Bu kayıtlar metin içindeki değişiklik notlarından derlendi. Karşılaştırılacak hâl elimizde yok: belgenin konsolide metninin en eski kopyası 30 Temmuz 2026 tarihli, bundan öncesi için metnin o günkü hâli hiçbir arşivde bulunmuyor.

• Eklendi Ek Madde 48 7592 sayılı Kanun, md. 12
  Değişikliğin gerekçesi

  Maddeyle, 2547 sayılı Kanuna ek madde eklenmektedir.

  Anayasanın 130 uncu maddesi kapsamında yükseköğretim kurumlarının kanunla kurulması zorunludur. Yabancı yükseköğretim kurumlarının ülkemizde şube açmaları veya her ne ad altında olursa olsun önlisans, lisans veya lisansüstü programlar açması, bu programlar için diploma/derece vermesi mümkün değildir. Bununla birlikte, söz konusu programları tercih edenlerin bir kısmı maalesef ilgili programlara yönelik eğitimlerin gerektiği gibi veya hiç yapılmadığını bilmelerine rağmen tercih edip diploma/derece almaktadır. Bu fiilin failleri ise, izin verilmediğini bildikleri bir faaliyeti profesyonel olarak yürütmekte, diploma/derece verdikleri kimselere haksız menfaat temin etmektedirler.

  Maddenin birinci fıkrasıyla yurtdışında bulunan bir eğitim kurumu adına hareket ederek mevzuata aykırı bir şekilde Türkiye’de önlisans, lisans ya da lisansüstü program açanlara veya bu programları yürütenlere iki yıldan dört yıla kadar hapis ve yüz günden bin güne kadar adli para cezası, ikinci fıkrasıyla mevzuata aykırı olarak Türkiye’de yükseköğretim kurumu açanlara veya işletenlere iki yıldan dört yıla kadar hapis ve yüz günden bin güne kadar adli para cezası, üçüncü fıkrasıyla maddede belirtilen kurum ve fiillerin tanıtımını yapanlara bir yıldan üç yıla kadar hapis ve elli günden beş yüz güne kadar adli para cezası uygulanması öngörülmektedir. Fiillerin reklamını yapanlara ilişkin cezanın takdirinde reklamın niteliği, etkileme, aldatma veya yanıltma potansiyeli dikkate alınacaktır.

  Resmî belgede sahtecilik, TCK m. 204’te suç olarak kabul edilmiştir. Halihazırda suç faili bu eylemleri gerçekleştirirken bir bilişim sistemine girmiş, oradaki verileri kullanmış veya bozmuş ise 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 243 ve 244 üncü maddelerinde düzenlenen bilişim sistemine girme, sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme gibi suçlar da oluşabilecek ve suç faili ayrıca bu suçlardan da ceza alabilecektir. Bu kapsamda iki hususun önemle vurgulanması gerekir.

  Bunlardan birincisi, yurt dışından alınan -yabancı-yükseköğretim kurumlarına ait diploma/mezuniyet belgelerinin resmî belge olarak kabulünde mahkemelerimiz tereddüt etmektedir. İkincisi ise bu belgelerin “kullanılması” şartına ilişkin tereddütlerdir. Özellikle yabancı yükseköğretim kurumları adına sahte olarak düzenlenmiş sertifika bir yana, diploma veya mezuniyet belgelerinin, özel sektör kuruluşlarında veya serbest meslek faaliyeti olarak yürütülen işlerde (bilgi, beceri veya yetkinlik ispatı) tek başına hatta Yükseköğretim Kurulundan alınacak “denklik belgesi” marifetiyle kamu dahil bütün meslek faaliyetlerinde kullanılabilme potansiyeli göz ardı edilemez. Diğer resmî belgelerden farklı olarak bu tür sahte belgelerin hitap ettiği çevre, kamu veya özel sektör kuruluşlarından tek tek kişilere (tüketici, müşteri, hasta vs) kadar geniş olduğundan kullanma şartı bu endişelerle birlikte değerlendirilmelidir.

  Bu yüzden maddenin uygulaması, yabancı yükseköğretim kurumlarına ait diploma, mezuniyet belgesi veya sertifika belgelerini de kapsayacak şekilde düzenlenmiştir.

  Maddenin dördüncü fıkra kapsamında da Türk veya yabancı yükseköğretim kurumlarına ait diploma, mezuniyet belgesi veya sertifika belgesini sahte olarak düzenleyenlere ve düzenletenlere de 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 204 üncü maddesi uyarınca ceza tatbik edilecektir.