Hakimler ve Savcılar Kanunu (HSK)
- Kanun numarası
- 2802
- Kabul tarihi
- 24.02.1983
- Resmî Gazete
- 26.02.1983 / 17971
- Düstur
- 5. tertip, cilt 22
- Son değişiklik
- 16.07.2026
- Madde sayısı
- 151
Metin içindeki değişiklik notlarından ve dipnotlardan derlenmiştir. Toplam 212 kayıt.
-
16 Temmuz 2026
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 10 uncu maddesinde değişiklik yapılmaktadır.
Anayasa Mahkemesi, 10/7/2025 tarihli ve E: 2022/107, K: 2025/146 sayılı kararıyla 2802 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin on sekizinci fıkrasında bulunan “yönetmelikle” ibaresini Anayasaya aykırı bularak iptal etmiş ve iptal kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetmiştir. Bu karar, 9/12/2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Maddeyle, Anayasa Mahkemesinin kararı dikkate alınarak Türkiye Adalet Akademisince verilecek eğitim konuları ile yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar belirlenmektedir. Öte yandan, sınavların yüz tam puan üzerinden değerlendirilmesi kabul edilmekte ve mazereti sebebiyle sınavlara katılamayan hâkim ve savcı yardımcıları bakımından yapılacak mazeret sınavına ilişkin hükümler de ihdas edilmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 10 uncu maddesinde değişiklik yapılmaktadır.
Anayasa Mahkemesi, 10/7/2025 tarihli ve E: 2022/107, K: 2025/146 sayılı kararıyla 2802 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin on sekizinci fıkrasında bulunan “yönetmelikle” ibaresini Anayasaya aykırı bularak iptal etmiş ve iptal kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetmiştir. Bu karar, 9/12/2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Maddeyle, Anayasa Mahkemesinin kararı dikkate alınarak Türkiye Adalet Akademisince verilecek eğitim konuları ile yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar belirlenmektedir. Öte yandan, sınavların yüz tam puan üzerinden değerlendirilmesi kabul edilmekte ve mazereti sebebiyle sınavlara katılamayan hâkim ve savcı yardımcıları bakımından yapılacak mazeret sınavına ilişkin hükümler de ihdas edilmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 10 uncu maddesinde değişiklik yapılmaktadır.
Anayasa Mahkemesi, 10/7/2025 tarihli ve E: 2022/107, K: 2025/146 sayılı kararıyla 2802 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin on sekizinci fıkrasında bulunan “yönetmelikle” ibaresini Anayasaya aykırı bularak iptal etmiş ve iptal kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetmiştir. Bu karar, 9/12/2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Maddeyle, Anayasa Mahkemesinin kararı dikkate alınarak Türkiye Adalet Akademisince verilecek eğitim konuları ile yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar belirlenmektedir. Öte yandan, sınavların yüz tam puan üzerinden değerlendirilmesi kabul edilmekte ve mazereti sebebiyle sınavlara katılamayan hâkim ve savcı yardımcıları bakımından yapılacak mazeret sınavına ilişkin hükümler de ihdas edilmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle, 2802 sayılı Kanunun 63 üncü maddesinde değişiklik yapılmaktadır.
Düzenlemeyle, hâkimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulması halinde uyarma cezası verileceği açıkça hükme bağlanmaktadır.
Hâkimlik ve savcılık mesleğinin temel unsurlarından biri, uyuşmazlıkların hukuki bilgi ve değerlendirmeyle çözümlenmesidir. Yargılama faaliyetinde bilirkişiye başvuru, teknik veya özel bilgi gerektiren hâllerle sınırlı olup, hukuki nitelendirme ve değerlendirme yetkisi münhasıran hâkim ve savcıya aittir.
Bu itibarla, bilirkişilik müessesesine amacına uygun olarak başvurulmasını sağlamak, hâkim ve savcıların yargılama faaliyetindeki asli rolünü güçlendirmek ve yargılamaların etkin, hızlı ve ekonomik şekilde yürütülmesine katkıda bulunmak amacıyla; bilirkişi seçimi ve görevlendirilmesi sırasında kanuni kurallara aykırı davranılması yanında, hâkimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenebilecek konularda bilirkişiye başvurulması açıkça disiplin yaptırımına bağlanmaktadır.
-
Eski ifade
onaltıncıYeni ifadeondokuzuncuDeğişikliğin gerekçesi
Maddeyle, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 10 uncu maddesinde değişiklik yapılmaktadır.
Anayasa Mahkemesi, 10/7/2025 tarihli ve E: 2022/107, K: 2025/146 sayılı kararıyla 2802 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin on sekizinci fıkrasında bulunan “yönetmelikle” ibaresini Anayasaya aykırı bularak iptal etmiş ve iptal kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetmiştir. Bu karar, 9/12/2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Maddeyle, Anayasa Mahkemesinin kararı dikkate alınarak Türkiye Adalet Akademisince verilecek eğitim konuları ile yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar belirlenmektedir. Öte yandan, sınavların yüz tam puan üzerinden değerlendirilmesi kabul edilmekte ve mazereti sebebiyle sınavlara katılamayan hâkim ve savcı yardımcıları bakımından yapılacak mazeret sınavına ilişkin hükümler de ihdas edilmektedir.
-
Eski ifade
sözlü sınavlara ilişkin hususlar Türkiye Adalet Akademisince çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.Yeni ifadesözlü sınavlara ilişkin diğer hususlar Türkiye Adalet Akademisince çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 10 uncu maddesinde değişiklik yapılmaktadır.
Anayasa Mahkemesi, 10/7/2025 tarihli ve E: 2022/107, K: 2025/146 sayılı kararıyla 2802 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin on sekizinci fıkrasında bulunan “yönetmelikle” ibaresini Anayasaya aykırı bularak iptal etmiş ve iptal kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetmiştir. Bu karar, 9/12/2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Maddeyle, Anayasa Mahkemesinin kararı dikkate alınarak Türkiye Adalet Akademisince verilecek eğitim konuları ile yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar belirlenmektedir. Öte yandan, sınavların yüz tam puan üzerinden değerlendirilmesi kabul edilmekte ve mazereti sebebiyle sınavlara katılamayan hâkim ve savcı yardımcıları bakımından yapılacak mazeret sınavına ilişkin hükümler de ihdas edilmektedir.
-
-
13 Şubat 2025
-
Eski ifade
Danışma KurulundanYeni ifadeEğitim KurulundanDeğişikliğin gerekçesi
Maddeyle, 2802 sayılı Kanunun 9/A maddesinde değişiklik yapılmaktadır.
Teklifle, Akademi bünyesinde görev yapan Danışma Kurulunun, icraî görevleri olan Eğitim Kuruluna dönüştürülmesi sebebiyle, 2802 sayılı Kanunun 9/A maddesinde uyum düzenlemesi yapılmaktadır.
-
-
14 Kasım 2024
-
Değişikliğin gerekçesi
Anayasa Mahkemesi, 4/5/2023 tarihli ve E: 2022/36; K: 2023/84 sayılı, 28/9/2023 tarihli ve E: 2022/139; K: 2023/158 sayılı ve 8/11/2023 tarihli ve E: 2020/65; K: 2023/187 sayılı kararlarıyla idari görevlerde çalışanlar dâhil olmak üzere hâkim ve savcıların kadrolarının kanunla düzenlenmesi gerektiğini ifade ederek söz konusu kadroları ihdas eden Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerini iptal etmiştir.
Maddeyle, kadro ihtiyacı dikkate alınarak, hâkim ve savcı kadrolarının kanunla düzenlenmesi amacıyla 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununa yeni bir madde eklenmektedir.
-
-
28 Temmuz 2024
-
Eski ifade
vergi usul hukuku ve maliye-ekonomi,Yeni ifadevergi usul hukuku, maliye-ekonomi, ticari işletme-şirketler hukuku ve milletlerarası hukuk-milletlerarası özel hukuk, -
Eski ifade
iki katıYeni ifadebir katı
-
7 Aralık 2023
-
Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 Tarihli ve E: 2018/117, K: 2023/212 Sayılı Kararı ile bu fıkranın yürürlükten kaldırılması iptal edilmiştir.
-
-
30 Mart 2023
-
Eski ifade
8000Yeni ifade9000 -
30/3/2023 tarihli ve 7447 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle 103 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “% 86’sı” ibaresi “% 90’ı” şeklinde, (c) bendinde yer alan “% 83’ü” ibaresi “% 86’sı” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişikliğin gerekçesi
Yargıtay Birinci Başkan Vekilleri, Danıştay Başkan Vekilleri, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcı Vekili, Yargıtay ve Danıştay Daire Başkanları, Yargıtay ve Danıştay Üyelerinin kıstas aylık oranı Anayasa Mahkemesi üyeleri ile aynı olacak şekilde yeniden düzenlenmiştir.
-
-
1 Temmuz 2022
-
23 Haziran 2022
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle 2802 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinden sonra yeni bir madde ihdas edilerek hâkim ve savcı yardımcılarının görev ve yetkilerine kanunda yer verilmektedir.
Maddeyle, ataması yapılan hâkim ve savcı yardımcılarının görev yaptığı yerdeki hâkim ve savcıların talimatları doğrultusunda hükümde sayılan ve mevzuatla verilen diğer görevleri yerine getirecekleri düzenlenmektedir.
Maddenin birinci fıkrasında hâkim ve savcı yardımcılarının mahkemedeki görevleri, ikinci fıkrasında da Cumhuriyet başsavcılığındaki görevleri düzenlenmektedir.
Hâkim ve savcı yardımcılarının yapılan görev tanımları, evrak akışına dâhil edilmelerini gerektirmektedir. Böylece hâkim ve savcı yardımcıları, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine de dâhil edilerek uygulamaya aktif bir şekilde katılacak ve hâkim ve savcıların gözetim ve kontrolleri altında daha iyi yetişecektir.
Maddenin üçüncü fıkrasında, yargı yetkisi kapsamında sadece hâkim ve savcılar tarafından yapılabilecek iş ve işlemlerin yardımcılar tarafından yapılamayacağı hükme bağlanmaktadır.
Maddenin dördüncü fıkrasında, hâkim ve savcı yardımcılarının görev döneminde yetiştirilmeleri ve mesleki deneyim ve beceri kazanmaları amacıyla, gerekli görülen uygulamaların hâkim ve savcı nezaretinde yaptırılabileceği düzenlenmektedir.
