Hakimler ve Savcılar Kanunu (HSK)

— Bu Kanun, Yargıtay ve Danıştay Başkan ve üyeleri ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Danıştay Başsavcısı dışında kalan adlî yargı hâkim ve Cumhuriyet savcıları ile idarî yargı hâkim ve savcıla rının özlük işlerini düzenler.

Amaç :

— Bu Kanun, adlî ve idarî yargı hâkim ve savcılarının niteliklerini, atanmalarını, hak ve ödevlerini, aylık ve ödeneklerini, meslekte ilerlemelerini, görevlerinin ve görev yerlerinin geçici ya da sü rekli olarak değiştirilmesini, haklarında disiplin soruşturması açılmasını ve disiplin cezası verilmesini, görev leriyle ilgili ve kişisel suçlarından dolayı soruşturma yapılmasını ve yargılanmalarına karar verilmesini, mes lekten çıkarılmayı gerektiren suçluluk veya yetersizlik hallerini ve diğer özlük işlerini düzenler.

İKİNCİ BÖLÜM Haklar ve ödevlere İlişkin Temel İlkeler Bağımsızlık, güvence ve ödevler :

— Hâkimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, Kanuna, hukuka ve vicdanî kanaatle rine göre hüküm verirler. Savcılar Kanunlarda öngörülen şekilde görevlerinde bağımsızdırlar.

Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez, tavsiye ve telkinde bulunamaz.

Hâkimlik ve savcılık mesleğinde bulunanlar azlolunamazlar; bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması nedeniyle de olsa aylık ve ödeneklerinden yoksun kılınamazlar; Kanunda yer alan haller dışında kendileri istemedikçe emekliye sevk olunamazlar.

Gözetim ve denetim hakkı :

— Hâkim ve savcılar idarî görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlıdırlar.

Adalet Bakanı, yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin görevler ayrık olmak üzere hâkim ve savcılar üze rinde gözetim hakkını haizdir.

Yargıtay, bütün adalet mahkemeleri üzerinde, Danıştay, bütün idarî mahkemeler üzerinde yargı deneti mi ve gözetimi; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Cumhuriyet Başsavcısı yardımcıları üzerinde, Danıştay Baş savcısı, Danıştay Başsavcı yardımcıları üzerinde; Ağır ceza Cumhuriyet savcıları, merkezdeki Cumhuriyet savcı yardımcıları ile bağlı ilçe Cumhuriyet savcı ve yardımcıları üzerinde gözetim ve denetim hakkına sahiptir.

Çekilme :

— Hâkim ve savcılar bu Kanunda belirtilen esaslara göre görevlerinden çekilebilirler.

(Hükümetin Teklifi) İzin :

— Hâkim ve savcılar bu Kanunda gösterilen süre ve koşullarla izin hakkına sahiptirler.

Denetim, soruşturma ve kavuşturma :

— Hâkim ve savcılar hakkında denetim, soruşturma ve kovuşturma yapılması bu Kanun hü kümlerine tabidir.

Haksız suçlamalara karşı korunma :

— Hâkim ve savcıların, kötü amaçlı veya uydurma bir suç isnadı suretiyle vukubulan ih bar ve şikâyetlere karşı korunma haklan vardır.

İKİNCİ KISIM Hâkimlik ve Savcılık BİRİNCİ BÖLÜM Adaylık Dönemi Adaylık :

— Adaylık dönemini geçirip aşağıdaki koşullara uygun olarak ehliyetini kanıtlamış olmadık ça, hiç kimse hâkimlik ve savcılığa atanamaz.

41 inci madde hükmü saklıdır.

Adaylar, Devlet Memurları Kanunundaki Genel İdare Hizmetleri Sınıfına dahil olup, hâkimlik ve sav cılığın sınıf ve derecelerine dahil değildirler.

Adayların nitelikleri •:

— Adaylığa atanabilmek için :

1. Türk Vatandaşı olmak, 2. Giriş sınavının yapıldığı yılın Ocak ayında lisans ve lisans üstü (Master) öğrenimini yapmış olanlar için otuz, doktora öğrenimini tamamlamış olanlar için otuzbeş yaşını bitirmemiş olmak, 3. Adlî Yargı adayları için; bir Türk Hukuk Fakültesinden mezun olmak veya İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Al'manca dillerinden biri ile öğrenim yapan yabancı bir hukuk fakültesini bitirip de Türkiye*deki Hukuk Fakülteleri programlarına göre eksik kalan derslerden sınava girip başarı belgesi almış bulunmak, İdarî Yargı adayları için; Hukuk, Siyasal Bilgiler, İktisat, İşletme İdarî İlimler Fakülteleri ile İktisadî ve Ticarî İlimler akademilerinin meslek konusu ile ilgili bölümlerinden veya bu fakülte ve yüksekokullara eşitliği kabul edilmiş İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Almanca dillerinden biriyle öğrenim yapan yabancı öğ retim kurumlarından mezun olmak, 4. Kamu haklarından yasaklı olmamak, 5. Askerlik durumu itibariyle ;

a) Askerlikle ilgisi bulunmamak,

b) Askerlik çağına gelmiş ise, eylemli askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veya yedek sınıfa ge çirilmiş olmak, 6. Hâkimlik ve Savcılık görevlerini sürekli olarak yurdun her yerinde yapmasına engel olabilecek vü cut ve akıl hastalığı veya sakatlığı, alışılmışın dışında çevrenin yadırgayacağı şekilde konuşma ve organları nın hareketini kontrol zorluğu çekmek gibi özürlü durumları bulunmamak, Millî Güvenlik Konseyi (S, Sayısı : 548) (Hükümetin Teklifi) 7. Taksirli suçlar ayrık olmak üzere, ağır hapis veya üç aydan fazla hapis ya da affa uğramış olsa bile zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı if las gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı bir suçtan dolayı hürriyeti bağlayıcı ceza ile hükümlü bu lunmak ya da yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı bir suçtan veya üç aydan fazla hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektiren bir fiilden dolayı soruşturma ve kovuşturma altında olmamak, 8. Yazılı yarışma sınavı ile mülakatta başarı göstermek, 9. Hâkimlik ve Savcılık mesleğine yaraşmayacak tutum ve davranışlarda bulunmamış olmak, Şarttır.

Adaylığa atama :

— Her yıl alınacak aday sayısı kadro ve ihtiyaç durumuna göre Adalet Bakanlığınca sap tanır.

Yukarıdaki maddede belirtilen niteliklere sahip olup yazılı yarışma sınavı ile mülakatta basan göste renler, başarı derecelerine göre sıraya konularak Adalet Bakanhğınca önceden saptanan ihtiyaç sayısınca daha önce başka görevlerde iktisap etmiş oldukları kadro, maaş ve derecelerine bakılmaksızın öğrenim du rumlarına göre Devlet memuriyetine giriş derece ve kademelerinin bir üstündeki derecenin aynı kademesi ile adaylığa atanırlar. Bu sıraya göre ihtiyaç sayısınca atananların dışında kalanlar bir hak iddia edemezler.

Doktora yapanlar yazılı yarışma sınavından bağışık tutularak, sadece mülakata tabi olurlar. Mülakatta başarı gösterenler, atanabilecekleri derece ve kademenin bir üstündeki derecenin aynı kademesi ile adaylığa atanırlar.

Onuncu maddenin (6) ncı bendi ile yarışıma sınavı ve mülakata ilişkin hususlar yönetmelikte düzenlenir.

Adlî yargı adayları stajlarını Adliye Mahkemelerin de, Cumhuriyet Savcılıklarında, tcra Dairelerinde ve Sorgu Hâkimliklerinde; idarî yargı adayları stajlarını bölge idare, idare ve Vergi Mahkemelerinde yaparlar.

Adayların stajlarına ilişkin hususlar yönetmelikte düzenlenir.

Adaylar, gördükleri bütün işlerden dolayı asıl görevliler gibi sorumludurlar.

Adaylık süresi :

— Adaylık süresi iki yıldır, thtiyaç vukuunda bir yıllık staj süresini bitirmiş olan aday ları üçüncü sınıf hâkim ve savcılığa ayırmaya Adalet Bakanı yetkilidir. Ancak, iki yıldan az adaylık yapan ların geri kalan süreleri mesleklerinde geçecek yükselme süresine ilave edilir.

Adaylara verilecek siciller :

— Her adayın vazifesini yapmakta gösterdiği kabiliyet ve ahlakî gidişine dair bilgi, çalış tığı daire amirleri tarafından mensup olduğu mahkemenin en yüksek dereceli hâkimine veya Cumhuriyet Savcısına altı ayda bir verilecek takrirler ile hâkim veya Cumhuriyet Savcısının aday hakkında görgü ve bil gisine dayanan mütalaalarından ve Adalet Müfettişlerinin raporlarından alınır.

Yukarıdaki fıkrada gösterilen merciler bu husustaki mütalaalarını, Adalet Bakanhğınca buna mahsus ol mak üzere hazırlanacak kâğıtlara yazarlar.

Adaylık süresi içinde göreve son verme :

— Adayın;

a) Adaylığa atanma niteliklerinden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması,

b) Adaylığa alındıktan sonra bu niteliklerden herhangi birini yitirmesi,

c) İzinsiz veya Adalet Bakanlığınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevi terk etmesi ve bu terkin kesintisiz on gün devam etmesi, (Hükümetin Teklifi) Hallerinde adaylığına Adalet Bakanlığınca son verilir. Adaylıklarına son verilenler, bir daha aday ola rak kabul olunmazlar.

Atama :

— Stajını tamamlayan ve mesleğe kabule mani bir hali görülmemiş olan adlî ve idarî yargı adaylarının, Adalet Bakanlığınca Teşkilatın ihtiyacı göz önünde bulundurularak tespit edeceği görevleri ve görev yerleri Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca yapılacak ad çekme suretiyle belirlenir, Atamalar, ilgililerin adaylığa giriş derece ve kademelerine bir derece eklenmek suretiyle bulunacak dere ce ve kademeler üzerinden müşterek kararla yapılır.

Muvazzaf askerlik hizmetinin değerlendirilmesi :

— Muvazzaf askerlik hizmetini yaptıktan sonra Hâkimlik ve Savcılığa atananların askerlikte geçen süreleri kademe ilerlemesi ve derece yükselmesinde değerlendirilir.

İKİNCİ BÖLÜM Hâkimlik ve Savcılığın Sınıf ve Dereceleri Sınıflar :

— Hâkimlik ve Savcılık mesleği; üçüncü sınıf, ikinci sınıf, birinci sınıfa ayrılmış ve birin ci sınıf olmak üzere 4 sınıfa ayrılır.

Adlî yargı ile ilgili cetveller :

— Adlî Yargı Hâkimliği ile Cumhuriyet Savcılığının sınıf, derece ve görev unvanları sıra sıyla, bu Kanuna bağlı (1) ve (2) sayılı cetvellerde gösterilmiştir.

İdarî yargı ile ilgili cetveller :

— İdarî yargı hâkimliği ile savcılığının sınıf, derece ve görev Unvanları sırasıyla, bu Ka nuna bağlı (3) ve (4) sayılı cetvellerde gösterilmiştir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM İlerleme ve Yük«etme Genel olarak ' '

— Birinci sınıfa ayrdmuş olanlar ayrık olmak üzere Hâkimlik ve Savcılık mesleğinde bulu nanlar, aşağıdaki maddelerde gösterilen yöntem ve kurallar uyarınca her yıl kademe ve her iki yılda bir de rece yükselme incelemesine tabi tutulurlar.

Süresini dolduranların kademe ilerlemeleri her ayın, derece yükselmeleri ise yılın Nisan, Ağustos ve Aralık aylarının son günlerinden geçerli olmak üzere Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca yapılır.

Kademe ilerlemesinin koşulları :

— Hâkimlik ve Savcılık mesleğinde bulunanların bulundukları derecenin kademelerinde ilerlemeleri için;

a) Bulundukları kademede en az bir yıl çalışmış olmaları,

b) Olumlu sicil almış bulunmaları, (Hükümetin Taklifi)

c) Her yıl Ocak ayında Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca ilan edilecek diğer koşulları taşımdan, Gerekir.

Birinci sınıfa ayrılmış olanların kademe ilerlemesi :

• MADDE 22. — Birinci sımfa ayrılmış olanların kademe ilerlemeleri, ilerlemelerine engel mahkeme hük mü veya disiplin cezası bulunmadığı takdirde bir yıllık ilerleme süresini doldurdukları ayın son gününden ge çerli olmak üzere Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca yapılır.

Derece yükselmelinin koşulları :

— Hâkimlik ve Savcılık mesleğinde bulunanların derece yükselmelerinin yapılabilmesi için;

a) Derecesi içinde iki yıl bulunmuş ve bu derecenin ikinci kademe aylığını fiilen bir yıl almış olmaları,

b) Yükselmeye engel mahkeme hükmü veya disiplin cezalarının bulunmaması,

c) Ahlâkî gidişleri, meslekî "bilgi ve anlayışları, gayret ve çalışkanlıkları, gördükleri işlerde birikime sebep olup olmadıkları, çıkardiklan işlerin miktar ve mahiyetleri, göreve bağlılıkları ve devamları, üst mer ciler ve müfettişlerce haklarında düzenlenenv hâl kâğıtları ve sicil fişleri, Yargıtay ve Danıştayca verilen not ları, örnek karar ve mütalaaları, meslekî eser ve makaleleri göz önünde tutularak Hâkimler ve Savcılar Yük sek Kurulunca her yılın Ocak ayında ilan edilecek derece yükselme ilkelerinde aranan diğer koşulları taşı maları, Gerekir.

Lisansüstü öğrenim yapmış olanlar :

— Meslekte iken, lisansüstü (mas ter) öğrenimi yapmış olanlarla yabancı bir âmme ida resi enstitüsüyle Türkiye ve Orta Doğu Âmme idaresi Enstitüsünü başarı ile bitirenlere bir kademe ilerlemesi, meslekleriyle ilgili öğrenim dallarında doktora yapanlara ise bir derece yükselmesi uygulanır. Bu uygulama da alt derecede ve kademede geçen süre, üst derecede ve kademede geçmiş sayılır.

Meslekte iken birinci fıkradaki öğrenimlerin yapılabilmesi için Adalet Bakanlığından önceden izin alınmasKşarttır.

Derece yükselmesinde ilan :

— Hâkimlik ve Savcılık mesleğinde bulunanlardan derece yükselme sürelerini bitiren ve hak larında yükselmeye engel mahkeme hükmü veya yetkili mercice verilmiş disiplin kararı bulunmayanların adlarını gösteren listeler, Adalet Bakanhğınca hazırlanarak yılın Nisan, Ağustos ve Aralık aylan içerisinde Resmî Gazete'de yayınlanır. ' Bu listelerde adları yazılı olmayanlar listenin yayımı tarihinden itibaren otuz gün içinde, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kuruluna yazılı olarak başvurmak suretiyle durumunun yeniden incelenmesini isteyebilir.

Kurul, başvurunun süresi içinde yapılmadığını veya haklı olmadığını görürse reddine karar verir. İlgili bu karar aleyhine tebliğinden itibaren on gün içinde itirazları İnceleme Kuruluna itiraz edebilir.

Başvuru veya itirazın kabulü halinde ilgililerin adları, birinci fıkradaki süre kaydına bakılmaksızın Res mî Gazetede ait olduğu listeye ek olarak yayınlanır.

