ve usulü ayrı bir yönetmelik ile düzen lenir. Bu yönetmeliği Türkiye Barolar Birliği hazırlar.

Kayıt için başvurmaları :

MADDE 34. — Avukatlık imtihanını başarmış olup 4 ncü maddede yazılı diğer şartları haiz bulunanlar avukatlık edecekleri yer barosuna ait levhaya kaydolmak için başvurabilirler.

BEŞİNCİ KISIM Avukatların Hak ve vazifeleri Meslekten doğan genel görevler :

MADDE 25. — Avukatlar adaletin dağıtımı amaciyle üzerlerine aldıkları görevleri, bu görevlerin kutsalığına yakışır bir şeîdlde ihtimam, sadakat, doğruluk, şeref ve vakar ile yerine M- Meclisi (S. Sayisı : 324) getirmek mecburiyetindedirler. Avukatlık unvanının telkin ettiği saygı ve güvene lâyık bir şekil de hareket ederler.

* Yalnız avukatların yapabileceği isler :

MADDE 36, — Kanun inleride ve hukukî meselelerde oy vermek, mahkeme, hakem, veya yar gı yetkisini haiz bulunan diğer organlar katında özol ve tüzel kişilere ait hakları dâva etmek ve savunma, bu islere ait bütün evrakı düzenlemek, adlî işlemleri ve resmî dairelerde çekişmeli ve çekişmesiz hleri kovuşturmak ve kanunla verilen diğer yetkileri kullanma yalnız bu kanun hüküm leri içinde Barolara kayıtlı avukatlara aittir.

Avukatın imzasını taşımıyan dâva istidaları ile dâva ikame edilemez ve takip yapılamaz.

Dâva açmağa yeterli olan her kişi dâva istidasını bir avukat tarafından imza edilmek kaydiyle kendi dâva veya işini kovuşturabilir. Usul ve furu ile ikinci dereceye kadar olan civar kısım ları, karı, koca, resmî dairelerdeki işleri vekâletle kovuşturabilirler.

Ancak 10 000 lira ve daha fazla değeri olan dâvaların avukat eliyle yürütülmesi şarttır. Nü fusu 100 000 den fazla olan il merkezlerinde avukatlıktaki kıdemi 2 yılı aşmamış olan avukatlar yalnızca sulh mahkemeleri ile icra hâkimliklerinde ve icra dairelerinde iş takibedebilirler.

Avukatlıkta 10 yıl kıdemi olmıyan veya bu kadar süre ile yargıçlık, savcılık veya yargıçlık ve savcılık sınıfından sayılan görevlerde bulunmayanlar Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay duruşmalarında hazır bulunamazlar. Hukuk ve Ceza Muhakemeleri Usulü kanunlarının hükümleri saklıdır.

Avukatın çekişmesiz işleri kovuşturma yetkisi :

MADDE 37. — Avukat, müvekkillerinin hukukunu korumak bakımından lüzumlu gördüğü hallerde resmî idare ve kurumlarda çekişmeli ve çekişmesiz işleri kovuşturma, gerekli görüşmele ri yapmak, dilekçeler tanzim ve işlemleri yerine getirmek ve sonuçlandırmak hakkını taşır.

Hazırlık kovuşturmasında hazır bulunmak :

MADDE 38. — Avukat, hazırlık kovuşturmasının her safhasında müvekkilinin kovuşturmadaki sıfatı ne olursa olsun yanında hazır bulunmaya ve adına düzenlenen tutanakları müvekkili ile bir likte imza etmeye yetkilidir.

Sır saklama yükümlülüğü :

MADDE 39. — Avukatların, kendilerine verilen veya ödevleri dolayısiyle öğrenmiş oldukları sırları her ne suret ve sebeple olursa olsun açığa vurmaları yasaktır. Avukat, müvekkillerinin rı zası bulunsa bile kendisine tevdi edilmiş olan sırrı açığa vuramaz ve tanıklığa zorlanamaz.

İşin reddedildiğinin bildirilmesi :

MADDE 40. — Avukat, kendisine teklif olunan işi sebep göstermeden reddedebilir. Reddin iş sahibine gecikmeden bildirilmesi lâzımdır, tşi iki avukat tarafından reddolunan kimse kendisine bir avukat tâyinini baro başkanından istiyebilir.

Baro başkanı tarafından tâyin olunan avukat işi ücret karşılığında kovuşturmakla sorumludur.

İşin reddi zorunluluğu :

MADDE 41. — Aşağıdaki hallerde avukat işi redde mecburdur :

a) Görmesi istenilen iş meslekî tesanüt ve nizam icaplarına uygun değilse,

b) Aynı işte menfaati zıt bir tarafı temsil etmiş veya rey vermiş ise,

c) Aynı hukukî meselede yargıç, hakem, savcı veyahut memur sıfatiyle faaliyeti sebk etmiş ise,

ç) Kendisinin tanzim ettiği bir senet veya mukavelenin muteber olmadığını iddia etmek duru mu meydana gelmiş ise, Bu mecburiyet avukatın ortaklarını da kapsar.

Avukatın dosya saklaması :

MADDE 42. — Avukat, ücreti veya yapmış olduğu masraflar kendisine ödeninceye kadar, ev rakı müvekkiline gerivermiyebilir.

Avukat, dosyayı, işin veya vekâletin sona ermesinden itibaren 3 yıl süre ile saklamak zorun dadır. Şu kadar ki avukat, evrakını geri almaşım yazı ile bildirmiş olup da müvekkil tebliğinden itibaren 3 ay içinde evrakını almazsa saklamak sorumluluğu kalkar.

Tazminat taleplerinde zaman aşımı:

MADDE 43. — Müvekkil tarafından avukatına karşı yapılacak akidden doğan zarar - ziyan talebi bu hakkın doğduğu andan itibaren bir sene ve her halde en geç vekâletin sona ermesinden itibaren bir yılda zamanaşımına uğrar.

Avukatın vekâletten istifası:

MADDE 44. — Belli bir işi kovuşturma veya savunmadan isteği ile vazgeçen avukatın, duru mu müvekkiline tebliğinden itibaren 15 gün süre iie işe ait vekâlet görevi devam eder. Şu kadar ki, adlî müzaheret bürosu yahut baro başkanı tarafından atanan avukat kaçınılmaz bir sebebolmadıkça ödevi yerine getirmekten çekinemez. Kaçınılmaz sebebin takdiri atamayı yapan maka ma aittir.

Bakılmakta olan bir dâva veya devam etmekte olan bir icra kovuşturmasında istifa eden avu katın istifası karşı tarafa bunu bildirdiği tarihten ancak 15 gün sonra yürürlüğe girer. Vekâlet bu müddetçe devam ediyor sayılır. Bunun aksi hiçbir surette ileri sürülemez.

Müvekkilin ölümü halinde avukat durumunu mirasçılara veya onlara bildirmeye ve yeni ala cağı bilgiye kadar mirasçıların haklarını savunmaya sorumludur.

tşleri yönetecek bir avukatın atanması :

MADDE 45. — Bir avukatın ölümü veya meslekten veyahut işten menedilmesi veya geçici olarak işten alıkonulması veyahut kaçınılmaz s Çöplerle geçici olarak iş yapamaz duruma gelmiş hallerinde baro başkanı avukatın bürosuna el koyarak ilgililerin isteği üzerine veya iş sahiple rini haberdar etmek şartiyle işleri, geçici olarak kovuşturmak ve yürütmek için bir avukat re'sen tâyin eder.

Yukardaki fıkrada yazılı islere ait kanuni süreler dosyaların devir ve teslimi tarihine kadar işlemez. Şu kadar ki, bu müddet hiçbir suretle 3 ayı geçemez. îşin avukata verilmesi baro başka nının mahkemelere yapacağı tebliğ ile tesbit olunur.

Evrakı inceleme ve örnek alma hakkı :

MADDE 46. — Kanunî engel olmadıkça avukatları, kendilerine teklif edilen iş veya üzerleri ne almış oldukları vekâlet görevi ile ilgili olarak bütün adlî askerî, malî ve idari kaza mercileri ile idari mercilerdeki ve resmî ve hususi daire ve kurumlardaki bütün dosya ve evrakı vekâlet name göstermeye .sorumlu olmakıszm incelemek, bunlardan vekâletrame ibrazı suretiyle de ken disine harçsız olarak örnek verilmesini istemek'ıakkını taşırlar. Yine mahkeme ve sair merci lerde tutulmakta olan tutanakların makina ile yazdırılması sırasında tasdiksiz ve sonradan tasdikli birer suretin verilmesini istiyebilirler. Bu suretle hiçbir hare ve resme tabi tutulmadan ve rilir.

Avukat, dilediği takdirde masrafı tarafından verilmek üzere vekâlet vazifesi ile ilgili işe ait dosyada bulunan her türlü evrakın fotokopilerini çektirebilir ve fotokopili tasdikli suret istiye- - bilir. Bunlarda hare ve resme tabi tutulmaz.

Avukatlar yargı yerlerinde bulunan dâva dosyalarını imza mukabili alıp yazıhanelerinde ince lemek yetkisine haizdirler. Avukatlar bu suretle almış oldukları dosyayı iyi saklamaya ve en geç 3 gün içinde geri vermeye mecburdurlar. Mahke neden aldığı dosyayı gününde gerivermiyen avu kata bir daha dosya verilemiyeceği gibi aldığı dosyayı aynen iade etmiyen ve evrak ziyanına se bebiyet veren avukat hakkında 3 seneden 6 seneye kadar ağır hapis cezası verilir.

Belli işlemlerde avukatın imzasının aranması lüzumu :

MADDE 47. — Noterlerce tanzim veya tatbik edilecek her türlü şirket mukavelelerinde, gay rimenkul satış va'di, evlât edinme mukavelesi ile vasiyetname, miras ve alelıtlak şirket muka veleleri ve 10 000 lira veya daha fazla miktar ve değere mütaallik diğer her türlü mukavele, borç senedi taahhütname gibi hukukî işlemlerde bir avukatın imzası bulunmadıkça noterler bu gibi muamele ve senetleri tanzim ve tasdik edemezler.

Avukatın imzasının bulunması mukavele, sen ot ve muamelelerin muteberlik şartıdır. Şu kadar.

ki bu hükümler ancak avukat sayısı 50 yi geçen barolann kurulmuş olduğu illerde yürür.

Avukatın duruşma sırasında tevkif edilememesi:

MADDE 48. — Bir avukat, mahkeme huzurunda münasip olmıyan sözler 3arf ettiği veya fiiller de bulunduğu yahut mahkemenin intizamını bozduğu iddiası ile tevkif edilemiyeceği gibi hak kında hafif hapis veya para cezalarına da hükmolunamaa.

Avukat bürosu halinde birlikte çalışma :

MADDE 40. — Birden fasla avukat çalışmalarını bir büroda (avukat bürosu) şeklinde birleş tirebilirler. Bu halde birlikte çalışan avukatlardan birinin veya birkaçının öz ve soyadlannm yanında (avukat bürosu) ibaresi kullanılabilir. Bu büro tüzel kişiliği haiz olmadığı gibi yapılan faaliyet sadece serbest meslek çalışması olup hiçbir bakımdan ticari sayılamaz. Böylece büro ha linde birlikte çalışan avukatlar kendi aralarındaki duru, ücretleri kararlaştırılacak oranlara gö re paylaşmak veya basılarının sadece belli ücret alması şeklinde düzenlemekte tam bir serbestiye sahiptirler :

Büro edinme mecburiyeti:

MADDE 50. — Her avukat levhaya kaydı tarihinden itibaren 3 ay içinde büro bölgesi içinde bir büro kurma zorunluluğundadır. Büronun niteliklerini belirtmek barolara aittir. Bir avukatın birden fazla bürosu olamaz.

Birlikte çalışan avukatlar için ayrı büro edinmek zorunluluğu yoktur. Avukat büro veya ika metgâh adresini değiştirirse bunu bir ay içinde baroya bildirmek zorundadır.

Avukat barosunda çalışabilecek kişiler :

MADDE 51. — Avukatlar büro işlerinde sekreter ve daktilograftan başka yalnız avukat ve bü ro iğleri için lüzumlu diğer elemanları çalıştırabilirler. Avukatlıktan yasaklananlarla her ne su retle olursa olsun iş birliği eden veya bu gibilere bürosunda görev veren avukat disiplin kuru lunca ilk defasında işten, tekrarında meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılır.

Avukatlığa, yargıçlığa veya memurluğa engel suçlardan biri ile mahkûm olanlar avukat ya nında çalıştırılamazlar.

İşlerin stajiyer veya sekreterle kovuşturulması:

MADDE 52. — Avukat, bürosuna ait işleri sorumluluğu hakkında yanında çalışan stajiyer ve ya sekreter eliyle do takibettirebilir ve örnek aldırabilir. Dâva dosyaları yalnız avukat, avukat sekreterleri veya stajiyerleri yahut taraflarca incelenebilir.

Çekişmeli hakları edinme yasağı :

MADD7 53. — Avukat el koyduğu işlere ait çekişmeli hakları edinmekten yasaklıdır. Bu ya sak işin bitiminden itibaren bir yıl sürer.

Avukata, çıkar karşılığında iş getirme :

MADDE 54. — Avukat veya iş sahibi tarafından va'dolunan veya verilen bir ücret yahut da her hangi bir çıkar karşılığında avukata iş getirmeye aracılık edenler 6 aydan bir seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu hareketi yapanlar memur iseler verilecek ceza bir yıl hapisten aşağı olamas.

Cübbe giymek mecburiyeti :

MADDE 55. — Avukatlar, mahkemelere Adalet Bakanlığınca belirtilecek resmî kılıkla çık mak zorundadırlar.