Maddenin beşinci fıkrasında, hâkim ve savcı yardımcılarının görev yaptığı yargı mercilerinde çalışan personelin, görevleriyle ilgili olarak hâkim ve savcı yardımcılarına karşı sorumlu olduğu hükme bağlanmakta ve yargı mercilerindeki statüleri belirlenmektedir.
Maddenin altıncı fıkrasında hâkim ve savcı yardımcılarının görev ve yetkileri, çalışma usul ve esasları ile maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar hakkında Adalet Bakanlığına yönetmelik çıkarma yetkisi verilmektedir.
-
Eski ifade
adaylarınYeni ifadehâkim ve savcı yardımcılarınınDeğişikliğin gerekçesi
Teklifle hâkim ve savcı yardımcılığı müessesesinin getirilmesine bağlı olarak, maddeyle 2802 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinde uyum düzenlemesi yapılmaktadır. Maddeye eklenen üçüncü fıkrayla, teşvik ve ödüllendirme amacıyla hâkim ve savcı yardımcılığı sonunda başarılı olanlardan sıralamada ilk üçe girenlerin ad çekmeye dâhil edilmeyeceği ve listeden seçim yapacakları hükme bağlanmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Teklifle hâkim ve savcı yardımcılığı müessesesinin getirilmesine bağlı olarak, maddeyle 2802 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde uyum düzenlemesi yapılmaktadır. Ayrıca hâkim ve savcıların birinci sınıfa ayrılma şartları arasına en az üç meslek içi eğitim programına katılmış olma şartı eklenmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle 2802 sayılı Kanunun 101 inci maddesinden sonra yeni bir madde ihdas edilerek teftiş programına ilişkin düzenleme yapılmaktadır. Yargı ve adalet hizmetlerinin etkinliği ve verimliliğinin artırılması için periyodik olarak ve sağlıklı bir şekilde denetlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda hâkim ve savcılar ile adalet dairelerinin denetiminin belli bir plana bağlı olarak, gecikmeksizin ve öngörülebilir bir şekilde icra edilmesi amacıyla Hâkimler ve Savcılar Kurulu ile Adalet Bakanlığı Teftiş Kurullarının teftiş programlarının, en geç iki yılda bir mahallinde denetimi sağlayacak şekilde düzenleneceği ve uygulanacağı hükme bağlanmakta ve yıllık teftiş programlarının, her yıl ocak ayının en geç ikinci haftası sonuna kadar ilan edileceği düzenleme altına alınmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Teklifle hâkim ve savcı yardımcılığı müessesesinin getirilmesine bağlı olarak maddeyle, 2802 sayılı Kanuna geçici 22 nci madde eklenmektedir. Bu çerçevede maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce; hâkim adaylığı yazılı yarışma sınavına girip hâkim adaylığına atanma süreci tamamlanmayanlar ile hâkim adaylığına atanmış olup henüz mesleğe kabulü yapılmayanlar hakkında, bu maddeyi ihdas eden Kanunla hâkim ve savcı yardımcılığına ilişkin yapılan değişikliklerden önceki hükümler uygulanmaya devam olunacaktır. Ancak bu kapsamdaki hâkim ve savcı adaylarından başarı sıralamasında ilk üçe girenler Teklifle getirilen düzenleme uyarınca ad çekmeye dâhil olmayacak ve listeden talep ettikleri yere atanacaktır. Ayrıca kanunlardaki hâkim ve savcı yardımcılığına ilişkin hükümlerin, mesleğe hâkim adaylığından kabul edilmiş olanlar bakımından, hâkim adaylığı olarak anlaşılması ve uygulanmasına yönelik düzenleme yapılmaktadır.
Öte yandan Teklifle birinci sınıfa ayrılma şartlarına ilave edilen meslek içi eğitime katılma şartının, bu şartı getiren düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla birinci ve ikinci derecede bulunan hâkim ve savcılar hakkında uygulanmayacağı da hükme bağlanmaktadır.
-
Değiştirildi Genel 7413 sayılı Kanun, md. 21
23/6/2022 tarihli ve 7413 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle bu bölüm başlığı “Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Dönemi” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişikliğin gerekçesi
Teklifle hâkim ve savcı yardımcılığı müessesesinin getirilmesine bağlı olarak, 2802, 2547, 5271, 6085, 6087 ve 6216 sayılı Kanunların ilgili maddelerinde uyum düzenlemeleri yapılmaktadır.
-
Eski ifade
Adaylar,Yeni ifadeHâkim ve savcı yardımcıları,Değişikliğin gerekçesi
Teklifle hâkim ve savcı yardımcılığı müessesesinin getirilmesine bağlı olarak, 2802, 2547, 5271, 6085, 6087 ve 6216 sayılı Kanunların ilgili maddelerinde uyum düzenlemeleri yapılmaktadır.
-
Eski ifade
adaylığaYeni ifadehâkim ve savcı yardımcılığınaDeğişikliğin gerekçesi
Teklifle hâkim ve savcı yardımcılığı müessesesinin getirilmesine bağlı olarak, 2802, 2547, 5271, 6085, 6087 ve 6216 sayılı Kanunların ilgili maddelerinde uyum düzenlemeleri yapılmaktadır.
-
Eski ifade
adaylığaYeni ifadehâkim ve savcı yardımcılığınaDeğişikliğin gerekçesi
Teklifle hâkim ve savcı yardımcılığı müessesesinin getirilmesine bağlı olarak, 2802, 2547, 5271, 6085, 6087 ve 6216 sayılı Kanunların ilgili maddelerinde uyum düzenlemeleri yapılmaktadır.
-
Eski ifade
adaylığaYeni ifadehâkim ve savcı yardımcılığınaDeğişikliğin gerekçesi
Teklifle hâkim ve savcı yardımcılığı müessesesinin getirilmesine bağlı olarak, 2802, 2547, 5271, 6085, 6087 ve 6216 sayılı Kanunların ilgili maddelerinde uyum düzenlemeleri yapılmaktadır.
-
Eski ifade
meslek öncesi eğitim sonu yazılı sınav puanıYeni ifadehâkim ve savcı yardımcılığı sonu başarı puanıDeğişikliğin gerekçesi
Teklifle hâkim ve savcı yardımcılığı müessesesinin getirilmesine bağlı olarak, 2802, 2547, 5271, 6085, 6087 ve 6216 sayılı Kanunların ilgili maddelerinde uyum düzenlemeleri yapılmaktadır.
-
Eski ifade
AdayYeni ifadeHâkim ve savcı yardımcısıDeğişikliğin gerekçesi
Teklifle hâkim ve savcı yardımcılığı müessesesinin getirilmesine bağlı olarak, 2802, 2547, 5271, 6085, 6087 ve 6216 sayılı Kanunların ilgili maddelerinde uyum düzenlemeleri yapılmaktadır.
-
Eski ifade
adaylarının 4954 sayılı Kanunda belirtilen staj dönemlerini aşan adaylık süreleri,Yeni ifadeyardımcılarının yardımcılık süresini aşan süreleri,Değişikliğin gerekçesi
Teklifle hâkim ve savcı yardımcılığı müessesesinin getirilmesine bağlı olarak, maddeyle 2802 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde uyum düzenlemesi yapılmaktadır. Ayrıca hâkim ve savcıların birinci sınıfa ayrılma şartları arasına en az üç meslek içi eğitim programına katılmış olma şartı eklenmektedir.
-
Eski ifade
adaylarınaYeni ifadeyardımcılarınaDeğişikliğin gerekçesi
Teklifle hâkim ve savcı yardımcılığı müessesesinin getirilmesine bağlı olarak maddeyle, 2802 sayılı Kanunun 106 ncı maddesinde uyum düzenlemesi yapılmaktadır.
Bilindiği gibi denetim, araştırma, inceleme ve soruşturma işlemleri yargının ve adalet hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi bakımından hayati önem taşımaktadır. Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu ile Hâkimler ve Savcılar Kurulu Teftiş Kurulu müfettişleri, bu görevlerin ifası için yılın büyük bir bölümünü yurdun değişik yerlerinde geçirmek suretiyle meşakkatli bir görev yürütmektedir.
Düzenlemeyle, Kanunun 106 ncı maddesi kapsamında hâkim ve savcılara ödenmekte olan ek tazminatın, anılan teftiş kurullarında fiilen görev yapan müfettişler bakımından artırılması sağlanmaktadır. Hükümle teftiş kurullarında müfettiş olarak görev almanın teşvik edilmesi ve böylece bu kurulların ihtiyacı olan insan kaynağının artırılarak denetim kapasitelerinin güçlendirilmesi hedeflenmektedir.
-
Eski ifade
hakim adaylığındanYeni ifadehâkim ve savcı yardımcılığındanDeğişikliğin gerekçesi
Teklifle hâkim ve savcı yardımcılığı müessesesinin getirilmesine bağlı olarak, 2802, 2547, 5271, 6085, 6087 ve 6216 sayılı Kanunların ilgili maddelerinde uyum düzenlemeleri yapılmaktadır.
-
Eski ifade
adaylığınaYeni ifadeyardımcılığınaDeğişikliğin gerekçesi
Teklifle hâkim ve savcı yardımcılığı müessesesinin getirilmesine bağlı olarak, 2802, 2547, 5271, 6085, 6087 ve 6216 sayılı Kanunların ilgili maddelerinde uyum düzenlemeleri yapılmaktadır.
-
-
24 Kasım 2021
-
24/11/2021 tarihli ve 7343 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle bu bentte yer alan “, alışılmışın dışında çevrenin yadırgayacağı şekilde konuşma ve organlarının hareketini kontrol zorluğu çekmek gibi engeli” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
-
-
7 Nisan 2021
-
Eski ifade
26.10.1994 tarihli ve 4045 sayılı Kanunun 1 inci maddesine göreYeni ifadeGüvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanununa göre güvenlik soruşturması veDeğişikliğin gerekçesi
Madde ile, Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte işlevsiz kalacak 4045 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmakta ve ilgili diğer değişiklikler yapılmaktadır.
-
-
14 Nisan 2020
-
14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunun 64 üncü maddesiyle bu maddeye birinci fıkrasından sonra gelmek üzere fıkra eklenmiş ve maddenin mevcut ikinci fıkrasına “esaslar” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile sınav kurullarının oluşumu” ibaresi eklenmiştir.
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle, 2802 sayılı Kanunun 114 üncü maddesinde değişiklik yapılmaktadır.