Üst mercilerce verilecek siciller :

— Ağır Ceza Cumhuriyet Savcıları merkezdeki Cumhuriyet Savcı yardımcılan ile bağlı ilçe Cumhuriyet Savcı ve yarduncılan; Ağır Ceza Mahkemesi başkanları merkezdeki ve bağlı ilçelerdeki sorgu hâkimleriyle üçüncü sınıf hâkimler; Bölge İdare Mahkemesi başkanları İdare ve Vergi mahkemelerindeki üçüncü sımf hâkimler hakkında, 23 üncü maddenin (c) bendinde sayılan hususları göz önünde bulundurarak;

Millî Güvenlik Konseyi (S. Sayısı ; 548) (Hükümetin Teklifi) kanun yoluna müracaat olunmayan kararlarından veya taalluk ettiği işi neticelenmeyen layihalarından ya da iddianame ve kararnamelerinden en az beşinin tasdikli suretini de ekleyerek, ilgililerin ilerlemeleri ve derece yükselmeleri sürelerinin bitiminden bir ay önce Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunda bulunacak şekilde düşüncelerini belirten bir sictil fişi gönderirler. Bir yerde birden fazla Ağır Ceza Mahkemesi veya Bölge tdare Mahkemesi bulunduğu takdirde sicil fişleri, Ağır Ceza Mahkemeleri ile Bölge idare Mahkemelerinde görevli üçüncü sınıf hâkimler hakkında mensup oldukları, diğer üçüncü sınıf hâkimler hakkında en kıdemli Ağır Ceza veya Bölge idare Mahkemesi Başkanı tarafından düzenlenir.

Haklarında bu madde gereğince sicil fişi düzenlenecek olanlar, sözkonusu her kademe ilerleme ve derece yükselme süresi içinde görevlerini ayrı ayrı yerlerde yapmışlarsa en uzun süre ile bulundukları yerin, yu karıda belirlenen üst mercilerince işlem yapılır.

Müfettişlerce verilecek hal kâğıtları :

— Adalet müfettişleri, denetledikleri hâkim ve savcılar hakkında, verilere dayanılarak dü zenleyecekleri hal kâğıtlarını ilgjlinin gizli sicil dosyasına konulmak üzere Teftiş Kurulu Başkanlığına gön derirler.

Bakanlık merkez teşkilatı hizmetinde bulunanlar :

— Kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi sırasında, Bakanlık merkez teşkilatı hizmetin de ve idarî görevlerde bulunanlar hakkında dairesi üstünün vereceği sicil göz önünde tutulur.

Yargıtay ve Danıştay hizmetinde olanlar :

— Kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi s.rasında Yargıtay ve Danıştayda hizmet gören ler hakkında, ilgilisine göre Birinci Başkanların, Daire Başkanlarının, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının ve Danıştay Başsavcısının yazılı görüşleri alınır.

Eserler :

— İlgililer meslekî eser ve yazılarının birer örneğini dosyalarına konulmak üzere özlük işle rini yürüten daireye verebilirler.

Alınan bu eser ve yazılar ilgilinin dosyasına konularak, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi ile bi rinci sınıfa ayırmada Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca değerlendirmeye tabi tutulur.

Yargıtay ve Danıştay notları :

— Yargıtay ve Danıştay Daireleri yaptıkları yargısal incelemeleri sırasında tek veya toplu olarak karar veren hâkimler, ile Cumhuriyet savcıları ve Danıştay savcıları hakkında çok iyi, iyi, orta ve zayıf olmak üzere not verirler. Not verilirken, kararda sağlanan isabet, davanın hızla yürütülmesi, duruşma lara hazırlıklı çıkılarak gereksiz gecikmelere neden olunmaması, usul hükümlerinin eksiksiz ve zamanında ye rine getirilmesi, dava konularının anlayış ve yönlendirilmesi ve gerekçeli kararın yazılış,. tahlil ve sonuçlan dırılmasında gösterilen başarı, emsal kararların gözetilmesi gibi hususlar göz önünde tutularak değerlendirme yapılır ve buna göre fiş doldurulur.

Hükmün onanmış veya bozulmuş olması olumlu veya olumsuz not vermek için yeterli sebep olamaz.

Not verilip verilmemesi konusu incelemeyi yapan daireye aittir. Olumlu ve olumsuz kanaat edinilmesi ne yeterli olmayan kararlar için not verilmez. Ancak bu nedenle not verilmediğinin belirtilmesi ve buna göre notsuz fiş düzenlenmesi gerekir.

Not verme işlemi, incelemeyi yapan dairenin başkan ve üyeleri tarafından birlikte alınacak bir kararla yerine getirilir. Doldurulan fişler Adalet Bakanlığına gönderilmek üzere Birinci Başkanlığa sunulur.

Genel Kurullarda yapılan incelemelerde de yukarıdaki fıkralar hükümlerine göre işlem yapılır.

(Hükümetin Teklifi) Verilen notların, ilerleme ve yükselmelerde hangi oranlarda ve ne surette değerlendirileceği Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca her yılın Ocak ayında tespit ve ilan olunur.

Yükselme çeşitleri :

— Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu, yükselmeye layık gördükleri hâkim ve savcıları yukarıdaki maddelere göre belirleyecekleri koşulları göz önüne alarak :

a) Yükselmeye layık,

b) Tercihli yükselmeye layık,

c) Mümtazen yükselmeye layık, olmak üzere üç kısma ayırır ve her kısım içindekileri kendi arasında sıraya koyar ve birer deftere yazar.

Bu sıra defterleri Resmî Gazete ile yayınlanır.

İlgililer yayınlanan defterlerdeki yükselme çeşidi ve sırasının Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulun ca bir defa daha incelemesini tebliğden itibaren on gün içinde yazılı olarak başvurmak suretiyle isteyebilirler.

Kurul başvurunun süresi içinde yapılmadığını veya haklı olmadığını görürse reddine karar verir. İlgili bu karar aleyhine tebliğinden itibaren on gün içinde itirazları İnceleme Kuruluna itiraz edebilir.

Başvuru veya itiraz üzerine, defterlerde değişiklik yapılmışsa ayrıca Resmî Gazete'de yayınlanır.

Yükselme çeşitlerinin koşulları, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca her yılın Ocak ayında belirlene rek ilan edilir.

Yükselmeye layık görülmeyenler:

— Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca yükselmeye layık olmadıklarına karar verilmiş olanlar, iki yıl sonra tekrar yükselme incelemesine tabi tutulurlar.

Her derecede iki ve her sınıfta üç defa yükselmeye layık görülmeyenler hakkında Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca meslekte kalmalarına mahal olup olmadığına karar verilir.

Meslekten çıkarılmayı gerektirmeyecek şekilde kastî bir suç nedeniyle hapis veya vazifeden doğan bir suçtan dolayı ağır para cezasına mahkûm olanlar ya da bir derecede iki veya bir sınıfta üç defa kınama ce zasına uğrayanlar, cezanın kesinleşmesini izleyen derece yükselme incelenmesi tarihinden itibaren iki yıl süre ile kademe ilerlemesi ve derece yükselmesinden geri bırakılır.

Hangi sınıfta olursa olsun yer değiştirme cezası almış olanlar cezanın kesinleşmesini izleyen derece yük selme incelemesi tarihinden itibaren iki yıl süre ile kademe ilerlemesi ve derece yükselmesinden geri bırakı lırlar.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Birinci Sınıfa Ayrılma Koşulları ve Yöntemleri Birinci sınıfa ayrılma koşulları:

— Birinci sınıfa ayrılabilmek için:

a) Birinci dereceye yükselmek;

b) Hâkimlik ve savcılık mesleğinde on yılım doldurmak;

e) Bilimsel güç ve yeteneğiyle hizmet ve meslekteki başarısına göre emsali arasında temayüz etmiş olmak;

d) Yer değiştirme cezası veya birden fazla kınama cezası almamış olmak;

e) Mesleğin vakar ve onuruna dokunan veya kişisel haysiyet ve itibarını kıran ya da görevle ilgili her hangi bir suçtan affa uğramış olsa bile hüküm giymemiş olmak;

f) Mesleğin vakar ve onuruna dokunan veya kişisel haysiyet ve itibarı kıran eylemlerden dolayı uyar ma cezası dışında bir disiplin cezası almamış olmak; gerekir.

Meslekleriyle ilgili yükseköğrenim üstü master derecesi almış olanlarla yabancı bir Amme Enstitüsü ve ya Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsünü başarı ile bitirenler için dokuz, meslekleriyle ilgili öğ- (Hükümetin Teklifi) renim dallarında doktora yapanlar için sekiz yıllık meslek kıdemleri, birinci smıfa ayrılmada yeterli sayılabi lirler.

tike kararı :

— Birinci sınıfa ayrılma koşulları ve yöntemleri, kanunda belirtilen esaslar doğrultusunda, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca saptanarak her yılın Ocak ayında Resmî Gazete'de ilan edilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM Eşitlik ve Yer Değiştirme Eşitlik :

— Adlî ve idarî yargıda görevli hâkim ve savcılar ile hâkim ve savcı olup da adalet hiz metindeki idarî görevlerde çalışanlar hâkimler hakkındaki hükümlere tabidirler. Bunlar hâkimlere ait esas lar dairesinde sınıflandırılır ve derecelendirilir; hâkimlere sağlanan her türlü haklardan yararlanırlar.

Adlî yargıda görevli hâkim ve Cumhuriyet Savcıları ile hâkim Cumhuriyet Savcısı olup da adalet hizme tindeki idarî görevlerde çalışanların bu görevlerde geçirdikleri süreler, sınıf ve dereceler bakımından eşittir.

İdarî yargıda görevli hâkim ve savcılarla, idarî yargı ve savcısı olup da adalet hizmetindeki idarî görevler de çalışanlaırın hu görevlerde geçirdikleri süreler, sınıf ve dereceler bakımından eşittir.

Yer değiştirme suretiyle atanma :

— Hâkimlik ve savcılık mesleğinde bulunanlar, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun saptayacağı ilkelere göre hazırlayacağı Atama ve Nakil Yönetmeliğine uygun olarak, aynı veya başka yerler deki eşit veya daha üst görevlere kazanılmış hak aylık ve kadro dereceleriyle naklen atanırlar.

Adlî ve İdarî yargı teşkilatı bulunan yerler; coğrafî ve ekonomik şartları, sosyal, sağlık ve kültürel im kânları, mahrumiyet dereceleri ile ulaşım ve diğer durumları dikkate alınarak bölgelere ayrılır ve her bölge deki görev süreleri saptanır.

Adlî yargıda aynı bölgedeki ağır ceza mahkemesi, çift hakimli asliye ceza mahkemesi, tek (hâltoimli asliye ceza mahkemesi, bu sıra nazara alınarak kendi aralarında hizmet yeri bakımından, biri diğerine üstün sayılır.

Bölgelerde başarısızlığı ve görev gereklerine uyumsuzluğu, belgelerle saptananların, o bölgedeki görev sü resini doldurup doldurmadığına ve meslek kıdemine bakılmaksızın, hizmetinden yararlanılabilecek diğer bir bölgeye veya- bulunduğu bölge seviyesinde bir yere naklen atanması yapılabilir.

Atama ve Nakil Yönetmeliğinde gösterilen kişisel veya aileye ilişkin sağlık ve diğer haklı nedenlerle yer değiştirme isteminde bulunanların yerleri değiştirilebilir.

Görev değiştirme :

— Hizmetin icaplarına ve teşkilâtın ihtiyaçlarına ve ilgililerin isteğine göre:

a) Adlî yargıda görevli hâkimler, Cumhuriyet Savcılığı; Cumhuriyet savcıları, Adlî yargıda hâkimlik;

b) İdarî yargıda görevli hâkimler, Danıştay tetkik hâkimliği ve Başsavcı yardımcılığı; Danıştay Başsav cı yardımcıları ve Tetkik hâkimleri idarî yargıda hâkimlik;

görevlerine Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca nakledilebilirler.

İlgili kanunlarda yazdı niteliklere sahip olan adlî yargı hâkim ve Cumhuriyet savcıları Yargıtay ve Da nıştay üyeliklerine; idarî yargı hâkim ve savcıları da Danıştay üyeliğine seçilebilirler.

Bakanlık hizmetlerine atanma :

— Beş yıl meslekte hizmet etmiş ve olumlu sicil, almış hâkim ve savcılar muvafakatlan ile Adalet Bakam tarafından mesleklerinde iktisap etmiş oldukları kadro ve maaşları ile Bakanlık hizmetlerine veya idarî görevlere atanabilirler.

(Hükümetfoı Tdklfi) Hâkimlik ve Savcılık görevlerine tekrar atanma :

— Bakanlık hizmetlerinde çalışan Hâkim ve Savcılar Adalet Bakanının teklifi üzerine, Bakanlık Hizmetlerinde iktisap ettikleri haklar nazara alınmak suretiyle; idarî yargıdan gelmiş olanlar idarî yargiida, adlî yargıdan gelmiş olanlar adlî yargıda durumlarına uygun Hâkimlik veya Savcılık görevlerine Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca atanırlar.

Diğer hizmetlerden mesleğe atanma :

— Hukuk fakültelerinde maddî hukuk ve usul hukuku dallarında hukuk dersi veren profe sörler ve doçentler almakta oldukları kadro maaşlarının karşılığı sınıf ve derecedeki adlî yargı Hâkimlik ve ve Cumhuriyet Savcılıklarına ve mesleklerinde en az beş yıldan beri fiilen çalışmakta olup ilmî kudret ve ahlakî metanetleriyle tanınmış bulunan avkutlar, avukatlıkta geçen sürelerinin üçte ikisi meslekte geçmiş gibi sayı larak girebilecekleri sınıf ve derecedeki adlî ve idarî yargı Hâkimlik ve Savcılıklarına atanabilirler.

Birinci fıkradaki Avukatlardan Türk Hukuk Fakültelerinde veya İngilizce, Fransızca, Almanca ve İtal yanca dillerden biri ile öğretim yapan yabancı bir Hukuk Fakültesinde doktora diploma ve unvanını almış olanlar atanabilecekleri derece ve kademeye bir derece, meslekle ilgili lisans üstü ı(Master) öğrenimi yapmış olanlar ise atanabilecekleri derece ve kademeye bir kademe eklenmek suretiyle atanırlar.

Hukuk, Siyasal Bilgiler, İktisat, İşletme, İdarî İlimler fakülteleri ile İktisadî ve Ticarî Alimler Akademile rinde idare, maliye ve ekonomik dallarında ders veren profesörler ve doçentler, almakta oldukları kadro maaşlarının karşılığı sınıf ve derecedeki idarî yargı Hâkimlik ve Savcılığına atanabilirler.

Yukarıdaki fıkralarda yazık atamalarda isteklilerin mesleğe alınıp alınmayacakları ve alınmaları hlinde gi rebilecekleri sınıf ve dereceler Hâkimler ve Svcılar Yüksek Kurulunca belli edilir.

Meslekte geçmiş sayılacak süreler :

— Hâkimlik ve Savcılık mesleğinden doçentlik veya profesörlüğe yada yasama meclisi* üye liklerine geçtikten sonra yeniden Hâkimlik veya Savcılık mesleğine geçenlerin, o görevlerde geçirdikleri sü renin tamamı, Hâkimlik ve Savcılıktan geçirmiş oldukları sürelere eklenir.

Hâkimlik ve Savcılıktan Avukatlığa geçenlerden tekrar mesleğe dönmek isteyenler, fiilen Avukatlıkta geçirdikleri sürenin üçte ikisi Hâkimlik veya Savcılıkta geçmiş sayılmak suretiyle tespit edilecek sınıf ve dere celere atanabilirler.

Yukarıda yazılı atamalarda isteklilerin mesleğe alınıp alınamayacakları ve alınmaları halinde girebilecek leri sınıf ve dereceler Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belli edilir.

Terhis edilenlerin görevlerine dönmesi : • .

— Hâkimlik ve savcılık mesleğinden muvazzaf askerlik hizmetine alınanlardan görevlerine dönmek isteyenler terhislerini izleyen bir ay içinde başvurdukları takdirde, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Ku rulunca kazanılmış hakları göz önünde bulundurulmak suretiyle atanırlar.

Askerlik hizmetinde geçirilen süreler kademe ilerlemesi ve derece yükselmesinde değerlendirilir.