Baroya ve avukatlara ayrılacak yer :

MADDE 56. — Her adliye dairesinde baroya, her mahkeme salonunda ve icra dairelerinde avu katlara bir yer ayrılması mecburidir.

Danışma yapılması uygun olmıyan yerler :

MADDE 57. — Avukatlar baroda kayıtlı olan bürolarından başka yerlerde mahkeme salonun da veya adliye binasında iş sahipleri ile hukukî istişarede bulunmaktan ve iş kabul etmekten ya saklıdırlar. Madde hükmü avukatın özel olarak davet edildiği hallerde uygulanmaz.

Ayrı dosya tutmak :

MADDE 58. — Avukat, üzerine aldığı her iş, dâva yahut yazılı mütalâasına müracaat olunan her husus hakkında ayrı dosya tutmakla hükümlüdür. Avukat, kendi tarafından yazılan veya taslağı yapılan her belgeyi bizzat imzalamaya mecburdur.

Görüşmelere ait tutanak :

MADDE 59. — Avukat iş için yaptığı görüşmelerden lüzumlu saydıklarını bir tutanakla belirtir.

Tutanağın altı görüşmede bulunanlar tarafından imzalanır.

Sicil cüzdanlar :

MADDE 60. — Levhada yazılı olan her avukatın bağlı olduğu baroda Türkiye Barolar Birliğin den gönderilen örneğe uygun bir sicil cüzdanı bulunur. Bu cüzdan gizli tutulur. Ancak sahibi veya tevkil edeceği başka bir avukat tarafından her zaman görülebilir ve içinden not alınabilir.

Bir barodan diğer baroya geçme halinde cüzdan yeni geçilen Baro Başkanlığına gönderilir.

îş elde etmek gayesiyle reklâm yasağı :

MADDE 61. — Avukatların iş elde etmek için her türlü harekette bulunmaları gazetelere, rek lâm sayılabilecek ilân vermeleri, matbu kâğıtlarında ve tabelâsında avukat unvanından başka iba relere yer vermeleri yasaktır.

Aslına uygun vekâletname örneği çıkarabilme :

MADDE 62. — Usulüne uygun düzenlenen ve avukatı verilmiş olan vekâletname dosyada sak lanır. Avukat, isterse dosyada saklanan vekâletnamenin örneğini çıkarıp kullanabilir. Avukat tarafından aslına uygunluğu onaylanan örnekler bütün kaza mercileri, resmî daire ve kurumlar ile özel ve tüzel kişiler önünde resmî örnek hükmündedir. Aslı olmıyan vekâletname örneği onaylıyan veya aslına aykırı örnek veren avukat 3 yıldan 6 yıla kadar ağır hapis cezası görür.

Avukata karşı işlenen suçlar :

MADDE 63. — Görev sırasında veya gördüğü görevden dolayı bir avukata karşı işlenen suçlar hakkında T. C. Kanunun hâkimlere karşı işlenen suçlara mahsus olan hükümler uygulanır.

Avukat hakkında kovuşturma yapılması :

MADDE 64. — Avukatların görevlerinden doğan veya görev sırasında işlenen suçlarından do layı yapılan şikâyet ve ihbarları :V>e el koyan savcı veya yardımcısı, şikâyetçi veya muhbirin be yanını ekledikten sonra görüşünü bildirmek üzere avukatın bağlı olduğu başkanlığına gönderir.

Baro dis.Volin kurulu kendi usullerince gerekli kovuşturmayı yaparak görüşü ile birlikte dos yayı savcılığa geri verir. Bu suretle işlem görmüş olan dosya Adalet Bakanlığına yollanır. Avukat hakkında kovuşturma yapılması Adalet Bakanlığının iznine bağlıdır. Suçun görevden doğup doğmadığı veya görev sırasında işlenmiş olup olmadığının belirtilmesinde de birinci fıkrada yazılı usule göre hareket edilip Adalet Bakanlığının bu konudaki kararma uyulur.

Avukat hakkında yapılacak her hangi bir soruşturma veya kovuşturma ancak avukatm bağlı olduğu Baronun bölgesi dâhilinde en yüksek dereceli yargıç tarafından yapılır.

Avukatlara ait yetkilerin başkaları tarafından kullanılması yasağı :

MADDE 65. — Bu kanun hükümleri iç'ade avukatlar levhasına kaydı yapılmamış veya geçici belge almak yoluyla bu hakkı elde etmemiş olanların levhadan kaydı silinen veya işten yasakla nan avukatların şahıslarına ait bulıınmıyan dâva dilekçiler lâyihaları ve diğer dâva kâğıtları ile icra kâğıtları, her türlü hukukî yazı ve belgeleri düzeni.em eler \ yazmaları veya yazdırmaları, dâva veya icra işlerini kovuşturmaları hukukî oy ve görüş bildirmeleri, her ne suretle olursa olsun avukatlara tanınmış diğer yetkileri kullanmaları veyahut avukat unvanını taşımaları yasaktır.

Bu yasağa aykırı hareket edenler 6 aydan 18 aya kadar hapis cezasına mahkûm edilirler. Avu katlık yapmak yetkisini taşımadıkları halde danışıklı surette a"!acak devralmak ve kanunların ta nıdığı başka hakları kötüye kullanarak avukatlara ait yetkileri kullananlar 6 aydan 2 seneye kadar hapis cezası ile birlikte 1 000 liradan 5 000 liraya kaiar ağır para cezası ile cezalandırılır.

Barolar mahkeme, ve icra daireleri bu maddenin ka,psamına giren bir hali öğrenince hemen savcı lığa bildirirler. Savcılık bunun üzerine kovuşturmaya geçerek sonucunu ilgili baroya bildirir.

Baro Yönetim Kuruluna karşı özel görevler :

MADDE 68. — Denetleme ve şikâyetle ilgili meselelerde avukat Baro Yönetim Kuruluna veya onun görevlendirdiği üyelerden birine bilgi vermeye ve istek üzerine dosyalan göndermeye dinlemek üzere çağırıldığı hallerde Yönetim Kurulu veya üyelerinden birinin önüne çıkmaya mec burdur.

Birinci fıkrada yazılı mecburiyete uyımyan avukata Baro Başkanı 100 liradan 2 000 liraya ka dar para cezası hükmedebilir. Bu ceza her davet ve isteğe uymamak halinde yeniden verilebilir.

Ancak verilen emrin yerine getirilmemesi halinde para cezası verileceğinin yazı ile bildirilmiş ol ması şarttır.

Bu. para cezasına karşı tebliğinden itibaren 15 gün içinde Disiplin Kuruluna itiraz olunabilir.

Disiplin Kurulunun karan kesinidir. Bu madde gereğince hükmedilen para cezaları disiplin faslındaki hükümlere göre tahsil edilir.

Baro aidatının ödenmemesinde ısrar :

MADDE 67. — Baro yıllık aidatmı makbul bir sebebolmaksızın vermemekte ısrar edenler Yö netim Kurulu karan ile işten menediliır ve ilgili mercilere bildirilir.

ALTINCI KISIM Avukatlar levhası Levhanın Baroca düzenlenmesi :

MADDE 68. — Baro Yönetim Kumlu her adlî yılın başlangıcında bölgesi içinde bulunan bütün avukatların bir levhasını düzenler levhaya her avukatın alfabe sırasiyle aldı, soyadı, ikametgâhı ve bürosu yazılır.

Bu levha resimli olarak bastırılır.

Şu kadar ki Baronun her yıl yeni bir levha bastırması yerine levhayı her 3 yılda bir tanzim ederek bastırması ve yeni katılacak avukatlar için her adlî yılm başlangıcında resimli bir ek dü zenlenmesi de caiadir. Bu halde levhada değişiklikler de ekte gösterilir.

Levhanın düzenlenmesinden sonra Baroya kaydı yapılanlara yeni levhanın veya ekin düzen lenmesine kadar geçici bir belge verilir.

Levhanın bir örneği Türkiye Barolar Birliğine, Adalet Bakanlığına, Anayasa Mahkemesine, Yarğıtaya ve Damştaya ve Baronun bölgesi içinde bulunan en büyük idare âmirine, mahkemelere, no terlere ve diğer barolarla sair yargı organlanna gönderilir.

Levhaya kaydedilme zorunluluğu :

MADDE 69. — Her avukat, bölgesi içinde, süresiz olarak avukatlık edeceği yerin baro levhası na kaydedilmekle yükümlüdür. Bir baro levhasına yazılı bulunan avukat sürekli olmamak şartiyle Türkiye'nin her yerinde mesleğini yapmaya yetkilidir.

-* Avukatlığın sürekli olarak başka bölgede yapılması :

MADDE 70. — Bir avukat levhasında yazılı bulunduğu baro bölgesi dışında sürekli olarak mes leğini yapar veya disiplin cezasını gerektiren bir harekette bulunursa o yerin Yönetim Kurulu ta rafından bu konuda düzenlenecek tutanak gereken işlem yapılmak üzere avukatın bağlı olduğu baroya gönderilir.

Başka baroya nakil :

MADDE 71. — Bir barodan diğer baroya nakil hakkındaki istekler levhasına kaydı istenilen Ba ro Yönetim Kuruluna yazı ite bildirilir.

Nakil dilekçilerine hangi belgelerin bağlanacağı ve nakilde ne gibi usullerin uygulanacağını Türkiye Barolar Birliği bir yönetmelikle düzenler.

Nakille ilgili inceleme ve isteğin kabulü :

MADDE 72. — Baro yönetim kurulu nakil isteğinde bulunan avukatın disiplin kovuşturması al tında olup olmadığını, baro aidatım ödeyip ödeme iiğini önceden yazılı olduğu barodan sorar ve bu hususta gerekli gördüğü her türlü inceleme ve işlemleri yapar.

Naldl isteğinin kabulü halinde baroca verile 3ek karar avukatın evvelce levhasında kayıtlı ol duğu baro ile Türkiye Barolar Birliğine bildirilir.

Nakil isteğinin reddi :

MADDE 73. — Nakil isteğinin kayıt için keniisine başvurulan baroca reddi veya belgelerin tamamlanmasından itibaren 30 gün içinde nakil hakkında bir karar verilmemiş olması halinde nakil isteğinde bulunan avukat Türkiye Barolar Birliğine müracaat edebilir. Türkiye Barolar Bir liğinin vereceği karar kesindir.

Yeniden yazılma hakkı :

MADDE 74. — Bu kanuna göre kaydın silinmesini gerektiren hallerin ortadan kalktığını ve ilk kaydı esas olan şartların varlığını ispat eden avukat levhaya yazılmak hakkını kazanır.

75 nci madde hükmü saklıdır.

Kaydın bir daha yenilenmemek üzere silinmesi :

MADDE 75. — Cezai veya disipline ilişkin bir karar sonucunda meslekten çıkarılanlarla bir ceza mahkemesi kararı ile kamu hizmetlerinde yasaklanmış olanların ruhsatnamesinin geri alınmasına avukatın bağlı bulunduğu baro yöneiim kurulunca karar verilir. Bu karar üzerine avukatın ruhsatnamesi iptal ve kaydı bir daha yenilenmemek üzere silinir ve karar Türkiye Ba rolar Birliğine bildirilir.

Bu karara karşı tebliğinden itibaren 15 gün içinde Türkiye Barolar Birliğine itiraz olunabi lir. Türkiye Barolar Birliğinin kararı kesindir. Bu işlemlerin uygulanması için meslekten çıkar ma kararı veya hükümlülüğü kesinleşmiş olması şarttır.

YEDİNCİ KISIM Barolar Baro kurulması için aranacak avukat sayısı :

MADDE 76. — Bölgesi içinde en az 15 avukat bulunan her il merkezinde bir baro kurulur.

Baro kurulamıyan yerlerin en yakın baroya bağlanması veya bunların birleştirilerek bir baro düzenlenmesi ve merkezlerinin belirtilmesi Türkiye Barolar Birliğine aittir. Barolar kuruluşu nu Türkiye Barolar Birliğine bildirmekle tüzel kişilik kazanır.

Baronun hukukî durumu :

MADDE 77. — Barolar kamu kurumu niteliğinde bağımsız bir meslek teşekkülüdür. Ancak barolar üzerinde denetim ve gözetim Türkiye Barolar Birliğine aittir. Bu denetim ve gözetim ka nun ve tüzüklere ve bilhassa barolara verilmiş olan görevlerin yerine getirilmesine mütaalliktir.

Kanundaki özel hükümler saklıdır.

Baroların amacı ve merasimdeki yeri :

MADDE 78. — Barolar kuruluş amacına aykırı işlerle ve siyasetle uğraşamaz.

Barolar millî, adlî ve ilmî merasime iştirak eder. Barolar mutadolan millî merasimde bulu nur. Ve il savcısının yanında yer alır.

SEKİZİNCİ KISIM Baroların organları Baroların organları :

MADDE 79. — Baroların organları şunlardır :

1. Baro genel kurulu, 2. Baro yönetim kurulu, 3. Baro başkanlığı, 4. Baro disiplin kurulu, 5. Baro denetleme kurulu.

dur.

Genel Kurul :

MADDE 80. — Genel kurul, bir baronun en yüksek merci olup levhada yazılı bulunan avu katlardan meydana gelir. Genel kurul, kanunun kendisine verdiği ödevleri yerine getirir. Avu katlık için genel önemi olan meseleleri görüşür ve karara bağlar.

Genel kurulun olağan toplantısı :

MADDE 81. — Genel kurul her yıl Aralık ayının ilk haftası içinde yönetim kurulu tarafın dan hazırlanan bütçeyi ve gündemi görüşmek, baro başkam idare kurulu ve disiplin kurulu üyeleri ile denetçileri seçmek, Türkiye Barolar Birliğinin seçim döneminin sona ermesinden ön ce de Türkiye Barolar Birliğine katılacak delegeleri seçmek için toplanır.