Atamaları doğrudan Adalet Bakanlığınca yapılanlar dışındaki adlî ve idarî yargı personeli ile ceza infaz kurumları personelinin atamasında halen hukuk fakültesi ve adalet meslek yüksekokulu mezunlarına öncelik tanınmaktadır. Yapılan düzenlemeyle, hukuk ve adalet meslek yüksekokulu mezunlarının yanı sıra, meslek yüksekokullarının adalet veya ceza infaz ve güvenlik hizmetleri programı, lise veya meslek liselerinin adalet alanı ve ilgili mevzuat uyarınca bunlara denkliği kabul edilen program veya alanlardan mezun olanlara da öncelik tanınması öngörülmektedir. Böylelikle, belirli bir mesleğe yönelik nitelikli insan gücü yetiştiren yükseköğretim kurumları ile ortaöğretim kurumlarından mezun olan kişilerin adalet hizmetlerinde öncelikli olarak görev yapmaları sağlanmaktadır.
İlk defa devlet memurluğuna atanacaklardan merkezî sınavda başarılı olanların sözlü ve gerektiğinde uygulamalı sınavlarını yapmak adalet komisyonlarının görevleri arasında yer almaktadır.
Maddeye eklenen fıkrayla komisyonun sözlü ve gerektiğinde uygulamalı sınavları yapmak görevinin bir kısmının veya tamamının Bakanlık bünyesinde oluşturulacak sınav kurullarınca da yerine getirilmesine imkan tanınmaktadır.
Maddenin mevcut ikinci fıkrasında yapılan düzenlemeyle sözlü ve gerektiğinde uygulama sınavlarını yapacak sınav kurullarının oluşumunun yönetmelikle düzenleneceği hüküm altına alınmaktadır.
-
Eski ifade
hukuk fakültesi ve adalet meslek yüksek okuluYeni ifadehukuk fakültesi, adalet meslek yüksek okulu veya meslek yüksekokullarının adalet veya ceza infaz ve güvenlik hizmetleri programı, lise veya meslek liselerinin adalet alanı ve ilgili mevzuat uyarınca bunlara denkliği kabul edilen program veya alanDeğişikliğin gerekçesi
Maddeyle, 2802 sayılı Kanunun 114 üncü maddesinde değişiklik yapılmaktadır.
Atamaları doğrudan Adalet Bakanlığınca yapılanlar dışındaki adlî ve idarî yargı personeli ile ceza infaz kurumları personelinin atamasında halen hukuk fakültesi ve adalet meslek yüksekokulu mezunlarına öncelik tanınmaktadır. Yapılan düzenlemeyle, hukuk ve adalet meslek yüksekokulu mezunlarının yanı sıra, meslek yüksekokullarının adalet veya ceza infaz ve güvenlik hizmetleri programı, lise veya meslek liselerinin adalet alanı ve ilgili mevzuat uyarınca bunlara denkliği kabul edilen program veya alanlardan mezun olanlara da öncelik tanınması öngörülmektedir. Böylelikle, belirli bir mesleğe yönelik nitelikli insan gücü yetiştiren yükseköğretim kurumları ile ortaöğretim kurumlarından mezun olan kişilerin adalet hizmetlerinde öncelikli olarak görev yapmaları sağlanmaktadır.
İlk defa devlet memurluğuna atanacaklardan merkezî sınavda başarılı olanların sözlü ve gerektiğinde uygulamalı sınavlarını yapmak adalet komisyonlarının görevleri arasında yer almaktadır.
Maddeye eklenen fıkrayla komisyonun sözlü ve gerektiğinde uygulamalı sınavları yapmak görevinin bir kısmının veya tamamının Bakanlık bünyesinde oluşturulacak sınav kurullarınca da yerine getirilmesine imkan tanınmaktadır.
Maddenin mevcut ikinci fıkrasında yapılan düzenlemeyle sözlü ve gerektiğinde uygulama sınavlarını yapacak sınav kurullarının oluşumunun yönetmelikle düzenleneceği hüküm altına alınmaktadır.
-
-
17 Ekim 2019
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle, Türkiye Adalet Akademisinde ders verenlere ödenecek ders ücretleri düzenlenmektedir. Maddenin birinci fıkrasında, 34 sayılı Türkiye Adalet Akademisi Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 8 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları kapsamında öğretim elemanı olarak Akademiye atanan veya görevlendirilenlerin, fiilen Akademide görev yapmaları nedeniyle, maaş karşılığı ders yükü haftalık on ders saati olarak belirlenmekte ve bu ders saatini aşan kısım için ders ücreti ödenmesi öngörülmektedir.
Öte yandan, 34 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 8 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kurumlarındaki görevleri devam etmekle birlikte, Akademide belli günlerde ders verenlere, her ders saati için ücret ödenmesi öngörülmektedir. Ancak bu maddenin birinci fıkrası kapsamında olanlara yirmi, ikinci fıkrası kapsamında olanlara otuz ders saatinden fazla ders ücreti ödenmeyecektir.
Dördüncü fıkrada, Akademide ders verenlerden üniversite öğretim elemanı olmayanlar bakımından birinci derecede olanlar için profesörlere, ikinci derecede olanlar için doçentlere, üç veya daha aşağı derecede olanlar ile kamu görevlisi olmayanlar için öğretim görevlilerine 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre ödenen kadar ders ücreti ödeneceği hükme bağlanmaktadır.
Üniversite öğretim elemanlarının Akademide ders vermesini sağlamak amacıyla, bu kişilere 2914 sayılı Kanuna göre ödenenin bir kat fazlası ders ücreti ödenmesi öngörülmektedir.
Ayrıca, beşinci fıkrada yazılı sınav kurullarında görev yapanlara 2914 sayılı Kanun hükümlerine göre ücret ödenmesine dair düzenleme yapılmaktadır.
-
Eski ifade
bulunmak ya da bakanlığın ihtiyaç durumuna göre belirleyeceği diğer alanlardaYeni ifadebulunmak, hukuk fakültesinden mezun olanlar dışından alınacak adaylar bakımından, her dönemde alınacak aday sayısının yüzde yirmisini geçmemek üzere, hukuk bilgisine programlarında yeterince yer veren siyasal bilgiler, idari bilimler, iktisat ve maliye alanlarındaDeğişikliğin gerekçesi
Maddeyle, 2802 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde yapılması öngörülen değişiklikle, idari yargı hâkim adaylığına hukuk fakültesi mezunu olmayanlar arasından yapılacak atamalar yönünden, alan ve sayı sınırlaması getirilmektedir. Buna göre, hukuk bilgisine programlarında yeterince yer veren siyasal bilgiler, idarî bilimler, iktisat ve maliye alanlarından mezun olanlar, hâkim adaylığına atanabileceklerdir. Ancak bu kişilerden atananların sayısı, her dönemde atanacak toplam aday sayısının yüzde yirmisini geçemeyecektir.
Teklifte yer alan Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı ve İdari Yargı Ön Sınavına ilişkin düzenleme kapsamında, 2802 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının mülga (e) bendi yeniden düzenlenerek, hâkim adaylığı sınavına girebilmek için ilgisine göre bu sınavların birinden başarılı olma şartı getirilmektedir. Buna göre, hukuk fakültesi mezunlarının Adli veya İdari Yargı Hâkim Adaylığı Yazılı Yarışma Sınavına girebilmeleri için Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavında, hukuk fakültesi mezunu olmayanların İdari Yargı Hâkim Adaylığı Yazılı Yarışma Sınavına girebilmeleri için İdari Yargı Ön Sınavında başarılı olmaları gerekecektir.
-
Eski ifade
olmak üzere toplam beşYeni ifadeile Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreteri ve Türkiye Adalet Akademisi Danışma Kurulundan seçilen bir kişi olmak üzere toplam yediDeğişikliğin gerekçesi
Maddeyle, 2802 sayılı Kanunun 9/A maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Mevcut maddenin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklikle, adli yargı hâkim adaylığı yazılı yarışma sınavı alan bilgisi konuları arasına iş hukuku eklenerek, bu alandan da sınavda soru sorulması öngörülmektedir.
Mülâkat Kurulunun üye sayısı beşten yediye çıkarılmaktadır. Bu kapsamda Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreteri ile Türkiye Adalet Akademisi Danışma Kurulundan bir üyenin bu Kurula katılması öngörülmektedir. Böylece farklı kaynaklardan yeni üye alınmak suretiyle, daha geniş katılımlı bir yapı oluşturulmaktadır.
Mülâkat Kuruluna Türkiye Adalet Akademisi Danışma Kurulundan katılacak kişinin, sınavın türü dikkate alınarak öncelikle Yargıtay veya Danıştay mensubu üyeler arasından üye tam sayısının salt çoğunluğunun gizli oyuyla belirlenmesi öngörülmektedir. Buna göre, adli yargı sınavında Yargıtay mensubu üyelerden biri, idari yargı sınavında ise Danıştay mensubu üyelerden biri Kurula katılacaktır. Danışma Kurulunda Yargıtay veya Danıştay mensubu bulunmaması halinde, Mülakat Kuruluna katılacak üye, Danışma Kurulu üyesi olan hâkim ve savcılar arasından sınav türüne göre üye tam sayısının salt çoğunluğunun gizli oyuyla yapılan seçimle belirlenecektir. Bu durumda adli yargı sınavında Danışma Kurulunda görev yapan adli yargı hâkim ve savcıları arasından; idari yargı sınavında ise idari yargı hâkimleri arasından seçim yapılacaktır.
Türkiye Adalet Akademisi Danışma Kurulundan katılan üyenin hukuki veya fiili sebeplerle görev yapamaması halinde, bu Kurulda görev yapan hâkim ve savcılar arasından üye tam sayısının salt çoğunluğunun gizli oyuyla seçilen yedek üyenin Mülakat Kuruluna katılması öngörülmektedir.
-
Eski ifade
yerineYeni ifadeTürkiye Adalet Akademisi Danışma Kurulundan seçilen üyenin yerine bu Kurulda görev yapan hâkim ve savcılar arasından üye tam sayısının salt çoğunluğunun gizli oyuyla seçilen yedek üye, diğer üyelerin yerine iseDeğişikliğin gerekçesi
Maddeyle, 2802 sayılı Kanunun 9/A maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Mevcut maddenin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklikle, adli yargı hâkim adaylığı yazılı yarışma sınavı alan bilgisi konuları arasına iş hukuku eklenerek, bu alandan da sınavda soru sorulması öngörülmektedir.