Barışta erteleme :

MAIDDE 44. — Muvazzaf askerlik hizmetini ifa edip yedeğe ayrılmış olan hâkimlik ve savcılık mesle ğinde bulunanlar 'barıştaki askerlik hizmetinden ertelenmiş sayılırlar.

\ (Hükümetin Teklifi) Meslekten çekilenlerin yeniden atanmaları :

— Meslekten kendi istekleri ile çekilenlerden tekrar mesleğe dönmek isteyenler, ayrıldık ları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine Hâkimler ve Savcılar Yük sek Kurulunca atanabilirler.

Emeklilerin yeniden hizmete alınması :

— Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre emekli olanlar, anılan kanunun 104 üncü maddesine göre emeklilikle ilgili görevlere yeniden atanamayacaklar hariç olmak üzere, mesleğe kabulde aranan niteliklere sahip olmak ve boş kadro bulunmak koşuluyla mesleğe alınabilirler.

Atamalarda görev yerine hareket ve işe başlama süresi :

— İlk defa veya yeniden ya da yer değiştirme suretiyle:

a) Aynı yerdeki görevlere atananlar, atama emirlerinin kendilerine tebliğ gününü,

b) Başka yerdeki görevlere atananlar, atama emirlerinin kendilerine tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde o yere hareket ederek belli yol süresini, İzleyen iş günü içinde işe başlamak zorundadırlar.

Yukardaki süreler :

1. Kanunî izinlerin kullanılması veya geçici bir görevin yapılması sırasında başka bir göreve atananlar için izninin veya geçici görevin bitimi, 2. Yerinde yetki verilenler için, yerlerine atananların gelmesi veya yetkilerinin kaldırıldığının Kurulca tebliği, tarihinde başlar.

Yer değiştirme suretiyle yapılan atamalarda atama emirleri tebliğ edilince yolluklar ödeme emri aranmak sızın saymanlıklarca derhal ödenir. İlgilinin izinli ve raporlu olması tebligata engel olmamakla beraber (a) ve (b) bentlerindeki süreler izin ve rapor müddetinin bitmesinde başlar.

İşe başlamama halinde yapılacak işlem :

—• Hâkimlik ve savcılık mesleğine ilk defa veya yeniden atanmalarda, belge ile ispat edilen zorlayıcı bir sebep olmaksızın 47 nci maddede kabul edilen süre sonunda görevlerine başlamayanların atan ma işlemleri iptal edilir.

Yar değiştirme suretiyle atananlar 47 nci maddede kabul edilen süre sonunda belge ile ispat edilen zorla yışı bir sebep olmaksızın yeni görevlerine başlamamaları halinde meslekten çekilmiş sayılırlar.

ÜÇÜNCÜ KISIM Hâkimlik ve Savcılık Güvencesi BİRİNCİ BÖLÜM Güvence Hâkimlik ve savcılık güvencesi :

MADDE 49, — Hâkimlik ve savcılık mesleğinin her sınıf ve derecesinde bulunanlar, bu kanundaki hü kümler dışında;

1. Azlolunamazlar, 2. Yaş haddi veya maluliyet dışında kendileri istemedikçe emekliye sevkolunamazlar.

(Hükümetin TeÜdlfi) 3. Kadronun daraltılması veya kaldırılması sebeplerine dayalı olsa bile aylık ve ödeneklerinden yoksun kılınamazlar.

Teklif yapılması :

— Bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması veya daraltılması sebebiyle görevsiz kalan lara, kaldırma ve daraltma zamanında, açık veya ilk açılacak aynı bölgede olan aylık ve derecesine eşit bulu nan veya daha üst bölgede bir hâkimlik ya da savcılık görevi teklif olunur.

İlgili birinci ve ikinci teklifi reddedebilir, üçüncü teklifi kabul etmeyenlerin aylığı ve meslekle ilgisi ke silir.

Atama ve Nakil Yönetmeliği :

— Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu, atama ve nakil ilkelerini, hazırlayacağı Atama ve Nakil Yönetmeliğinde gösterir ve bu ilkelere göre uygulama yapar.

Özel durumlarda atama :

— Bir dairede birleşmeleri halinde kanunen görev yapmalarına olanak bulunmayanlardan o yere sonradan atanan; daha sonra meydana gelen aynı nedenlerden dolayı birleşemeyeceklerden kıdem siz olan, bulundukları yerde kendi kusurları olmaksızın herhangi bir nedenle hâkimlik ve savcılık mesleği nin gerekli kıldığı şeref veya tarafsızlıkla görev yapamayacakları yahut bulundukları yerde kalmaları mes leğin nüfuz ve itibarını sarsacağı soruşturma veya belgelerle anlaşılanlar, isteklerine bakılmaksızın bulunduk ları bölge içinde başka bir yere atanırlar.

Görev yerlerindeki işlerin çokluğuna ve çeşidine göre gereken sürat ve başarıya gösteremedikleri soruştur* ma veya belgelerle anlaşılanlar, bölge ve meslek kıdemine bakılmaksızın, hizmetlerinden yararlanabilecek diğer bir göreve atanırlar. ' İKİNCİ BÖLÜM Geçici Yetki ve Görevler Geçici yetki ile görevlendirme :

— Adalet Bakanı, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun kararını alarak; hâkim ve sav cıları hizmetin gereği olarak sürekli görev yerlerinin dışındaki bir yargı çevresinde veya aynı yerde hâkim ve savcı ayrımı gözetilmeksizin geçici olarak görevlendirmeye yetkilidir.

Kendi yargı çevresi dışında geçici yetki ile görevlendirilenler, o yerde dört aydan fazla çalıştırılamaz.

Ancak, bu süre kendi isteği veya hizmet gerekleri gözetilerek iki ay daha uzatılabilir.

Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, hizmetin aksamaması için Adalet Bakanlığı kadro durumu mü sait bulunan bir yargı çevresindeki hâkim veya savcıyı ihtiyaç duyulan başka bir yargı çevresinde görev yapmak üzere geçici olarak yetkili kılabilir. JBu takdirde kurul en geç üç gün içinde toplantıya çağrıhr ve işlemin onanması istenir. Geçici yetkili olarak görev yapan hâkim veya savcının Kurulca değiştirilmesi ha linde, Kurulun yetkili kılacağı hâkim veya savcının gidip göreve başlamasına kadar, önceki yetkilinin yap mış olduğu işlemler geçerlidir.

Hâkim ve savcıların muvafakatları ile Bakanlık hizmetlerinde geçici olarak görevlendirilmesi, doğrudan doğruya Adalet Bakanı tarafından Kurulun kararı olmaksızın yapılır.

(Hükümetin Teklifi) Başka iş ve görevler :

— Hâkim ve savcılar bilimsel araştırma ve yayınlarda bulunabilirler. Davet edildikleri veya yetkili makamlarınca görevlendirildikleri, ulusal ve uluslararası Kurul, kongre, konferans ve bilimsel toplantılara katılabilirler.

Meslekte bulunanlar kanunda yazılı olanlardan başka işlerle uğraşamayacakları gibi eşlerinin, reşit olma yan veya mahcur olan çocuklarının kazanç getiren sürekli faaliyetlerini Adalet Bakanlığına onbeş gün için de bildirmekle yükümlüdürler.

Yabancı ülkelere gönderilme :

— Hâkim ve savcılar bilgi ve görgülerini artırmak veya meslekleriyle ilgili araştırma yap mak ya da staj ve öğrenim görmek için yabancı ülkelere iki yılı aşmamak üzere gönderilebilirler.

Gönderilme şartları :

— Yabancı ülkelere gönderileceklerin:

a) Meslekte fiilen beş yıl başarıyla çalışmış olması,

b) Sicilinin çok iyi veya iyi olması, şarttır.

Seçme :

— Yabancı ülkelerel gönderilecek meslek mensupları, yukarıdaki maddede yazılı şartları haiz olanlar arasından -hizmetin gerekleri göz önüne alınarak Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca se çilirler.

Yabancı ülkelere her yıl yirmi kişi gönderilebilir.

Karşılanacak giderler :

— Yukarıdaki maddelere göre yabancı ülkelere gönderilenlerin gerçek gidiş - dönüş yol gi derleri ve gündelikleri, yüklenme ve kefalet sebebi ile pasaport harç, eğitim, kurs, araştırma ve incelemeleri için gerekliliği ilgili kuruluşlarca doğrulanan diğer giderleri, her yıl Adalet Bakanlığı Bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.

Burs alanlar ve kendi hesaplarına aylıksız gidenler :

— Herhangi bir yabancı ülke veya uluslararası kuruluştan sağlanan burslardan yararlan maları uygun görülenler, 56 ncı maddede belirtilen gönderme şartlarını haiz bulunmaları kaydıyla Adalet Bakanlığınca dış ülkelere gönderilebilirler.

Bu şekilde gideceklere aylıkları, yüklenme ve kefalet senedi ve pasaport harcı ve burs veren Devlet ve ya kurum tarafından karşılanmadığı takdirde yol giderleri ve sağlanan burs gidilecek ülke için saptanan bir aylık gündelik tutarından düşük olduğu takdirde aradaki fark Adalet Bakanlığı bütçesinden verilir.

Kendi maaş ve ödenekleri gidecekleri ülkeye transfer edilmek suretiyle yabancı bir ülkeye gitmek iste yenlere 56 ncı maddedeki şartları haiz olmaları koşulu ile Adalet Bakanlığınca gitmelerine izin verilebilir.

Haklar :

— Bu Kanun hükümlerine göre yabancı ülkelere gönderilenlerin derece yükselmeleri, ka deme ilerlemeleri, emeklilik, aylık, ödenek ve diğer bütün özlük haklan ile yükümlülükleri devam eder.

(Hükümetin Teklifi) Mecburî hizmet :

— Bu Kanun hükümlerine göre yabancı ülkelere gönderilenler yurt dışında kaldıkları sü renin iki katı kadar mecburî hizmet ile yükümlüdürler.

Mecburî hizmet süresini tamamlamadan meslekten ayrılanlar veya bir ceza sebebiyle meslekten çıkarı lanlar mecburî hizmetlerinin eksik kalan kısmı için kendilerine ödenen aylık ve ödenek ile gündelik ve yol giderleri dahil olmak üzere yapılmış bulunan bütün giderleri iki kat olarak ödemeye mecburdurlar.

ölüm, yaş haddi nedeniyle emeklilik ve yüksek mahkemelere seçilme hallerinde yukarıdaki fıkra hüküm leri uygulanmaz.

Ders ve konferans :

— Hâkim ve Savcılar Adalet Bakanlığınca izin verilme koşulu ile üniversite, akademi ve yüksekokullar ile hizmet öncesi, hizmet içi ve bir üst göreve hazırlama kurslarında meslek ile ilgili konular da ücretli ders ve konferans verebilirler.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Hâkimlik ve Savcılık Görevlerinin Sona Ermesi Çekilme :

— Hâkim ve Savcılar, Adalet Bakanlığına yazılı olarak başvurmak suretiyle görevlerinden çekilme isteğinde bulunabilirler.

izinsiz veya kabul edilir mazeretleri olmaksızın, görevini terk edenler ve bu terki kesintisiz on gün de vam ettirenler çekilmiş sayılırlar.

Çekilme isteyen, çekilme isteğinin kabulüne kadar görevine devam eder; ancak istem tarihinden itiba ren bir ay içinde cevap gelmediği takdirde görevini bırakabilir.

Olağanüstü mazeretleri ile çekilenler bir ay kaydına tabi değildirler.

Olağanüstü hallerde çekilmede usul :

— Savaş halinde, olağanüstü hallerde veya genel hayatı etkileyen afetlere uğrayan yerler deki hâkim ve savcılar, çekilme istekleri kabul edilmedikçe, görevlerini bırakamazlar.

Çekilmenin sonuçları :

— 63 üncü maddeye göre çekilmiş sayılanlar istekleri kabul edilmeden görevlerinden çe kilenler üç ay geçmeden, 64 üncü maddeye aykırı hareket edenler hiç bir surette tekrar mesleğe alınmaz lar.

Hâkimlik ve savcılık görevlerinin sona ermesi :

r— Hâkim ve savcıların :

1. Bu Kanun hükümlerine göre meslekten çıkarılmaları veya ilişkilerinin kesilmesi, 2 Mesleğe alınma koşullarından herhangi birini taşımadıklarının sonradan anlaşılması veya görev sıra sında bu koşullardan birini kaybetmeleri, 3» Meslekten çekilmeleri veya çekilmiş sayılmaları, 4. îsfek, yaş haddi veya malûllük nedenlerinden biri ile emekliye ayrılmaları, 5. ölümleri, Hallerinde görevleri sona erer, (Hükümetin Teklifi) DÖRDÜNCÜ KISIM Çalışma Saatleri, İzinler BİRİNCİ BÖLÜM Çalışma Saatleri Çalışma saatleri ;

— Hâkim ve savcılar, haftalık çalışma süresi ve günlük çalışma saatleri yönünden Devlet Memurları Kanunundaki hükümlere tabidirler.

Ancak, hizmetin gerekleri ile görevin özelliklerinden doğan haller ve özel kanunlardaki hükümler saklı dır.

Adlî ara vermeden yararlanma :

— Hâkim ve savcılar adlî ara vermeden yararlanırlar.

Adlî ara vermeden yararlanan hâkim ve savcılara o yıl için ayrıca yıllık izin verilmez.

Adlî ara vermeden yararlanma koşul ve yöntemleri Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca saptanır.

İKlNCt BÖLÜM İzinler Yıllık izin :

— Adlî ara vermeden yararlanmayan hâkim ve savcılara Adalet Bakanlığınca uygun görü lecek zamanlarda normal yol süresi hariç otuz gün yılık izin verilir.

Birbirini izleyen son iki yılın izni bir arada verilebileceği gibi yıllık izinler bölümlere ayrılarak da veri lebilir. Daha önceki yıllara ait izin hakları düşer.

Mazeret izni :

— Hâkim ve savcılara;

A) Doğumdan önce dört hafta ve doğumdan itibaren altı hafta izin verilir.

B) Kendilerinin veya çocuklarının evlenmesi, eşlerinin doğum yapması, ya da ana, baba, eş, çocuk veya kardeşlerinin ölümü halinde istekleri üzerine üç gün izin verilir.

C) Yukarıda belirtilen hallerden başka mazeretleri nedeniyle bir yıl içinde toplam olarak on günü geç memek üzere mazeret izni verilebilir. Zorunlu hallerde yıllık izinlerinden sayılmak üzere on gün daha izin verilebilir.

Acil ve zorunlu hallerde, igilisine göre ağır ceza Cumhuriyet Savcıları veya Adalet Komisyonu Başkan ları üç güne kadar mazeret izni verebilirler.

Hastalık izni :

— Hâkim ve savcıların hastalıkları halinde, raporlarında gösterilecek lüzum üzerine, ay lık ödenek ve özlük haklarına dokunulmaksızın;

A) Beş yıla kadar (beş yıl dahil) hizmeti olanlara üç aya kadar, B) Beş yıldan on yıla kadar (on yıl dahil) hizmeti olanlara altı aya kadar, C) On yıldan daha çok hizmeti olanlara oniki aya kadar, D) Kanser, verem, felç ve akıl hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa ya kalananlara hizmet sürelerine bakılmaksızın on sekiz aya kadar, İzin verilir.

(Hükümetin Töklifi) Hastalık nedeniyle verilecek izne esas alınacak süre, emekliliğe sayılan hizmet süresidir.

izin süresinin sonunda hastalıklarının devam ettiği resmî sağlık kurulu raporu ile saptananların izinleri bir katma kadar uzatılır. Bu sürelerin sonunda da iyileşmeyenler hakkında emeklilik hükümleri uygulanır.

Bunlardan, gerekli sağlık koşullarını kazananlar istedikleri takdirde, eski sınıf ve derecelerine eşit bir göreve öncelikle atanırlar.