Toplantıya çağın ve ilân :

MADDE 82. — Genel kurul toplantısına levhaya kayıtlı her avukat yazı ile çağırılır. Çağın mektubunun toplantı gününden en az 10 gün önce postaya verilmiş veya avukata sunulmuş ol ması gereklidir. Çağın mektubunda toplantının yeri, günü ve saati ile gündemi ve toplantıda ye terli çoğunluk olmadığı takdirde ikinci toplantının yeri, günü ve saati yazılır.

Olağanüstü toplantı :

MADDE 83. -— Baro başkam veya yönetim kurulu gerekli gördükleri hallerde genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırırlar. Baro başkanı, levhaya yazılı avukatların 5 te birinin görüşme konularını belirten yazılı isteğinde genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmaya zorunludur.

Bu istek üzerine en geç 15 gün içinde genel kurul toplantıya çağırılır.

Genel kurul toplantısını yönetecek başkanlık divanının seçilmesi :

MADDE 84. — Gerek olağan gerekse olağanüstü genel kurul toplantılannda ilk iş olarak bu toplantıya başkanlık edip yönetecek olan avukat ile ild üyeden meydana gelen bir başkanlık di vanı gizli oyla seçilir. Seçilecek adaylarda, baro disiplin kurulu üyeliği için nci madde ge reğince bulunması gerekli nitelikler aranır.

Baro başkanı ve yönetim kurulu üyeleri başkanlık divanına seçilemezler.

Toplantılara katılmak yükümü :

MADDE 85. — Baro levhasına kayıtlı heravu'ıat gerek olağan, gerekse olağanüstü genel Irarul toplantılanna katılmakla yükümlüdür. Haklı bir engele dayanmış olmadıkça bu toplantılara gelmiyen avukatlar hakkında baro başkanı tarafından ihtar cezası verilebilir.

Görüşme ve karar yeter sajtsı :

MADDE 86. — Levhaya yazılı avukatların yarıdan bir fazlasının katılması ile genel kurul toplanır.

Birinci fıkrada yazılı çoğunluk olmadığı hallerde toplantı 15 günü geçmemek üzere ba}ka bir göne bırakılır. Bu toplantıda hazır bulunan avukat adedi no olursa olsun genel kurul teşekkül etmiş sayılır. Ancak kayıtlı üye adedi 1 000 den fazla olan barolarda en az 10 da bir üye katılma dıkça görüşme yapılamaz.

Yukardaki hükümljre göre görüşme yeter sayısı bulunmak kaydiyle kararlar, hazır olan üye lerin yandan bir fazlasının bir oyda birleşmesi ile verilir. Oyların e}it olması hainde genel ku rul balkanının bulunduğu taraf t^jclh olunur. Seçimler hakkmda da aynı çoğunluk aranır. Şu kadar ki, oylarda eşitlik halinde ad çekmo yapılır.

Bir üye kendisini ilgilendiren özel işinde oy veremez. Seçimlerde bu esas uygulanmaz. Genel kurulun kararları ve seçimlerin sonuçları bir tutanakla belirtilir. Tutanak başkanlık divanı tara fından imzalanır.

Genel kurulun ödevleri:

MADDE 87. — Cencl kurulun belliba^lı ödevleri şunlardır :

1. Yönetim kurulu ve disiplin kurulu üyeleri ile denetçileri baro başkanını ve Türkiye Barolar Birliği delegelerini seçmek, 2. Baroda yazılı avukatlardan alınacak giriş aidatı üe yıllık aidatının miktarı ve bunların ödeneceği tarihleri belirtmek, 3. Yönotim kurulunun, baronun gelir ve giderleri ile mallarının idaresi hakkında vereceği he saplara balap incelemek ve yönetim kurulunun ibra edilip cdilmiyeceği hakkında karar vermek, 4. Bütçeyi onaylamak, 5. Avukatlara ve ölüm halinde gori bıraiktınlan ailelerine sosyal yardım kurulları kurmak ve bunları geliştirmek, G. Baro boskanınrn istifası halinde bunun sjbepleri üzerinde görüşme açmak, 7. Meslek işlerine ait isteklerde bulunmak, 8. Yönetim kurulunca yapılacak çeşitli yönetmelikleri inceliyerok onaylamak.

Gündem dışı görüşme:

MADDE 88. — Ger el kurul toplantısında görüşüleceği usulüne göre bildirilmemiş olan konu lar hakkında karar alınamaz:. Yeni tir toplantı kararı bu hüküm damdadır.

YÖNETİM KURULU Yönetim kurulu:

MADD3 83. — H^r baronun l:ir balkanı vo en as 4 üyeden kurulu bir yönetim kurulu vardır. Avukat sayıcı CO den 100 e lıadar elan barolarda 6, 101 den 230 ye kadar olan barolarda 8, 251 den fazla olan barolarda 10 üye ve her baroda en çok 5 yedek üye bulunur. Baro başkanı yönetim kurulunun tabiî başkanıdır.

Seçilme yeterliği ve engelleri:

MADDE 90. — Baro başkanı ve yönetim kurulu üyeleri! levhada yazılı avukatlar arasından gizli oy ve oy çokluğu ile seçilir. Şu kadar ki, kesintisiz olarak 15 yıl müddetle avukatlık yapmamış olanlar baro başkanı, 10 yıl müddetle avukatlık yapmamış bulunanlar yönetim kurulu üyesi se çilemez. 50 den aşağı avukat bulunan barolarda seçilmek için bu şartlar aranmaz. Mahkeme ka r an gereğince tasarruf ehliyeti sınırlandırılmış olanlar avukatlığa engel bir suçtan ka'klarında son kovuşturmanın açılması karan verilmiş veya işten veya meslekten çıkarma cezalarından yahut geçmiş 5 yıl içinde tevbih veya disiplin kurulunca verilmiş para cezasından her hangi birine uğramış olanlar baro başkanı ve yönetim kurulu üyesi seçilemezler.

Seçim genel kuruldan ad çekme ile ayrılan 5 avukat tarafından yönetilir. Adaylığını koymuş olanlann seçim bürosuna atanmalan caiz değildir.

Seçim yeterliğini kaybeden baro başkanı ve yönetim, kurulu üyelerinin ödevi kendiliğinden sona erer.

Seçim sonucu yönetim luırulu tarafından düzenlenecek bir tutanak ile Türkiye Barolar Birli ğine bildirilir.

Seçim dönemi :

MADDE 91. — Baro başkanı ve yönetim kuru İv. üyeleri: 2 yıl için seçilirler. Baro balkanı hariç arka arkaya olmamak üzere tekrar seçilmek caizdir.

Şu kadar ki üyelerin yari3i her yıl yenilenir. İlk defa ayrılacak üyeler ad çekme ile belli olur.

Her hangi bir sebeple seçim dönemi bitmesinden önce ayrılan baro başkanının yerine seçilen geri kalan süreyi, tamamlar, Bir yönetim kurulu üyesinin, vaktinden önce ayrılması:

MADDE1 92. — Bir yönetim kurulu üyesi :

1. Baroya yazık üye olmak sıfatına yahut 90 ncı maddede yazılı sebeplerden dolayı, seçilme niteliğini kaybetmiş, 2. Yönetim kurulu üyeliği görevinden Datife, etmiş, olursa yönetim kurulu üyesi olmaktan çıkar.

Yönetim kurulu üyelerinden biri vaktinden evvel bu görevden ayrışırsa kalan vazife dönemi için gelecek genel kurul toplantısında yeni bir üye seçilmek üzere yeri, en çok oy almış yedek üye ilo doldurulur.

Yönetim kurulu üyelerinden biri hakkında avukatlığa, 90 ncı maddeye göre segilmeyo engel bir suçtan dolayı kamu dâvası açılmış veya disiplin kovuşturmasına başlanmış ise dâva veya di siplin kovuşturması sonuna kadar bu üye yönetim kuruluna katılamaz yeri yedek üye ile doldu rulur.

Yönetim kurulu toplantıları :

MADDE 93. — Yönetim kurulu, baro bakkam tarafından doğrudan doğruya veya üyelerden birinin görüşme konusunu taşıyan yasıls isteği üzerine başkanlıkça toplantıya çağırılır.

Üyelerden en az yansı toplantıya katılmışsa yönetim kurulu karar alabilir. Kararlar başkanla birlikte hazır bulunan üyelerin yarıdan bir fazlasının bir oyda birleşmesiyle verilir.

Baro başkanı veya üyesi ilgili oldukları işlerin görüşülmesine katılamazlar. Yönetim kurulu kararları hakkında bir tutanak tutularak başkan ve üyeler tarafından imzalanır.

Toplantıya çağırılmanın şekli ;

MADDE 94. — Yönetim kurulu üyeleri çağıra mektup ve listeleri ile toplantıya çağırılır. Ardarda 3 toplantıya engelsiz olarak katılmamış olan bir üye yönetim kurulu karariyle istifa etmiş sayılır. Bu karara karsı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Türkiye Barolar Birliğine itiraz olunabilir.

Görevlerin parasız görülmesi MADDE 95. —• Baro başkanlığı, yönetim kurulu üyeliği ve denetçilik görevleri ile baro menfaat lerini gözetme, temsil ve savunma hususunda her hangi bir avukata verilen iş ücretsiz görülür.

Masraflar ve yolculuk giderleri baro kasasından ödenir.

Yönetim Kurulunun görevleı*i :

MADDE 96. — Yönetim kurulu, kendisine kanunen verilen görevleri yerine getirmekle yüküm lü olup baronun idlerini kovuşturur ve menfaatlerini korur. Yönetim kurulunun bellibaşlı görev leri şunlardır:.

1. Avukatlık vakar ve haysiyetini ve meslek nizamının muhafazası meslekin adalet gayeleri.

ne uygun olarak sadakat ve şerefle yapılmasını sağlamak, 2. Stajyer ve avukatların baroya kabul ve levhaya yazılma veya nakil işleri hakkında karar vermek, 3. Avukatlık levhasını düzenlemek, 4. Meslekî ödevleri hususunda baro mensuplarına yol göstermek ve onlara bilgi vermek ve meslekî, görevlerin yapılıp yapılmadığını denetlemek, 5. Levhaya yazılı avukatlar arabanda çıkan anlaşmazlıklarda istek üzerine aracılık etmek ve ara bulmak, 6. Baro üyeleri ile mülletvekilleri arasında çıkan ihtilâflarda taraflardan birinin isteği üzerine ara bulmak ve her türlü vekâlet ücreti ihtilâflarının mecburi tahldm yolu ile hallini düzenlemek, 7. Baro mallarını idare ve muhtaç avukatlara yapılacak yardım şeklini tesbit etmek, 8. Baro mallarının idaresi hakkında her sene bir rapor hazılıyarak genel kurula hesap ver.

mek ve senelik bütçeyi hazırlayıp genel kurulun onayana sunmak, 9..— Baro adına menkul ve gayrimenkul almak, satmak, ipotek etmek ve bu mallar üzerinde her türlü aynî haklar tesis eylemek ve kaldırmak, bu hususlarda baro başkanına yetki vermek, 10. Staj işlerini düzenlemek ve denetlemek, 11. Yönetm kurulu üyeleri tarafından verilen istifalar hakkında karar vermek, 12 Avukatlık imtihanı komisyonlarına girecek avukatları teklif etmek, İ3. Adlî yardım bürosu kurup yönetmek, 14. Adalet Bakankğımın yahut mahkeme veya resmî bir kurumun istediği düşünceleri ver mek, 15. Genel kurul kararlarını yerine getirmek, 16. Baronun ücretle memurlarını tâyin ve azletmek, 17. İç yönetime ait bütün isleri görmek, 18. Disiplin kurulu ve Türkiye Barolar Birliği kararlarını yerine getirmek, 19. Baro bölgesinde yürürlüğe girecek olan .avukatlık ücret tarifesini yapmak, 20. Kanunda yazık diğer yetkileri kullanmak, Yönetim kurulu ikinci fıkranın 4, 5, ve 6 numaralı bendlerinde yazılı görevleri bâzı üyelerine devredebilir.

Yönetim kurulu üyelerinin sır saklama yükümlülüğü :

MADDE 97. — Baro başkanı ve yönetim kurulu üyeleri kuruldan ayrıldıktan sonra dahi gö revleri sırasında bu görev dolayısiyle avukatlar, alaylar ve diğer kişilere dair öğrenmiş olduklar. hususlar ha'rimda herkes D k a rı sır saklama!" la yükümlüdürler. Bu yükümlülük işbirliğine ça ğırılmış olan avukatlar ile baronun memurlarıra dr, kapsa*.

B'rind fıkraclr. ya:xh kimseler yC'nctim kuruîundr. görevli, bulundukları sırada bu görevleri dolayniylo avukatlar adaylar vo diğer kişiler o dair cğrenmiş oldukları husus ve haller hakkın da kendilerine isin verilmiş olmaiıkea mahkeme lerdo tanıklık edemezler.

T a n s ı ğa izin verilip vorı'tmiyoccğim yönetim kurulu vicdani kanaatine gere takdir ederek ka rara bağV.\ fl:ı kadar ki baronun durumu ve görevleri yahut h a k t a n da bâzı vakalar yayılmış bulunan kimselerin haklı menfaatleri mutlak su ;etto gerektirmiş olduğu hallerde tu izin veril mem.

Yukarıdaki hükümler baro diriplm kurulu üy "ileri, bir'ik yönetim kurulu ve yüksek disiplin knrulr. ba-kar\ vcy-. üyeler! ve işbirliğine çağml niş olan avukatlar ve Türkiye Barolar Birliği me murları hakkında da aynen uygulanır.