Mülâkat Kurulunun üye sayısı beşten yediye çıkarılmaktadır. Bu kapsamda Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreteri ile Türkiye Adalet Akademisi Danışma Kurulundan bir üyenin bu Kurula katılması öngörülmektedir. Böylece farklı kaynaklardan yeni üye alınmak suretiyle, daha geniş katılımlı bir yapı oluşturulmaktadır.
Mülâkat Kuruluna Türkiye Adalet Akademisi Danışma Kurulundan katılacak kişinin, sınavın türü dikkate alınarak öncelikle Yargıtay veya Danıştay mensubu üyeler arasından üye tam sayısının salt çoğunluğunun gizli oyuyla belirlenmesi öngörülmektedir. Buna göre, adli yargı sınavında Yargıtay mensubu üyelerden biri, idari yargı sınavında ise Danıştay mensubu üyelerden biri Kurula katılacaktır. Danışma Kurulunda Yargıtay veya Danıştay mensubu bulunmaması halinde, Mülakat Kuruluna katılacak üye, Danışma Kurulu üyesi olan hâkim ve savcılar arasından sınav türüne göre üye tam sayısının salt çoğunluğunun gizli oyuyla yapılan seçimle belirlenecektir. Bu durumda adli yargı sınavında Danışma Kurulunda görev yapan adli yargı hâkim ve savcıları arasından; idari yargı sınavında ise idari yargı hâkimleri arasından seçim yapılacaktır.
Türkiye Adalet Akademisi Danışma Kurulundan katılan üyenin hukuki veya fiili sebeplerle görev yapamaması halinde, bu Kurulda görev yapan hâkim ve savcılar arasından üye tam sayısının salt çoğunluğunun gizli oyuyla seçilen yedek üyenin Mülakat Kuruluna katılması öngörülmektedir.
-
-
20 Şubat 2019
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 9/A maddesinde değişiklik yapılarak adli ve idari yargı hâkim adaylığı mülakatına katılabilmek için yazılı yarışma sınavından yüz puan üzerinden en az yetmiş puan alma şartı getirilmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 9/A maddesinde değişiklik yapılarak adli ve idari yargı hâkim adaylığı mülakatına katılabilmek için yazılı yarışma sınavından yüz puan üzerinden en az yetmiş puan alma şartı getirilmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 9/A maddesinde değişiklik yapılarak adli ve idari yargı hâkim adaylığı mülakatına katılabilmek için yazılı yarışma sınavından yüz puan üzerinden en az yetmiş puan alma şartı getirilmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 9/A maddesinde değişiklik yapılarak adli ve idari yargı hâkim adaylığı mülakatına katılabilmek için yazılı yarışma sınavından yüz puan üzerinden en az yetmiş puan alma şartı getirilmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 9/A maddesinde değişiklik yapılarak adli ve idari yargı hâkim adaylığı mülakatına katılabilmek için yazılı yarışma sınavından yüz puan üzerinden en az yetmiş puan alma şartı getirilmektedir.
-
-
2 Temmuz 2018
-
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 136 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “sıkıyönetim,” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
-
Eski ifade
, tüzük, yönetmelikYeni ifadeve diğer mevzuat ile -
Eski ifade
Bakanlar KuruluncaYeni ifadeCumhurbaşkanınca
-
15 Ağustos 2017
-
2 Ocak 2017
-
3 Kasım 2016
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle, 2802 sayılı Kanunun 65 inci maddesine eklenen hükümle, kanunlarda yer alan bilirkişiliğe ilişkin hükümlere uyulmaması durumu, hâkim ve Cumhuriyet savcıları bakımından disiplin cezasını gerektiren bir fiil olarak düzenlenmekte ve bunlara kınama cezası verilmesi öngörülmektedir.
-
-
1 Temmuz 2016
-
Değişikliğin gerekçesi
Tasarıyla 2802 sayılı Kanunun 28 inci maddesinde yapılan değişiklikle kanun yolu incelemeleri sonunda hâkim ve savcılar hakkında kanun yolu değerlendirme formu düzenleneceği hükme bağlanmaktadır. Maddeyle, hâkim ve savcılar hakkında düzenlenen kanun yolu değerlendirme formlarının birinci sınıf olan hâkim ve savcıların başarılı olup olmadıkları konusunda yapılacak incelemede dikkate alınması amacıyla 2802 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinde değişiklik yapılmaktadır.
-
Eski ifade
yazılı sınavdaYeni ifadeyapılan yazılı ve sözlü sınav neticesindeDeğişikliğin gerekçesi
Tasarıyla 4954 sayılı Türkiye Adalet Akademisi Kanununun 28 inci maddesinde yapılan değişiklikle meslek öncesi eğitim sonunda adaylara yazılı sınava ilaveten sözlü sınav da yapılması öngörülmektedir. Maddeyle, bu değişikliğe uyum sağlamak amacıyla 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 13 üncü maddesinde değişiklik yapılmaktadır.
-
1/7/2016 tarihli ve 6723 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle, bu bentte yer alan “geçen işleri,” ibaresinden sonra gelmek üzere “kanun yolu değerlendirme formları,” ibaresi eklenmiştir.
Değişikliğin gerekçesi
Tasarıyla 2802 sayılı Kanunun 28 inci maddesinde yapılan değişiklikle kanun yolu incelemeleri sonunda hâkim ve savcılar hakkında kanun yolu değerlendirme formu düzenleneceği hükme bağlanmaktadır. Maddeyle, hâkim ve savcılar hakkında düzenlenen kanun yolu değerlendirme formlarının derece yükselmelerinde dikkate alınması amacıyla 2802 sayılı Kanunun 21 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır.
-
1/7/2016 tarihli ve 6723 sayılı Kanunun 26 ncı maddesiyle, bu fıkraya “geçen işleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “, kanun yolu değerlendirme formları” ibaresi eklenmiştir.
-
-
2 Aralık 2014
-
Eski ifade
tarihYeni ifadeyılın ocak ayının birinci günüDeğişikliğin gerekçesi
Anayasanın 125 inci maddesi gereğince idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açık olup, idari uyuşmazlıkları çözmekle görevli olan idari yargı hâkim ve savcıları; hukuk fakültesinden veya hukuk bilgisine programlarında yeterince yer veren siyasal bilgiler, idari bilimler, iktisat ve maliye alanlarında eğitim veren en az dört yıllık yükseköğrenim kurumlarından mezun olan adaylar arasından, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan ve anayasa hukuku, idare hukuku, hukuk yargılama usulü, borçlar hukuku, medenî hukuk, ceza hukuku ve vergi hukukunun yanı sıra maliye ve ekonomi konularını da kapsayan alan bilgisi sorularından oluşan yazılı yarışma sınavıyla seçilmektedirler.
özlem Anılan sınavda başarılı olan adaylar mülakat sınavına tabi tutulmaktadırlar. Bu şekilde sınırlı sayıda seçilen idari hâkim adayları, iki yıllık hâkim adaylığı sürecinde Türkiye Adalet Akademisinde teorik, idari mahkemelerde ve Danıştayda uygulamaya yönelik meslek öncesi eğitimlerini tamamladıktan sonra, tekrar yazılı yeterlik sınavına alınmakta, bu sınavda da başarılı olmaları halinde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından mesleğe kabulleri yapılmaktadır.
Tüm dünyada yaşanan gelişmelere paralel olarak yenilenen toplumsal dinamiklerin gereklerine uygun ve evrensel standartlarda bir adalet sistemi kurulması ve geliştirilmesi nihai amaçtır. Bu kapsamda halen idari yargı alanında hâkimlik ve savcılık yapmakta olup, esasen hukuk fakültesinde verilen teorik bilgilere ilaveten uygulamaya yönelik birikime de sahip oldukları halde hukuk fakültesi diploması bulunmayanların, belirli bir süre görev yapmış olmak şartıyla, devlet ve vakıf üniversitelerinin hukuk fakültelerine sınavsız kayıt yaptırarak, devam zorunluluğu olmaksızın, belirlenecek fark derslerden sınava girmek suretiyle hukuk fakültesi diploması alabilmeleri amacıyla bu düzenleme yapılmaktadır. Bu imkân Danıştay üyeleri için de getirilmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle, Yargıtay tetkik hakimlerinin atanmalarına ilişkin usul değiştirilmekte ve Danıştay tetkik hakimlerinin atanmasına ilişkin usul benimsenerek iki yüksek mahkeme arasında uyum sağlanmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle, hakim ve savcılara verilen kimlik kartının resmi kimlik statüsüne sahip olması sağlanmaktadır.
-
Eski ifade
vergiyeYeni ifadevergi ve kesintiyeDeğişikliğin gerekçesi
Maddeyle, Yargıtay tetkik hakimlerinin atanmalarına ilişkin usul değiştirilmekte ve Danıştay tetkik hakimlerinin atanmasına ilişkin usul benimsenerek iki yüksek mahkeme arasında uyum sağlanmaktadır.
-
-
15 Şubat 2014
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu’nun 49 uncu maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişiklik ile bilgi ve görgülerini artırmak, meslekleriyle ilgili staj ve araştırma yapmak, kurs, eğitim ve öğrenim görmek üzere seçilen ya da iç veya dış burstan yararlanan hâkim ve savcılar iki yılı; doktora yapmak üzere görevlendirilenler ise üç yılı aşmamak üzere Bakanlıkça yurtdışına gönderilebilecektir. Ayrıca anılan maddenin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle, Hakimler ve Savcılar Kanununun “Yurtdışında görevlendirme ve malî haklar” başlıklı 50 nci maddesinin birinci fıkrası değiştirilerek hâkim ve savcıların, dış temsilciliklerde, uluslararası mahkeme veya kuruluşlarda muvafakatleri alınarak görevlendirilmelerinin Bakanlık tarafından yapılması öngörülmektedir.
Gökhan /
-
Değişikliğin gerekçesi
4954 sayılı Türkiye Adalet Akademisi Kanununun “Kuruluş” başlıklı 4 üncü maddesine göre, Türkiye Adalet Akademisi, kamu tüzel kişiliğine sahip, bilimsel, idari ve mali özerkliği olan bir Kurumdur. Anılan Kanunun “Görev” başlıklı 5 inci maddesinde ise adli ve idari yargı hakim ve savcılarının meslek öncesi ve meslek içi eğitiminin, Türkiye Adalet Akademisi tarafından yapılacağı açıkça hüküm altına alınmıştır. Kaynakların etkin ve verimli bir şekilde kullanılması için hakim ve savcılara yönelik eğitim faaliyetlerinin tek elden planlanması ve yürütülmesi amacıyla bu değişiklik yapılmaktadır.