Görevleri sırasında ve görevlerinden dolayı hastalananlar, bir kazaya veya saldırıya uğrayanlar hizmet sürelerine bakılmaksızın iyileşinceye kadar izinli sayılırlar.

Hastalık izni süresi, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi sürelerinde dikkate alınır.

iyileşme halinde göreve dönüş :

— 71 inci maddede yazılı süreler kadar izin alanlar, izinlerinin sonunda işe başlayabilme leri için, iyileştiklerine dair raporlarını getirmek zorundadırlar.

Akıl ve ruh hastalığından iyileştiklerine dair rapor alanlar göreve başladıktan sonra, mesleğin ifasındaki tutum ve davramşlar itibariyle görevlerini gerektiği gibi yapamayacakları soruşturma sonucunda anlaşıldığı takdirde Adalet Bakanlığınca kesin rapor alınmak üzere Adlî Tıp Meclisine sevkedilir ve alınacak rapora göre işlem yapılır.

Raporlar hakkında yönetmelik :

— 72 nci maddenin ikinci fıkrası hükmü ayrık olmak üzere, hastalık raporlarının hangi hallerde, hangi hekimlerce veya sağlık kurulları tarafından verileceği ve süreleri ile bu konuya ilişkin husus lar; Devlet memurları kanununa göre çıkarılan yönetmelik hükümlerine tabidir.

Aylıksız izin :

— Hâkim ve Savcıların; ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir ka za geçirmesi veya önemli bir hastalığa tutulmuş olması hallerinde, kendileri refakat etmediği takdirde hayat larının tehlikeye gireceğinin raporla belgelendirilmesi şartı ile istekleri üzerine en çok üç aya kadar görev lerinden ayrılmalarına izin verilebilir.

Bu izin süresince taşıdıkları sıfatların yükümlülükleri devam eder; aylık ve ödenek verilmez, ilerleme ve yükselme süreleri işlemez.

İlgili izin süresinin bitiminden önce mazeretini gerektiren .nedenlerin kalkması halinde, derhal görevine başlamak zorundadır, tzin mazeretini gerektiren nedenler kalktığı halde veya izlin süresinin bitiminde görev lerine geçerli neden olmadan başlamayanlar, görevden çekilmiş sayılır.

BEŞİNCİ KISIM Siciller Sicil ve özlük dosyaları : , „

— Hâkimlik ve savcılık mesleğinde bulunanlara sicil numarası verilir ve haklarında sicil dosyalan ile özlük dosyası tutulur.

(Hükümetin Teklifi) Gizli sicil :

— Hâkimlik ve savcılık mesleğinde bulunanlardan her biri için gizli sicil dosyası tutulur.

Bu dosyaya yetkililer tarafından düzenlenecek sicil raporlarıyla müfettişler tarafından verilen hal kâğıtları ve mal beyannameleri konulur.

Açık sicil ve sicil cüzdanı :

— Hâkimlik ve savcılık mesleğinde bulunanlardan her biri için sicil dosyası tutulur. Bu dosyaya ilgilinin kimliği, öğrenim durumu, bildiği yabancı dil, meslekî eserleri ve makaleleri, aile durumu, görev yaptığı yerler, terfileri, izin, rapor, yetki, mesleğe kabul, disiplin ve ceza kovuşturma ve soruşturma sı ve sonuçları, askerlik durumu, emeklilik işlemleri, mecburî hizmeti, başka görevlerde geçen hizmetleri gi bi hususlar kaydolunur, istek üzerine ilgilisine bu bilgileri kapsayan bir sicil cüzdanı verilir.

Özlük dosyası :

— Hâkimlik ve savcılık mesleğinde bulunanlar hakkında özlük dosyası tutulur. Bu dosya ya açık sicilde yer alan hususlarla ilgili belgeler ve sair evrak konulur.

Sicil vermeye yetkili olanlar ve uygulanacak ilkeler :

— Hâkimlik ve savcılık mesleğinde bulunanlara sicil vermeye yetkili olanlar ile bu konu da uygulanacak ilkeler, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca düzenlenecek yönetmeliklerde belirlenir.

ALTINCI KISIM Disiplin Cezaları, Görevden Uzaklaştırma ve Organlar BİRİNCİ BÖLÜM Disiplin Cezaları Disiplin cezaları :

— Birinci sınıf hâkim ve savcılar ayrık olmak üzere hâkimlik ve savcılık mesleğinde bulu nanlara; sıfat ve görevleri gereklerine uymayan hal ve hareketlerinin tespit edilmesi üzerine durumun nite liğine ve ağırlık derecesine göre 81 inci maddede yazılı disiplin cezalarından biri verilir.

Disiplin cezalarının çeşitleri :

— Hâkimlik ve savcılık mesleğinde bulunanlar hakkında uygulanacak disiplin cezaları şun lardır :

A) Uyarma, > B) Kınama, C) Aylıktan kesme, D) Kademe ilerlemesini durdurma, E) Derece yükselmesini durdurma, F) Yer değiştirme, G) Meslekten çıkarma.

_ 33 — (Hükümetin Teklifi) Uyarma cezası :

— Uyarma : Görevde daha dikkatli olmaya yazılı olarak çağrıdır. Bu ceza sicile geçmez.

Uyarma cezası :

a) Görevde kayıtsızlık ve düzensizlik,

b) Meslektaşlarına, emrindeki personele veya iş sahiplerine karşı kırıcı davranmak,

c) Mazeretsiz olarak göreve geç gelmek ve görevden erken ayrılmak,

d) Kanun, tüzük, yönetmelik, karar ve talimatlarda açık olarak belirtilen konularda, işi uzatacak şekiide davranışlarda bulunmak, yazı ve tekitleri zamanında cevaplandırmamak,

e) Nitelik ve ağırlıkları itibariyle yukarıda belirtilen benzeri eylemlerde bulunmak, Hallerinde uygulanır.

Kınama cezası :

— Kınama : Belli bir eylem veya davranışın kusurlu sayıldığının yazı ile bildirilmesidir.

Kınama cezası :

a) Hizmet içinde ve dışında, resmî sıfatının gerektirdiği saygınlık ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak,

b) Kılık ve kıyafetinde mesleğin gerektirdiği saygınlığı gözetmemek,

c) Devlete ait araç ve gereçleri özel işlerde kullanmak,

d) Meslektaşlarına, emrindeki personele ve iş sahiplerine kötü muamelede bulunmak,

e) Kendisinin bulunamayacağı meslek dışı kazanç sağlayıcı faaliyetlerin eşi veya reşit olmayan çocukları tarafından yapılması halinde, bu durumu onbeş gün içinde Adalet Bakanlığına bildirmemek,

f) Adalet Bakanlığının mevzuat uyarınca verdikleri talimatları yerine getirmemek,

g) Görevin işbirliği ve uyum içerisinde yapılmasını engelleyici tutum ve davranışlarda bulunmak,

h) Nitelik ve ağırlıkları itibariyle yukarıda belirtilen benzeri eylemlerde bulunmak, Hallerinde uygulanır.

Aylıktan kesme cezası :

— Aylıktan kesme : İzinsiz veya kabul edilir mazereti olmaksızın göreve gelmeyenlerin aylıklarından her gün için bir günlüğünün kesilmesidir.

Üç gün kesintisiz göreve gelmeyenlere ayrıca kınama; 4-10 gün (10 gün hariç) kesintisiz göreve gelme yenlere ayrıca kademe ilerlemesini durdurma cezası verilir.

Kademe ilerlemesini durdurma cezası :

— Kademe ilerlemesini durdurma : ilgilinin bulunduğu kademede, ilerlemesinin bir yıl süre ile durdurulmasıdır.

Kademe ilerlemesini durdurma cezası;

a) Mazeretsiz olarak göreve geç gelmeyi veya erken ayrılmaya alışkanlık haline getirmek,

b) ödeme gücünün üstünde borçlanmak suretiyle borçlarını ödeyemez duruma düşmek veya kesinleşmiş borcunu kasten ödemeyerek hakkında yasal yollara başvurulmasına neden olmak, * c) Nitelik ve ağırlıkları itibariyle yukarıda belirtilen benzeri eylemlerde bulunmak, Hallerinde uygulanır.

Millî Güvenlik Konseyi (S. Sayısı : 548J (Hükümetin Teklifi) Derece yükselmesini durdurma cezası : , .

— Derece yükselmesini durdurma : İlgilinin bir üst dereceye yükselmesinin iki yıl süre ile durdurulmasıdır.

Derece yükselmesini durdurma cezası;

a) tzinsiz veya kabul edilir marezeti olmaksızın, bir takvim yılı içinde, toplam onbeş gün göreve gel memek,

b) Meslek mensuplarına yasaklanmış veya mesleğin gerekleriyle bağdaşmayan kazanç getirici faaliyet lerde bulunmak, Hallerinde uygulanır.

Yer değiştirme cezası :

— Yer değiştirme : Bulunulan bölgenin en az bir derece altındaki bir bölgeye o bölgedeki askerî hizmet müddeti kadar kalmak üzere atanmak suretiyle görev yerinin değiştirilmesidir.

Yer değiştirme cezası;

a) Kusurlu veya uygunsuz hareket ve ilişkileriyle mesleğin şeref ve nüfuzunu veya şahsî onur ve say gınlığını yitirmek,

b) Yaptıkları işler veya gidişleriyle görevini doğru ve tarafsız yapamayacağı kanısını uyandırmak,

c) Hatır ve gönüle bakarak veya kişisel duygulara kapılarak görev yaptığı kanısını uyandırmak,

d) Göreve dokunacak surette ve kendi kusurlarından dolayı meslektaşlarıyla geçimsiz ve dirliksiz olmak,

e) Madde tayin ve deliller elde edilmemiş olsa bile, rüşvet aldığı veya irtikapta bulunduğu kanısını uyan dırmak,

f) Doğrudan doğruya veya aracı eliyle hediye istemek ve görev sırasında olmasa dahi çıkar sağlamak amacı ile kabul etmek veya iş sahiplerinden borç isteme k veya almak, Hallerinde uygulanır.

Meslekten çıkarma cezası :

— Meslekten çıkarmak: Bir daha mesleğe alınmamak üzere göreve son verilmesidir.

Taksirli suçlar ayrı olmak üzere ağır hapis veya üç aydan fazla hürriyeti bağlayıcı cezalardan biri ile ya da affa uğramış olsa bile zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kö tüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı bir suçtan dolayı kesin hüküm giy mek veya 87 nci maddenin (e) bendinde yazılı hallerden dolayı hangi" sınıf ve derecede olursa olsun iki defa, diğer bentlerdeki hallerden dolayı bir derecede iki veya derece ve sınıf kaydı aranmaksızın üç defa yer de ğiştirme ya da derece yükselmesinin durdurulması cezası almış olmak, meslekten çıkarılmayı gerektirir.

Hürriyeti bağlayıcı cezanın üç aydan az olması veya ağır. hapis ya da yüz kızarticı veya şeref ve hay siyet kırıcı suçlardan bulunmaması kaydıyla hükmolunan hürriyeti bağlayıcı cezanın ertelenmesi veya 647 sayılı Cezaların tnfazı Hakkındaki Kanunun 4 üncü maddesindeki ceza ve tedbirlere çevrilmesi halleri de suçun niteliğine göre, 83, 84, 85, 86 ve 87 nci maddelerde sayılan disiplin cezalarından biri verilir.

Disiplin cezasının uygulanmasını gerektiren fiil suç teşkjl etmese ve hükümlülüğü geröktirmese bile mes leğin şeref ve onurunu ve memuriyet nüfuz ve itibarını bozacak mahiyette görüldüğü takdirde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca meslekten çıkarma kararı verilir.

Bir üst veya alt derece disiplin cezası uygulanması :

— Disiplin cezası uygulanmasına neden olmuş bir eylem veya davranışın cezaların sicilden Bilinmesine ilişkin süreler içinde tekrarlanması veya aynı tür disiplin cezasını gerektiren birden çok eylem veya davranışın bir arada bulunması hallerinde bir derece ağır disiplin cezası verilir.

Millî Güvenlik Konseyi (S. Sayısı ; 548) (Hükümetin Teklifi) ' İlk defa disiplin suçu işleyenlerden, geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu olan ve başanü veya üstün başarılı yükselmeye layık bulunan ve iki veya çok iyi derecede sicil alanlar hakkında, meslekten çı karmayı gerektiren durumlar ayrık olmak üzere, verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir.

Disiplin cezası vermeye yetkili kurul :

— Hâkimler ve Savcılar hakkındaki disiplin cezaları Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından verilir.

Savunma hakkı :

— Hâkim ve Savcılar hakkında, savunmaları alınmadan disiplin cezası verilemez.

Soruşturmayı yapanın veya disiplin cezası vermeye yetkili kurulun üç günden az olmamak üzere, verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan ilgili, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.

Ceza kovuşturması ile disiplin kovuşturmasının bir ardâa yürütülmesi L

— Hâkim ve savcılar hakkında ceza kovuşturmasına başlanmış olması, aynı olaydan dolayı disiplin kovuşturmasını geciktirmeyeceği gibi, ilgilinin ceza mahkemesinden mahkûm olması veya olmaması;

ayrıca 'disiplin cezası verilmesine de engel teşkil etmez.

Yeniden inceleme ve itiraz :

— Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca verilen disiplin cezalarına ilişkin kararın teb liğinden itibaren on gün içinde Adalet Bakanı. veya ilgililer kararın bir defa daha incelenmesini Kuruldan is teyebilir.

Bu halde Kurul, gerekli incelemeyi yaparak kararını verir.

Kurulca yeniden incelenerek verilen karara karşı ilgililer tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde itirazda bulunabilirler.

itiraz; İtirazları İnceleme Kurulunca incelenerek sonuçlandırılır.

İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. Bu karar hakkında başka bir idarî ya da kazaî mercie başvuru lamaz.

Uygulama ı

— Kesinleşen disiplin cezaları, Adalet Bakanlığı tarafından en geç bir ay içinde uygulanır.

Disiplin, cezalarının silinmesi :

— Meslekten çıkarma ve yer değiştirme cezalarından başka bir disiplin cezasına çarptırı lan hâkim ve savcılar, kınama cezasının uygulanmasından itibaren dört yıl, diğer cezaların uygulanmasından • itibaren altı yıl geçtikten sonra Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kuruluna başvurarak bu disiplin cezalarının sicilinden silinmesini 'isteyebilirler.

İlgilinin yukarıdaki fıkrada yazılı süreler içerisindeki sicilinde mevcut belgelerle kanıtlanan tutum ve dav ranışları ile meslekteki başarısı, isteğini haklı kılacak nitelikte görülürse, disiplin cezasının silinmesine karar verilir ve sicil dosyasındaki disiplin bölümü çıkarılarak yenisi düzenlenir.

(Hükümetin Teklifi) İhbar ve şikâyet :

— Bir şahsın şikâyeti üzerine başlanan disiplin soruşturması, şikâyetten vazgeçilse dahi durdurulmaz.

Soruşturma için özel olarak müfettiş veya yetkili gönderilmesini gerektirmiş olan bir şikâyetin haksız ol duğunun anlaşılması halinde soruşturma için Devletçe yapılan masraflar hakkında Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 411 inci maddesinin birinci fıkrası uygulanır.

Disiplin cezasını gerektirecek olan ihbar ve şikâyetin kötü niyetle yapıldığı veya delillerin uydurulduğu an laşılan hallerde Adalet Bakanlığının izni ile kovuşturma yapılır ve mahkemece yukarıdaki fıkra hükmü uy gulanmakla 'birlikte Türk Ceza Kanununun 285 inci ma'ddesinin birinci fıkrasında yazılı ceza hükmolunur.

Bu gibi hallerde kovuşturma şikâyet olunan hâkim ve* savcının mensup olduğu mahkemeye en yakın ağır ceza mahkemesi merkezindeki Cumhuriyet savcısına ve yargılaması o yer ağır ceza mahkemesine aittir.