BAŞKAN VE BAŞKANLIK DİVANI Bakanlık divanı kurulum ve seçim :

MADDE 98. — 250 den fasla üyesi bulunan barolarda her seçimden sonra ve ilk toplantıda yönetim kurulu kendi üyeleri arasında bir başkanlık divanı seçer.

Başkanlık divanı :

1. Başkan, 2. Başkan yardımcısı, 3. Genel sekreter, 4. Muhasip üyeden ibarettir.

Yönetim kurulu başkanlık divan üyelerinin sayısını yükseltebilir. Başkanlık divanı üyelerinden biri vaktinden evvel ayrılırsa kalan görev süresi için bir ay içinde yenisi seçilir.

Başkanlık divanının görevleri :

MADDE 99. — Başkanlık divanı bu kanun veya yönetim kurulu karan ile kendisine verilen görevleri yerine getirir.

Başkanlık divanı baro mallarının yönetimi hakkında gerekli kararlan alıp her üç ayda bir yö netim kuruluna rapor verir.

Başkanın görevleri :

MADDE 109. — Baro başkan baroyu temsil vo yönetim kuruluna başkanlık eder. Başkan ve başkan yardımcısı bulunmadığı zamanlarda yönetim kuruluna en kıdemli üye başkanlık eder.

Başkan, yönetim kurulu, disiplin kurulu ve genel îkurul kararlarını yerine getirir ve günlük muamelâtı yürütür.

93. Madde gereğince verilen izin ve yetki dairesinde baro adına iltizam ve iktisapta bulunur.

Taahh"itlere girişir. Baroya yapılan bağışlan kabul eder ve bütçeyi uygular.

Mahkeme ve resmî dairelerde baroyu temsil ve savunacak avukat veya avukatlan tâyin eder.

Avuka' sicillerinin, Türkiye Barolar Birliği tarafından gönderilen örneğine uygun olarak dü zenlenmesi ve korunmasın sağlar.

Baro üyeleri veya bir avukatla müvekkili arasında çıkan çekişmeleri dostlukla çözümlemeğe çalışır ve bu konuda yazılı diğer hususları yapmak hak ve görevini taşır.

Başkan yardımcısının görevleri :

MADDE 101. — Başkan yardımcısı baro başkanının bulunmadığı zamanlarda ona aidolan yetkileri kullanır görevleri yerine getirir.

— ıoı — Baronun çalışmaları ve seçim sonuçları hakkında rapor :

MADDE 102. — Başkan baronun ve yönetim kurulun çalışmaları hakkında har yıl Törkiyo Barolar Birliğine yazılı bir rapor verir.

Genel sekreterin görevleri :

MADDE 103. — Genel sekreter, yönetim kurulu toplantılarına ait tutanakları düzenbr, baro nun iç çalışmaları ile yazı işlerini yönetir ve baro kalomino direktifleri verir ve büronun çalışma sını denetler.

Muhasip üyenin görevleri :

MADDE 104. — Muhasip üye baronun mallarını başkanlık divanı kararlan gereğince idaro eder. Ve para almaya ve vermeye yetkilidir. Aidatın toplanmasına ve bütçenin uygulanmasına da ir her türlü gözetimi yapar.

Denetçiler :

MADDE 105. — Baro genel kurulları baronun ma^î işlemlerini denetlemek üzere 3 kişilik bir denetleme kurulunu seçerler. Kurulmasına karar verebilir. Ve açık oyla denetçileri seçer.

DİSİPLİN KURULU Disiplin kurulunun kuruluşu :

MADDE 106. — Her baronun en az 4 üyeden kurulu bir disiplin kurulu vardır. Avukat sayısı 51 den 100 e kadar olan barolarda 6, 101 den 250 yo kadar olan barolarda 8 ve 251 den fazla olan barolarda 10 disiplin kurulu üyesi, Baro başkanlığı yönetim kurulu ve disiplin kurulu üyeliği ve denetçilik bir krido birleme me*.

Seçilme yeterliği ve engelleri :

MADDE 107. — Disiplin kurulu üyeleri 90 ncı maddedeki usul ve şartlara göre seçilir. Se çilme yeterliğini kaybeden disiplin kurulu üyelo:inin görevleri kendilisinden sona örer. Seçim sonucu yönetim kurulu tarafından düzenlenen bir tutanak ile Türkiyo Barolar Birliğine bildirilir.

Seçim dönemi :

MADDE 108. — Disiplin kurulu üyeleri 2 yıl için seçilir. Arka arkaya olmamak üzere yoniden seçilmek caizdir. Şukadar ki üyelerin yansı her yıl yenilenir. ilk defa ayrılacak üyeler ad çek me ile belli olur.

Disiplin kurulu kendi üyeleri arasından bir balkan seçer.

Disiplin kurulunun toplanma ve karar yeter sayısı :

MADDE 109. — Disiplin kurulu üyelerinin en aı 3 te 2 si hanr bulunursa karar alınabilir. Ka rarlar hazır bulunanlardan yansının bir fazlan ilo meydana gelen ekseriyetle verilir. Başkanı nın bulunmadığı zamanlarda meslekte en kıdemli üyo disiplin kuruluna başkanlık eder.

Disiplin kurulunun görevi :

MADDE 110. — Disiplin kurulunun görevi, ba^o yönetim kurulu tarafından haklannda disip lin kovuşturması açılmasına karar verilen avukatlar hakkında disiplin kovuşturması yapmak ve disiplinle ilgili kararlan ve cezalan vermektir.

M. Meclisi (S.' Sayısı : 324) DOKUZUNCU KISIM Türkiye Barolar Birliği BİRİNCİ BÖLÜM Birliğin kuruluşu ve nitelikleri :

MADDE 111. — Mevcut ve bundan sonra kurulacak Türkiye barolarının katılmakla yükümlü oldukları bir Türkiye Barolar Birliği kurulmuştur.

Bu birlik bağımsız ve tüzel kişiliği haiz olup kamu hizmeti gören, kamu kurumu niteliğinde bir meslek teşekkülüdür. Birlik kuruluş gayesine uygun işlerde kullanılmak üzere gayrimenkul edinebilir.

Birliğin merkezi :

MADDE 112. — Birliğin merkezi Ankara'dır./ Birliğin amaç, görev ve haklan :

MADDE 113. — Türkiye Barolar Birliği kendisine kanunun verdiği görevleri yerine getirir.

Bunun dışında birliğin belli başlı amaçları şunlardır :

1. Baroları ilgilendiren konularda her baronun görüşünü öğrenip ortaklama görüşmeler ne ticesinde çoğunluğun düşünce ve görüşünü belirtmek.

2. Avukatlık meslekinin yapılması ile ilgili kanunlarda genel görüşü prensipler halinde be lirtmek.

3. Baroların faaliyetlerini ortak amaç halde tasarlayıp meslekin gelişmesini sağlamak.

4. Baro mensuplannm genel menfaatlerini ve meslekin ahlâk, nizam ve geleneklerini koru mak, 5. Türkiye barolarını ve mensuplarını birbirine tanıtarak aralarındaki meslek bağını kuv vetlendirmek, 6. Her il merkezinde baro kurulmasına ve vatandaşlarda, kendilerine ait dâvaları avukatlar eliyle açmanın ve savunmanın lüzum ve faydaları hakkındaki inancı yerleştirmeye çalışmak, 7. Kanunların memleket ihtiyaçlarına uygun olarak gelişmesi ve yürütülmesi yolunda dilek lerde, yayınlarda bulunmak, icabında tasanlar hazırlaymp aidolduğu yerlere vermek, 8. Baroları ilgilendiren konularda Türkiye Barolar Birliğinin görüşünü yetkili mahkeme ve mer cilere duyurmak, 0. Adalet Bakanlığının, mahkemelerin ve yargı veya yasama yetkisini taşıyan merci ve yerlerin ve Barolann soracaklan adlî ve mesleld konular hakkında görüş ve düşüncelerini rapor halinde bildirmek, 10. Avukatlann meslekte ilerlemelerini teşvik edecek ve sağlıyacak her türlü tedbirleri almak, 11. Stajiyerlerin nasıl yetiştirileceği hakkında prensipler koymak ve staj yönetmeliği yapmak, 12. Mahkeme ve temyiz içtihatlannın sistemli bir surette toplanması ve notlu olarak yayınlan ması için Adalet Bakanlığı ile işbirlv>i yapmak, 13. Kanunların avukatlara tanıdığı hakların gerçekleşmesine ve yüklediği görevlerin tam ve şerefli bir surette yerine getirilmesine kavuşmak, avukatların haklanna karşı meydana gelebilecek müdahaleleri ve muhtemel sınırlandırılmalan önlemek için gerekli tedbirleri almak, avukatların ve baroların tümünü ilgilendiren konularda topluca hareket etmek ve her türlü gerekli tedbirleri almak, 14. Baro mensuplarının ilmî ve meslekî seviyelerini yükseltmek için kitaplık açmak, dergi çıkar nıak, konferanslar vermek ve verdirmek, telif ve çevrilme eserler meydana getirilmesine teşvik etmek, 15. Meslekin daha cazip bir hale getirilmesi ve bu konuda yazılı amaçlara erişebilmesi için düşülünülecek çare ve tedbirleri görüşmek üzere zaman zaman toplantılar düzenlemek, 16. Meslek mensuplarına yapılacak sosyal yardım için en uygun yolu aramak ve bunun iç'a aidolduğu yerden isteklerde bulunmak gerekli kurumları kurmak ve işletmek, barolar tarafından kurulacak sosyal yardım kurumlarının anahatlannı belirtmek, 17. Memleket içinde kurulmuş hukukla ilgili kurum ve kurumlarla ilgilenmek ve temaslara girişmek, 18. Yabancı memleket baroları, avukatlar birlikleri ve hukuk kurumları ile münasebetlere girişmek, işbirliği yapmak ve bu amaçlarla toplanan uluslararası kongrelere katılmak, 19. Uyulması mecburi meslek kaidelerini tesbit ve tavsiye etmek, 20. 6207 sayılı Kanunda belirtilen amaçları gerçekleştirmek amaciyle bütün avukatları kapsıyan Türkiye çapında müstakil ve tüzel k'riliği haiz bir (Avukatlar Yardımlaşma Sandığı) kurmak ve bunun Meyiş tarzı ile baroların iştirakini bir yönetmelikle tesbit etmek, Bandığın her türlü muameleleri bilcümle vergi, resim, hare, pul ve noter hare ve masraflarından muaftır.

Birliğin amacı ile bağlılığı :

MADDE 114. — Birlik kuruluş amacına ayları işlerle ve siyasetle uğraşmaz.

Birlik adlî ve ilmî merasime iştirak eder. Birlik mûtadolan millî merasimde bulunur ve yargıtay başkanının yanında yer alır.

İKİNCİ BÖLÜM Birliğin organları Organlar ; - MADDE 115. — Türkiye Barolar Birliğinin organları şunlardır :

1. Birlik Genel Kurulu, 2. Birlik Yönetim Kurulu, 3. BirlVı Başkanlığı, 4. Birlik Yüksek Disiplin Kurulu, 5. Birlik Denetleme Kurulu.

1. Birlik Genel Kurulu :

Genel Kurulun kuruluşu :

MADDE 116. — Birliğin en yüksek mercii olan Genel Kurul mevcut ve bundan sonra kurulacak baroların levhalannda yazılı avukatların sayısı 100 e kadar olanların (100 dâhil) 2, takibeden her 300 üye için birer temsilci (delege) göndermek suretiyle meydana gelecek olan temsilcilerin tamamından kurulur. Barolarca aynı miktarda yedek üye seçilir. Seçim her toplantı için ayn yapılır.

Delegeleri ve yedekleri her baronun genel kurul levhasında kayıtlı avukatlar arasından en aşa ğı 15 seneden beri kesmişiz avukatlık yapmakta olanlardan seçer. Her hangi bir disiplin cezasına çarptmlmış olmak, delege veya yedek olmaya engeldir. Delegelerin yol ve ikâmet masraflarını her baro kendi bütçesinden öder.

Barolara Bir! i": Genel Kurul toplantısının yeri vo tarihi ve delegelerini göndermeleri lüzumu yazı ile bildirlir.

Genel Kurul toplantıları :

MADDE 117. — Genel Kurul yılda bir kere ve bir evvelki Genel Kurulun tâyin edeceği zaman ve yerde toplanır.

Yönetim Kurulu lâzım görür veya en aşağı 10 baro yönetim kurulu yazı ile İ3terse Genel Kurulun toplantıya çağırılması zorunludur. Adalet Bakanı, adaletin ve meslekin genel menfaatleri ve hazırlanacak adlî ve meslekî kanun tasarıları hakionda görüş ve düşüncelerini almak üzere Genel Kurulun toplantıya çağırılmasını yönetim kurulundan istiyebilir.

Genel Kurulda görüşme ve karar yeter sayısı :

MADDE 118. — Kanuna göre Genel Kurul için hor baronun seçmesi gereken delegelerin tama mının en az 4 te biri toplantıya katılmış olmadıkça görüşme yapılamaz.

Birinci fıkrada yapılı çoğunluk olmadbğı takdirde toplantı bir ayı geçmemek üzere başka bir güne bırakılır. Bu ikinci toplantıda da yeter sayı elde edilmezce bu sayı elde edilinceye kadar top lantı bir ay sonraya bırakılır.

Yukarıdaki hükme göre görüşme yeter sayısı bulunduğunda kararlar hazır olan delegelerin ya ndan l i* fazlasiyle alınabilir. Oyların eşidolman halinde balkanın katıldığı taraf üstün tutulur.