-
15/2/2014 tarihli ve 6524 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “aşmamak üzere” ibaresinden sonra gelmek üzere “Bakanlıkça” ibaresi eklenmiştir.
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu’nun 49 uncu maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişiklik ile bilgi ve görgülerini artırmak, meslekleriyle ilgili staj ve araştırma yapmak, kurs, eğitim ve öğrenim görmek üzere seçilen ya da iç veya dış burstan yararlanan hâkim ve savcılar iki yılı; doktora yapmak üzere görevlendirilenler ise üç yılı aşmamak üzere Bakanlıkça yurtdışına gönderilebilecektir. Ayrıca anılan maddenin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmaktadır.
-
15/2/2014 tarihli ve 6524 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “ilgisine göre Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca veya” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu’nun 49 uncu maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişiklik ile bilgi ve görgülerini artırmak, meslekleriyle ilgili staj ve araştırma yapmak, kurs, eğitim ve öğrenim görmek üzere seçilen ya da iç veya dış burstan yararlanan hâkim ve savcılar iki yılı; doktora yapmak üzere görevlendirilenler ise üç yılı aşmamak üzere Bakanlıkça yurtdışına gönderilebilecektir. Ayrıca anılan maddenin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmaktadır.
-
-
27 Haziran 2013
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 55 inci maddesinde yeniden düzenleme yapılmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda, hâkim ve savcıların meslek içi eğitimlerinin Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca yaptırılacağı ve buna ilişkin usul ve esasların, Türkiye Adalet Akademisi ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenmesi yeniden düzenlenmektedir.
-
-
25 Nisan 2013
-
25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “sakatlığı” ve “özürlü durumları” ibareleri sırasıyla “engelliliği” ve “engeli” şeklinde değiştirilmiştir.
-
-
17 Nisan 2013
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, 5235 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yapılan değişikliğin uygulama esaslarına ilişkin geçiş hükümleri düzenlenmektedir.
-
17/4/2013 tarihli ve 6460 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle, bu bentte yer alan “çıkardıkları işlerin miktar ve mahiyetleri,” ibaresinden sonra gelmek üzere “alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin uygulanmasına ilişkin çalışmaları,” ibaresi eklenmiştir.
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, 2802 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinde de 21 inci maddeye paralel bir düzenleme getirilerek, hâkim ve Cumhuriyet savcılarının alternatif uyuşmazlık çözüm yollarını uygulamalarının teşvik edilmesi amaçlanmaktadır.
-
Eski ifade
iş cetvelleriYeni ifadealternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerine ilişkin uygulamayı da kapsayacak biçimde iş cetvelleriDeğişikliğin gerekçesi
Madde ile, aynı mahkemenin numaralı şekilde isimlendirilmiş daireleri arasında, gelen işlerin dava konuları esas alınarak paylaştırılması amaçlanmaktadır. Mevcut sistemde mahkemeye gelen işler, sayısal anlamda tevzi edilmektedir. Bu uygulama bir mahkeme veya hâkimi birbirinden çok farklı problemleri çözme durumunda bırakmaktadır. Halbuki günümüzde birçok bilim yasemin / dalında uzmanlaşma yaygınlaşmış, hatta temel bilim dallarının altında mikro uzmanlık alanları oluşmuştur. Bu anlamda bir ihtisaslaşmaya mahkemelerde de ihtiyaç vardır. 5235 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin beşinci fıkrasındaki mevcut hüküm, "Hukuk mahkemeleri arasında iş dağılımı yapılması ve iş dağılımına ilişkin esaslar Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenir." şeklindedir. Ancak, bu dağılımın hangi esaslara göre yapılacağı, bir mahkemenin farklı dairelerine tevzi edilen dosyalarda mahkemenin bu işin kendi alanına girmediği gerekçesiyle başka mahkemeye "gönderme" veya "görevsizlik" kararı verip veremeyeceği hususlarında maddede açıklık bulunmadığından, söz konusu yetki bugüne kadar kullanılamamıştır. Getirilen düzenlemeyle, birden fazla dairesi bulunan bazı büyük adliyelerdeki hukuk mahkemelerine gelen dosyaların dava konularına göre tevzi edilerek uzmanlaşmaya gidilmesi amaçlanmıştır.
Anayasanın 142 nci maddesine göre, mahkemelerin görevi kanunla belirlenmektedir. Bu amir hüküm karşısında, Kurula genel çerçevesi çizilerek verilecek yetki doğrultusunda, aynı yerdeki mahkemenin birden çok dairesinin bulunduğu yerlerde dava konuları belirlenerek mahkemelerin görevlendirilmesinin Anayasaya aykırılığı zaman zaman dile getirilmektedir. Ancak, düzenlemeyle o yer mahkemelerinin kanunla belirlenmiş görev alanının idari bir kararla değiştirilmesi söz konusu olmayıp, bilakis aynı yer mahkemesinin kendi daireleri arasında (örneğin Ankara'da 25 asliye hukuk mahkemesi bulunmaktadır) iş dağılımı esası getirilmektedir. Bilindiği üzere, birden fazla dairesi bulunsa dahi aynı yer mahkemesine gelecek dava konuları, ilgili kanunlarda ayrıntılı olarak belirtilmiş olup, yapılan bu düzenleme kanunlara paralel olarak aynı yer mahkemelerine gelecek dava konularını etkilememekte, sadece aynı yer mahkemelerinin kendi daireleri arasında dava konularına göre bir ayrım yapılmaktadır.
Yapılan değişikliğin son cümlesinde "Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır." hükmü yer almaktadır. Bu kapsamda, Kurul kararı uyarınca hukuk mahkemesinin bir dairesine tevzi edilen dosya hakkında o mahkemece, dosyaya aynı yer mahkemesinin başka bir dairesince bakılacağı gerekçesiyle gönderme kararı verilemeyecektir. Ancak, aynı yerdeki hukuk mahkemeleri arasında (örneğin asliye hukuk ile tüketici mahkemeleri) veya başka yer mahkemeleri arasında görevsizlik ya da yetkisizlik kararı verilmesine herhangi bir engel bulunmamaktadır.
-
-
14 Şubat 2013
-
18 Temmuz 2012
-
2 Temmuz 2012
-
24 Ekim 2011
-
Eski ifade
giriş sınavının yapıldığı yılın Ocak ayının son günüYeni ifadegiriş sınavının yapıldığı tarih
-
-
8 Ağustos 2011
-
Eski ifade
Yabancı ülkelere gönderilme: -
Eski ifade
Haklar, yükümlülükler ve giderler: -
Eski ifade
otuzbeşYeni ifadekırkbeş -
Eski ifade
bir katıYeni ifadeiki katı -
Eski ifade
sekizYeni ifadebeş
-
3 Haziran 2011
-
31 Mart 2011
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle yürürlükten kaldırılan maddeler düzenlenmektedir. Öncelikle, Pasaport Kanununun 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrası yürürlükten kaldırılarak Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 4 nolu Protokolünün 2 nci maddesinde ve Anayasanın 23 üncü maddesinde öngörülen seyahat özgürlüğünün daha etkin bir şekilde kullanılabilmesi amaçlanmaktadır.
Mevcut hükme göre bir vatandaşımız hakkında ülkemizde görülmekte olan bir dava veya kesinleşmiş bir hüküm varsa Adalet Bakanlığının talebi veya muvafakatiyle dış temsilciliğimiz tarafından vatandaşımızın pasaportu iptal edilmekte, ülkemize gelmesi için kendisine seyahat belgesi verilmektedir. Mevcut düzenlemenin amacı ülkemizde hakkında dava bulunan vatandaşlarımızın yargılanmak için adlî mercilerimizin önüne gelmelerini; hüküm giymiş olanların ise infaz amacıyla ülkemize gelmelerini temin etmektir. Ancak bugüne kadar bu yolla ülkemize gelen bir vatandaşımız olmadığı kayıtlardan anlaşılmaktadır.
Madde metninde “kovuşturma” kelimesi geçtiğinden vatandaşımız hakkında bir kovuşturmanın yeterli olup yakalama emri aranmamaktadır. Savunmasının alınması amacıyla aranan vatandaşlarımızın adlî yardımlaşma yoluyla savunmalarının alınması mümkün olduğundan bunun yerine pasaportuna el konularak bulunduğu ülkedeki statüsünün sorgulanabilir hâle gelmesi Devletimizin yurtdışındaki vatandaşlarımızın orada kalmasını kolaylaştırıcı tedbirler alma yönündeki genel politikasına aykırı orantısız bir uygulamadır.
DİLEK 725 - Diğer yandan hakkında kesinleşen mahkûmiyet hükmü bulunan vatandaşlarımız hakkındaki cezalar ağır nitelikteyse, Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi veya ilgili ülkeyle aramızdaki ikili anlaşmalar gereğince kırmızı bülten veya suçlu iadesi süreçleri başlatılmakta ve buna göre sonuç alınmaktadır. Kaldı ki bu durumdaki vatandaşlarımız kendi rızalarıyla gelmeleri söz konusu değildir.
Düzenlemeyle bu konudaki yazışmalar sebebiyle gerek mahkemelerin gerekse Adalet Bakanlığının iş yükünün belirli ölçüde azaltılması da hedeflenmektedir.
İkinci olarak Tasarının diğer maddelerinde yapılan düzenlemenin zorunlu sonucu olarak 2802 sayılı Kanunun “Yargıtay, Danıştay ile bölge adliye ve bölge idare mahkemeleri notları” başlığını taşıyan 28 inci maddesi yürürlükten kaldırılmaktadır.
Üçüncü olarak Türk Medeni Kanununun 138 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince açılacak davaların duruşmalarında Cumhuriyet savcısının hazır bulundurulması uygulamasından vazgeçildiğinden buna ilişkin ibare yürürlükten kaldırılmaktadır.
Dördüncü olarak Nüfus Hizmetleri Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan ve kayıt düzeltme davalarının duruşmalarına Cumhuriyet savcısının katılmasını öngören ibare yürürlükten kaldırılmaktadır.