İKİNCt BÖLÜM Görevdeh Uzaiklaştırma Görevden Uzaklaştırma :

JMADDE 97. — Hakkında soruşturma yapılan hâkim ve savcının göreve devamımın, soraşturmıanın se- .

laırnetiki'e yahut yargı erkinin nüfuz itilbarıma zarar vereceğine îfcanaat getirilirse, Hâkimler ve Savcılar Yüiksek Kurulunca, geçici bir tedbir olarak görevden uzaklaştırılmasına veya soruşturmanın sonuçlanmasına ka dar, (gemici yeitM ile bir ıbaşka yangı çevresinde görevIendiMlmestae k'arar verileibilir, Yukarıdaki önlemler soruşturmanın ve ceza kovuşturmasının herhangi bir safhasında da ,almalbilıir, Görevden Uzaklaştırılanların Hakları :

— Görevden uzaklaştırılan veya görevli ille1 ilgi! olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tu tuklanan ya da gözaltına alınan hâkim ve savcılara bu süre içinde aylık ve ödeneklerinim üçte ikisi verilir.

Bunlar, bu Kanunidla yer alan düğer sosyal hak ve yardımlardan yaıfarlalnimlaya devam ederler,;

Görevden uzalfclaştınılanlardaım halklarında 99 ve 100 üncü [maddeler uyarımca işlem yapılanlar, görevlerine iade veya eş ıbür göreve atanmakla ıbera'ber ..kesilmiş olan aylık ve ödemdfclelrin'i alırlar ve görevden uzak kaldıikları süreler ilerleme ve 'yükselmelerimde değerlendirilir.

Ancak uyarma cezası ayrık olmak üzere halklarında dlisipllih cezası verilmiş olanTarın kesilmiş olam ay lık ve ödenekleri ödenmez ve .görevden uzak kaldıkları süreler değerîendİriimez.

Görevden Uzaklaştırma Kararının Kaldırılması :

— Soruşturma sonunda meslekten çıkarma cezası verilmesine veya kovuşturmaya geçilme sine gerek bulumlmıadığrnın anlaşılması halinde, görevden uzaklaştırlma kararı, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca derhal1 kaldırılır.

Soruşturmaya konu olan eylemlerin göreve deva ma engel olmadığı hallerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kuurlunca görevden uzaklaştırma tedbiri her zaman kaldırıflafbiir.

Göreve Tekrar Başlatmanın Zorunlu Olduğu Haller:

— Soruşturma veya yargılama sonumda!;

a) Haklarında kovuşturmaya geçilmesine gerek bulunmayanlarla k'ovuş'fcuırmaya 'başlanıp da kovuştur ma .konusu olan fii'il ayrıca möslelfcten çıkarılma cezası verilmesini gerektirir nitelikte görüimeyenılerin veya meslekten çıkarılmadan başika bir disiplin cezası verileMbrâb, (Hükümetin Teklifi)

b) Halklarında beraat veya muhakemenin men'i (kararı verilenlerin,

c) Hükümden önce1 haklarındaki kovuşturma af ile kaldırılanların1,

d) Görevleri ile iilgill olsun veya olmasın meslekten çıkarmayı gerektirmeyecek bir ceza ile mahkûm olanların, , Bu kararların kesinleşmesi üzerine haklarındaki görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılır ve ilgililer gö reve başlatılır.

Süre :

MADDE 101i — Görevden uzaklaştırma, bir disiplin soruşturması gereği olarak en çok üç ay devam edebilir. Bu süre, ısonunda, hakkında (bir karar verilmedÜği .takdirde igllli göreve bağlatılır.

Görevden uzaklaştırmıa, bir ceza kovuşturması gereği olduğu takdirde!, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ilki .ayı aşjmlayan süreler içlinde ilgilinin durumunu inceleyerek görevine dönüp dönmemesi hakkında bir karâr verir.: Bu karar ilgiliye tebliğ olunur.

YEDtNCİ KISIM Soruşturanla ve Kovuşturma BİRİNCİ BÖLÜM Soru'şturtma Soruşturma :

— Birindi sınıf hâkim ve savcılar ayrık olmak üzere hâkim ve savcıların kişisel suçları ile görevden doğan veya görev sırasında işlenen suçları, sıfat ve görevleri gereğine uyamayan tutum ve dav ranışları nedeniyle, haklarında sokuşturma yapılması Adalet Bakanının lizhfae bağlıdır. Verilecek izindeki belirlemeye göre somşturma, Adalet MÜfefcrİşJlerii' tarafınıdan veya hakkındaki soruşturma yapılacak olaiıdan daha kıdemli nâklim veya savcı eliyle de yaptırılabilir.

Önceden îzni Gerektirmeyen Haller :

— Müfettişlerin denetim veya soraşturma şurasında öğrenecekleri konuların soruşturulma sı içim önceden izin aiımması gerekmez. Ancak, durum hemen Adalet Bakanlığına bildirilir.

Savunma Hakkı :

— Hâkim ve savcıların savunmaları, soruşltutımıaıyı yapanın veya Hâklimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun üç günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirttiği bir tarihte alınır. Süresi içlimde veya ıbeliritilen tarihte savunmasını .yapmayan bu hakkından vazgeçmiş sayılır.

Yakalama ve Sorgu Yasağı :

— Ağır cezayı gerektiren suçüstü halleri dışında suç işlediği ileri sürülen hâkim ve sav cılar yakalanamaz, üzerleri ve konutları aranamaz, sorguya çekilemez. Ancak durum Adalet Bakanlığına der hal 1>Mriliir.

Birincii fıkra hükümlerine aykırı hareket eden kolluk kuvvetleri amir ve memurları hakkında yetkili Cum huriyet savcısı tarafından genel hükülmlere göre doğrudan doğruya soruşturma ve kovuşturma yapılır.

(Hükümetin Teklifi) Soruşturma Yetkileri :

MADDE 1IO6, — Soruşturma ile görevli olanlar 121 inci maddedeki yetkileri haizdirler.

Tutuklama Mercii :

— Soruşturma .sırası da tultulklanırnaısı gerdken ıhâlkım ve savcılar, son soruşturma açılması na karar vermeye yetMli mercii tarafımdan tuituklanabliIÜr, Suça Katılma :

MADDE 10)8; — Haddim ve savcılar suçlarına katılanlar aynı somşturirna ve kovuşturma mercilerine talblildir,;

Soruşturma Tamamlanması :

— Hâlklito ve savcılar hakkında tamamlanan ısoruşturma ewa)kı Balfcanlılk Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilir. Bu Genel Müdürlük taırafıınldan yapılacalk inceleme sonunda düzenlenecek dıüşüınce yazıisı üzerine kovuşlturma yapılmasına veya disüpilün .cezası uygulamasınla gerek olup olmadığı Ba- İCanlılkça ıtalkdlir oluınaralk evraık kattunî mercilere tevdi olunur ,veya işlemden kaldırılır.

İKİNCİ BÖLÜM Suç fKlotvuşturması Kovuşturma Kararı ve İlk Soruşturma :

MADDE 1Iİ0. — Adalet Bakanlığımca kişisel suç veya görev suçu nedeniyle kovuşturma yapılması ge :

rekil (görüldüğü takldlirde evralk, ilgilinin yargı çevresilnde .bulunduğu ağır ceza' malhlkemesine en yakın ağır ceza mahlkemiösli Cumhuriyet savcılığına gönderilir.

Cumhuriiyelt savcısı beş güm içinde dıddÜanameslinli düzenleyerek evrakı son soruşturmanın açılmasına ve ya sıon soruşlturmiaınıln açılmasına yer olmadığına karar verilrmdk üzere ağır ceza maihlkemesine verir.

İddianamenin bir örneği C. H. U. K.. gereğince, hakikında kovuşturma yapılana tebliğ olunur.; Bu teb liğ üzenine ilgili, kamunda yazılı süre içinde deli toplanmasını ister veya kabul edMebfc istekte bulunursa bu husus göz önünde tutulur ve gerekirse soruştunma başkan taraifındah derimtfeştlirilir.

Son soruşturma mercileri :

— Haklarında son soruşturma açılmasına karar verilenlerden; birinci sınıfa ayrılmış adlî ve idarî, yargı hâkim ve savcıları ile ağır ceza merkezlerindeki adlî ve idarî yargı hâk'imleriyle Cumhuriyet savcıları ve Anayasa Mahkemesinde, Yargıtay'da Danıştay'da ve Bakanlıkta görevli olan hâkim ve savcıların son soruşturmaları Yargıtay'ın görevli ceza dairesi de görülür, Birinci fıkra dışında hâkim ve savcıların son soruşturmaları yargı çevresi içinde bulundukları ağır ceza mahkemesinde yapılır.

İlk soruşturma itiraz usulü :

— 110 uncu maddede yazılı mercilerin tutuklamaya ve salıvermeye veya son soruşturma nın açılmasına yer olmadığına ilişkin kararlarına Cumhuriyet savcısı veya hakkında kovuşturma yapılan ta rafından genel hükümlere göre itiraz olunabilir. Bu itiraz, ilgilinin yargı çevresi içinde bulunduğu ağır ceza mahkemesi ayrık olmak üzere, kararı veren mahkemeye en yakın ağır ceza mahkemesinde incelenir.

(Hükümetin Teklifi) Son soruşturma merciinin saptanması :

— Bu kanun gereğince haklarında kovuşturma yapılacak olanların, son soruşturma mer cilerinin saptanmasında, son soruşturma zamanındaki; son soruşturmadan önce görevden ayrılanların ise ayrılma zamanındaki sıfatları esas alınır.

Geçici yetkililer hakkında soruşturma ve kovuşturma mercilerinin saptanmasında yetkili bulundukları yerdeki sıfatları esas tutulur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Ortak Hükümler Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali :

— Ağır cezayı gerektiren suçüstü hallerinde hazırlık ve ilk soruşturma genel hükümlere göre yapılır. Hazırlık soruşturması Cumhuriyet savcıları tarafından bizzat yürütülür.

Bu halde durumun hemen Adalet Bakanlığına bildirilmesi zorunludur.

Davalar :

— Hâkim ve savcılara ait davalar acele işlerden sayılır. Kanunî zaruretlerden doğan en gel olmadıkça davalar üç aydan fazla devam edemez. Cumhuriyet savcıları, nezdinde bulundukları mahke melerdik! bu tür davaları ve aşamalarını varsa gecikme nedenlerini her duruşma sonunda Adalet Bakanlığına bildirilir.

Dosyanın gönderilmesi :

— Hüküm veya karar kesinleştikten sonra dava dosyası disiplin yönünden yapılacak işle min takdiri için incelenip iade edilmek üzere Adalet Bakanlığına gönderilir.

İhbar ve şikayetler :

— Hâkim ve savcı hakkındaki ihbar ve şikayet, soruşturmayı gerektiren belli bir konuyu içermez veya gerçek kimlik ve doğru adres gösterilerek yapılmazsa, işleme konulmaz.

Birinci sınıf hâkim ve savcılar hakkında uygulanacak hükümler :

— Birinci sınıf hâkim ve savcılar; disiplin cezası, soruşturma ve kovuşturma bakımın dan kendi özel kanunlarındaki hükümlere tabidir.

SEKİZİNCİ KISIM Denetim BİRİNCİ BÖLÜM Denetim Organı Denetim organı :

— Adalet Bakanlığı nezdinde bir başkan, iki başkan yardımcısı, yeteri kadar Adalet Müfettişimden oluşan Teftiş Kurulu, bulunur.

Adalet Müfettişlerinin sınıf, derece ve görev unvanları, bu kanuna bağlı, adlî yargı savcılarına ait (2) sa yılı ceftvelde gösterilmiştir.

(Hükümetin Teklifi)' Adalet müfettişleri :

— Adalet Müfettişleri; hâkim ve savcıların görevlerini kanun, tüzük, yönetmelik ve genelgelere (hâkimler için idarî nitelikteki genelgelere) uygun olarak yapıp yapmadıklarını ve adalet daireleri ile idarî yargı dairelerini denetleme; birinci sınıf hâkim ve savcılar dışındaki hâkim ve savcıların ve ada let daireleri personelinin görevlerinden dolayı veya görevleri sırasında suç işleyip işlemedikleri, hal ve eylem lerinin sıfat ve görevleri icaplarına uyup uymadığını araştırma ve gerektiğinde haklarında inceleme ve so ruşturma işlemlerini yaparlar.

Yetkiler :

— Adalet Müfettişleri lüzum gördükleri kimseleri, yeminle dinler, gerektiğinde istinabe yoluna başvurabilir ve soruşturmanın zorunlu kıldığı hallerde arama yapar. Sübut delillerini, gereken bil gileri bütün daire ve kuruluşlardan doğrudan doğruya toplar. Bu görevlilerce bu maddede yazılı yetkilerine dayanılarak yapılacak bütün işlemlerde Devlet organları ve kurumlan ile diğer gerçek ve tüzel kişiler, yö neltilen sorulara hemen karşılık vermek ve istekleri yerine getirmek zorundadırlar.

DOKUZUNCU KISIM Malî ve Sosyal Haklar ve Yardımlar BİRİNCİ BÖLÜM Malî Haklar Kapsam :

— Bu kanunun birinci maddesinde belirtilenlerin; aylık, ödenek, ders ve konferans ücret leri ve diğer malî ve 'sosyal hakları ve yardımları bu kanun hükümlerine tabidir.

Bunlar ayrıca, Devlet memurlarina kanun, tüzük, yönetmelik veya kararnamelerle sağlanan diğer malî ve sosyal haklar ile yardımlardan da istifade ederler.

Tanımlar :

— Bu kanunda geçen :

A) Aylık : Hâkim ve savcılara hizmetlerinin karşılığında, kadroya dayanılarak gösterge ve ek göstergelerîyle birlikte ay itibariyle ödenen parayı, B) Ödenek : (A) bendinde belirtilenlere, üstlendikleri görevin niteliği ve gereği olarak aldıkları brüt ay lıklarının belli oranında ödenen parayı, C) Ders ve konferan's ücretleri : Meslekî eğitim ve öğretim kurumları ile kurslarda kendilerine görev verilenlere, ders veya konferans saati başına ödenen parayı, ifade eder.

. İKİNCİ BÖLÜM Gösterge Tablosu, Katsayı, Aylıklar Gösterge tablosu :

— Bu kanunun birinci maddesinde belirtilenlerin aylıkları; sınıf, derece ve kademe esa sına göre 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun. 43 üncü maddesine ekli 1 No. lu cetveldeki gösterge tablosu esas alınmak suretiyle saptanır.

Millî Güvenlik Konseyi (S. Sayısı ; 548) (Hükümetin Teiklfi) §u kadar iki; hâkim ve savcıların aylık ödemeleri;

a) 7 ve 6 ncı derecelerin kademelerinde bulunanlara, o derece ve kademelerin gösterge rakkamlarına eklenecek 300; 5 ve 4 üncü derecelerin kademelerinde bulunanlara, o derece ve kademelerin gösterge rak kamlarına eklenecek 400; 3 ve 2 nci derecelerin (kademelerinde bulunanlara, o derece ve kademelerin gös terge rakkamlarına eklenecek 500; 1 inci derecenin kademelerinde bulunanlara o derece ve kademelerin gös terge rakkamlarına eklenecek 600,

b) Bu Kanuna göre birinci sınıfa ayrılmalarına karar verilmiş ve birinci derecede üç yilını ikmal et miş ve Yargıtay ve Danıştay üyeliğine seçilme hakkını kaybetmemiş olanlara, birinci derecenin son kademe sine eklenecek 700; aynı nitelikte olanlardan Yargıtay ve Danıştay üyeliğine seçilme hakkını kazandıkları tarihten itibaren altı yılını ikmal etmiş bulunanlara, birinci derecenin son kademesine eklenecek 800; aynı nitelikte olanlardan Yargıtay ve Danıştay üyeliğine seçilme haklarını kazandıkları tarihten itibaren sekiz yı lını ikmal etmiş olanlara, birinci derecenin son kademesine eklenecek 900,

c) Birinci sınıf savcıların bu görevlere atanma tarihlerine bakılmaksızın, Yargıtay ve Danıştay üyeliği ne seçilme hakkını kaşandıkları tarihte birinci derecenin son kademesine eklenecek 700; bu tarihten itibaren geçecek altı yılın sonunda birinci derecenin son kademesine eklenecek 800; ve aynı tarihten itibaren geçecek sekiz yılın sonunda ise birinci derecenin son kademesine eklenecek 900, Rakamından sonra bulunacak sayının belli katsayı ile çarpılması sonunda elde edilecek miktar üzerin den ödeme yapılır.