Toplantıda gündemde bulunmıyan konular görüşülmez. Yeni bir toplantı karan bundan müs tesnadır.

Genel Kurulun ödevleri :

MADDE 119. — Genel Kurulun ödevleri §un!ardır :

1. Birlik Yönetim Kurulu, D i iplin Kurulu üyelerini ve denetçileri vo birlik başkanını seç mek, 2. Kuruluş gayesi içindeki işlere da i: hazırlanan raporları dinlemek ve gündemdeki maddeleri görüşüp karara bağlamak, 3. Yönetim Kuruluna talimat vermek, * 4. Birliğin hesaplannı incelemek, bütçe:Vıi onaylama!:, Yönetim Kurulunun geçmiş yıl çalış malarından dolayı ibrası hakkında ka~ar vermek, 5. Yerli ve yabancı kongrelere gidecek delegeleri seçmek, (Genel Kurul bu yetkisini Yönetim Kuruluna verebvir.) 6. Gelecek Genel Kurul toplantı zaman ve yerini kararlaştırmak, 7. Adaleti ve meslekî ilgilendiren Her hakknıda teklifte bulunmak, 8. Bu kanunda yazılı diğer görevleri yerine getirmek, 0. Barolardan alınacak yıllık aidat miktarını tesbit etmek.

2. Birlik Yönetim Kurulu :

Birlik Yönetim Kurulunun kurulum :

MADDE 120. — Birlik Yönetim Kurulu Genel Kurul tarafından gizli cyîa seçilen 15 üyeden meydana gelir. Ayrıca 10 yedek üye seçilir. Üye vo yadekler baroların levhalarında kryıtlı en aşağı 15 yıl kesimsiz olarak avukatlık yapmakta bulunanlar arasından seçilir. Her hangi bir di siplin cezasına uğramış olanlar üye ve yedek üye seçilemezler.

Yönetim Kurulu üyeleri arasında iş bölümü :

MADDE 121. — Yönetim Kuruluna birlik ba ikanı başkanlık eder.

Kurul gizli oyla içlerinden birini balkan yardımcılığına vo birini de yazı hlerino ve birlik işlomlerini yürütmek ve balkan ve yardımcısının engeli halinde haberleşme kâğıtlarım imzalamak üzero genel sekreteri^ bir üyo ile diğer bir üyeyi de muharip veznedar üyeliğe seçer ve birlik paralarının kimler tarafından yatırılıp çekilebileceğini belirtir ve gereken kurumlara bildirir.

Seçim dönemi :

MADDE 122. — Birlik başkanı ve Yönetim Kıırulu üyeleri ile yedekleri iki yi için sekilirler.

Arka arlıaya olmamak üzere yeniden seçilmek caizdi.'. Şu kadar ki üyelerin yansı her yi yenilenir.

tik defa ayrılacak üyeler ad çekme ile belli olur. Her hangi bir sebeple seçim dönominin bitmesin den önce aynlan birlik başlcanı yerine seçilen geri kalan süreyi tamamlar.

Yönetim Kurulunun toplantıları :

MADDE 123. — Yönetim Kurulu 30 günde bir toplanır. Her toplantı sonv.nda golecek toplantı nın g'dnü kararlaştınlarak karar işlenir. ' Bulun myan üyolere çağın mektubu gönderilir. Engeli olanlar bunu en az 7 gön önce yazı ile bildirirle?. Belgeye bağlanmış yerince bir engele dayanmaksız:n üst üste 3 toplant-ya gelmiycn üye istifa etmiş say.lır. Balkan veya Yönetim Kurulu üyelerinden birinin isteği ile Yönetim Kurulu acolo hallerde her zaman toplantıya çağırılabilir.

Yönetim Kurulunda görüşme ve karar yeter cayısı :

MADDE 124. — Yönetim Kurulu toplantıların la karar alınabilmesi için en az 8 üyenin görül mede hazır bulunması ve hazır bulunanların yakısından bir fazlasının t ir oyda birleşmiş olması gerekir.

Yönetim Kurulunun ödevleri :

MADDE 125. — Birlik Yönetim Kurulunun ödevleri şunlardır :

1. Birlik Genel Kurulunu toplantıya çağırmak ve gündemi hazırlamak, 2. Birliğin nalannı yönetmek, 3. Yıllık bütçeyi hazırlayıp genel kurula sunmak, 4. Birlik Genol Kurulunca alınan kararlan uygulamak vo yerine getirmek, 5. Birlik adına iktisap ve iltizam hususlar? nda birlik balkanına yetki vermek, 6. Birliğin ücretli memurlarını t3yin etmek ve Herine son vermek, 7. Yönetim Kurulu kararlarının özetini gösteren defterleri tutmak, 8. Birliği yönetmek, 9. Barolar Birliğinin genel durumu ile geçmiş yıl işlemleri ve çalınmaları hakkında Genel Kurula rapor vermek ve geçmiş yıl çalışma ve heçaplamdan clolryı ibra istemek, 10. Avukatlann hak ve menfaatlerinin koranmaaı için ilgili mercilere gerekli başvurmalarda bulunmak, 11. Avukatlık meslekinin gelişmesine, meslek mensuplarının haklarının korunmasına yanyacak etütleri yapmak, bu konudaki düşüncelerini vo hazırladığı etüt ve düşünceleri genel kuru la sunmak.

12. Avukatlık mesleki ile ilgili olarak resmî yerlerden sorulacak konuları cevaplandırmak, gerekli düşünce ve görüşleri bildirmek.

13. Üyelerin meslekte ilerlemesi için meslek kitaplarını içine alan kitaplıklar açmak, mes lekî yayında bulunmak, avukatların hazırlıyacajı eser ve etütlerin yayımına önder olmak.

14. Meslekî birliğin kuruluşu ve devamlılığı için her türlü çalışmalarda bulunmak.

Görevin kaîdeten ücretsiz oluşu :

MADDE 126. — Birlik başkanı ve yönetim kurulu üyeleri ile denetçiler bu görevi ücretsiz görürler. Şu kadar ki, Ankara'dan başka illerden seçilen başkan ve yönetim kurulu üyelerine yolculuk, ikamet ve zaruri masrafları verilir.

Birlik başkanının ödevleri :

MADDE 127. — Yönetim kurulu toplantılarına başkanlık etmek, kendisine verilecek yetkiye göre birlik adına iktisap ve iltizamda bulunmak, taahhütlere girişmek, bütçeyi uygulamak ve ba ğışları kabul etmek, mahkemeler, kaza yetkisini taşıyan merciler ve resmî makamlar önünde birliğin menfaatlerini koruyacak ve savunacak avukatları atamak, barolar arasında çıkabilecek her hangi bir anlaşmazlığı halletmek, yabancı barolar ve hukuk kurumları ile olan temasları sağlamak birlik başkanının ödevlerindendir.

3. Birlik yüksek disiplin kurulu :

Yüksek disiplin kurulunun kuruluşu :

MADDE 128. — Birlik yüksek disiplin kurulu genel kurul tarafından gizli oyla seçilen 15 üyeden meydana gelir. Ayrıca 10 yedek üye seçilir. Yüksek disiplin kurulu üyeleri kendi arala rından bir başkan seçer .

Yüksek disiplin kurulunca üye ve yedek üye seçilmek için aranacak nitelikler hakkında 120 nci maddenin ikinci fıkrası ve seçim dönemi hakkında da 122 nci madde hükümleri uygula nır. Yüksek disiplin kurulu üyeliği ile birlik başkan ve yönetim kurulu üyeliği bir kişide birleşemez.

Yüksek disiplin kurulunun ödevleri :

MADDE 129. — Birlik yüksek disiplin kurulu bu kanun ile kendisine verilen ödevleri görür.

Yüksek disiplin kurulu üyeliğinin ücretsiz oluşu :

MADDE 130. — Birlik yüksek disiplin kurulunun başkan ve üyeleri bu görevi ücretsiz görür ler. 126 nci maddenin ikinci fıkrasındaki hüküm bunlar hakkında da uygulanır.

4. DENETÇİLER Denetaçiler :

MADDE 131. — Genel kurul tarafından her toplantı dönemi için 3 asıl ve 3 yedek denetçi seçilir. Bu denetçiler geçmiş yıl hesaplarını ve işliyen yıl muhasebe işlerini kontrol eder ve de netleme yaparak genel kurula rapor verirler. Denetçiliğe seçilme hakkındaki nitelikler hak kında 126 nci madde hükmü uygulanır.

ONUNCU KISIM Disiplin işlem ve cezaları Disiplin cezalarının uygulanacağı haller :

MADDE 132. — Avukatlık vekar ve şerefine yahut meslek nizam ve ananelerine uymıyan fiil ve hareketlerde bulunanlarla meslekî faaliyette görevlerini yapmıyan veya görevinin gerektirdi ği dürüstlüğe uygun hareket etmiyenler hakkında bu kanunda yazılı disiplin cezaları uygulanır.

Disiplin cezalarının çeşitleri :

MADDE 133. — Disiplin cezaları şunlardır :

1. ihtar, 2. Tevbih, 3. 100 liradan 1 000 liraya kadar para cezası, 4. işten çıkarma, 5. Meslekten çıkarma.

ihtar, avukatı ikaz ve vesayada bulunmaktır. Bu ceza baro başkanı tarafından yazılan bir mek tupla uygulanır. Sicile geçmez.

Tevbih, meslekî adaba, ananeye ve nizama uymıyaıı fiil ve davranışı disiplin kurulu karariyie ayıplamadır.

işten çıkarma, avukatın üç aydan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere meslekini yapmaktan yasaklanmasıdır. Meslekten çıkarma, avukatlık ruhsatnamesinin geri alınarak avukatın barodan çıkarılması, avukatlık unvanının kaldırılmasıdır.

Avukatların kak ve ödevlerine uygunsuzluk ve tekerrür :

MADDE 134. — Eu kanunun, avukatların hak ve görevlerine ait 5 nci kısımda yazılı esaslara uymıyanlar hakkında ilk defasında en az ihtar, tekrarında davranışın ağırlığına göre tevbih, para cezası veya işten çıkarma ve 5 nci maddenin (A) bendinde yazık bir suçtan dolayı hükümlülüğü halinde meslekten çıkarma cezası uygulanır.

Savunma hakkı :

MADDE 135. — Avukatlar hakkında yapılacak kovuşturmalarda, isnadolunan hususun ilgiliye açıkça ve yazılı olarak bildirilmesi, yazılı savunmasının istenmesi ve bu savunma için belli bir sü re tanınması şarttır.

Disiplin idem ve kararlarının disiplin kurulunca verilmesi :

MADDE 136. — Yönetim kurulunun göstereceği lüzum ve yapacağı iletme üzerine disiplin işlem leri disiplin kurulunca yapılır ve kararlar bu kurulca verilir.

Disiplin kurulunun verdiği kararları yönetim İmrulu yerine getirir.

Baroya kayıttan önceki fiil ve haller :

MADDE 137. — Baroya kayıt ve kabulden önceki fiil ve haller meslekten çıkarma cezasını ge rektirmiş olmadıkça disiplin kovuşturmasına konu olamaz.

Kovuşturma yapılmasının hangi baroya ait olduğu :

MADDE 138. — Disiplin kovuşturması avukatın, kovuşturmaya başlandığı sırada kayıtlı olduğu baroya aittir. Şu kadar İri, baro başkanı, yönetim kurulu, disiplin kurulu üyeleri hakkında ya pılacak şikâyet üzerine disiplin kurulunda kovuşturma sırasında ilgili başkan veya üye bulunamaz.

Bu yüzden yönetim veya disiplin kurulu yedeklerin katılmasına rağmen toplanamazsa hak kında disiplin kovuşturması yapılacak üyenin yorine bu kurullara seçilmek niteliğini haiz baro mensupları arasından bu iş için kur'a ile seçilecek yeter sayıda avukatla kurullar tamamlanmak suretiyle toplanır.

Şikâyet ve ihbar konusu, kovuşturmaya değer mahiyette olmadığına dair baro yönetim ku rulları tarafından verilecek kararlar O. Savcısı ve şikâyetçiye tebliğ olunur.

— 1Q3 — Ceza kovuşturmasının disiplin cezalarına tesiri:

MADDE 133. — Avukat haklrnda ba:lan-lı:ıış olan ceza kovuşturması disiplin işlem ve kararlarm-n uygulanmasına engel teşkil etmez. Çu kala.* ki, disiplin i«lem ve kararma konu teşkil ede ce!: bir fiil i§lcmh olan avukat hakkında aynı fiilden dolay1, ceza mahkemesinde dâva açılmış ise avukat hakkındaki disipl'n kovuşturması ceza dâvasının sonuna kadar bekletilebilir.

B;\ takdirde y'Jnetim kurulunun isteğj. üzerine disiplin kurulu avukatın işten çıkarılmasına yer olup olîiıa'ljğı. haklrnda bir kara-* vorr^e1' zT'T-ıda:1! *.

Fiilin işlenmemiş veya sanığı tarafından irti ^bDdilmemr. olma3i sebebiyle beraat hali müstes na, beraatle neticelenmiş bir ceza dâvasının konu ımr, giren fiillerden dolayı disiplin kovuşturma sı o fiillerin ceza kanunları hükümlerinden ayn olarak başlı başına disiplin kovuşturmasını ge rektirir mah'ıyoîte olmazına bağlıdır.

Yönetim kurulunca disiplin kovuşturmasına ka -ar verilmesi lüzumu :

MADDE 140. — Yönetim Kurulu, alâkalının ihbar ve şikâyeti vpya C. Savcısının isteği üze rine yahut re'sen disiplin kovuşturması açılması ir, karar vermeye esas olacak araştırmanın yapıl ması görevini kendi üyelerinden birine verir.