-
Eski ifade
iş sayısı ve bu inceleme üzerine verilen notlarıYeni ifadeişleriDeğişikliğin gerekçesi
Maddeyle 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 21 inci ve 33 üncü maddelerinde değişiklik yapılmaktadır.
Maddeyle adlî yargı ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararların temyizen Yargıtay tarafından, idarî yargı ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararların itirazen bölge idare mahkemesi ve temyizen Danıştay tarafından incelenmeleri sonucunda yüksek mahkemeler ve bölge idare mahkemeleri tarafından verilen notların ve nota bağlanan dosya sayısının hâkim ve savcıların terfilerinde, birinci sınıfa ayrılmalarında ve birinci sınıf olmalarında şart unsur olarak kabul edilmesinden vazgeçilmekte ve bu konuda 2802 sayılı Kanunun iki maddesinde değişiklik yapılmaktadır.
Nihai kararların usulüne uygun olarak yüksek mahkemelerin önüne temyizen ve bölge idare mahkemesine itirazen geldiği, yüksek mahkemelerin ve bölge idare mahkemelerinin yaptıkları inceleme sonucunda kararı onadıkları ya da bozdukları, kararı veren hâkim ya da hâkimlere ve temyize getiren savcıya not verdikleri, bu notların niteliğiyle, nota bağlanan dosyaların sayısının hâkim ve savcıların terfileri için aranan bir unsur olduğu uygulamada bilinen hususlardandır.
Yine hâkim ve savcıların, terfi edebilmek, birinci sınıfa ayrılabilmek ve birinci sınıf olabilmek için Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen sayıda dosyayı bu şekilde itirazdan ve temyizden geçirmek zorunda olmaları sebebiyle davanın taraflarını, dosyayı itiraz ya da temyiz yoluna götürmek konusunda teşvik ettikleri ve mümkün olduğu kadar çok sayıda dosyayı itiraz ve temyizden geçirmeye gayret ettikleri de bilinen uygulamalardandır. Bu uygulama sebebiyle hem ilk derece mahkemesinin kararından memnun olan ve itiraz ya da temyize götürmek istemeyen taraflar üzerinde fiili bir baskı oluşturulmakta ve hem de özellikle yüksek mahkemelerin önlerine gelen dosya sayısında gereksiz artış olmaktadır.
Bu düzenleme, bölge adliye mahkemeleri faaliyete geçtiğinde, bölge adliye mahkemeleri için de geçerli olacaktır.
-
Eski ifade
not oranlarıYeni ifadekanun yolu incelemesinden geçen işleriDeğişikliğin gerekçesi
Maddeyle 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 21 inci ve 33 üncü maddelerinde değişiklik yapılmaktadır.
Maddeyle adlî yargı ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararların temyizen Yargıtay tarafından, idarî yargı ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararların itirazen bölge idare mahkemesi ve temyizen Danıştay tarafından incelenmeleri sonucunda yüksek mahkemeler ve bölge idare mahkemeleri tarafından verilen notların ve nota bağlanan dosya sayısının hâkim ve savcıların terfilerinde, birinci sınıfa ayrılmalarında ve birinci sınıf olmalarında şart unsur olarak kabul edilmesinden vazgeçilmekte ve bu konuda 2802 sayılı Kanunun iki maddesinde değişiklik yapılmaktadır.
Nihai kararların usulüne uygun olarak yüksek mahkemelerin önüne temyizen ve bölge idare mahkemesine itirazen geldiği, yüksek mahkemelerin ve bölge idare mahkemelerinin yaptıkları inceleme sonucunda kararı onadıkları ya da bozdukları, kararı veren hâkim ya da hâkimlere ve temyize getiren savcıya not verdikleri, bu notların niteliğiyle, nota bağlanan dosyaların sayısının hâkim ve savcıların terfileri için aranan bir unsur olduğu uygulamada bilinen hususlardandır.
Yine hâkim ve savcıların, terfi edebilmek, birinci sınıfa ayrılabilmek ve birinci sınıf olabilmek için Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen sayıda dosyayı bu şekilde itirazdan ve temyizden geçirmek zorunda olmaları sebebiyle davanın taraflarını, dosyayı itiraz ya da temyiz yoluna götürmek konusunda teşvik ettikleri ve mümkün olduğu kadar çok sayıda dosyayı itiraz ve temyizden geçirmeye gayret ettikleri de bilinen uygulamalardandır. Bu uygulama sebebiyle hem ilk derece mahkemesinin kararından memnun olan ve itiraz ya da temyize götürmek istemeyen taraflar üzerinde fiili bir baskı oluşturulmakta ve hem de özellikle yüksek mahkemelerin önlerine gelen dosya sayısında gereksiz artış olmaktadır.
Bu düzenleme, bölge adliye mahkemeleri faaliyete geçtiğinde, bölge adliye mahkemeleri için de geçerli olacaktır.
-
-
30 Mart 2011
-
30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Kanunun 75 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “Anayasa Mahkemesi” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
-
30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Kanunun 75 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Anayasa Mahkemesi” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
-
30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Kanunun 75 inci maddesiyle, bu maddede yer alan “Anayasa Mahkemesi Başkanı,”, “Anayasa Mahkemesi Başkanvekili, Anayasa Mahkemesi Üyeleri,” ibareleri madde metninden çıkarılmıştır.
-
-
9 Şubat 2011
-
20 Kasım 2008
-
Anayasa Mahkemesi’nin 20/11/2008 tarihli ve E.: 2007/104, K.: 2008/164 sayılı Kararı ile; bu maddenin beşinci fıkrasında yer alan “...375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında yapılan ödemeler...” bölümü yabancı dil tazminatı yönünden iptal edilmiştir.
-
-
24 Temmuz 2008
-
Eski ifade
kazanmışYeni ifadekaybetmemiş
-
17 Nisan 2008
-
1 Aralık 2007
-
Değişikliğin gerekçesi
2802 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin (c) bendinin ikinci fıkrasındaki “ihtiyaç oranındaki” ibaresi belirsizlik yarattığından madde metninden kaldırılması uygun görülmüştür.
2802 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında “Her yıl alınacak aday sayısı, avukatlık mesleğinden alınacaklarla birlikte Türkiye Adalet Akademisinin görüşü alınmak suretiyle, kadro ve ihtiyaç durumuna göre Adalet Bakanlığınca tespit edilir.”, 10 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında ise “Adayların meslek öncesi eğitimleri, 4954 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yapılır. Avukatlık mesleğinden adaylığa alınanların, altı ay süreli meslek öncesi eğitimleri, Adalet Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Türkiye Adalet Akademisi Başkanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenen esaslara göre Türkiye Adalet Akademisi Eğitim Merkezinde yaptırılır.” hükümlerine yer verildiği halde, avukatlık mesleğinden hâkim ve savcı adaylığına kimlerin geçiş yapabileceğine ilişkin maddi bir düzenlemeye Kanunda yer verilmemiştir. Maddeye eklenen (k) bendiyle birlikte bu eksikliğin giderilmesi amaçlanmıştır. Buna göre, avukatlıktan adaylığa geçmek isteyenler için giriş sınavının yapıldığı yılın Ocak ayının son günü itibariyle yaş sınırı otuzbeş olarak belirlenmiş ve fiilen en az beş yıl avukatlık yapmış olma kuralı getirilmiştir. Bu durumda olanların diğer adaylarla arasında eşitsizliğe sebebiyet verilmemesi ve objektif bir kriter konulması amacıyla kendi aralarında yazılı yarışma sınavı ve mülâkat yapılması öngörülmüştür.
-
Değişikliğin gerekçesi
Bu madde ile hâkim ve savcı adaylığı yazılı yarışma sınavı ve mülâkatın yapılış şekli ile dava süresi düzenlenmiştir.
Maddenin birinci fıkrasıyla yazılı yarışma sınavının, alanında uzman olan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılması esası getirilerek, Adalet Bakanlığının yazılı sınavı yapma olanağı ortadan kaldırılmıştır. Adalet Bakanlığı ile Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi arasında yapılacak olan protokol ile yazılı sınavın yerleri, sınavın yürütülmesinde gözetilecek hususlar, tarihi, süresi, kazananların belirlenmesi, sınav sonucunun Adalet Bakanlığına ve ilgililere bildirilme şekli, açıklanma süresi ve sonuca itiraz gibi yazılı sınava ilişkin usul ve esaslar belirlenecektir. Ayrıca, sınavı yapan kurum tarafından talep edilen masraf başvuru sırasında ilgililerden alınacaktır.
Sınav ilânında nelerin bulunması gerektiği hususları ile ilânın şekil ve usulü ikinci fıkrada düzenlenmiştir.
Üçüncü fıkrada adlî ve idarî yargıda yazılı yarışma sınavının içeriğini oluşturacak konular ayrı ayrı sayılmıştır.
Dördüncü fıkra ile yazılı yarışma sınavlarında uygulanacak puanlama sistemi açıklanmıştır. Buna göre, yazılı sınavda genel yetenek ve genel kültür soruları 20, alan bilgisi soruları 80 puan ağırlığa sahip olacak şekilde değerlendirmeye tâbi tutulacaktır. Bu değerlendirme yapılırken genel yetenek ve genel kültür konularının kendi arasında, alan bilgisi konularının da sınavın adlî veya idarî yargı hâkim adaylığı yazılı yarışma sınavı olması dikkate alınarak kendi arasında eşit olarak puanlanacağı hükmü getirilmiştir. Bu durumda genel yetenek ve genel kültür konularının herbirinin puan olarak değeri kendi aralarında eşit olduğundan dörder puandır. Adlî ve idarî yargı hâkim adaylığı yazılı yarışma sınavının alan konuları on başlıktan oluştuğundan, bunların kendi aralarındaki puan değeri de sekizer puan olmaktadır.
Yazılı sınavda öncelikle yüz tam puan üzerinden yetmiş puan alma şartı getirilmiş, bununla birlikte yetmiş puanı geçen herkesin çağrılması yerine ilânda belirtilen kadro sayısının yüzde elli fazlası mülâkata çağrılarak, yazılı sınavın yarışma sınavı niteliğine dönüşmesi beşinci fıkrayla sağlanmıştır.