Katsayı :

— Bu Kanunun birinci maddesinde gösterilenlerin aylık ve ödenek hesabında, her yıl Dev let memurları için Bütçe Kanunu ile saptanan katsayı esas alınır.

Katsayı değişimi 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri dışında, aylıklar da artış veya eksiliş sayılmaz. Ancak, katsayı artışlarında anılan Kanunun 14 üncü maddesinin (C) fıkrası hükmü uygulanmaz.

Brüt aylık tutarı :

— Hâkim ve savcıların brüt ayhk tutarı; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda yer alan gösterge tablosundaki rakamlarla bu Kanunla tespit edilen ek göstergelerin toplamının Genel Bütçe Ka nununda o yıl için saptanan katsayı ile çarpılması sonunda bulunan miktardır.

ödenek :

— Bu Kanunun birinci maddesindeki belirtilenlere brüt aylıkları tutarının yüzde yüzü ora nında ödenek verilir.

Bu ödemeye' hak veren bir göreve atananlar göreve başlama tarihinde; derece yükselmesi ve kademe iler lemesi yapanlar, yükselme ve ilerleme tarihini izleyen aybaşından itibaren ödemeye hak kazanırlar.

Adlî aravermeden yararlananlar, yıllık iznini kullananlar, bu Kanunun 71 inci maddesinin 1 inci fıkrası nın (D) bendi ile aynı maddenin 3 üncü fıkrasındaki haller nedeniyle hastalık izni alanlar ile yurt içinde ve dtşında geçici bir görevle başka bir yere gönderilen ve vazifeleri icabı görevlerinden ayrılanlar dışında her ne sebep ve surette olursa olsun görevleri başında bulunmayanlara görevlerinden ayrı bulundukları süre için bu ödeme yapılmaz.

Hastalık sebebiyle iş başına gelmeyenlere tedavi kurumlarında yattıkları süre hariç olmak üzere bu yüz den ayrıldıkları günlerin bir takvim y.lında toplam doksan günü aşan kısmı için ödenek verilmez.

Ancak görev sırasında veya görevden dolayı yaralanma veya sakatlanma sonucu alınan hastalık izinlerinde, ödenek verilmesine devam olunur.

- Geçici yetkiyle başka bir yerde görevlendirilenlere verilecek ödenek, kendi kadrolarına göre ödenir.

Bu ödenek, brüt aylıktan ayrı olarak vergilendirilir.

(Hükümetin Telclifi) Ders ve Konferans Ücretleri :

— Bu kanunun birinci maddesinde belirtilenlerden meslek eğitim ve öğretim kurumlan ile kurslarda kendilerine görev verilenlere ders veya konferans saati başına ödenecek ücret, her yıl Bütçe Kanun larında gösterilir.

Aylık ve Ödeneğin Ödeme Zamanı :

— Bu Kanunun birinci maddesinde belirtilenlerin aylık ve ödenekleri her ayın başında pe şin olarak ödenir.

Emekliye ayrılma ve ölüm hallerinde o aya ait peşin ödenen aylık ve ödenekler geri alınmaz.

Açıktan Atanmada Aylık ve Ödeneğe Hak Kazanma :

— Bu Kanunun birinci maddesinde belirtilen görevlere adaylıktan veya açıktan atananlar, göreve başladıkları günden itibaren aylık ve ödeneğe hak kazanırlar.

Bu suretle göreve başlamada ilk aylık ve ödenek gün hesabıyla ay sonunda ödenir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Sosyal Haklar Emeklilik Haklan •:

— Bu Kanunun birinci maddesinde belirtilenlerin, emeklilik ve malullük haklan ile ölümleri halinde dul ve yetimlerinin sahip oldukları haklar emeklilik kanunlarıyla düzenlenir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Sosyal Yardımlar x Hâkim ve Savcılar İçin Konut :

— Bu Kanunun birinci maddesinde belirtilenlerin, Bakanlıkça lüzum ve zaruret görülen yerlerde kira karşılığı ihtiyaçları, Adalet Bakanlığı Bütçesine her yıl konulacak ödenekten karşılanır.

Konutların tahsis ve idaresi yönetmelikle düzenlenir.

Mahrumiyet yeri ödeneği :

— Memleketin tabiî, ekonomik, sosyal, kültürel sağlık ve ulaştırma şartları dolayısiyle hâkim ve savcıların yaşama ve çalışmasında zorluk ve darlık gösteren yerlerine sürekli görevle atananlara veya geçici yetki ile görevlendirilenlere o yrin mahrumiyet derecesine göre mahrumiyet yeri ödeneği veri lir.

Ödeme usulü, mahrumiyet yeri derecesi ve miktarı :

— Mahrumiyet yerlerinde çalışanlara ne zaman, hangi hallerde ödenek verileceği, ne za man ve hangi şartlarda bu ödenek hakkının kaybolacağı hususları ile ödeme usulü, şekli ve şartları, mah rumiyet yerlerinin kaç derece olacağı, tespit edilen bu derecelere girecek yerler Hâkimler ve Savcılar Yük sek Kurulunca saptanır. Miktarı ise her yıl Bütçe Kanunu ile belirlenir.

_ 43 — (Hükümetin Teklifi) Mahrumiyet yeri ödeneğinin ödenme usulü :

— Mahrumiyet yerine sürekli görevle atananlar veya geçici yetki ile görevlendirilenler göreve başladıkları günden itibaren mahrumiyet yeri ödeneğine hak kazanırlar. Bu ödenek kesintisiz öde nir.

Başka yerlere atananlarla ölen veya emekliye ayrılanların aldıkları ödenek geri alınmaz.

öğrenim bursları ve yurtlar :

— Mahrumiyet yerlerinde çalışan hâkim ve savcıların görev yerlerinde çocuğunun gir mesi gereken orta dereceli okul bulunmadığı takdirde, bu dereceli okullarda okuma hakkını kazanmış bulu nan çocuklarını yatılı okullarda okutmak isterlerse, pansiyon ücret indiriminden faydalanırlar.

Bu indirim her yıl Bütçe Kanunu ile tespit olunan pansiyon ücretlerinden en azının çocukların her biri için % 50'si oranındadır, indirim sonucunda meydana çıkan fark Devlet bütçesinden ödenir.

Ancak, ilgililer çocuklarını daha yüksek ücretli okul pansiyonlarından veya Millî Eğitim Bakanlığının de netimi altında faaliyette bulunan özel pansiyonlardan faydalandırmak isterlerse aradaki ücret farkı kendi leri tarafından ödenir.

Bursun kesilmesi :

— Pansiyonlarda ücret indiriminden faydalananların çocukları sınıfta kalırlarsa aynı sınıf için ikinci sene bu haktan faydalanamazlar.

Mahrumiyet yerlerinden başka yere atanan, ölen, emekliye ayrılanların burs haklarının devamı :

— öğrenim yılı içinde mahrumiyet yeri ödeneğine tabi olmayan yerlerdeki bir göreve atanan veya ölen veyahut emekliye ayrılanların çocukları için yapılan indirim, bulundukları ders yılı sonuna kadar; kendi isteğiyle atananlar için de, atandıkları tarihteki taksit dönemi sonuna kadar devam eder.

Aile yardımı ödeneği :

— Bu kanunun birinci maddesinde belirtilenlerden evli olanlara aile yardımı ödeneği verilir.

Bu yardım, ilgilinin her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmayan eşi ve çocukları için her yıl Bütçe Kanunlarında tespit edilecek miktar üzerinden ödenir.

Dul olanların çocukları için yukardaki fıkralar hükmü uygulanır.

Boşanma veya ayrılık vukuunda mahkeme bu yardımın hangi tarafa ve ne oranda verileceğini de ka rarında belirtir.

İlgililere, geçimini sağladıkları üvey çocukları için de bu ödenek verilir.

Aile yardımı ödeneğini ödeme usulü :

— Aile yardımı ödeneği her ay aylıkla birlikte ödenir.

Karı veya kocanın her ikisi de hâkim veya savcı veya birisi memur ise bu ödenek sadece kocaya verilir.

Aile yardımı ödenekleri hiç bir vergi ve kesintiye tabı tutulmaksızın ödenir. Bu yardım ödeneği hacze dilemez.

(Hükümetin Teklifi) Aile yardımı ödeneğine hak kazanma :

— Bu kanunun birinci maddesinde belirtilenler, eş için ödenecek aile yardımı ödeneğine evlendiği; çocuk için ödenecek yardıma da çocuğun doğduğu tarihi takip eden aybaşından itibaren hak kazanırlar.

Aile yardımı ödeneği hakkını kaybetme :

— Bu kanunun birinci maddesinde belirtilenler, eş ^çin ödenen aile yardımı ödeneği hak kını eşinden boşanma veya eşinin ölümü; çocuğu için ödenen yardım ödeneği hakkını da, çocuğun ölümü veya 143 üncü maddedeki hallerin gerçekleşmesini takip eden aybaşından itibaren kaybederler.

Çocuk için aile yardımı ödeneği verilmeyecek haller :

— Aşağıdaki hallerde çocuklar için aile yardımı ödeneği verilmez;

1. Evlenen çocuklar, 2. 19 yaşını dolduran çocuklar, (19 yaşını bitirdiği halde evlenmemiş kız çocuklarına 25 yaşını dolduruncaya ve yüksek öğrenim yapmak ta olan erkek çocuklar için 25 yaşını geçmemek üzere öğrenimlerini bitirinceye kadar ve çalışamayacak de recede malullükleri resmî sağlık kurulu raporu ile tespit edilenler için süresiz olarak ödeneğin verilmesine devam olunur.) 3. Kendileri hesabına ticaret yapan veya gerçek ya da tüzel kişiler yanında her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışan çocuklar, (öğrenim yapmakta iken tatil devresinde çalışanlar hariç), 4. Burs alan veya Devletçe okutulan çocuklar, Doğum yardımı ödeneği:

— Bu kanunun birinci maddesinde belirtilenlerden çocuğu dünyaya gelenlere, her yıl büt çe kanunlarıyla saptanacak miktarda doğum yardımı ödeneği verilir.

Ana ve babanın her ikisi de hâkim veya savcı veya bunlardan biri Devlet memuru ise ödenek yalnız ba baya verilir.

Mahkemelerce yerilen ayrılık süresi içinde doğan çocuklar için bu yardım anaya verilir.

Doğum yardımı ödeneği hiç bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ve ödeme emri aranmaksızın say manlarca derhal ödenir. Bu yardım ödeneği haczedilemez.

Ölüm yardımı ödeneği :

— Bu Kanunun birinci maddesinde belirtilenlerden;

(A) Memur olmayan eşi ya da aile yardımı ödeneğine müstahak çocuğu ölenlere, almakta oldukları brütaylık ve ödeneğin bir aylığı tutarında, B) Kendilerinin ölümleri halinde, sağlığında bildiri ile gösterdiği kimseye, eğer bildiri verilmemiş ise eşine ve çocuklarına, bunlar yoksa ana ve babasına, bunlar da yoksa kardeşlerine almakta oldukları brüt aylık ve ödeneğinin iki aylık tutarında, Ölüm yardımı ödeneği verilir.

Ölüm yardımı ödeneği, hiç bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ve ödeme emri aranmaksızın saymanlarca derhal ödenir. Bu yardım ödeneği haczedilemez.

Yaralanma sakatlanma ve öldürülme halleri :

— Bu Kanunun birinci maddesinde belirtilenlerin görevleri sırasında ve görevlerinden do layı veya gövevieri sona ermiş olsa bile, bu görevleri nedeniyle uğradıkları saldırılar sonucunda;

(Hükümetin Teküfi)

a) Yaralanmaları halinde olay tarihinde almakta oldukları aylıklarının oniki katına kadarının,

b) Bu yüzden sakatlanmaları halinde olay tarihinde almakta oldukları aylıklarının yirrrü katına kadarı nın,

c) Ölümleri halinde, bu Kanuna göre ödenmekte olan en yüksek aylığın otuz katının,' Brüt tutarı kendilerine ve ölümleri halinde mirasçılarına nakdî tazminat olarak ödenir.

Sakatlanma veya ölüm sebebiyle 5434 sayılı T. C. Emekli Sandığı Kanununun hükümleri uyarınca bağla nacak emekli ya da dul ve yetim maaşları % 25 oranında artırılarak ödenir.

Tedavi yardımı :

— Bu Kanunun birinci maddesinde belirtilenlerle eşlerinin veya bakmakla yükümlü olduk ları ana, baba ve aile yardımı ödeneğine müstahak çocuklarının hastalanmaları halinde, evlerinde veya res mî ya da özel sağlık kurumlarında ayakta veya yatarak tedavileri Adalet Bakanlığınca sağlanır. Ancak teda vi giderleri ve yol masraflarının ödenebilmesi için tedaviye resmî tabip raporu ile lüzum gösterilmesi şart tır. , Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından yetkili kılman tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurulla rınca düzenlenen ve Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlğınca onaylanan raporlara göre yurt içinde tedavileri* nin mümkün olmadığı anlaşılan hâkim ve savcılar ile bunların eş ve aile yardımına müstahak çocukları te davi için yurt dışına gönderilirler. Bunların ve sağlık kurulu raporu ile refakatte gitmesine lüzum görülen lerin yol ve tedavi giderleri Adalet Bakanlığınca ödenir.

Geçici görevle, bilgi ve görgülerini artırmak üzere yurt dışına gönderilen hâkim ve savcıların hastalanma ları ve mahallî usule göre tedavilerine lüzum gösterilmesi halinde, tedavi giderleri Adalet Bakanlığınca öde nir.

Cenaze giderleri :

— Bu Kanunun birinci maddesi de belirtilenlerin ölümleri halinde cenaze giderleri (cena zenin başka yere nakli dahil) Adalet Bakanlığınca ödenir. Geçici görevle veya görgü ve bilgi artırmak için yurt dışında bulunanlardan ölenlerin cenazelerini yurda getirmek için yapılması zorunlu olan giderler Ada let Bakanlığınca karşılanır.

147 nci madde ile bu madde hükümleri, «Devlet Memurlarının Tedavi Yardımı ve Cenaze Giderleri Yönetmeliği» ne göre uygulanır.

Meslekî kıyafet ve kitap yardımı :

— Hâkim ve savcılara beş yılda bir yenilenmek üzere meslekî kıyafet verilir.

Hâkim ve savcıların görev başında giyecekleri meslekî kıyafetleri Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulun ca çıkarılacak yönetmelikte belirlenir.

Meslek mensuplarına Adalet Bakanlığının yayınlarıyla Bakanlıkça satın alman meslekî kitap ve dergiler gönderilir.

Yiyecek yardımı :

— Bu Kanunun birinci maddesinde belirtilenlerin hangi hallerde ve ne şekilde yiyecek yardımından faydalanacakları ve bu yardımın uygulanmasıyla ilgili esaslar hakkında, Devlet memurlarına ya pılacak yiyecek yardımına ilişkin yönetmelik hükümleri uygulanır.

Yakacak yardımı :

— Bu Kanunun birinci maddesinde belirtilenlerin hangi hallerde ve hangi yerlerde ve ne miktarda ve ne şekilde yakacak yardımı ödeneğinden faydalanacakları ve bu yardımın uygulanmasıyla ilgi- (Hükümetin Teklifi) li esaslar hakkında, Devlet memurlarına yapılacak yakacak yardımına ilişkin yönetmelik hükümleri uygula nır.