Kovuşturmaya memur üyenin :

MADDE 141. — Kovuşturmaya görevlendirilen üye, delilleri toplar, lîizum gördüğü kimsele rin ifadelerini yeminle de alabilir. Hakkında şikeye* edilen avukatı da dinledikten sonra dosyayı bir raporla Yönetim Kuruluna verir.

Disiplin kovuşturmasına yer olmadığına dair verilen kararlara itiraz :

MADDE 142. — Disiplin kovuşturması açılmama Yönetim Kurulu tarafından karar verilir.

Disiplin kovuşturmasına yer olmadığına dair Yi :etim Kurulu tarafından verilen kararlar aleyhi ne +oK!^ tırihir-rt^n itibaren 15 gün inndo 0. Savcısı veya şikâyetçi tarafmdan Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kuruluna itiraz olunabilir.

Türkiye B a ^ ar Birlvn Yönetim Kurulu tarafından evrak üzerinde yapılacak inceleme sonun da «ûkn.yet ve ihbar konusn incelemeye değer m hivette görülürce evvelki karar kaldırılarak dıs inlin k-vm^urmasınm açılması için evrak evvd -\ karan veran baroya gönderilir. Türkiye Baro lar Birliği Yönetim Kurulu tarafından verilecek karar kesindir..

Hakknda kovuşturma yakılmasına karar veriTiler bir baronun yönetim kurulu veya disiplin kurulu üyesi iseler görevleri kovuşturma neticesine kadar yedek üye tarafından yapılır.

Yeni delillerin bulunması:

MADDE 143. — Disiplin kovuşturması aeılm^sınr, yer olmadığı hakkndaki kararın konusuna gir^n fiillerden dolayı yeniden inceleme yapılabil *wi vsıi delillerin bulunmasına ve kararın kesin leştiği tarihten itibaren üç yıl geçmemiş olmasına bağlıdır.

Duruşmanın gizliliği:

MADDE 144. — Disiplin kovuşturması açılmama karar verilen hallerde yönetim kurulunun iletmesi üzerine disiplin kurulu incelemesini duruşma yaparak yürütür. Duruşma gizli olur.

Gıyapta duruşma yapılabilmesi:

MADDE 1^5. — Çağrıya uymıyan avukatın gıyabında duruşma yapılır. Şu kadar ki, duruş maya gelmediği takdirde duruşmanın gıyabında yapılacağının davetiyeye yazılması şarttır.

Delillerin gösterilmesi ve incelenmesi:

MADDE 146. — Disiplin Kurulu delillerin ne ouretle gösterileceği ve inceleneceğini, istek ve* ya vazgeçmelere yahut evvelce verilmiş kararlara bağlı olmaksızın takdir ve tâyin edsr.

Tanık ve bilirkişi dinlenmesi:

MADDE 147. — Tanık ve bilirkişinin duruş raya çağrılması veya üyelerden biri tarafından veya istinabe yoliyle dinlenmesi yahut yazılı ifa leşinin okunmasiyle yetinilmesi disiplin kurulu nun takdirino bağlıdır.

Ancak bir olayın delili yalnız bir tanığın şalisi bilgisinden ibaret ise bu tanık hor halde din lenir.

Duruşma tutanağı:

MADDE 148. — Duruşma tutanağı başkanın görevlendireceği bir üye tarafından tutulur. Du ruşma dışında dinlenenlere ait tutanakların du.Tişmada okunması zorunludur.

İstinabe tali?natımn yerine getirilmesi :

MADDE 149. — İstinabe yoliyle verilen taü'na* baro merkezinden disiplin kurulu ve üyesi diğer yerlerde sulh hâkimi tarafından yerine getirilir.

Tanık ve bilirkişinin çağırılması :

MADDE 150. — Tanıklar ve bilirkişiler totli ~;a* kanunu hükümlerine göre çağırılır.

Usulüne göre çağırılıp da gelmiyen veya k a r i ni bir sebebolmaksız n bili .'İd-ilik veys, yö nün etmekten çekinen tanık veya bilirkişiden masraflarla birlikte 20 liradan 200 liraya kadar hafif para cezasına çarptırılması, tanık veya bilirkişinin ikamet ettiği yer sulh mahkcmesinco karar verilir :

Zorla getirilmesi istenmeyip yeniden çağrılan tanık yine gelmezse evvelce hükmolunan ceza dan başka yeniden cezalandırılır. Sulh mahkemesi bu hususta düzenlenmiş olan tutanak örneği üzerinde karar verir.

Disiplin kurulu üyelerinin reddi :

MADDE 151. — Disiplin kurulu üyeleri ceza mahkemeleri usulü kanununda yazılı sebeplerle ret edilebilir. Eet isterdi reddi istenen üyeden başkaVının katılmasiylc incelenir.' Rot sebebiy le kurulun toplanamaması halinde 130 nci mad.cyc göre r l en yapılır.

Kararların tebliği :

MADDE 152. — Disiplin kurulu kararlarının onanmış örneği alâkalılardan ba:ka Türkiye Ba rolar Birliğine de tebliğ olunur.

İşten çıkarılabüme :

MADDE 153. — Hakkında meslekten çıkarma cezasının gerektirebilecek nitelikte bir işten do layı kovuşturma yapılmakta olan avukat, disiplin kurulu karariyle işten çıkarılabilir. Kararın ve rilmesinden önce alâkalının dinlenmiş veya dinlenmek ÜZZTO çağırılmış olup da belirtilen günde gelmemiş olması şarttır.

Disiplin kurulu, bu karara esas olacak delir.orin no sınır dâhilinde gösterilip incelendiğini istekle bağlı olmaksızın serbestçe takdir eder. Karar, hakkında kovuşturma yapılan avukata gerekçesiyle birlikte tebliğ olunur ve bu karar verildiği tarihte yürürlüğe girer. Ancak bu ka rara karşı Türkiye Barolar Birliğine itiraz olunabilir. İtiraz kararın uygulanmasını durdurmaz.

İşten çıkarmanın esas olduğu haller :

MADDE 154. — Haklarında meslekten çıkarılma cezası verilenler ile rüşvet sahtecilik, hır sızlık, dolandırıcılık, inaet kötüye kullanmak ve yalan yere tanıklık suçlarından dolayı hakla rında son kovuşturmanın açılmasına karar verilenler işten çıkarılabilir.

îşten çıkarılmanın hükümleri :

MADDE 155. — tşten çıkarılmış olanlar bu tarihten itibaren avukatlığa ait yetkileri hiçbir suretle kullanamazlar. Bu hüküm avukatın karısı ile reşit olmıyan çocuklarına ait işlerde de uy gulanır.

Birinci fıkrada yazılı yasağa karşı hareket eden avukat hakkında 3 ve 5 nci bendlerine de yazılı cezalardan biri uygulanır. Mahkemeler, resmî daireler işten çıkarılan avukatları kabul etmemekle görevlidirler.

îşten çıkarma kararına itiraz :

MADDE 156. — îşten çıkarma kararı aleyhine dsiplin kuruluna itiraz olunabilir, itiraz icranın ge ciktirilmesine karar verilmedikçe icrayı durdurmaz. Bu husustaki itirazlar en geç bir ay içinde karara bağlanır.

tşten çıkarılan avukata ait dâvalar :

MADDE 157. — işten çıkarılan avukata ait dâvalar baro başkanının tâyin edeceği avukatlar tarafından yürütülür. 45 nci maddenin 2 ve 3 ncü fıkraları hükmü bu halde de uygulanır. Bi rinci fıkrada yazılı vekâlet görevi haklı sebepler ile ret olunabilir. Ret sebeplerinin kabule de ğer olup olmadığının tetkiki baro yönetim kurulana aittir. Vekâlet görevi temsil edilen avukatın yönetimine bağlı olmaksızın bu görevi yapan avukatın sorumluluğu altında yürür. Yapılan işlerin ücretini kendisine vekâlet olunan avukat öder. Anlaşmazlık, halinde ücretin mikatn baro yönetim kurulu tarafından belirtilir. Baro bu ücretin ödenmesinden bir kefil gibi sorumludur.

İşten çıkarına kararının kaldırılması :

MADDE 158. — işten çıkarma kararı, kovuşturmanın durdurulmuş veya avukatlığa engel ol mıyan bir ceza verilmiş olması halinde kendiliğinden kalkar.

îşten çıkarma karan bu kararın verilmesine esas olan hal ve şartların bulunmadığı veya son radan kalktığı sabit olursa disiplin kurlu tarafından kaldırılır.

Disiplin kurulu kararlarına itiraz :

MADDE 159. — Disiplin kurulu kararlarına karşı alâkalılar tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde Türkiye Barolar Birliği Yüksek Disiplin Kuruluna itiraz edebilirler. Disiplin kurulu kararlarının bir örneği Adalet Bakanlığına gönderilir. Adalet Bakanı bu örneğin varışından itibaren üç ay içinde Cumhuriyet Başsavcılığına vereceği yazılı emirle, disiplin kurlu kararları aleyhine Türkiye Barolar Birliği Yüksek Disiplin Kuruluna itiraz ettirebilir.

Disiplin kararlarının yüksek disiplin kurulunda evrak üzerinde incelenmesi :

MADDE 160. — Türkiye Barolar Birliği Yüksek Disiplin Kurulu disiplin dâvalannı evrak üzerinde inceler. Ancak işten veya meslekten çıkarma cezasına ait kararların incelenmesi sırasmda ilgili avukatın isteği üzerine veya kendiliğinden duruşma yapılmasına karar verebilir.

ilgili avukat duruşmada hazır bulunabileceği gibi bir vekil de gönderebilir. 145 ve 146 ncı maddeler Birlik Yüksek Disiplin Kurulunda da uygulanrı.

Duruşmada usul :

MADDE 161. — Birlik Yüksek Disiplin Kurulunda duruşmaya raportörün işi açıklamasiyle baş lanır. Bu üyenin duruşmadan önce raporunu imzalayıp dosyaya koymuş bulunması şarttır. Rapor tör üyenin açıklamasından sonra ilgili ve avukat ile varsa vekili gerekli açıklamalarda bulunur lar. Bunlar arasında itirazı yapmış olan taraf önce dinlenir. Son söz, hakkında disiplin kovuş turması yapılanındır.

Danı§taya başvurma :

MADDE 162. — Barolar Birliği Yüksek Disiplin Kurulu itirazı yerinde görürse esas hakkında da karar verebilir. Bu karar aleyhine 90 gün içinde Damştaya başvurulabilir.

Delillerin serbestçe takdiri :

MADDE 163. — Disiplin kurulu ve Türkiye Barolar Birliği Yüksek Disiplin Kurulu gösterilen delillerin soruşturma ve duruşmadan edineceği kanaate göre serbestçe takdir eder. Şu kadar ki, bu kurullar disiplin cezalarının verilmesinde avukatlık şeref ve itibarını korumak, meslekin ada let gaye ve icaplarına ve meslekin nizam, gelenek ve âdetlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak görevinden ilham alır.

Üç yıl geçince kovuşturma yapılamaması :

MADD 164. — Disiplin cezasını gerektirecek fiillerin işlenmesinden itibaren üç yıl geçmiş ise kovuşturma yapılamaz. Ancak yönetim kurulu disiplin kovuşturması açılmasına karar vermiş ise bu müddet işlemez.

Ceza kesinleşmeden uygulanmaması :

MADDE 165. — Disiplin cezaları kesinleşmedikçe uygulanamaz.

Tanık ve bilirkişi masrafı ve şikâyetçinin vereceği avans :

MADDE 166. — Disiplin işlemleri dolayısiyle çağrılan her tanık ve bilirkişinin kaybetteği za mana uygun bir tazminat hakkı vardır. Bunlardan çağrıya uymak için yer değiştirmeye zorunlu olanlara yol ve ikamet masrafı da verilir. Adına kovuşturma yapılan avukat dinlenmesini istediği tanık ve bilirkişi masrafını evvelden öder.

Avukata veya üçüncü bir kişiye yükletilmiyen veya borçludan alınma imkânı kalmıyan mas raflar baroya yüklenir. Şikâyet edenden 100 liradan 250 liraya kadar bir avans alınır. Bu ya tırılmadığı halde şikâyet disiplin kuruluna gönderilmiyebilir.

Para cezası veya masrafların alımı :

MADDE 167. — Para cezasına veya masrafların ödenmesine dair olan kararlar İcra ve if lâs Kanununun ilâmların icrası hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir. Para cezaları baroya gelir yazılır.

Para işlerinin kovuşturulması baro genel sekreterine veya yönetim kurulundan bu işlerle gö revlendirilecek birine aittir.

M. Meclisi ' (S. Sayısı: 324^ ONBİRİNCCİ KISIM Avukat ücretleri Ücretin serbestçe kararlaştırılması :

MADDE 163. — ücret, avukatla müvekkil arasında serbestçe kararlaştırılır. Şu kadar ki, tarifedeki en az ücretin altında kalan ücret kardığında iş ve dâva kabulü yasak olup aksine akit h'.iküm3üzdiir.

Dâva, takip ve her türlü danışma ücretleri hakkındaki anlaşma yazılı şekilde olmadıkça hü kümsüzdür. İş sahibi ve müvekkilin imzasını ta yjm bir anlamın. yo ;<-a avukatm istıyj.vı'ece/ri ücret, baroca kabul edilecek tarifedeki miktar lan az ve onun üç katından fazla olamaz. Ücret ten doğan dâvalarda yazılı sözleşme yahut mek up gibi yazılı delilden başka delil getirilemez vo dinlenemez. İki taraftan birine yemin teklif edilemez.