Danıştay İdarî Dava Daireleri Kurulu Adlî ve İdarî Yargıda Hâkim ve Savcı Adaylığı Yazılı Sınav, Mülâkat ve Atama Yönetmeliğinin “Mülâkat Kurulu”nu düzenleyen 27 nci maddesinin yürütmesini durdururken, Mülâkat Kurulunda Adalet Bakanlığının üst düzey görevlileri yanında, Türkiye Adalet Akademisinde görevli özellikle Danıştay ve Yargıtay mensuplarının da bulunması gerektiğini belirtmiştir. 4954 sayılı Türkiye Adalet Akademisi Kanununun 5 inci maddesi Akademinin görevlerini ayrıntılı olarak saymış olup, Mülâkat Kurulunda görevlendirilmeye ilişkin bir hüküm bulunmadığından, bu hususa kanunî dayanak kazandırılması amacıyla düzenleme yapılmış, 4954 sayılı Kanuna göre Akademinin karar ve icra organı olan, belirli aralıklarla toplanan Yönetim Kurulu üyelerinin Mülâkat Kurulunda yer alması benimsenmiştir. Böylece, Mülâkat Kurulunun oluşumuna ilişkin hususlar altı, yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkralarla düzenlenmiştir.
Yazılı yarışma sınavında başarılı olanların tâbi tutulacağı mülâkat, ilgilinin muhakeme gücü, bir konuyu kavrayıp özetleme ve ifade yeteneği, genel davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu ve liyakati ile dış görünüşü itibarıyla yadırganacak bir halinin bulunup bulunmadığının puan vermek suretiyle değerlendirilmesi yöntemi olarak tanımlanmıştır. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun söz konusu kararında belirtildiği üzere mülâkatın sözlük anlamı, “davranış ve düşünceleri üstüne bilgi edinmek amacıyla bir kişiyle yapılan sorulu cevaplı görüşme”dir. Esasen, yazılı yarışma sınavında ilgililerin genel yetenek ve genel kültür seviyeleri ile alan bilgisi düzeyleri ölçüldüğü ve bu sınavda ilan edilen kadronun yüzde elli fazlası mülâkata çağrıldığından, ilgililerin mülâkatta bilgilerinin yeniden ölçülmesinin de bir gereği kalmamaktadır. Bu nedenle, mülâkatta ilgililerin fıkrada belirtilen hususlarda değerlendirmesinin yapılması gereğinden hareketle onuncu fıkra düzenlenmiştir.
Onuncu fıkrada belirtilen hususların herbirinin yirmibeşer puan üzerinden, diğer bir anlatımla eşit oranda değerlendirmeye tabi tutulacağı, ilgililer için ayrı ayrı tutanak tutulacağı ve mülâkatta başarılı sayılmak için üyelerin herbirinin verdikleri puanların aritmetik ortalamasının, yüz puan üzerinden en az yetmiş olması gerektiği belirtilerek, mülâkattaki kriterlerin ağırlıkları ve değerlendirme esasları nesnel olarak onbirinci fıkrada düzenlenmiştir.
Onikinci fıkradaki düzenleme ile mülâkat başarı listesinin hazırlanma usulü ve bundan sonra Mülâkat Kurulunun yapacağı işlem düzenlenmiştir.
Onüçüncü fıkrayla yazılı yarışma sınavına katılmayanların mazeretinin kabul edilmeyeceği, mülâkatta mazeret bildirilmesi halinde ise ne şekilde hareket edileceği hüküm altına alınmıştır.
Nihai başarı listesinin ne şekilde oluşturulacağı ondördüncü fıkrada hükme bağlanmıştır.
Onbeşinci fıkradaki düzenlemeyle sınav kazananlardan gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu tespit edilenlerin sınavlarının geçersiz sayılarak atamaları yapılmayacağı, ataması yapılmış olsa dahi iptal edileceği ve bunların hiçbir hak talebinde bulunamayacağı hükmü getirilmiştir.
Sınavı kazananlardan ataması yapılıp da belge ile ispatı mümkün zorlayıcı sebepler olmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 62 nci maddesinde belirlenen kanunî süre içerisinde göreve başlamayanların atamalarının iptal edileceği, tekrar atanmaları için başvurmaları halinde bunların atamalarının yapılmayacağı onaltıncı fıkrayla hüküm altına alınmıştır.
Onyedinci fıkra ile yazılı yarışma sınavı ve mülâkata karşı, genel dava açma süresi olan altmış gün içerisinde dava açılması halinde, ataması yapılan adaylar bakımından hukukî sorunlarla karşılaşıldığından, konunun önemine binaen idarî yargı yerinde dava açma süresi özel hükme bağlanarak yedi gün ile sınırlandırılmıştır.
-
Değişikliğin gerekçesi
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ile, ceza sistemimizde önemli değişiklikler getirilmiştir. Bazı suçların cezaları artırılmış, suç karşılığında yaptırım olarak uygulanacak cezalar, hapis ve adlî para cezası şeklinde düzenlenmiştir. 765 sayılı eski Türk Ceza Kanunumuzun belirlediği ağır hapis, hapis, hafif hapis, ağır ve hafif para cezası sisteminden vazgeçilmiş, ayrıca verilen hapis cezasının paraya çevrilebilme ve verilen adlî para cezasının ertelenebilme durumu, yeni Türk Ceza Kanununun mantığı ve sistematiğine uygun olmadığından kaldırılarak tamamen yeni bir sistem kurulmuştur. Böylece, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununda, suç yönünden hâkim ve savcılar hakkında uygulanan disiplin ve meslekten çıkarma cezaları ile ilgili hükümler yeniden düzenlenerek Türk Ceza Kanununun sistemiyle uyumlu hâle getirilmesi amaçlanmıştır.
-
-
29 Haziran 2006
-
Değişikliğin gerekçesi
Tasarıyla yapılan değişiklikler sonucu uygulama imkânı kalmayan 2802 sayılı Kanunun 104 üncü ve 105 inci maddelerinin yürürlükten kaldırılması sağlanmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
24/2/1983 tarihli ve 2802 sayılı Kanunun 102 nci maddesindeki malî haklara ilişkin tanımlar, Tasarıyla öngörülen yeni malî haklar sistemi çerçevesinde yeniden yapılmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, hâkim ve savcıların aylıkları, en yüksek Devlet memuruna (Başbakanlık Müsteşarı) fazla çalışma ücreti hariç fiilen yapılmakta olan ödemeler (sözleşme ücreti, ikramiyeler, özel hizmet tazminatı ve kadrosu için öngörülen makam tazminatının yarısı) kıstas alınmak suretiyle yeniden belirlenmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Tasarıyla yapılan değişiklikler sonucu uygulama imkânı kalmayan 2802 sayılı Kanunun 104 üncü ve 105 inci maddelerinin yürürlükten kaldırılması sağlanmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Tasarıyla yapılan değişiklikler sonucu uygulama imkânı kalmayan 2802 sayılı Kanunun 104 üncü ve 105 inci maddelerinin yürürlükten kaldırılması sağlanmaktadır.
-
Eski ifade
Ödenek :Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, hâkim ve savcılara, aylıklarına ilave olarak yargı ödeneği ödenmesi, adalet müfettişleri ile hâkim ve savcı adaylarına ek ödeme yapılması öngörülmektedir.
Ayrıca, bu madde ve 103 üncü madde kapsamında ödeme yapılanlara 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında yapılan ödemeler ile temsil, makam, yüksek hâkimlik tazminatları ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152 nci maddesi uyarınca ödeme yapılmayacağı, yapılacak ödemelerde aylıklara ilişkin hükümlerin uygulanacağı, belirli durumlar hariç bir takvim yılı içinde kullanılan hastalık izin sürelerinin toplamının yedi günü aşması halinde, aşan günlere isabet eden yargı ödeneğinin eksik ödeneceği düzenlenmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, 2802 sayılı Kanunun 112 nci maddesinde yapılan değişiklikle, hâkim ve savcılara mesleğe atandıklarında görevlerinde kullanmak üzere zati demirbaş olarak bir adet bilgisayar verilebileceği ve belirli şartlarla bunların ilgililere devredilebileceği öngörülmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
2802 sayılı Kanuna eklenen geçici maddelerle;
a) Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu yürürlüğe girinceye kadar, hâkim ve savcıların emekli kesenek ve karşılıkları ile emekli aylıkları ve ikramiyelerinin hesaplanmasında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki bu hususlara dair hükümlerin uygulanmasına devam olunacağı,
b) Tasarının 2 inci maddesiyle birinci sınıf hâkim ve savcılar için öngörülen her üç yılda verilecek ilave puanların, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte birinci sınıf olan ve hâlen meslekte bulunanlar bakımından yeniden değerlendirmeye tâbi olmadan üç yıllık hizmet dilimlerine göre kendiliğinden ekleneceği,
c) Yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar; 2802 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı ek gösterge cetvelinin hâkim ve savcılar için sadece 6245 sayılı Harcırah Kanununun uygulanmasında dikkate alınacağı, düzenlenmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
2802 sayılı Kanuna eklenen geçici maddelerle;
a) Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu yürürlüğe girinceye kadar, hâkim ve savcıların emekli kesenek ve karşılıkları ile emekli aylıkları ve ikramiyelerinin hesaplanmasında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki bu hususlara dair hükümlerin uygulanmasına devam olunacağı,
b) Tasarının 2 inci maddesiyle birinci sınıf hâkim ve savcılar için öngörülen her üç yılda verilecek ilave puanların, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte birinci sınıf olan ve hâlen meslekte bulunanlar bakımından yeniden değerlendirmeye tâbi olmadan üç yıllık hizmet dilimlerine göre kendiliğinden ekleneceği,
c) Yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar; 2802 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı ek gösterge cetvelinin hâkim ve savcılar için sadece 6245 sayılı Harcırah Kanununun uygulanmasında dikkate alınacağı, düzenlenmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
2802 sayılı Kanuna eklenen geçici maddelerle;
a) Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu yürürlüğe girinceye kadar, hâkim ve savcıların emekli kesenek ve karşılıkları ile emekli aylıkları ve ikramiyelerinin hesaplanmasında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki bu hususlara dair hükümlerin uygulanmasına devam olunacağı,
b) Tasarının 2 inci maddesiyle birinci sınıf hâkim ve savcılar için öngörülen her üç yılda verilecek ilave puanların, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte birinci sınıf olan ve hâlen meslekte bulunanlar bakımından yeniden değerlendirmeye tâbi olmadan üç yıllık hizmet dilimlerine göre kendiliğinden ekleneceği,
c) Yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar; 2802 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı ek gösterge cetvelinin hâkim ve savcılar için sadece 6245 sayılı Harcırah Kanununun uygulanmasında dikkate alınacağı, düzenlenmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Sayıştay meslek mensupları ve Sayıştay savcı ve savcı yardımcıları ile askeri hâkim ve savcıların, emsali hâkim ve savcılara kıstas aylık esas alınarak uygulanacak yeni sisteme uyumu sağlanmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Sayıştay meslek mensupları ve Sayıştay savcı ve savcı yardımcıları ile askeri hâkim ve savcıların, emsali hâkim ve savcılara kıstas aylık esas alınarak uygulanacak yeni sisteme uyumu sağlanmaktadır.