ONUNCU KISIM Adlî ve idarî Yargı ile Ceza înfaz Kurumları ve Tev kifevleri Memurlarının Atama ve Disiplin işlemleri BİRtNCt BÖLÜM Adlî ve İdarî Yargı Memurları Adlî yargı memurlarının atanması :

— Tayinleri doğrudan doğruya Adalet Bakanlığına ait olan memurlar dışında kalan; ceza infaz kurumları, çocuk eğitim, İslah ve infaz kurumları ve tutukevlerinin memur ve hizmetlileri ile bütün ilk derece adalet mahkemeleri ve adliyeye bağlı dairelerin yazı işleri müdürleri, yazı işleri müdür yardımcıları, zabıt kâtibi, yardımcı hizmetler sınıfı memurları ve diğer müdür ve memurlar ağır ceza merkezlerinde ku rulan Adalet Komisyonlarınca atanır ve nakledilirler.

Adalet Komisyonlarınca naklen yapılacak atamalarda ilgili hâkim veya savcının görüşleri alınır.

Birinci fıkrada sayılanlar, Adalet Komisyonunun istemi veya hizmetin gereği ya da güvenlik nedeniyle doğrudan doğruya Adalet Bakanlığınca nakledilebilirler.

Adalet Komisyonları,. ağır ceza mahkemelerinin bulunduğu yerlerde; başkan ve bir asıl, bir yedek üyesi Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenecek hâkimler ile o yer Cumhuriyet savcısından oluşur.

Adalet Komisyonu Başkanının yokluğunda asıl üye Komisyona başkanlık eder. Asıl üyenin yokluğunda yedek üye ve Cumhuriyet Savcısının yokluğunda kendisine vekâlet eden Cumhuriyet savcı yardımcısı ko misyona katılır.

Bu komisyonlarda bir yazı işleri müdürü ile yeteri kadar memurdan oluşan birer büro bulunur.

Geçici görevlendirme ı

— Adalet Komisyonları, atamaya ve nakle yetkili oldukları personeli hizmetin gereği olarak yargı çevreleri içinde, sürekli görev yerlerinin dışında bir başka yerde altı ayı geçmemek üzere geçici olarak görevlendirebilirler.

Ancak, birinci fıkradaki personelden ceza infaz kurumları, çocuk eğitim, islâh ve infaz kurumları ile tutukevlerinde görevli olanların geçici olarak görevlendirilme yetkisi, ağır ceza Cumhuriyet savcısına aittir.

İdarî yargı memurlarının atanması :

— Danıştay memurları ayrık olmak üzere idarî mahkemelerde görevli Yazı İşleri Müdür leri, Yazı işleri Müdür Yardımcıları, zabıt kâtipleri, yardımcı hizmetler sınıfı memurları ile diğer müdür ve memurlar idarî mahkeme Adalet Komisyonlarınca atanır ve nakledilirler.

Birinci fıkrada sayılanlar, idarî mahkeme Adalet Komisyonunun istemi veya hizmetin gereği ya da gü venlik nedeniyle doğrudan doğruya Adalet Bakanlığınca nakledilebilirler.

idarî mahkeme Adalet Komisyonu; Bölge idare Mahkemelerimin bulunduğu yerlerde; Bölge idare Mah kemesi Başkanının başkanlığında feiri idare, diğeri vergi mahkemelerinden olmak üzere en kıdemli iki mahkeme başkanından oluşur.

'Başkanın yokluğunda idare ve Vergi Mahkemeleri Başkanlarından en kıdemlisi Komisyona başkanlık eder.

îdare ve Vergi Mahkemesi Başkanlarından birinin Komisyona Başkanlık etmesi veya herhangi bir nedenle yokluğu halinde o başkanın mensup olduğu mahkemenin en kıdemli üyesi Komisyona katılır.

Millî Güvenlik Konseyi (S. Sayısı ; 548) (Hükümetin Teklifi) Bir yerde birden fazla Bölge İdare Mahkemesi bulunduğu takdirde her Bölge idare Mahkemesi bünyesinde müstakil bir Adalet Komisyonu kurulur.

Bu komisyonlarda, bir Yazı İşleri Müdürü ile yeteri kadar memurdan oluşan birer büro bulunur.

Özlük işleri i.

— 152 ve 154 üncü maddelerde sayılan memur ve hizmetlilerin; hizmet şartları, nitelikleri.

ilerleme ve yükselmeleri, ödev, hak, yüküm ve sorumlulukları, görevden uzaklaştırılmaları, aylık ve ödenek leri, sosyal hak ve yardımları, disiplin işlemleri ve diğer her türlü özlük işleri bu kanundaki özel hükümlerle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle ilgilisine göre adlî ve idarî Adalet Ko misyonları tarafından yerine getirilir.

Disiplin cezaları *•

— 152 ve 154 üncü maddelerde sayılan memurlardan; kamu hizmetlerinin, gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin emrettiği ödevleri yerine getirme yenlere, uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara, durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre aşağıdaki maddede sıralanan disiplin cezalarımdan birisi verilir.

Disiplin cezalarının çeşitleri ı

— 152 ve 154 üncü maddelerde sayılan memurlar hakkında uygulanacak disiplin cezaları şun lardır :

A) Uyarma, B) Kınama, C) Aylıktan kesme, D) Yer değiştirme, E) Geçici olarak görevden çıkarma, F) Meslekten çıkarma, G) Devlet memurluğundan çıkarma, Uyarma cezası :

— Uyarma: Memura, görevde daha dikkatli davranması gerektiğini yazı ile bildirmektir.

Uyarma cezası;

a) Göreve karşı kayıtsızlık ve görevde düzensizlik göstermek,

b) İş sahipleri ve görev nedeniyle gelenlerden başka kimselerle iş başında görüşmeyi alışkanlık haline ge tirmek,

c) Vakara uymayan durum ve davranışlarda bulunmak,

d) Nitelik ve ağırlıkları itibariyle yukarıda belirtilen benzerî eylemlerde bulunmak, Kınama cezası :

— Kınama : Memura, belli bir eylem ve davranışının kusurlu sayıldığını yazı ile bildir mektir.

Kınama cezası;

a) Kanun, tüzük, yönetmelik, karar ve emirlerde açık olarak gösterilen konularda işi uzatacak ve isra fa sebep olacak yazışma ve görüşmelerde bulunmak,

b) Verilen emirleri yerine getirmemek,

c) özürsüz olarak göreve geç gelmek ve görevden erken ayrılmak veya bir gün göreve gelmemek, (Hükümetin Teklifi)

d) Görev dışında amire saygısızlık etmek,

e) îş arkadaşlarına, maiyetindeki personele ve iş sahiplerine kötü muamelede bulunmak,

f) Sorulan soruları sebepsiz yere zamanında cevaplandırmamak,

g) Görevin işbirliği içinde yapılması ilkesine aykırı davranışlarda bulunmak,

h) Hizmet dışında, resmî sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davra nışlarda bulunmak,

i) Devlet memurları tarafından yapılamayacağı kanun, tüzük ve yönetmeliklerde gösterilen kazanç geti rici faaliyetlerin eş, reşit olmayan veya mahcur çocuk tarafından yapılması halinde bu durumu kurumuna onbeş gün içinde bildirmemek,

k) Nitelik ve ağırlıkları itibariyle yukarıda belirtilen benzerî eylemlerde bulunmak, Hallerinde uygulanır.

Aylıktan kesme cezası :

— Aylıktan kesme : Memurun aylığının üçte birini geçmemek üzere kesilmesidir.

Aylıktan kesme;

a) İzinsiz veya kabul edilen özürü olmaksızın iki ila beş gün göreve gelmemek,

b) Kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak,

c) Devlete ait araç ve gereçleri özel işlerinde kullanmak,

d) Kayıtsızlığı sonucunda Devlet malı araç ve gereçlerin hasarına veya kaybına sebebiyet vermek,

e) Bir işleme ait evrakı kasıt olmaksızın kaybetmek,

f) Adlî hizmete ilişkin konularda yetkili merciler dışındakilere bilgi vermek veya beyanatta bulunmak,

g) Nitelik ve ağırlıkları itibariyle yukarıda belirtilen benzerî eylemlerde bulunmak, Hallerinde uygulanır.

Yer değiştirme cezası :

— Yer değiştirme : Memurun, görev yaptığı yargı" çevresi dışında bir göreve nakledilmesidir.

Yer değiştirme;

a) Görev başında amire saygısızlıkta bulunmak,

b) Taraflara müdafi seçiminde tesir veya tavsiyede bulunmak,

c) Keyfî olarak veya garaz yahut kin dolayısıyla kişilerin gereksiz şekilde yarar ve zararını hedef tutan davranışlarda bulunmak,

d) Görevine sarhoş gelmek veya görevi başında içki içmek,

e) izinsiz veya kabul edilen özürü olmaksızın attı ila on gün göreve gelmemek,

f) Sır saklamamak veya adlî hizmete ilişkin konularda gizliliğe uymamak,

g) iş arkadaşlarına veya maiyetindeki personele veya iş sahiplerine müessir fiilde bulunmak, Hallerinde uygulanır.

Geçici olarak görevden çıkarma cezası :

— Geçici olarak görevden çıkarma : Memurun kadrosu saklı kalmak kaydı ile bir aydan altı aya kadar aylıksız olarak geçici süreyle görevinden çıkarılmasıdır.

Geçici olarak görevden çıkarma;

a) Hizmet içinde resmî sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranış larda bulunmak,

b) Kanun, tüzük ve yönetmeliklere uygun olarak verilen emirleri yerine getirmemek, (Hükümetin Teklifi)

c) Görevle ilgili resmî belge, araç ve gereçleri görevin sona ermesine ve kurumlarınca yazı ile istenme sine rağmen geri vermemek,

d) Yükümlü bulunduğu halde devir ve teslim işlemini tamamlamadan veya devir ve teslim işleri tamam lanamadığı takdirde ilgili mevzuatta belirtilen süre dolmadan eski görev yerini terk etmek,

e) Ödeme kabiliyetinin üstünde borçlanmak ve borçlarını ödemekteki tutum ve davranışlarıyla adliyenin itibarını zedelemek,

f) Nitelik ve ağırlıkları itibariyle yukarıda belirtilen benzeri eylemlerde bulunmak, Hallerinde uygulanır.

Meslekten çıkarma cezası :

— Meslekten çıkarma : Memurun bir daha mesleğe atanmamak üzere adalet teşkilatından çıkarılmasıdır.

Meslekten çıkarma;

a) Amirine veya üstlerine söz, yazı veya davranışla hakaret veya tehdit etmek veya müessir fiilde bu lunmak,

b) Anılan karar gereğince kanun hükümlerine aykırı olarak görevi terketmek veya göreve gelmemek veya göreve gelip de görevini geçici de olsa kısmen veya tamamen yapmamak veya yavaşlatmak,

c) Sarhoşluğu ya da uyuşturucu madde kullanmayı ihtiyat haline getirmek,

d) Görevi ile ilgili olsun veya olmasın doğrudan doğruya veya aracı eliyle hediye istemek, hediye ka bul etmek, çıkar sağlamak, iş sahiplerinden borç istemek veya almak,

e) Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak veya meslektaşları arasında bu yolda ayırım yapıcı tutum ve davranışlarda bulunmak, Hallerinde uygulanır.

Devlet memurluğundan çıkarma cezası :

— Devlet memurluğundan çıkarma : Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere me murluktan çıkarmaktır.

Devlet memurluğundan çıkarma;

a) Mesleğin vakar ve onuruna dokunan kişisel haysiyet ve itibarı kıran davranışlarda bulunmak,

b) Dış ve iç güvenlik ile ilgili veya kamu hizmetlerinin yürütülmesi yahut kamu yararı bakımından gizli kalması gerekli bilgi ve belgeleri açıklamak,

c) Savaş halinde, olağanüstü hallerde veya genel hayata müessir afetlere uğrayan yerlerde, yerine ata nanlar gelip işe başlamadan görev yerinden ayrılmamaları kendilerine tebliğ edildiği halde bu emre uymaya rak görev yerini terketmek,

d) Devlet Memurları Kanunu ve diğer kanunlarla öngörülen, görev yasağı kapsamına giren eylemlerde bulunmak,

e) İzinsiz ve kurumlarınca kabul edilir mazereti olmaksızın bir yıl içinde toplam olarak 30' gün göreve gelmemek,

f) Adlî evrak veya dosyaları adliyeye teslim edilmiş bulunan suç eşyasını yok etmek, değiştirmek veya tahrip etmek,

g) Taksirli suçlar ayrık olmak üzere ağır hapis veya altı aydan fazla hürriyeti bağlayıcı cezalardan biri ile ya da affa uğramış olsa bile zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötü ye kullanma, dolanlı iflâs gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı bir suçtan kesin hüküm giymek ya da üç defa yer değiştirme veya iki defa geçici olarak görevden çıkarma cezaları almak, Hallerinde uygulanır.

(Hükümetin Teklifi) İKİNCİ BÖLÜM Ceza infaz Kurumları ve Tevkifevleri Memurlarına İlişkin Disiplin Cezaları Disiplin cezaları :

— Ceza infaz kurumlan, çocuk eğitim, İslah ve infaz kurumları ve tevkifevleri memur larından; kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla kanunların, tüzüklerin ve yönet meliklerin emrettiği ödevleri yerine getirmeyenlere, uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, ya sakladığı işleri yapanlara, durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre aşağıdaki maddede sıralanan disiplin cezalarından birisi verilir.

Disiplin cezalarının çeşitleri :

l

— 165 inci maddede sayılan memullar hakkında uygulanacak disiplin cezaları şunlardır;

A) Uyarma, B) Kınama, C) Aylıktan kesme, D) Yer değiştirme, E) Geçici olarak görevden çıkarma, F) Meslekten çıkarma, G) Devlet memurluğundan çıkarma Uyarma cezası :

— Uyarma: Memura, görevinde daha dikkatli davranması gerektiğini yazı ile bildir mektir.

Uyarma cezası;

a) Göreve karşı kayıtsızlık ve görevde düzensizlik göstermek,

b) iş sahipleri ve görev nedeniyle gelenlerden başka kimselerle iş başında görüşmeyi alışkanlık haline getirmek,

c) Vakara uymayan durum ve davranışlarda bulunmak,

d) Hükümjü ve tutuklulara karşı ciddî ve dürüst hareket etmemek,

e) Nitelik >ve ağırMckrt übarföyle yulkarıda beDirülen ,benzerli leytemlerdle ıbutamıalk, Hallerimde uygulanır!.

Kınama cezası :

— Kınaimıa : Memura, ibelffi bir eylem Vesya .davranışınım kulsurîü sayılldiğını yazı ile bildlinmelkıtlir.