Başarıya göre ücretin kararlaştırılabümesi :

MADDE İGD. — Ücret sözleşmesinin kaideten belli bir miktarı ihtiva etme3İ lâzımdır. Şu ka dar ki müddeabihin devir veya temlikini hedef tutacak tarzda dâva konusu mal, alacak veya hak gibi kıymetlerden bir kısmının aynen, mal, alacak veya hak olarak avukata aidolacağı yo lundaki avukatın doğrudan doğruya müddeabihe taraflardan biri imiş gibi ortaklığını tazammun ötmemek kayıt ve şartiyle, dâvada gösterilecek başarıya göre değişmek ve yüzde yirmibeşi aş mamak üzere müddeabihin değer, miktar veya hükmolunan miktarın değe t*, miktar belli bir yüzdesinin avukatın ücreti olarak kararlaştırılması muteberdir.

Mahkeme veya icra dairelerince hasım tarafa yükletilecek avukatlık ücretinin avukata aido lacağı hakkındaki bir şartın kabulü caiz olduğu gibi ancak dâvanın lehe neticelenmesi halinde avukatın ücret alabileceği hakkındaki şarta mu*ederdir.

Yazı ile aksi kararlaştırılmış olmadıkça mahfeme ve diğer kazai merciler yahut icra dairele rince karşı tarafa yüklelilen avukatlık ücretin'n, a3il ücrete mahsubedilmeksizin avukata aidolması ası"dır. Vekâ^tnamesindc açıkbk olmasa bile avukat, vekâlet ücreti ve mahkeme masraf larını almaya yetkilidir.

Ücret anlaşmazlıklarında kanuni talikim şartı :

MADDE 170. — ücret söyleşmesinde vazifeli kaza merciinin, mahkemeler olduğuna dair açık bir hüküm bulunmadıkça tarafların hakem ve/a hakemleri barodan talebetmeleri gerekir. Bu haldo çekişme baro yönetim kurulunda seçilecek tek veya üç kişilik hakem Inırulunca halledilir.

Yazılı söieşme olmaması halinde de hakem şartı uygulanır.

Ücretin gününde ödenmemesi :

MADDE 171. — Kararlaştırılan peşin ücret verilmez, veya ücret bölümlere ayrıldığı halde t?,ksitlerden biri gününde ödenmezse avukat, işi takibedip etmemek veya tamamen işten çekil mek hakkını haiz olup müvekkil bundan önce verdiği ücreti geri alamıyacağı gibi işin takibedilmemosinden doğacak her türlü sorumluluklar da müvekkile aidolur.

İhtiyati hac'z :.°Aemek halikı :

MADDE 172. — Müvekkilin yazılı anlaşma ile kararlaştırılan avukatlık ücretini ödememek için mallarını elinden çıkarma ihtimalinin mevîudolduğu hallerde avukatın alacağı muacceliyet kazanmamış olsa bile mahkemeden ihtiyati haciz kararı verilmesini istiyebilir. Avukat bunun için teminat göstermek zorunda değildir.

Ücret anlaşmasına göre günü gelmiş alacağın tamamı veya bir kısmı için avukat teminat gös termeğe zorunlu olmaksızın her zaman ihtiyati haciz karan verilmesi istiyebilir.

Tarafların müşterek borçlu ve müteselsil kefil sayılması,:

MADDE 173. — Sulh ile biten işlerde veya tarafların hakikatte anlaşmış olduklarına delâ let ©den yeter emaretler varsa hasım tarafın yahut müvekkilin dâva veya icra takibinden vazgeç mesi yahut dâvayı kabul halinde taraflar müvekkil ile avukat arasında kararlaştırılan yazılı üc retin, yazılı anlaşma olmadığı takdirde tarifede tesbit edilen en az ücretin üç misline kadar olan tutarın avukata ödenmesinde müşterek borçlu vo müteselsil kefil ısayılırlar.

Avukatın hapis hakkını haiz olması ve ücreti imtiyazlı bulunması :

MADDE 174. — Avukat, müvekkili tarafından verilen veya onun namına aldığı malları, para yı ve diğer her türlü kıymetleri ücret ve masrafın ödenmesine kadar kendi alacağı nisbetinde elinde tutabilir.

Avukat ücretleri birinci sıra ve birinci derecede gelen imtiyazlı alacak mahiyetinde olup di ğer bütün alacaklardan evvel ödenir. Bu hak vekâletname ve ücret mukavelesinin tarihlerinden hangisi eski ise o tarihte sura alır. Vekâletname umumi ise ücret anlaşmasının, ilgili olduğu işe ait mahkeme veya diğer bir mercie müvekkil namına yapılan ilk başvurma tarihi esastır. Avukatın ölümü halinde mirasçıları avukatın vekâlet ücretinden doğan alacaklarını takipte ölüm tarihinden itibaren üç yıl müddetle avukat ücretleri haklarda bu kanunda gösterilen hususi hükümlerden istifade ederler.

Ücret dâvası açılacağının daha önceden Baroya bildirilmesi :

MADDE 175. .— Avukatlık ücretinden dolayı -mkaveledeki açık yazıya göre mahkemede veya hakemde dâva açacak olan avukatm bu dâvadan *nce bunu Baro Yönetim Kuruluna bindirmesi şart ve kâfi olup ayrıca izin almaya mecbur d eğ Mir. ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz istemek için Baro Yönetim Kuruluna önceden haber vermek zorunluluğu yoktur.

Bar olar ca hazırlanacak ücret tarifesi :

MADDE 176. — Her baronun Yönetim Kurulu dört yılda bir Aralık ayında bütün kaza organ larındaki işlemlerle diğer işlemlerden alınacak ücretin en az miktarını gösteren bir tarife hazırlıyarak Türkiye Barolar Birliğine gönderilir. Bu tarife Arabk ayını takibe den yıbn ilk günü yü rürlüğe girer. Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu nüfusu 500 000 i asan illerdeki baroTarca hazırlanan ücret tarifeleri dışında diğer illerdeki İmrolarca gönderilecek tarifeler tasdik veya lü zumlu gördüğü değişikliği yapar ve bunlar için tek bir tarife kabul etmek yetkisini taşır, veya bölge tarifeleri yapar.

Türkiye Barolar Birliği bu hükme pcöre tatbik edilecek tarifeleri bastırarak mahkeme ve kaza organlarına verilmek üzere Adalet Bakanlığına gönderir. Yeni bir tarifenin uygulanmaya başla masına, kadar eski tarife yürürlükte kalır.

Mahkmelerden başka kazai mercilerde tarifenin tatbiki :

MADDE 177. — Danıştay, Vergi itiraz ve temyiz komisyonları gibi mercilerde görülen dâva ve işlerde de bu merciler tarifede yazılı avukatlık ücretlerine hükmederler.

İşi sonuna kadar takip mecburiyeti ve başkasını tevkil :

MADDE 178. — Avukat üzerine aldığı işi kanun hükümleri ve yazılı mukavele şartlarına göre sonuna kadar takibeder. Avukata verilen vekâletnamede başkasını tevkile yetki verilmiş ise yazili anlaşmada aksine açık bir hüküm olmadıkça işi başka bir avukatla birlikte veya başka bir avu kata vererek takibettirebilir. Bu takdirde avukatın müvekkile karşı sorumluluğu devam eder.

Birlikte takibettiği veya işi tamamen devrettiği avukatların kusurlarından ve meydana getirdik leri zarardan dolayı müvekkile karşı hem şahsan, hem ide diğer avukatlarla birlikte müştereken ve müteselsilen mesuldür.

Avukat tarafından işe başka avukatlar tesrikedilmiş veya iş tamamen başka avukata bırakıl mış ise avukat bundan dolayı ayrı bir ücret istiy smiyeceği gibi bu suretle işi üzerine alan avukat lar da müvekkilden her hangi bir ücret istiyemezler.

Müvekkilin başka avukata vekâlet vermesi veya teşrik etmesi:

MADDE 179. — Müvekkil ancak avukatın yazılı iznini almak şartı ile başka avukatları işe teş rik veya tevkil edoebilir. Bu takdirde müvekkilin avukatın ücretinden hiçbir kısıntı yapmaya hak kı yoktur. Bu halde teşrik ve tevkil edilen avukatların kusurlarından ve yaptıkları zararlardan dolayı o hareket veya işlemlere iştiraki olmadıkça avukat sorumlu tutulamaz.

Birden fazla müvekkilin müşterek hasredilmesi:

MADDE 180. — Anaşmada açık bir hüküm yoksa kararlaştırlan ücret yalnızca avukatın üze rine almış olduğu işin karşılığı olup bu iş dışında kalacak dâva, takip ve hukukî yardımlar, muka bil dâva irtibat ve ilişik mahiyetinde olsa bile ayrı ücrete tabidir. Müvekkil bu yeni dâva takip veya hukukî yardımlar için avukatın iznine lüzum olmadan başkalarını vekil tâyin edebilir.

Ücretin belli bir işe borçlu ve müteselsil kefü olması :

MADDE 181. — Avukatın üzerine aldığı işte müvekkil birden fazla olursa bunlardan her biri avukatlık ücretinin ödenmesi hususunda avukata karşı müşterek borçlu ve müteselsil kefildir.

Masrafların müvekkile aitdolması:

MADDE 182. — işin yapılması için lüzumlu bütün resim, hare ve masraflar müvekkile aidolup avukatın ilk isteğinde müvekkil tarafından derha avukata veya mercüne ödenmesi gerekir. Bu masrafların avukat tarafından yapılabilmesi için müvekkil bunları karşılayacak avansı, kendisine zamanında vermeye mecburdur. İşin bitiminde avansın hesabı görülür ve artan geri verilir.

Avukata verilen iş için yapılacak yolculuk masrafları, uçak, birinci mevki vapur veya yataklı tren tarifesine göre müvekkil tarafından ayrıca ödenir. Bu masrafların karşılığı önceden ve vak tinde avukata verilmiş olmadıkça avukat, yolculuk etmeye mecbur değildir.

Avukat bu yolculuk sebebiyle ayrıca ücret alabilir. Bunun miktarı taraflarca serbestçe karar laştırılır. Bu ücret de peşinen ödenmedikçe avukat belirli yere gitmek zorunluluğunda değildir.

Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Vergi Temyiz komisyonları gibi merciler önünde mu rafaa hakkında aynı hükümler uygulanır.

Ücretin tamamının ödenmesini gerektiren haller :

MADDE 183. — Vekâletname tanzim edilmiş olmasa dahi ücret anlaşmasının imzalanması anın dan itibaren avukat ücretin tamamını istemek hakkını haizdir. Yazılı anlaşmadaki şartlar saklıdır.

işi kısmen veya tamamen kendisi yapar veya bankasına yaptırır, müvekkil işini avukata verdikten sonra dosyasını geri alır. Avukatın yazılı iznini almaksızın başka avukatları teşrik veya tevkil eder yahut işi başka bir avukata verir masrafların ödenmesi kendisine taahhütlü mektupla bildiril miş olmasına rağmen münasip bir müddet içinde bu masrafları ödemez, iddia ve müdafaa için lü zumlu bilgi ve vesikaları, şahit isim ve adreslerini bildirmez, yazılı delilleri vermez yahut adresini değiştirdiği halde yeni adresini bildirmiyerek ijinin takibini imkânsız hale getirir, dâvanın veya alacağın takibinden, kısmen veya tamamen vazgeçen, hasımda her ne suretle olursa olsun sulh olur veya onu ibra eyler, haklı bir sebep yok iken avukatı azlederse ücretin tamamını avukatın ilk iste ği üzerine derhal ödemeye mecburdur.

Avukatın işi takipten vazgeçmesi :

MADDE 184. — Avukat, üzerine aldığı işi haklı bir sebebolmaksızın takipten vazgeçtiği takdir de hiçbir ücret istiyemez, peşin aldığı ücreti derhal geri vermeye mecburdur.

Maddi vakıa ve delillerin doğruluğundan müvekkilin sorumluluğu:

MADDE 185. — Ücretin tamamı veya bir kısmının dâva veya işin lehe neticelenmesi şartına bağlı tutulduğu hallerde müvekkil avukata imzası altında belirttiği maddi vakıaların ve verdiği ya zılı delillerin doğru ve sıhhatli olmasından avuka'a karşı sorumludur. Mahkeme veya kovuşturma sonunda bunların aksi anlaşıldığı takdirde vaukat, mukaveledeki lehe sonuç alma şartı yerine gelmişçesine ücrete hak kazanır.

Müvekkilin kanuni ikametgâhı:

MADDE 186. — Müvekkilin verdiği vekâletname yahut ücret mukavelesinde yazılı adres onun kanuni ikametgâhı sayılır. Avukat tarafından bu adrese yapılacak bütün ihbar ve tebliğler mü vekkilin şahsına yapılmış sayılır. Müvekkil adresini değiştirdiği takdirde yeni ikametgâhını en geç üç gün içinde bildirmeye mecburdur.

Müvekkilin yukarıdaki hükümlere göre kanuni, ikametgâhına gönderilecek mektupların tebliğ edilememesinden yahut yeni adresini bildirmeme sinden yalnızca müvekkil sorumludur.

ONİKİNC1 KISIM Adlî müzaharet Adlî müzaharet bürosu :

MADDE 187. — Baro bulunan her yerde baro yönetim kurulu tarafından tâyin edilen bir ve ya üç avukatın gözetimi altında bir adlî müzaheret bürosu kurulur. Asliye mahkeme ve en az 5 avukatın bulunduğu yerlerde de müzaheret bürosu kurulabilir.

Verilen işi kabul zorunluluğu :

MADDE 188. — Adlî müzaheret bürosunda devamlı surette çalışacak stajiyer ve ücretli memur ların tâyini ve büroda görev alacak avukatlara alt sıra defterinin düzenlenmesi baro yönetim ku ruluna aittir. Kendisine iş verilen avukat o işin tarifede belirtilen ücretini baro kasasına yatırdı ğı takdirde bu zorunluluktan kurtulur.

Büronun görevleri :

MADDE 189. — Adlî müzaheret bürosu adlî müzahereti temin için lüzumlu olan işleri yapar.

Müzaheret isteğinin kabulü halinde dâvayı takioeder ve neticelendirir. Mahkeme ve icra işleri nin gerektirdiği masrafları ödemekten kısmen veya tamamen âciz olanların adliye dairelerindeki işlerini takip görevi ile yükümlüdür.

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun adlî müzaheret hakkında hükümleri saklıdır. Adlî müzaheretten faydalanmak için aranan şartları haiz olan iş sahiplerinin danışabilecekleri lüzumu kadar danışma büroları barolarca kurulur.

Yardım isteği için delil gösterme zorunluluğu :

MADDE 190. — Adlî müzaheret isteminde haklı olduklarına dair delil göstermiyenlere yardım edilmez. Yardım isteğinin reddi halinde alâkalı yazı veya sözle baro başkanına başvurabilir. Ba ro başkanının vereceği karar kesindir.

Gider ve gelir :

MADDE 191. — Adlî müzaheret bürolarının gider ve geliri baro bütçesinin ayrı bir faslında gösterilir. Bu fasılda kalan gelir fazlasının ertesi yıla aynen devri mecburidir. Adlî müzaherete memur avukat, aldığı ücretinin yüzde 20 sini, ve baronun yardımından faydalanan kimse avukat ücretinden başka faydalandığı kısmın yüzde onunu baroya ödemeye mecburdurlar. Şu kadar ki, adlî müzaherete kavuşanın ödiyeceği asgari ücreti tarifeden aşağı olamaz.

il ve belediye bütçelerinden ayrılan ödeneklerden yapılacak yardımlar ile bu çalışmalar için yapılacak sair bağışlar bu faslın gelir kısmına ilâve edilir.

Yılkk çalışma raporu :

MADDE 192. — Adlî müzaheret bürosunu yönetme ve gözetmeye memur edilen avukat veya vaukatlar bürosunun senelik çalışmasını bir paporla yönetim kuruluna bildirirler.

Yönetim kurulu büroda çalışmış olanlara ikramiye dağıtılmasına karar verebilir.

Yürürlükten kaldırılan kanun :

MADDE 193. — 3499 sayılı Kanun ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır.

Kanunun yürürlük tarihi :

MADDE 194. — Bu kanun yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.

Kanunu yürütecek Bakan :

MADDE 195. — Bu kanunun hükümlerini Adalet Bakanı yürütür.

GEÇÎCÎ KISIM Geçici hükümler Kazanılmış haklara dokunulmaması :

GEÇlCÎ MADDE 1. — Bu (kanunun yürürlüğe girdiği tarihte staja başlamış olup da he nüz bitirmemiş olanlar bu kanunun staj ve imtihan hükümlerine tabi değildirler.

Türkiye Barolar Birliği Genel Kurulunun ilk toplantısı :

GEÇlCÎ MADDE 2. — Adalet Bakanı, bu kanunu yayınladığı tarihten itibaren iM ay için de Ankara'da toplanıp Türkiye Barolar Birliği Başkanı ilef Yönetim Kurulu ve Yüksek Disip lin Kurulu üyelerini ve yedeklerini seçecek o!an ilk Genel Kurul için delegelerini seçip göndermelerini ve toplantı yer, gün v© saatini toplantı gününden en az bir ay önce ba rolara bildirir. Belirtilen günde toplantıyı açarak yerini en yaşlı delegeye bırakır.

Dâvaveküleri :

GEÇÎCÎ MADDE 3. — a) Bu (kanunun yürürlüğe girdiği tarihte dâvaMlliği ruhsatını al mış bulunanlar 5 avukat bulunmıyan yerlerde vekâlet alabilirler.

b) Dâvavekilleri yukarda yazılı yerler avukatlara ait hak ve görevleri o yerde bulu nan en yüksek dereceli yargıcın gözetimi a1 tında yerine getirirler. 132 nci maddede yazılı disiplin cezalan re'sen veya o yer Cumhuriyet Savcısının isteği yahut şikâyet üzerine bu yargıç tarafından uygulanır. Bunlardan işten veya meslekten çıkarma cezalan ile disiplin kovuşturmasına yer olmadığına dair verilen kararlar aleyhine tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde Cumhuriyet Savcısı veya alâkalı en yakın ağır ceza mahkemesine itiraz edebilirler. İtiraz evrak üzerinde incelenerek karara bağlanır. Bu kararlar kesindir.

İlgili dâvavekilinin yazılı savunması alınmadıkça disiplin cezası verilemez. 10 ncu kısmın bu maddeye aykın olmıyan hükümleri dâvavekilleri ve Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanununun 61 nci maddesine göre vekâlet alanlar hakkında da uygulanır.

c) Adliye encümen ve kurulları bu maddenin (a) bendine uygun ruhsatnamesi olup da o yerlerde iş görmek istiyen dâvavekülerinin . bir listesini yaparak Adalet Bakanlığına gönderirler. Listede kaydı yapılmıyanlar keyfiyetin kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Adalet Bakanlığına başvurabilirler. Bu başvurma üzer'jıe Adalet Bakanlığının vereceği karar kesindir. Bu madde hükmü yar değiştirme veya yeniden kayıt işlemleri hak kında da uygulanır.

Avukatlara uygulanamıyacak sınırlandırma :

GEÇİCİ MADDE 4. — Kesimsiz olarak iki yıl. avukatlık yapmamış olanlann ancak sulh mahkemeleri ile icra daire ve yargıçlıklarında dâva îkabul ve takibedebilecekleri hakkındaki 36 ncı maddede yazılı sınırlandırma bu kanunun yürürlüğe girmesinden önce avukatlık ruh satnamesi almış olanlar hakkında uygulanma.

Adlî müzaheret bürosu :

GEÇİCİ MADDE 5. — Bu kanunun 187 nci maddesinde yazılı adlî müzaheret bürolarının kurulmasına esas olan avukat sayısının belirtilmesinde o yerde bulunan dâvavekilleri de he saba katılır. Adlî müzaheret bürosu kurulmıyan yerlerde 36 ncı maddenin evrak düzenlen mesine ve resmî işleri takibe dair olan hükümleri bu büronun kurulmasına kadar uygulan maz.

Evvelce seçilmiş olan yönetim kurulları üyelerinin görevleri :

GEÇİCİ MADDE 6. — Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte barolarda başkan ve yöne tim (kurulu üyeliklerinde bulunanların bu görevleri kendi seçim devreleri sonuna kadar devam eder.

Eskişehir Milletvekili İsmail Angı ve iki arkadaşının, Avukatlık kanunu teklifi (2/445) MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Avukatlık kanunu teklifimizle gerekçesi ilişikte sunulmuştur. Gereğini rica ederib.

10 . 2 . 1967 Eskişehir Rize Antvin M. t. Angı 1. Sarıgöz T, Altunkaya AVUKATLIK KANUNU TASARISININ GEREKÇEıSİ Batıda, kural ve geleneklerinin kökleri Roma Hukukuna dayanan avukatlık mesleki, memleke timiz için yeni bir müessesedir. Yurdumuzda sadece İslâm Hukukunun geçerli olduğu, Tanzimat öncesinde ne hukuk ne de ceza sahasında, böyle bir müessesenin ihtiyacı duyulmamıştır. Her ne kadar İslâm Hukukunda (vekâleti bilhusume) yani dâvada vekâlet anefhunm varsa da bu, bizim anladığımız mânada, kanun bilirkişinin başkasının haklarını «avunması demek değildir. İslâm Hu kukunda gıyap müessesesi olmadığı için, gaibi, küçüğü, mahcuru temsilcn hâkim huzurunda yer alan ve fonksiyonu (inkâr da) toplanan kişiye (vekili bilhusume) denirdi.

Tanzimaıttan sonra Mecelle ve Arazai 'Kanunnamesi yapılmış, Ceza Kanunu, Kara ve Deniz Ti careti kanunları ile hukuk ve ceza usulleri tercüme ve kabul edilmiş,. Şeria mahkemeleri dışında (Mehâkimi nizamiye) adı verilen mahkemeler kurulmuş bu yeni hukuku öğretmek için de 1873 yı lında (Galatasaray) da bir yüksek dersler sınıfı açılmıştır. İşte okur - yazar, hukuk bilgisine sahip ilk dâvavekilleri bu sınıftan yetişmişlerdir.

İlk baro demek olan ('Dctfsa'adet Dâvavekilleri Cemiyeti) 1875 te kurulmuştur.

Memleketimizde avukatlığa, - o zamanki (leyimi ile dâvavekilliğine - ait ilk tanzim edici hükümler 1880 yılında açılan Mektebi Hukuk Nizamnamesinin 33 neü ve 35 nci maddelerindedir.

33 ncü madde : (Mezuniyet şabadetnaımesi alan talebeden dâvavekâleti'ude bulunmak istiyenler, sâmiinde (*) olarak mehâkimi nizamiyeye alette vaki (**) bir sene devam eyledikleri halde vekâlet ruhsatnamesine müstahak olacaklardır) denilmek suretiyle öğrenim ve staj esasları belirtilmiş, 35 nci maddede de : Mektepten mezun olmıyan hiç kimseye dâva vekâleti ruhsatnamesi vcrilmiyeceği hükme bağlanmıştır.

Bu suretle avukatlık mesleki Batıdaki emsalini örnek alarak gelişme yoluna girmişken 1886 ta rihli bir iradei seniye ile dâvavekilliğinm serbest olduğu, herkes tarafından yapılabileceği kabul ve ilân olunmuştur. Geriye doğru atılan bu adım, ı nesi eko ehliyetsiz, daha kötüsü ahlâksız birtakım insanların dolmasına yol açmıştır. Dâvavekilleri Cemiyeti bu iradei seniyeyi geri aldırmak için derhal teşebbüse ve mücadeleye girişmiş'se de bun la asla muvaffak olamamış, ancak Cumhuriyetin birinci yılımda 1924 te kabul edilen (maihâmât Kanunu) (***) ile meslek yine Batıya ayak uydur ma yoluna girmiştir. Meslek tarihimizde mühim bir dönüm noktası teşkil etmekle beraber kâfi hüküm ler ihtiva etmiyen bu kanun ancak 14 sene yürürlükte kaldıktan sonra 1938 yılında 3499 sayılı Kanuna yerini terk etmiştir.

1938 yılından beri yalnız yurdumuzda değil bütün dünyada çok önemli olaylar geçmiş, insanların görüşleri ve hayat telâkkileri büsbütün değişmiştir. Bunun pek tabiî sonucu olarak da, avukatlık mesleki alanında 3499 sayılı Kanun bâzı hükümleriyle günümüzün düşünüşüne uyamaz ve yeni ihti yaçları karşılıyamaz hale gelmiştir, ( *) Dinleyicilerden ( **J Kesintisiz (***J Avukatlık Kanunu özellikle 1961 Anayasasının 122 nci maddesinin getirdiği yeni hükme ayak uydurma zorunluğu da ortaya çıkınca yeni bir Avukatlık Kanunu üzerinde çeşitli çalışmalar yapıldı.

1963 yılında 48 baronun katılmasiyle Ankara'da yapılan toplantıda, yeni Avukatlık Kanununda yer alması gereken prensipler tesbit edilmiş, Ankara, istanbul ve İzmir Barolarının bu prensipleri kapsıyan bir kanun tasarısı hazırlamaları karar altına alınmıştır. Bu suretle bütün Türkiye baro larının ortak eseri olan, 10 kısımdan, 200 asıl ve (5) geedoi maddeden ibaret bu tasarı meydana gelmiştir.

Filhakika aynı konuda Adalet Bakanlığınca da hazırlanmış bir tasarı vardır. O tasarının birçok hükümleri ile mutabakat halinde bulunan Türkiye baroları bâzı hükümlerini meslek özgürlüğüne, bâzı hükümlerini de ihtiyaca yeterli veya realitelere uygun görmemektedir. Bunlar madde gerekçele rinde belirtilmiştir.

Meslekin kanunlara, ahlâk ve adalet kurallarına uygun bir düzen, savunma kutsallığına lâyık bir bağımsızlık içinde yürütülmesi, meslek kuruluşlarının üzerindeki hak ve yetkilerinin etkili duru ma getirilmesi bu tasarıda üzerinde titizlikle durulan konulardır. Vatandaşın, dürüstlük ve ilgiyle hakkının savunulacağına inanmaktan doğan bir huzur içinde bulunmasının, avukatlık mesleki ba kımından adalete yardımcılığın ilk şartı olduğu tasarının espirisini teşkil etmektedir. Savunma mesleki, savunma hakkının kutsallığı ile orantılı olaraık, bir memleketin adalet sisteminin en önemli parçasıdır. Savunma hakkının bulunmadığı yerde elbette ki adaletten bahsolunamaz. Bu derece önemli bir hakkı kullanma yetkisi veren mesleke gMş şartlan üzerinde, cildîliği oranında durul muştur.

Bütün bu özellikleri gereğince dikkate alınmış olan tasarı, ayrıca mesleke girenlerin geleceklerinin kuşkusuz olmasını sağlıyacak hükümleri de gözden uzak tutmamıştır.

Tasarı, Anayasamızın dilini ve hukuk dilindeki sadeliğe yönelişi göz önünde tutularak, yıllar sonrası bile olağan karşılanacak bir dille hazırlarmıştır.

MADDE GEREKÇELERİ BtRÎNCÎ KISIM Avukatlık ve avukat (Bir bölüm - 2 maddedir.)