-
Değiştirildi Genel 5536 sayılı Kanun, md. 2
29/6/2006 tarihli ve 5536 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle, 103 üncü maddenin başlığı "Gösterge tablosu:", Dokuzuncu Kısmının İkinci Bölüm başlığı “Gösterge Tablosu, Katsayı, Aylıklar“ iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, hâkim ve savcıların aylıkları, en yüksek Devlet memuruna (Başbakanlık Müsteşarı) fazla çalışma ücreti hariç fiilen yapılmakta olan ödemeler (sözleşme ücreti, ikramiyeler, özel hizmet tazminatı ve kadrosu için öngörülen makam tazminatının yarısı) kıstas alınmak suretiyle yeniden belirlenmektedir.
-
Eski ifade
Mesleki kıyafet ve kitap yardımı :Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, 2802 sayılı Kanunun 112 nci maddesinde yapılan değişiklikle, hâkim ve savcılara mesleğe atandıklarında görevlerinde kullanmak üzere zati demirbaş olarak bir adet bilgisayar verilebileceği ve belirli şartlarla bunların ilgililere devredilebileceği öngörülmektedir.
-
29/6/2006 tarihli ve 5536 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle bu fıkrada yer alan “kadar,” ibaresinden sonra gelmek üzere “aylık,” ibaresi eklenmiştir.
Değişikliğin gerekçesi
Sayıştay meslek mensupları ve Sayıştay savcı ve savcı yardımcıları ile askeri hâkim ve savcıların, emsali hâkim ve savcılara kıstas aylık esas alınarak uygulanacak yeni sisteme uyumu sağlanmaktadır.
-
-
22 Aralık 2005
-
Eski ifade
Bakanlık merkez kuruluşu hizmetinde bulunanlar: -
Eski ifade
Lisansüstü öğrenim yapmış olanlar: -
Eski ifade
İlke kararı: -
Eski ifade
Adalet Bakanlığı merkez kuruluşuna atama -
Eski ifade
Ceza kovuşturması ile disiplin kovuşturmasının bir arada yürütülmesi: -
Eski ifade
Geçici görevlendirme: -
Eski ifade
Adalet Bakanlığı merkez kuruluşundaYeni ifadeAdalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında -
22/12/2005 tarihli ve 5435 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu bentte yer alan " ağır hapis veya" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
-
22/12/2005 tarihli ve 5435 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle bu bente "veya çalışmış sayılmaları," ibaresi eklenmiştir.
-
Değiştirildi Genel (madde başlığı) 5435 sayılı Kanun, md. 15Eski ifade
Birinci Sınıfa Ayrılma Koşul ve Yöntemleri -
Eski ifade
Bakanlık merkez kuruluşundakiYeni ifadeAdalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarındaki -
Eski ifade
Bakanlık merkez kuruluşundakiYeni ifadeAdalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarındaki -
Eski ifade
Yukarıdaki fıkralardaYeni ifadeBirinci fıkrada -
Eski ifade
uygulanmasındanYeni ifadekesinleşmesinden -
Eski ifade
Türk Ceza Kanununun 285 inciYeni ifade5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 267 nci -
Eski ifade
Ağır cezayı gerektiren suçüstü halleriYeni ifadeAğır ceza mahkemesinin görevine giren suçüstü hâlleri -
Eski ifade
Ceza Muhakemeleri Usulü KanunuYeni ifadeCeza Muhakemesi Kanunu -
Eski ifade
Ağır cezayı gerektiren suçüstü hallerindeYeni ifadeAğır ceza mahkemesinin görevine giren suçüstü hâllerinde -
Eski ifade
Adalet Bakanlığı merkez kuruluşundakiYeni ifadeAdalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarındaki -
Eski ifade
Araştırma-Planlama ve Koordinasyon Kurulu ÜyeliğiYeni ifadeStrateji Geliştirme Başkanlığı Daire Başkanlığı -
Eski ifade
Araştırma-Planlama ve Koordinasyon Kurulu ÜyeliğiYeni ifadeStrateji Geliştirme Başkanlığı Daire Başkanlığı
-
26 Eylül 2004
-
26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Kanunun 49 uncu maddesiyle bu maddede geçen “adlî yargı adalet komisyonları” ibaresi “Adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonları ” olarak 1/4/2005 tarihinden geçerli olmak üzere değiştirilmiştir.
Değişikliğin gerekçesi
- Bölge adliye mahkemesi başkanının görevine ilişkin 34 üncü maddede, hükme bağlanan işlerde adlî yargı ilk derece hâkim ve savcılarına not verilmesi öngörüldüğünden, bu düzenlemeye paralel olarak, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun hâkim ve savcılara verilen notlarla ilgili 28 inci maddesinde değişiklik yapılmakta ayrıca, Tasarıyla bölge adliye mahkemelerinde bölge adliye mahkemesi adalet komisyonları oluşturulduğundan uygulamada oluşabilecek tereddütleri gidermek amacıyla, 113 ve 114 üncü maddelerde değişiklik yapılarak "adlî yargı adalet komisyonları" ibaresi "adlî yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonları" olarak değiştirilmektedir.
-
-
16 Haziran 2004
-
16/6/2004 tarihli ve 5190 sayılı Kanunun Geçici 5 inci maddesi; diğer kanunlarda geçen "Devlet Güvenlik Mahkemesi", "Devlet Güvenlik Mahkemesi Yedek Hâkimliği", "Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığı ve Cumhuriyet savcısı" ibarelerinin sırasıyla "1412 sayılı Kanunun 394/a maddesi gereğince Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca görevlendirilecek veya kurulacak ağır ceza mahkemesi", "ağır ceza mahkemesi üyesi", "1412 sayılı Kanunun 394/a maddesinde belirtilen suçları soruşturmak ve kovuşturmakla görevlendirilen Cumhuriyet savcısı" olarak uygulanacağını hüküm altına almıştır.
Değişikliğin gerekçesi
- Madde ile diğer kanunlarda geçen bazı ibarelerin uygulamada hangi anlama geleceği belirlenmekte, yürürlükten kaldırılan 2845 sayılı Devlet Güvenlik Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanununa yapılan atıfların 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununa eklenen Üçüncü Fasıla, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 4 üncü maddesinde 2845 sayılı Kanunun 9 uncu maddesine yapılan atıfların 1412 sayılı Kanunun 394/a maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (2) numaralı bentlerine yapılmış sayılacağı hükme bağlanmaktadır.
-
16/6/2004 tarihli ve 5190 sayılı Kanunun Geçici 5 inci maddesi; diğer kanunlarda geçen “Devlet Güvenlik Mahkemesi”, “Devlet Güvenlik Mahkemesi Yedek Hâkimliği”, “Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığı ve Cumhuriyet savcısı” ibarelerinin sırasıyla “1412 sayılı Kanunun 394/a maddesi gereğince Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca görevlendirilecek veya kurulacak ağır ceza mahkemesi”, “ağır ceza mahkemesi üyesi”, “1412 sayılı Kanunun 394/a maddesinde belirtilen suçları soruşturmak ve kovuşturmakla görevlendirilen Cumhuriyet savcısı” olarak uygulanacağını hüküm altına almıştır.
Değişikliğin gerekçesi
- Madde ile diğer kanunlarda geçen bazı ibarelerin uygulamada hangi anlama geleceği belirlenmekte, yürürlükten kaldırılan 2845 sayılı Devlet Güvenlik Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanununa yapılan atıfların 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununa eklenen Üçüncü Fasıla, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 4 üncü maddesinde 2845 sayılı Kanunun 9 uncu maddesine yapılan atıfların 1412 sayılı Kanunun 394/a maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (2) numaralı bentlerine yapılmış sayılacağı hükme bağlanmaktadır.
-
-
28 Mayıs 2003
-
15 Ocak 2003
-
Değişikliğin gerekçesi
- Maddeyle, avukatlıktan hâkimlik mesleğine geçişte aranan en az üç yıl fiilen meslekte çalışma koşulu beş yıla çıkarılmakta, yeterlik sınavını başarmış olmak koşulu kaldırılarak 4087 sayılı Kanunla tadil edilmeden önce aranan “bilimsel güç ve ahlâki metanetleriyle tanınmış olmak” koşulu getirilmekte, kırk yaş sınırı mesleğe kabul kararı verildiği tarihte otuzbeş yaş sınırına indirilmekte, avukatlıkta geçen sürelerin evvelce olduğu gibi üçte ikisinin meslekte geçmiş gibi sayılarak girilebilecek sınıf ve derecelerin buna göre belirlenerek atamaların yapılması esası benimsenmektedir. Hâkimlik mesleğine geçenlerin meslekte yükselip aşama kaydedebilmeleri ve daha uzun süre bu meslekte çalışarak yararlı olabilmelerini sağlamak üzere, mesleğe giriş tarihinden yaş haddinden emekliliğe ayrılma tarihine kadar geçecek zaman diliminin artırılması gerektiğinden kırk yaş sınırı otuz beş yaşa indirilmiştir.
-
-
22 Mayıs 1996
-
14 Aralık 1995
-
7 Haziran 1995
-
Diğer Genel Anayasa Mahkemesi kararı (E.1995/19 K.1995/12)
Bu maddeler; Anayasa Mahkemesinin 7/6/1995 tarihli ve E.1995/19, K.1995/12-1 sayılı Kararıyla; iptal isteminin reddi durumunda karar gününe, kabul durumunda ise iptal Kararının Resmi Gazete‘de yayımlanacağı güne kadar Yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmiştir.
-
-
9 Mart 1995
-
10 Eylül 1993
-
13 Temmuz 1993
-
24 Ocak 1990
-
27 Haziran 1989
-
28 Şubat 1989
-
12 Şubat 1989
-
12 Mayıs 1988
-
11 Eylül 1987
-
Tarihi belirtilmemiş