Knnıaima cezası;)

a) Katıra, tüzülk, yöneteıeİk, karar ve1 emilirlerde açık olartalk gösterilen konularda işi uzatadalk ve israfa sebep olıacalk yazışma ve görüşmelerde bulunmak, Ib) Verilen emikleri yedine getirmemek,

c) Mazeretsiz olarak igöreve geç gelmek ve görevden erikte» ayrılmak,

d) Görev dışımda aımlire saygi'sızüık etmek,

e) Bir işleme a'iit evralkı kasıt olmaksızım>, kayoetmelk,

f) liş arikıadaşlarıma, maiyetindeki personele ve iş saMplerılne kötü muamelede toulumımafc,

g) Sorulan konulan sebepsliz yere zamanında cevapl'aodırm'aımak,

h) Oülküımilü veya tutuklulara eşit işılıem yapmamaık ve ıbunıllar ıtaraifıındam verilen dilekçeleri ve kendileri taıraf ımdam yazılan veya kendilerime verilmesine izim varilen mıefetupları sebepsiz tutamak, Millî Güvenlik Konseyi (S. Sayısı ; 548) (Hükümetin Teklifi)

i) Sır saklamamak veya hizmete ilişkin konularda gizliliğe uymaımak,

k) Görevin işlbüriligi içlinde yapılması ilkesine .aykırı davranışlarda bulunmak, 1) Hükümlü, tuituMü ve buni'arın yakınlarıyla görev dışı ilişki kurmak, hizmet dışında rösmî sıfatlarının gerektirdiği itibar «ve güven duygusunu sarsacak nlitelükltte davranışlarda -bulunmak,

m) Devlet memurları tarafından yapıiaımıayacağı kanun, tüzük ve yönetmelklerde gösterilen kazanç getirici, fa'aMyeitlerîn eş, reşit olmayan ıveya mahcur çocuk .tarafından yapılması halinde bu durumu kuru muna onlbeş gün içünlde tofldlirmemek, it) Nitelik ve ağırlıkları itibariyle yukarıda belüırltülen benzeri eylbmfarde bulunmak, Halerlind'e uygulanır.

Aylıktan kesme cezası :

— Ayhkfian kesme : Memurun, aylığınım üçte ıbhM geçmemek üzeer kesilmesidir..

Aylılktan (kesime!;

a) 'İzinsiz veya kabul edilen özürü olmaksızın 1 - 5 gün .göreve gelmemek,

b) Kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak,

c) Devlete aült araç ve gereçleri özel1 işlerde kullanmak,

d) Ceza .infaz kurumları ile flevkifevleriniın yönetüım ve infaza ilişkün konularda yetkliHi merciler dışım- •dekilere bilgi vermek veya beyanaltta bulunmak,

e) Hükümlü ve tutukluları şahsî işlerinde çahştırmıalk veya çalıştırılmalarına müsaade etmek,

f) Hükümlü ve tutuklulara karşı ikeyfî olarak veya garez yalhut kfım dolayısıyla ,kötü muamele ve fiilî saldırıda bulünmıalk,

g) Kayıtsızlığı sonucunda Devlet mlalı araç ve gereçlerin hasarına veya .kaybına sebebiyet vermek,

h) Niüelülk ve ağırlıkları iltibarliyle yulkarıda belrtlen benzerli eylemlerde bulunmak, Halerinde uygulanır.

Yer değiştirme cezası :

— Yer değiştirme : Memurun, görev yaptığı il veya ilçe dışında bir yere mıalkdedilmesS- dihv Yer d)egi#rme;

a) Görevi dışımda amliıre saygısızMkita bulunmak,

h) Tutuklu ve hükümlülere müdafi seçimlinde doğrudan doğruya -veya dolaylı olarak etki yapmak,

c) Keyfî olaralk veya garez yahut kin dolayısıyla kişilerin gereksiz şekilde yarar ve zararını hedef tu tan davranışlarda bulunmak,

d) İzinsiz veya kabul edilen özürü olmaksızın 6 - 10 gün göreve gelmemek,

e) Hülkümlü veya tutukluların oeza ve tevkifevlerimden herhangi Mr şekilde kaçmaılaırındla kayıtsızlık göstermek,

f) İş arkadaşlarına veya maiyetindeki personele veya iş salbJiplerlime fiilî saldırıda bulunmak,

g) Nitelik ve ağırlıkları itibariyle yukarıda belıirtüİen benzeri eylemlerde bulünmıalk, Hallerimde uygulanır.

Geçici olarak görevden çıkarma cezası :

— Geçici olaralk görevden çıkarma: Memurun, kadrosu saklı kalmak süratliyle bir aydan all'tı aya kadar aylıksız olaralk geçici süre ile görevlinden çıkarılmasıdır.

Geçici ûîaralk görevden çlkarma;.

a) Hizmet içinde resmî sıfatlarımın gerektirdiği iıtülbar ve güven duygusunu sarsacak nitelkte davranış larda bulunmak, (Hükümetin Teklifi)

b) Cezaevi disiplini ve Man sistemi ile bağdaşmayan hal ve hareketlerde bulunmak,

c) Görevle ilgili resmî belge, araç ve gereçleri, görevlin soma ermesi ve kurumlarınca yazı iîe istenme.

süne rağmen geni vermemek,

d) Kanun, tüzük ve yönetmeliklere uygun olarak verilen emirleri yenine geltlirmemek,

e) Ödeme ka'bil'iyet'inin üstün'de borçlanmıalk ve borçlarını ödemedeki tutum ve davranışları itibariyle mes leğin itibarını zedelemek,

f) Yükümlü bulunduğu halde devir ve teslim işleriınli tamamîaım'adan veya devir ve teslim işleri tam'amlana'maıdığı takdirde ilgili mevzuatta bel'intlilbn süre dolmadan esM görev yenünii terketmek,

g) Nitelik ve ağırlıkları itibariyle yukarıda belirtilen eylemlerde bulunmak, hallerinde uygulanır.

Meslekten çıkarma cezası •:

— Meslekten çıkarma : Memurun, bir daha mesleğe atanmamak üzere görevden çıkarıl masıdır.

Meslekten çıkarma;

a) Amirine veya üstlerine, söz, yazı veya davranışla hakaret veya tehdit ötmek veya müessir fiilde bulunmak,

b) Alınan karar gereğince kanun hükümlerine aykırı olarak görevi terketmek veya göreve gelmemek veya göreve gelip de görevini geçici de olsa kısmen veya tamamen yapmamak veya yavaşlatmak,

c) Kurum dahilinde veya görevi başında sarhoş bulunmak,

d) İş sahipleri ve ziyaretçilerden doğrudan veya aracı eliyle her ne ad altında olursa olsun çıkar sağ lamak,

e) Hükümlü ve tutuklular ile bunların yakınlarından hediye, bağış, borç ve sair adlar altında para, eş ya almak veya menfaat sağlamak,

f) Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ayırı mı yapmak veya meslektaşları arasında bu yolda ayrım yapıcı tutum ve davranışlarda bulunmak, hallerinde uygulanır.

Devlet memurluğundan çıkarma cezası :

— Devlet memurluğundan çıkarma : Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkartmaktır.

Devlet memurluğundan çıkarma;

a) Dış ve iç güvenlik ile ilgili veya kamu hizmetlerinin yürütülmesi veyahut kamu yararı bakımından gizli kalması gerdeli bilgi ve belgeleri açıklamak,

b) Mesleğin vakar ve onuruna dokunan kişisel haysiyet ve itibarı kıran davranışlarda bulunmak,

c) Savaş halinde, olağanüstü hallerde veya genel hayata müessir afetlere uğrayan yerlerde yerine ata nanlar gelip işe başlamadan görev yerinden ayrılmamaları kendilerine tebliğ edildiği halde bu emre uyma yarak görev yerini terk etmök,

d) Devlet Memurları Kanunu ve diğer kanunlarda öngörülen görev yasağı kapsamına giren eylemlerde bulunmak,

e) Cezaevlerine sokulması yasak maddeleri sokmak veya sokulmasına ve kullanılmasına göz yummak,

f) İzinsiz veya kurumlarınca kabul edilir özürü olmaksızın bir yıl içinde toplam olarak otuz gün gö reve gelmemek,

g) Resmî evrak ve dosyaları yok etmek, değiştirmek veya tahrip ötmdk,

h) Taksirli suçlar ayrık olmak üzere ağır hapis veya altı aydan fazla hürriyeti bağlayıcı cezalardan biri ile ya da affa uğramış olsa bile, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıctlık, sahtecilik, inan- (Hükümetin Teklifi) cı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı bir suçtan dolayı kesin hüküm giymek ya da üç defa yer değiştirmek veya iki defa geçici olarak görevden çıkarma cezaları almak, hallerinde uygulanır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Ortak Hükümler Bir derece ağır veya hafif cezanın uygulanması :

— Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların sicillerinden silin mesine ilişkin süre içinde tökrarında bir derece ağır ceza uygulanır. Aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında bir derece ağır ceza verilir.

Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan veya iyi veya çok iyi derecede sicil alan memur lar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir, Disiplin cezalarını vermeye yetkili amir ve merciler :

— Disiplin cezaları, tayini Bakanlığa ait olan memurlar hakkında Adalet Bakanlığı, diğer leri hakkında atamaya yetkili kurullar tarafından verilir.

Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalan amirlerince de doğrudan doğruya verilebilir.

Yer değiştirme ve geçici olarak görevden çıkarma cezaları atanması Bakanlığa ait memurlar hakkında Bakanlık Merkez Disiplin Kurulu görüşü alınarak Adalet Bakanı tarafından; meslekten çıkarma ve Devlet memurluğundan çıkarma cezaları ise atamaya yetkili amir vey^ kurulların önerisi üzerine Yüksele Disiplin Kurulu tarafından verilir.

Disiplin cezalarının bir süre sonra sicilden silinmesi :

— Disiplin cezaları memurun siciline işlenir. Meslekten çıkarma ve Devlet memurluğundan çıkarma cezalarından başka bir disiplin cezasına çarptırılmış olan memur; uyarma ve kmama cezalarının uygulanmasından üç sene, diğer cezaların uygulanmasından 'beş sene sonra atamaya yetkili amir veya kurul lara başvurarak verilmiş olan bu cezaların sicil dosyasından silinmesini isteyebilir.

Memurun yukarıda yazılan süreler içindeki tutum ve davranışları ile memuriyetteki başarısı bu isteğini haklı kılacak nitelikte görülürse isteğinin yerine getirilmesine karar verilerek sicil dosyasındaki disiplin bö lümü yeniden düzenlenir. Atanmaları Bakanlığa ait memurlar hakkında bu işlem için Bakanak Merkez Disiplin Kurulunun görüşü alınır.

Disiplin işlemleri ile ilgili diğer hususlar :

MADE 177. — Bu kısımda yazılı hükümlerden gayri hallerde 657 sayılı Devlet Memurları Kanonunun di sipline ait hükümleri uygulanır.

Soruşturma ve kovuşturma usulü :

— Bu kısımda yazılı memurların görevlerinden doğan suçlardan dolayı bulundukları yer Cumhuriyet savcılığınca doğrudan doğruya genel hükümler dairesinde soruşturma ve kovuşturma yapılır.

(Hükümetin Teklifi) ONBİRtNCt KISIM Geçici Hükümler GEÇÎCİ MADDE 1. — Bu Kanunun yürürlüğe girmesiyle;

1. Danıştay Savcısı unvanı, «Danıştay Başsavcı yardımcısı», 2. Adliye başkâtipliği unvanı «Yazı İşleri Müdürü», başkâtip yardımcısı unvanı «Yazı İşleri Müdür yar dımcısı», olarak değişir. Bu değişiklik sebebiyle ilgililerin yeniden atanması gerekmez.

— Bu Kanunda yapılması öngörülen yönetmelikler en geç üç ay içinde hazırlanarak yürürlüğe konulur.

— Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce mesleğe girmiş olanların kaza nılmış hak aylıkları bir defaya mahsus olmak üzere ve kadro koşulu aranmaksızın bir üst derecenin aynı kademesine getirilir ve alt derecede bulundukları kademelerde geçen süreleri, üst derecedeki kademede geçmiş sayılır.

Birinci derecede bulunanlar, aynı haktan iki kademeyi geçmemek üzere yararlanırlar.

— Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Danıştay savcısı ve tetkik hâkimi bulunan lar, 34 üncü maddenin 'birinci fıkrasındaki şartları taşıdıkları takdirde anılan görevlerde geçirdikleri süreler değerlendirilerek birinci sınıf incelemesine tabi tutulurlar. Ancak, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce birinci derecenin kademelerinde bulunanlar birinci sınıf incelemesine tabi tutulmaksızın, Danıştay üyeliğine se çilme yeterliliğini kaybetmemiş olmaları koşulu ile birinci dereceye yükseldikleri tarihten geçerli olmak üzere birinci sınıfa ayrılmış sayılırlar.

İdarî yargı mahkemelerine Danıştay savcılığı ve tetkik hâkimliği dışındaki görevlerden ilk defa atananlar 34 üncü maddedeki süre kaydına bakılmaksızın; birinci derecenin kademelerinde bulunanlar bir terfi süresi, ikinci derecenin kademelerinde bulunanlar iki terfi süresi, üçüncü derecenin kademelerinde bulunanlar üç terfi süresi kadar çalıştıktan sonra birinci sınıf incelemesine tabi tutulurlar.

îdarî yargı mahkemelerine Danıştay savcılığı ve tetkik hâkimliğinden atananların 'birinci sınıf incele mesine tabi tutulmalarında, Danıştay'daki hizmet süreleri nazara alınır.

— Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Danıştay tetkik hâkimi ve Danıştay savcısı olup da kadro dereceleri (3) ve (4) saydı cetvellere uymayanlar, mevcut statüleri ile görevlerine devam edebilirler.

ONİKİNC1 KISIM * Son Hükümler Tazminat :

— Adlî ve idarî yargı mercileriyle Adalet Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatında gö revli; hâkim, savcı ve Tam Gün Yasası kapsamında kilerin dışında kalan memurlara brüt maaşlarının % 50'si oranında tazminat ödenir. Bu ödemeler aybaşında aylıkla birlikte yapılır.

Bu ödemeye hak veren bir göreve atananlar, bu göreve başlama tarihinden; derece yükselmesi ve kademe ilerlemesi yapanlar, yükselme ve ilerleme tarihini izleyen aybaşından itibaren ödemeye hak kazanırlar.

Yıllık iznini kullananlar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 105 inci maddesinin birinci fıkrasının (Ç) bendi ile aynı maddenin ikinci fıkrasındaki haller nedeniyle hastalık izni alanlar ile geçici bir görevle başka bir yere gönderilen ve vazifeleri icabı görevlerinden ayrılanlar dışında her ne sebep ve surette olur sa olsun görevleri başında bulunmayanlara görevlerinden ayrı bulundukları süre için bu ödeme yapılmaz.

(Hükümetin Teklifi) Hastalık sebebiyle işbaşına gelmeyenlere tedavi kurumlarında yattıkları süre hariç olmak üzere bu yüz ün ayrıldıkları günlerin bir takvim yılında toplam doksan günü aşan kısmı için ödenek verilmez.

Geçici yetki ile başka bir yere gönderilenler kendi maaşlarına göre tazminat alırlar.

Hâkim deyimi

— Bu kanunda geçen hâkim deyimi;

1. Adlî yargıda: Mahkeme başkanlığı, mahkeme üyeliği, asliye hâkimliği, sulh hâkimliği, icra hâkim liği, iş hâkimliği, trafik mahkemesi hâkimliği, tapulama mahkemesi hâkimliği, sorgu hâkimliği, Yargıtay tet kik hâkimliği, 2. îdarî yargıda: Mahkeme Başkanlığı, mahkeme üyeliği, idarî ve vergi mahkemesi hâkimliği, Danış tay tetkik hâkimliği, anlamını taşır.

Kıdem :

— Hâkim ve savcıların her sınıf ve derecede kıdemleri, o dereceye atama hakkındaki karar tarihinden hesap edilir.

Aynı karar ile atananlardan en önce işe başlayanlar sonrakinden kıdemli sayılır. Aynı günde vazifeye başlayanlardan hâkimlik ve savcılık mesleğinde eski olanlar daha kıdemli sayılırlar.

Kadro verilmesi :

— Adalet Bakanlığının, bu kanunda sayılan görevliler için ihtiyaç duyacağı kadrolar her yıl Maliye Bakanlığınca verilir.

Kaldırılan hükümler :

— 2556 sayılı Hâkimler Kanunu ile bunun ek ve tadilleri ve 1721 sayılı Hapishane ve Tevkifhanelerin İdaresi Hakkındaki Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları yürürlükten kal dırılmıştır.

Yürürlük :

— Bu Kanunun malî hükümleri 1 Mart 1982, diğer hükümleri yayımı tarihiode yürürlü ğe girer.

Yürütme :

— Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür