Kaynak: Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 718 · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Bu kanunda tasarı metni belgede okunamadığı için numaraların yürürlükteki metinle örtüştüğü doğrulanamadı; yanlış maddeye bağlamamak için gerekçeler tasarıdaki sırasıyla, bağlanmadan verilmiştir.
I. - GENEL OLARAK! 1. 7 Kasım 1982 tarihli ve 2709 sayılı yeni Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 133 üncü maddesinin birin ci fıkrasında, radyo ve televizyon istasyonlarının, ancak Devlet eli ile kurulacağı ve idarelerinin tarafsız bir kamu tüzelkişiliği halinde düzenleneceği öngörülmüş; ikindi fıkrasında ise, bu düzenlemeye ilişkin hazırlana cak kanunda, Türk Devletinin varlık ve bağımsızlığının, ülkenin ve milletin bölünmez bütünlüğünün, toplumun huzurunun, genel ahlakın ve Anayasanın 2 nci maddesinde belirtilen Cumhuriyetin temel niteliklerini koru yacak tarzda yayın yapmasının düzenleneceği ve Kurumun yönetim ve denetiminde, yönetim organlarının oluşturulmasında ve her türlü radyo ye televizyon yayınlarında- tarafsızlık ökesinin gözetileceği; üçüncü fık rasında da, haber ve programların seçilmesinin, işlenmesinin, sunulmasının ve millî kültür ve eğitime yardımcı lık görevinin yerine getirilmesinin, haberlerin doğruluğunun sağlanmasının esaslarının, organların seçiminin, gö-, rev, yetki ve sorumluluklarının gene kanunla düzenleneceği belirtilmiştir.
Anayasanın bu hükmü bir bütün halinde göz önünde tutulduğunda, yürürlükten kaldırılan Anayasanın 121 inci maddesinde olduğu gibi, kamu tüzelkişiliği halinde kurulacak olan radyo ve televizyon kurumunun idaresinin bir temel ilkeye dayandırmış bulunmaktadır. Bu temel ilke «Tarafsızlıktır.
Tarafsızlık ilkesi 133 üncü maddeye göre :
a) Yönetimde,
b) Denetimde,
c) Yönetim organlarının oluşturulmasında, dikkate alınacaktır.
Anayasanın bu maddesinde, ayrıca Kurumun yayınlarında uyulması gereken temel ilkeler de belirtilmiştir.
Bu ilkeler, Türk Devletinin varlık ve bağımsızlığını, ülkenin ve mileltin bütünlüğünü, toplumun huzurunu, ge nel ahlakı ve Anayasanın 2 nci maddesinde belirtilen Cumhuriyetin temel niteliklerini korumaktır, şeklinde açık' lanmıştır.
_ 2 __ Anayasanın 133 üncü maddesinin atıfta bulunduğu 2 nci maddede, Cumhuriyetin nitelikleri, «Türkiye Cum huriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk Milli yetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devleti dir.» şeklinde sayılmaktadır.
2. Diğer taraftan, Anayasanın, kamu tüzelkişilerinin elindeki basın dışı kitle haberleşme araçlarından ya rarlanma hakkını düzenleyen 31 inci maddesinde, kişilerin ve siyasî partileri, kamu tüzelkişilerinin elindeki basın dışı kitle haberleşme araçlarından yararlanma hakkına sahip oldukları; bu yararlanmanın şartlarının ve usullerinin kanun ile düzenleneceği; kanunun, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünün, millî ege menliğin, Cumhuriyetin, millî güvenliğin, kamu düzeninin, genel asayişin, kamu yararının, genel ahlakın ve ge nel sağlığın korunması amacı dışında bir sebebe dayanarak, halkın bu araçlarla haber almasını, düşünce ve kanaatlere ulaşmasını ve kamuoyunun serbestçe oluşmasını engelleyici kayıtlar koyamayacağı öngörülmektedir.
3. öte yandan, yeni Anayasanın 26 ncı maddesinde, herkese düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkı tanınmıştır. Bu hakkın kullanılmasında basın yolu tamamen serbest bırakılırken, radyo, televizyon, sinema veya benzeri yolların izin sistemine bağla nabileceği saklı tutulmuştur.
Anayasanın 26 ncı maddesine göre, düşünce ve kanaatlerin açıklanması hürriyetinin 'kullanılması, ancak, suçların önlenmesi ve suçluların cezalandırılması, Devlet sırrı olarak usulünce belirtilmiş bilgilerin açıklanma ması, başkalarının şöhret veya ha'klannm, 'özel veya a'ile hayatlarının yahut kanunun öngördüğü meslek sırlarının korunması, yargılama görevinin gereğine, uygun olarak yerine getirilmesi amaçlarıyla sınırlanabi lecektir.
II - KANUNUN GENEL YAPISI :
Bu Kanun Tasarısı, Anayasanın yukarıda açıklanan 133, 31 ve 26 ncı maddelerinde belirlenen ilkeler ışı ğında ve ayrıca, her gün süratle gelişmekte ve değişmekte olan radyo ve televizyon işletmeciliği ve teknolijisi ile 359 sayılı Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Kanununun uygulamasında karşılaşılan güçlükler ve tespit edilen eksiklikler de dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Tasarı «Gendi Hükümler», «Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu», «Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu» ve «Çeşitli Hükümler» başlıklarını taşıyan dört kısımdan, 67 madde ve 7 geçici maddeden oluşmak tadır, 1. Tasarının «Genel Hükümler» başlıklı birinci kısmı, iki bölümden oluşmakta, birinci bölümde, ka nunun amacı ve kapsamı açıklanmakta ve ayrıca kanunda geçen deyimlerin tanımları yapılmakta (Mad de 1-3); ikindi bölümde ise. temel ilkeler ve yayın esasları düzenlenmektedir. (Madde 4 ve 5), 2. Tasarının ikinci kısmında, Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun teşkil tarzı, üyelerinin seçimi ve atanması, Kurul üyelerinin görev süreleri, görevden alınmaları, ücretleri ve kurulun görevleri düzenlen mektedir. (Madde 6 ve 7), 3. Tasarının «Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu» başlıklı üçüncü kısmı, beş bölümden oluşmaktadır :
Birinci bölümde, «Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun kuruluş ve görevleri (Madde 8 ve 9); ikinci bö lümde, Kurumun organları, Yönetim Kurulu üyelerinin ve Genel Müdürün tayini, görev süreleri, görevden alınmaları, organların görevleri, teşkil tarzları, ve Kurumun teşkilatı (Madde 10 - 16); üçüncü bölümde, ya yın türlerinin dengelenmesi, Hükümet bildirileri ve konuşmalarının yayınlanması, Hükümet uygulamalarının tanıtılması, Hükümet ve siyasî parti açıklamalarının ve faaliyetlerinin yayınlanması, Türkiye Büyük Millet Meclisi ile ilgili yayınlar^ seçimlerde siyasî partilerin yayınları, millî güvenlik ve asayiş açısından yayınla rın men edilmesi, Devletin dış ilişkileri ile ilgili yayınlar, öğretim ve eğitim yayınları, reklâm yayınları, dü zeltme ve cevap hakkı, yayınlar yoluyla işlenen suçlardan veya haksız fiillerden dolayı sorumluluk, metin ve tespitlerin saklanması, yayınların denetimi, Kurum programlarının korunması (Madde 17 - 31); «Malî Hükümler» başlıklı dördüncü bölümde, Kurumun sermayesi, sermayenin kaynakları, kârın dağıtımı ve ye dek akçe, Kurumun gelirleri Kurum bütçesinin hazırlanması ve finansman açığının nasıl karşılanacağı, or taklıklar kurulması, ruhsata tabi radyo ve televizyon cihazlarının imalat, ithalat, toptan ve parekende sa tışları, gümrük girişinde ruhsatname alınması ve bu işlemlere ait denetim esasları, tarife ve ruhsatnameler, ruhsatname ücretlerinin tahsili, Kurumun uygulayacağı ve Kuruma uygulanacak 'indirimli tarifeler, Devlet Yatırım Bankası kredilerinden faydalanma esasları, Kurum ve kuracağı ortaklıklar hakkında uygulan mayacak hükümler (Madde 32 - 46); «Personele Ait Hükümler» başlıklı beşinci bölümde, istihdam şekil leri, kadroların tespit tarzı, personelin tabi olduğu statü, Kurum personeline ödenecek tazminat, ikramiye ve fazla çalışma ücretleri, personelin atanma, yer değiştirme, görevlendirme, görevden alınma ve terfii iş lemleri, personelin öğretim ve eğitimi, mesken yapımı konuları düzenlenmektedir. (Madde 47 - 57), 4. «Çeşitli Hükümler» başlıklı dördüncü bölümde, Kurumun, idarî, malî ve teknik konularda Başbakan lık Yüksek Denetleme Kurulunun denetimine tabi olduğu, Kurumun mallarının ve her çeşit mevcutlarının Devlet malı sayılacağı, yapacağı kamulaştırmalarda uygulanacak usul ve esaslar, Kurumun kuracağı teleko münikasyon teslisleri, bu Kanunda yer alan yönetmeliklerin yürürlüğe konulmasında uygulanacak esas ve usuller, ceza hükümleri ve yürürlükten kaldırılan kanunlar düzenlenmektedir. (Madde 58 - 65), 5. Geçici maddelerde ise, Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun ilk üyelerinin atanması, Türki ye Radyo - Televizyon Kurumunun ilk Yönetim Kurulu üyelerinin ve Genel Müdürünün atanması, Rad yo ve Televizyon Yüksek Kurulu üyelerinin yenilenmesi, ceza hükümlerinin uygulanmayacağı haller, bu Kanunda öngörülen yönetmeliklerin, Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde hazırlanıp yürürlüğe konulması, bundan böyle radyo ve televizyon yayınlarını almaya yarayan cihazlarla ilgili ruhsatnameler Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu tarafından verileceğinden ve ruhsat ücretleri gene bu Kurum tarafın dan tahsil edileceğinden, Posta, Telgraf ve Telefon İşletmesi Genel Müdürlüğü ile Kurum arasında yapılacak devir işlemleri, mevcut personelin hukukî durumu düzenlenmektedir. (Geçici Madde 1 - 7), 6. Tasarının son iki maddesinde ise, Kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği ve bu Kanun hüküm lerinin Bakanlar Kurulu tarafından yürütüleceği açıklanmaktadır. (Madde 66 - 67).
III - KANUNUN GETİRDİĞİ YENİLİKLER :
Bu Kanun Tasarısının getirdiği yenilikler ve 359 sayılı Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Kanunun dan ayrıldığı başlıca noktalar şunlardır :
1. Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun teşkili. (Madde 1, 6 ve 7, Geçici Madde 1 ve 3), 2. Radyo ve Televizyon işletmesi ve teknolojisine ilişkin önemli kavramların tanımlarının yapılmış ol ması. (Madde 3), 3. Radyo ve Televizyon İşletmesine ve yayın esaslarına ilişkin temel ilkelerin ayrıntılı olarak düzenlen mesi. (Madde 4), 4. Radyo ve televizyon istasyonlarının kurulmasının, geliştirilmesinin, günlük yayın saat ve süreleri ile yurt dışına yapılacak yayınlarla ilgili usul ve -esasların Millî Güvenlik Kurulunda görüşüldükten sonra Ba kanlar Kurulu tarafından kararlaştırılması (Madde 4, bent c); böylece radyo ve televizyon istasyonlarının kurulmasına ve geliştirilmesine ilişkin planlamanın ve finansman imkânlarının Hükümet tarafından yapılma sı ve karşılanılması esasının getirilmiş olması, 5. Cumhurbaşkanı veya Başbakanın radyo ve televizyon yayınlarından incelenmesini talep ettiği yayın ların bu Kanunda öngörülen esaslara uygunluğunun, yayın sonrası rnüşahadelere dayanılarak Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunca incelenmesi. (Madde 4, bent d), 6. Yükseköğretim kuruluşlarının öğretim ve eği-im amacıyla tesis edip kullanacakları kapalı devre radyo ve televizyon tesisleri ile sergi, otel gibi umuma açık mahallerde yapılacak kapalı devre radyo ve te levizyon tesisleri ve Polis ve Meteoroloji gibi Devlet Kurum ve Kuruluşlarının özel bir maksadı istihdaf edecek şekilde yapacakları ve radyo yayını mahiyetini taşıyan sürekli ve kesintili telsiz yayınlarının düzenlenmesi.
(Madde 4, ıbent e), 7. 359 sayılı Kanundan farklı olarak, yayın esasları ile (Madde 5), Türkiye Radyo - Televizyon Ku rumunun görevlerinin (Madde 9), (birbirinden ayrı olarak düzenlenmiş olması, 8. Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun yurt içine yapacağı yayınlar ile yurt dışına yapacağı yayın lara ilişkin görevlerin neler olduğunun ayrı ayrı düzenlenmiş olması (Madde 9), 9. 359 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun organları, — Yönetim Kurulu, — Genel Müdür, — Koordinasyon Kurulu, — TRT Seçim Kurulu, — Genel Danışma Kurulu, — Siyasî Yayınlar Hakem Kurulu, Olaralk belirtildiği halde, bu Kanun Tasarısında Kurumun organlarının, — Yönetim Kurulu, — Genel Müdür, — Koordinasyon Kurulu, — Danışma Kurulları, Şeklinde tespit edilmiş olması. (Madde 10), 10. Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Yönetim Kurulunun; kitle iletişimi, hukuk, sosyal bilim dal ları ile kültür ve sanat alanında temayüz etmiş dört üyesinin Cumhurbaşkanınca, elektronik ve işletme veya ekonomi dallarında temayüz etmiş iki üyesinin Bakanlar Kurulu Kararnamesi üle atanması ve tüm üyeler için yükseköğretim mezunu olma şartının aranması. (Madde 11), 11. 359 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine göre Yönetim Kurulu Genel Müdür dahil onbir üyeden oluştuğu halde, bu sayının Genel Müdür dahil yediye indirilmiş olması. ı(Madde 11, Fıkra 1), 12. 359 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine göre, Hükümetçe seçilen üyeler dışındaki Yönetim Kurulu üyelerinin görev süreleri üç yıl olduğu halde, bu sürenin tüm üyeler Üçin dört yıla çıkarılmış olması (Madde 11, Fılkra 4), 13. 359 sayılı Kanunun 8 'inci maddesinde Yönetim Kurulu üyelerine verilecek: ücretlerin, Bakanlar Kurulu Kararnamesiyle tespit edileceği öngörülmüş olduğu halde, Tasarıda Yönetim Kurulu üyelerine, her oturum için, 200 rakamı memur maaşı (kat sayısı ile çarpılarak bulunacak rakamın ücret olarak ödenmesi esasının benimsenmiş olması. (Madde 11, son fıkra), 14. 359 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinden farklı olarak, Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcıla rında aranacak şartların ve niteliklerin ayrıntılı olarak belirlenmiş olması (Madde 13), 15. 359 sayılı Kanunun 9 uncu maddesine göre Genel Müdürün görev süresi belli bir süre üle sınırlan dırılmamış olduğu halde, bu defa görev süresinin beş yıl ile sınırlandırılmış olması, ancak yeniden atanma imkânının tanınmış bulunması. {Madde 13, Fıkra 2), 16. 359 sayılı Kanuna 1568 sayılı Kanun ile ilave edilen Ek Madde 2'de, Genel Müdüre yardımcı ol mak üzere, Ikuruluş tarzı ve görevi bir yönetmelikle belirtilecdk olan Koordinasyon Kurulu kurulması öngö rülmüştür.
Anayasanın 133 üncü maddesünde Kurumun organlarının seçiminin, görev, yetki ve sorumluluklarının ikanunla düzenleneceği belirtildiğinden, Kurumun bir organı olan Koordinasyon Kurulunun, (Madde 10), hangi kurum yetkililerinden teşekkül edeceğinin, görev ve yetkilerinin neler olduğunun ayrıntılı olarak düzen lenmiş olması. (Madde 14), .
17. Kurumun merkez ve taşra teşkilatını oluşturacak, «Anahizmet kuruluşları», «Danışma ve denetim birimleri» ile «Yardımcı birimler»in belirlenmiş olması; ayrıca, teşkilatın bir yönetmelikle düzenlenmesinin ve Kurumun ikadro sayısı hakkında Maliye Bakanlığının olumlu görüşü alındıktan sonra, kadro cetvelinin bu yönetmeliğe dklenmesiriin öngörülmüş olması (Madde 16), 18. Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun, mevzuat veya idarî kararlarla yürürlüğe İkonan ve ancak halkın katılımı ile (başarıya ulaşabilecek Hükümet uygulamalarının, gerekçelerinin, yararlarının, vecibeleri nin, usul ve esaslarının kamuoyuna benimsetilmesi amacıyla, cevap hakkı doğuracak nitelikte olmamak ve siyasî bir menfaat amacı taşımamak kaydıyla, kendi yayın esaslarına uygun tanıtıcı radyo ve televizyon programları düzenlenmesi. (Madde 19), 19. Hükümetin ve Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunan siyasî partilerin açıklama ve faali yetlerinin, ancak haber değeri ve niteliği taşıması şartına bağlı olarak yayınlanması. (Madde 20), 20. Sürekli, yaygın ve merkezî açık Öğretim yapmaya kanunla yetkili kılınan yükseköğretim kuruluşla rınca hazırlanan radyo ve televizyon programları ile örgün eğitimle ilgili yayınların düzenlenmiş olması (Madde 25), 2L Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun dinî yayınlarda Diyanet İşleri Başkanlığı ile işbirliği yapmasının öngörülmüş olması (Madde 25, fıkra 3), 22. 359 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinde Kurum gelirleri arasında sayılan radyo ve televizyonla yapılan her çeşit ilân ve reklâm karşılıkları hükmüne dayanılarak yapılmakta olan ilâh ve reklâm yayınlarına ait esas ve usullerin düzenlenmiş olması (Madde 26), 23. Yeni Anayasanın 32 nci maddesindeki «Düzeltme ve cevap hakkı, ancak kişilerin haysiyet ve şeref lerine dokunulması veya kendileriyle ilgili gerçeğe aykırı yayınlar yapılması hallerinde tanınır ve kanunla dü zenlenir. Düzeltme ve cevap yayımlanmazsa, yayımlanmasının gerekip gerekmediğine hâkim tarafından ilgili nin müracaat tarihinden itibaren en geç yedi gün içerisinde karar verilir.» hükmü göz önünde bulundurularaK, Kanun Tasarısındaki «Düzeltme ve cevap hakkı» na ilişkin düzenlemede, 359 sayılı Kanunun 19 uncu madde sindeki usul ve esaslar prensip olarak benimsenmekle birlikte, yeni düzenlemede sürelerin değiştirilmiş olma sı ve en önemlisi, Kuruma gönderilen cevap ve düzeltme metninin, belirtilen sebeplere dayalı olarak yayınlanamayacağının anlaşılması üzerine, Kurum tarafından Sulh Ceza Mahkemesine başvurulması esası yerine, Ana yasanın yukarıda açıklanan 32 nci maddesine uygun olarak, ilgiliye bildirilmesi esasının getirilmiş olması (Madde 27), 24. 359 «sayılı Kanunun 20 nci maddesinde düzenlenmiş bulunan yayınlar yoluyla işlenen suçlar ve haksız fiillerde sorumluluğa ilişkin esaslar, bu Kanun Tasarısında da prensip olarak benimsenmekle birlikte, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 13 üncü maddesi hükmüne paralel olarak, kişilerin, kurum ve kuruluş ların yayınlar nedeniyle uğradıkları zararlardan ötürü, Kurum personeli aleyhine değil, Kurum aleyhine dava açabilecekleri ve Kurumun, genel hükümlere göre sorumlu personele rücu hakkının saklı olduğu; ayrıca ya yın yoluyla suç işlendiği iddia edilerek, personel hakkında açılan ceza davalarında, Genel Müdürlükçe uygun gö rüldüğü takdirde, personelin, Kurum avukatlarınca savunulabileceği esaslarının getirilmiş olması (Madde 28), 25. 359 sayılı Kanunun «Ortaklıklar» kurulmasına ilişkin 30 uncu maddesinden farklı olarak Kurumun, amaçlarına uygun olmak şartiyle, Yönetim Kurulu kararı ile yerli ortaklıklar kurabilmesi ve kurulmuş olan ortaklıklara iştirak edebilmesi (IMadde 35), 26. Bugüne kadar Bakanlar Kurulunun muhtelif tarihlerdeki kararları ile düzenlenmiş bulunan ruhsata tabi radyo ve televizyon cihazlarının imalât, ithalat, toptan ve perakende satışları ve gümrük girişinde ruh satname çıkartılması; ruhsatnamesiz radyo ve televizyon alıcı cihazı kullananların denetimine ilişkin usul ve esasların yeniden ayrı ayrı olarak düzenlenmiş olması (Madde 37, 38 ve 39) 27. 359 sayılı Kanunun 31 inci maddesinde sadece radyo ve televizyon alıcı cihazlarının ruhsata ve ruh satname ücretine bağlanmış olmasına karşın, bu Kanun Tasarısı ile radyolardan ruhsatnamenin çıkartılması sı rasında bir defaya mahsus olmak üzere, ruhsat ücreti alınmasının öngörülmesi; siyah-beyaz ve renkli televiz yon alıcı cihazlarından her yıl alınacak ruhsat ücretlerinin konutlar ve konut dışında kalan yerler şeklinde ayrılmak suretiyle değişik ücret kademeleri şeklinde yeniden düzenlenmiş olması ı(Madde 40), 28. Bugüne kadar Posta, Telgraf ve Telefon işletmesi Genel Müdürlüğü tarafından verilmekte olan rad yo ve televizyon ruhsatnameleri ile gene bu Genel Müdürlük tarafından tahsil edilmekte olan yıllık ruhsat name ücretleri ve cezalarının, bu Kanun Tasarısı ile, bundan böyle Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu tara fından verilmesi (Madde 40, bent a) ve ruhsatname ücretlerinin gene bu Kurum tarafından tahsil olunması veya tahsilatın diğer bir kuruluş veya bankaya da yaptırılması imkânının getirilmiş olması (Madde 41), 29. Kurumun i'kitisap ettiği ve edeceği radyo ve televizyon verici ve aktarıcı binalarının emlâk vergisi ve tapu harçlarından muaf tultulması (Madde 46 son fıkra), 30. Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun hizmetleririin, memurlar, işçi sayılmayan sözleşmeli perso nel ve geçici personel eliyle gördürüleceği esasının benirasenm'iş, olması ve bundan böyle Kurumda, 1475 sa yılı İş Kanunu hükümlerine göre hizmet sözleşmeliyle işçi çalıştırılmaması (Madde 47 ve 50), 31. tşçi sayılmayan sözleşmdi personelden Türk Sanat Müziği, Türk Halk Müziği ve çok sesli müzikler, ses ve saz sanatçıları, korist, şef tonmayster, tonmayster, orkestra, koro şefli ve yöneticileri, eğiticileri, Kurumda ve ya diğer resmî sanat kuruluşlarında sanatçı sıfatını kazananlardan müzik üniteleri yöneticisi ve uzmanlığına atananlarla ilgili olarak, «657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 1765 sayılı Üniversite Personel Kanunu ile 5434 sayılı T. C. Emekli Sandığı Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi, Bazı Maddelerinin Kaldırıl ması Hakkında 12 Şubat 1982 tarihli ve 2595 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi ile değiştirilen 657 sayılı Dev let Memurları Kanununun «Devlet Sanatçıları ve Sanatkârlar» kenar başlıklı 16 ncı maddesi hükmü ve bu hük me dayanılarak Balkanlar Kurulunun 17 Mayıs 1982 tarihli ve 8/4715 sayılı Kararı ile yürürlüğe konulmuş bulunan «Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar» göz önünde bulundurularak yeni düzenlemeler yapılmış olması (Madde 50), 32, 359 sayılı Kanunun 45 inci maddesinde «Meskûn yerlerden uzaktaki tesislerde çalışan veya hizmetin gereği olarak yapıldığı binada veya civarında devamlı olarak bulunmak zorunda olan Kurumda görevli uz man ve diğer personel için, Kurum, mesken yaptırma va yetkilidir.» hükmüne karşılık, bu Kanun Tasarısında, Kuruma, personelline kira karşılığında lojman olarak tahsis edilmek üzere mesken yaptırma, satın alma, kal kınmada öncelikli yörelerde, bu mümkün olmadığı takdirde, sosyal konut standartlarında, mesken kiralama yetkisinin tanınmış olması (Madde 56), 33, 359 sayılı Kanunun 40 inci maddesinin ikinci fıkrasında, Kurumun her türlü işletme, tesis ve bina larının güvenliğinin korunmasının, İçişleri Bakanlığının sorumluluğu altında olduğu öngörülmesine karşılık, Tasarıda, bugünkü uygulama göz önünde bulundurula rak, Kurumun verici ve stüdyolar gibi yayın ile ilgili bina ve tesislerinin güvenliği ve korunmasının İçişleri Bakanlığının sorumluluğu altına verilmiş olması (Mad de 59, fıkra 2), 34, Bugünkü uygulamada, ruhsatsız radyo ve televizyon alıcı cihazı kullananlar hakkında bazen 3222 sayılı Telsiz Kanununda öngörülen ceza hükümlerinin, bazen Türk Ceza Kanununun 526 ncı maddesi hükmü nün uygulanması nedeniyle, bu Kanun Tasarısında, ce^a hükümlerinin, suç teşkil eden fiiller ile bu fiillere uy gulanacak cezaların, günün şartları da göz önünde bulundurulmak suretiyle, bir bütün halinde ayrıntılı ola rak düzenlenmiş olması (Madde 64 ve Geçici Madde 5), Kanunun getirdiği bu yenilikler ile, Anayasanın öngördüğü yeni düzenlemelerin ve ayrıca her gün süratle gelişmekte ve değişmekte olan radyo ve televizyon işletmesi ve teknolojisindeki yeniliklerin ülkemizde de uygulanabilmesi; 359 sayılı Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Kanununun uygulamasında karşılaşılan güdüklerin ve tespit edilen eksikliklerinin giderilmesi; diğer taraftan, temel ilke olarak benimsenmiş bulunan tarafsızlığın, özellikle kişi ve siyasî partiler karşısında, kamuoyunda tartışmalara yer vermeyecek şekilde sür dürülmesi amacı güdülmüştür.
MADDELER GEREKÇESİ 1. Birinci madde gerekçesi : Bu maddede, kanunun amacının, Anayasanın temel ilkeleri belirtilmek su retiyle, Devlet adına radyo ve televizyon istasyonlarının kurulması, işletilmesi ve yayınların düzenlenmesi ile Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun ve Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu açıklanmıştır.
2. İkinci madde gerekçesi : Bu maddede, Kanunun, her türlü teknik, usul, araçlarla ve her ne isim altında olursa olsun, elektromanyetik dalga yoluyla yurt içine ve yurt dışına yapılan radyodifüzyon ve te levizyon yayınları ile ilgili hususları kapsadığı açıklanmıştır.
3. Üçüncü madde gerekçesi : Bu maddede, Kanunda geçen deyimler tanımlanmaktadır. Bu tanımlamalar, milletlerarası radyo ve televizyon işletmeciliği ve teknolojisinde kullanılmakta olan tanımlar göz önünde bu lundurularak yapılmıştır.
4. Dördüncü madde gerekçesi : Bu maddede, radyo ve televizyon istasyonlarının kurulmasının, işletil mesinin, idaresinin, yayınlarının düzenlenmesinin bu Kanunla kurulan Türkiye Radyo - Televizyon Kuru munun yetkisinde olduğu; radyo ve televizyon yayınlarının dinleyici ve izleyiciye seçme hakkı tanıyacak şekilde birden fazla kanaldan bütün yurt sathına yapılmasının esas olduğu; radyo ve televizyon istasyonları nın kurulmasının, geliştirilmesinin, günlük yayın saat ve süreleri ile yurt dışına yapılacak yayınlarla ilgili usul ve esasların Millî Güvenlik Kurulunda görüşüldükten sonra Bakanlar Kurulu tarafından kararlaştı rılacağı ve böylece kurulacak radyo ve televizyon istasyonlarının planlamasının ve finansmanının Hükü metçe yapılacağı ve karşılanacağı; Cumhurbaşkanının veya Başbakanın radyo ve televizyon yayınlarından 'incelenmesini talep ettiği yayınların bu Kanunda öngörülen esaslara uygunluğunun yayın sonrası müşahadelere dayanılarak Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu tarafından denetleneceği; eğitim ve öğretim kuruluş larının eğitim ve öğretim amacıyla kurup kullanacakları kapalı devre radyo ve televizyon tesisleri ile sergi, otel gibi umuma açık yerlerde yapılacak 'kapalı devre radyo ve televizyon tesisleri ve Polis ve Meteoroloji gibi Devlet Kurum ve Kuruluşlarının özel bir maksadı istihdaf edecek şekilde yapacakları ve radyo yayını mahiyeti taşıyan sürekli ve kesintili telsiz yayınları ile ilgili müsaadenin Radyo ve Televizyon Yüksek Ku rulunca verileceği ve bu yayınların bu Kanundaki esaslara göre gene bu Kurul tarafından denetleneceği; de netleme esaslarının Başbakanlık tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle belirtileceği; her türlü radyo ve te levizyon yayını için frekaris planlama, tahsis ve tescil işlemlerinin 5 Nisan 1983 tarihli ve 2813 sayılı Tel siz Kanunu hükümlerine tabi olduğu hususları düzenlenmektedir.
5. Beşinci madde gerekçesi : Yayın esaslarının düzenlendiği bu maddede, Genel Gerekçede de belirtildi ği üzere Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 133 üncü maddesinde belirtilen temel ilkeler ve uygulama göz önünde bulundurularak, radyo ve televizyonda yapılacak haber ve program yayınlarına ilişkin esaslar dü zenlenmektedir. Bu düzenlemede, yurt dışına yapılan yayınlara ilişkin yayın esasları ayrıca belirtilmektedir.
6. Altıncr madde gerekçesi : Maddede, bu Kanunun 1 inci maddesi ile getirilen Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun kuruluşu, üye sayısı, üyelerin ne şekilde seçileceği ve atanacağı, görev süreleri, ücret leri, Kurulun çalışma şekli, sekreteryası ve bütçesi düzenlenmektedir.
Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu; Cumhurbaşkani'nca biri basın mensubu olmak üzere doğrudan ata nacak üç üye; Yüksek öğretim Kurulu ve Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunca gösterilecek al tışar aday arasından gene Cumhurbaşkanınca seçileceküçer üye ve Bakanlar Kurulunca atanacak üç üye ol mak üzere oniki üyeden oluşacak ve Kurul Başkanı bu oniki üye arasından Cumhurbaşkanınca seçilecek tir.
Kurul üyeliği altı yıl olup, iki yılda bir üyelerin üçte birinin kura usulü ile değişeceği (Ayrıca bakınız:
Geçici Madde 1 ve 3); süreleri sona eren üyelerin yeni den seçilebileceği esası öngörülmüştür.
7. Yedinci madde gerekçesi : Maddede, Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun görevlerinin; yurt içi ne yapılacak radyo ve televizyon yayınları için millî politikalara uygun ilkeleri saptamak; Cumhurbaşkanı veya Başbakan tarafından, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu ile yayın yapmasına izin verilen Devlet Ku rum ve Kuruluşlarının yayınlarının tespit edilmiş ve edilecek olan millî güvenlik politikalarına ve bu Ka nunda belirtilen görev ve esaslara uygunluğunun incelenmesinin talep edilmesi halinde, inceleme sonuçları nı gerekçeli bir raporla Cumhurbaşkanı veya Başbakana sunmak, bu Kanunla verilen yayın görevlerinin ye rine getirilmediği, tarafsızlığın ihlâl edildiği veya yayın esaslarına aykırı yayınlar yapıldığı hallerde idarî ve kanunî işlem için ilgili mercilere duyuruda bulunmak; bu Kanunun dördüncü maddesinin (c) bendinde be lirtilen radyo ve televizyon istasyonlarının kurulması, geliştirilmesi, günlük yayın saat ve süreleri ile yurt dışına yapılacak yayınlarla ilgili usul ve esaslar hakkında Başbakanlığa önerilerde bulunmak, olduğu be lirtilmiştir.
8. Sekizinci madde gerekçesi : Maddede, tarafsız bir kamu tüzelkişiliğine sahip Türkiye Radyo - Tele vizyon Kurumu kurulduğu; kısa adının TRT. Merkezinin Ankara'da olduğu; bu Kanundaki özel hükümler ile düzenlenen hususlar dışında kalan konularda Kurum hakkında İktisadî Devlet Teşekküllerine uygulanan genel hükümlerin uygulanacağı; Kurumun, bu hükümlerin uygulanmasında Hükümet ile ilişkilerini Başba kan aracılığı ile yürüteceği açıklanmıştır.
9. Dokuzuncu madde gerekçesi : Maddede, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun görevleri sayılmış tır. Konuya ilişkin 359 sayılı Kanunun 2 nci maddesi de göz önünde bulundurulmakla birlikte, uygulama da dikkate alınmak suretiyle Kurumun görevleri yeniden düzenlenmiş ve yurt içi ve yurt dışına yapılacak yayınlarla ilgili görevler birbirinden ayrılmak suretiyle belirlenmiştir.
10. Onuncu madde gerekçesi : 359 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun organları, — Yönetim Kurulu, — Genel Müdür, — Koordinasyon Kurulu, — TRT Seçim Kurulu, — Genel Danışma Kurulu, — Siyasî Yayınlar Hakem Kurulu, olarak belirtildiği halde, bu Kanun Tasarısında Kurumun organlarının, — Yönetim Kurulu, — Genel Müdür, — Koordinasyon Kurulu, — Danışma Kurulları, şeklinde tespit edilmiş olması, TRT Seçim Kurulunun yerine Kurum bünyesi dışında, Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun kurulması ve Siyasî Yayınlar Hakem Kurulunun görevlerinin de bu Kurul tarafından yerine getirilmesinin öngörülmüş olmasından ileri gelmektedir.
Tl. Onbirinci madde gerekçesi : Bu maddede, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Yönetim Kurulu nun ne şekilde oluşturulacağı, üyeliğin süresi, Kurulun çalışma şekli --ve üyelerin ücretleri düzenlenmektedir.
Yönetim Kurulunun; kitle iletişimi, hukuk, sosyal bilim dalları ile kültür ve sanat alanında temayüz etmiş dört üyesinin Cumhurbaşkanınca, elektronik ve işletme veya ekonomi dallarında temayüz etmiş iki üyesinin Bakanlar Kurulu Kararnamesi ile atanması ve tüm üyeler için yükseköğretim me/unu olma şartının aranması öngörülmektedir. Yönetim Kurulu altı üye ile Genel Müdürden oluşmaktadır. Genel Müdür aynı zaman da Yönetim Kurulunun başkanıdır.
359 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine göre, Hükümetçe seçilen üyeler dışındaki Yönetim Kurulu üyele rinin görev süresi üç yıl olduğu halde, bu Tasarıda Bakanlar Kurulu Kararnamesi ile atanan üyeler de dahil olmak üzere Yönetim Kurulu üyelerinin görev süresi dört yıla çıkarılmıştır.
359 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde Yönetim Kurulu üyelerine verilecek ücretlerin, Bakanlar Kurulu Kararnamesiyle tespit edileceği öngörülmüş olduğu halde, Tasarıda Yönetim Kurulu üyelerine, 200 rakamı memur maaşı katsayısı ile çarpılarak bulunacak rakamın, her oturum ücreti olarak ödenmesi esası benimsen miştir.
- 12. Onikinci madde gerekçesi: Maddede, Kurumun yüksek, karar ve yönetim organı olan Yönetim Kuru lunun görevleri sayılmıştır.
13. Oaüçüncü madde gerekçesi: Maddede, Genel Müdürün atanma ve görevden alınma usulü, görev süresi, Geneli Müdür ve Genel Müdür Yardımcılarında aranacak şartlar ve nitelikler düzenlenmiştir. 359 sa yılı Kanunun 9 uncu maddesinde Genel Müdürünü görev süresi belli bir süre ile sınırlandırılmamış olduğu halde, Tasarıda Genel Müdürün görev süresinin beş yıl olduğu, ancak yeniden atanmasının mümkün bulunduğu açıklanmıştır.
14. Ondördüncü madde gerekçesi: 359 sayılı Kanuna 1568 sayılı Kanun ile ilave edilen Ek Madde 2'de, Genel Müdüre yardımcı olmak üzere, kuruluş tarzı ve görevi Ibir yönetmelikle belirtilecek olan Koordinasyon Kurulu kurulması öngörülmüştür.
Anayasanın 133 üncü maddesinde, Kurumun organlarının seçiminin, görev» yetki ve sorumluluklarının ka nunla düzenleneceği belirtilmektedir. Bu nedenle, maddede, Kurumun bir organı olan Koordinasyon Kurulunun (Madde 10) hangi kurum yetkililerinden teşekkül edeceği, görev ve yetkilerinin neler olduğu ayrıntılı olarak dü zenlenmiştir.
15. Onlbeşinci madde gerekçesi: 359 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde Kurum organları arasında sa yılan Genel Danışma Kurulunun uygulamada beklenen görevlerini ifa edememesi nedeniyle, Kurumun sürekli organları arasından çıkarılmıştır. Buna karşılık, Tasarıda Yönetim Kurulu veya Genel Müdür tarafından Tür kiye Radyo - Televizyon Kurumunun bu Kanunda belirtilen görevleri çerçevesinde; radyo ve televizyon yayın ları hakkında kamuoyunun düşünce ve dileklerini tespit etmek, ilmî ve teknik araştırmalar yaptırmak veya lüzum görülecek konularda özel ihtisaslarından yararlanmak amacıyla, Geçici Danışma Kurulları teşkil edilebi leceği öngörülmüştür.
Maddeye göre, Danışma Kurullarının teşkili, mensuplarının nicelik ve nitelikleri, çalışma usul ve esasları ve malî hususlar yönetmelikle düzenlenecektir.
Millî güvenliğe ilişkin danışmanlığın ise, Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği tarafından sağlanması öngörülmüştür.
Millî Güvenlik Konseyi (S. Sayısı: 718} 16. Onaltıncı madde gerekçesi: Bu maddede, Kuru mun merkez ve taşra teşkilatını oluşturacak «Ana hiz met kuruluşları», «Danışma ve denetim birimleri» ile «Yardımcı birimler» sayılmakta; ayrıca teşkilatın bir yönetmelikle düzenlenmesi ve Kurumun kadro sayısı hakkında Maliye Bakanlığının olumlu görüşü alındık tan sonra, kadro cetvelinin bu yönetmeliğe eklenmesi öngörülmektedir.
İ7. Onyedinci madde gerekçesi: Maddede, radyo ve televizyon yayınlarının mümkün olduğu kadar çeşitli konulara yer verecek şekilde ve yayın görevlerinin yerine getirilmesi esas olarak düzenleneceği ilkesi öngörül mektedir. . * ' 18. Onsekizinci madde gerekçesi: Bu madde, Hükümet bildirileri ve konuşmalarını düzenleyen 359 sayılı Kanunun 11 inci maddesine paralel olarak düzenlen mişltir. Ancak, 359 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde Siyasî Yayınlar Hakem Kuruluna ait görevler, Tasarıda, Kurum bünyesi dışında kurulan Radyo ve Televizyon Yüksek Kuruluna verilmiş bulunmaktadır.
19. Ondokuzuncu madde gerekçesi: Bu maddede, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun, mevzuat veya idarî kararlarla yürürlüğe konan ve ancak halkın katılımı ile başarıya ulaşabilecek Hükümet uygulamalarının, gerekçelerinin, yararlarının, vecibelerinin, usul ve esaslarının kamuoyuna benimsetilmesi amacıyla, cevap hakkı doğuracak nitelikte olmamak ve siyasî bir menfaat amacı taşımamak kaydıyla, kendi yayın esaslarına uygun ta nıtıcı radyo ve televizyon programları düzenlenmesi öngörülmektedir.
20. Yirminci madde gerekçesi: Tasarıda yer alan madde, Hükümet ve Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunan siyasî partilerin, demokratik kurallara uygun olarak, açıklama ve faaliyetlerinin yayınlanma sına imkân vermek amacı ile düzenlenmiştir. Ancak, bu tür yayınların yapılabilmesi, Kanunda belirtilen yayın esaslarına uygun olmak ve diğer siyasî partilere cevap hakkı doğuracak bir unsur »taşımamak şartına bağ lanmıştır.
21. YirmJbirinci madde gerekçesi: Bu madde, yeni Anayasa ile yapılan değişiklikler sonucu, 359 sayılı Kanunun konuya ilişkin 13 üncü maddesinden farklı olarak düzenlenmiştir. Tasarıda, Kurumun, radyodan (Türkiye Büyük Millet MeöMsi Genel Kurul çalışmalarını dengeli ve tarafsız bir biçimde özetleyen yayın yapacağı, ayrıca açılış, and içme «öreni gibi canlı yayınlar da yapabileceği belirtilmektedir.
22. Yirmliikinci madde gerekçesi: Bu maddede, 359 sayılı Kanunun 16 nci maddesine 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunda yapılan değişikliğe uygun olarak «Televizyonda» ibaresinin ilavesi ile yeniden düzenlenmiş olup, siyasî partilerin seçimler sırasında radyo ve televizyondan faydalanma şekil ve şaftlarının, Seçim Kanunlarında belirtilmiş olan esaslara tabi olacağı hükme bağlanmıştır.
23. Yirmiüçüncü madde gerekçesi: Millî güvenlik ve asayiş açısından yayınların men edilmesi ile ilgili bu madde, 359 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen esas ve usuller göz önünde bulundurulmak suretiyle düzenlenmiştir.
24/ Yirmidördüncü madde gerekçesi: Bu madde, 359 sayılı Kanunun 1'8 inci maddesi göz önünde bu lundurulmak suretiyle düzenlenmiştir. Maddede, Devletin dış ilişkileri ile ilgili yayınlarda uygulanacak esasların Dışişleri Bakanlığınca tespit edilerek Kuruma bildirileceği ve dış ilişkiler lile ilgili yorumlarda kaynak belirtilip belirtilmeyeceği hususunda Bakanlığın görüşünün göz önünde tutulacağı açıklanmaktadır.
25. Yirmibeşinci madde gerekçeli: Bu maddenin, 1 inci fıkrası ile, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu nun yayın esaslarına ve teknik standartlarına uygun olmalk şarîtıyla, sürekli, yaygın ve merkezî açık öğretim yapmaya kanunla yetkili bulunan yükseköğretim kuruluşlarınca hazırlanan radyo ve televizyon programlarını yayınlayacağı, 2 nci fıkrası ile, Kurumun, örgün eğitimle ilgili yayınları Millî Eğitim Bakanlığı ile birlikte dü zenleyeceği, 3 üncü fıkrası ile, Kurumun dinî yayınlarda Diyanet İşleri Başkanlığı ile işbirliği yapacağı, 4 üncü fıkrası ile, Kurumun, yaygın eğitime yönelik program planlamalarında ilgili bakanlıkların görüşlerini alacağı, 5 inci fıkrası ile, yayınlanan bu programlara ait yayın hizmet giderleri karşılığının Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunca hesaplanacağı ve bu meblağın Kuruma ödenebilmesi için ilgililerin bütçelerine gerekli ödeneği koyacakları, hizmet karşılığı ödenecek meblağın yarısının yayından önce, diğer yarısının yayın sonrası Kuruma ödeneceği hususları düzenlenmiştir.
26. Yirmlialtıncı madde gerekçesi: Bu maddede, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun görev ve yayın esaslarına uymak kaydıyla gerçek kişiler ve özel hukuk tüzelkişilerince hazırlanan programlı veya • programsız reklam kuşaklarını radyo ve televizyondan yayınlayabileceği; bu diğer reklam yayınlarına ait esasların yönetme likle belirleneceği hususları düzenlenmektedir.
27. Yirmiyedinci madde gerekçesi : Bu madde, 359 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi göz önünde bu lundurularak yeniden düzenlenmiş olup, yayınlarda bir kişinin haysiyet veya şerefine dokunulması veya kendisi ile ilgili olarak gerçeğe aykırı hususlar bulunması halinde, (a) bendi ile, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun, o kişinin yayın tarihinden başlayarak yedi gün içinde göndereceği düzeltme ve cevap metnini, bu metnin Genel Müdürlük Makamınca alınmasından başla yarak üç gün içinde yayınlamakla yükümlü olduğu, (b) bendi ile, düzeltme ve cevap metninde yayının niteliğinin yukarıdaki fıkra kapsamına girdiği, yayın da kendisine, gerçeğe aykırı bir husus atfedildiği veya şeref ve haysiyetine dokunulduğu ve gerçeğin ne ol duğunun açıklanacağı; cevap ve düzeltme metninin, cevap ve düzeltmeye esas olan yayın süresinin ilgili bölümünün süresini aşamayacağı, (c) bendi ile, düzeltme ve cevap metninin bu Kanun hükümlerine uygun olmaması veya suç niteliğin deki ifadeler taşıması veyahut yeni bir düzeltme ve cevap hakkı doğurur nitelikte olması halinde, Genel Müdürlüğün bu talebi reddettiğini, yayınlamakla yükümlü olduğu üç günlük sürenin bitiminden itibaren iki gün içinde ilgisine bildireceği, (d) bendi ile, ilgilinin, ret kararına karşı iki gün içinde Ankara Sulh Ceza Hâkimliği nezdinde itiraz edebileceği, hak sahibinin itirazını, Ankara Sulh Ceza Hâkimliğine gönderilmek üzere bulunduğu yer mah kemesine de verebileceği, (e) bendinde, Ankara Sulh Ceza Hâkiminin en geç iki gün içinde düzeltme ve cevap metnini, suç nite liği olup olmadığı, yayın ile ilgisi bulunup bulunmadığı, b,u maddede yazılı şartlara uygun olup olmadığı, yeni bir düzeltme ve cevap hakkı doğurur nitelikte olup olmadığı ve süresi içinde Türkiye Radyo - Tele vizyon Kurumuna gönderilip gönderilmediği, yönlerinden inceleyerek karar vereceği, hâkimin cevap ve dü zeltme metninin aynen yayınlanmasına karar verebileceği gibi, uygun göreceği değişiklikleri bizzat yaptık tan sonra yayınlanmasına da karar verebileceği, bu kararın birer örneğinin taraflara gönderileceği, (f) bendi ile, tarafların bu karara, kendilerine tebliğinden başlayarak iki gün içinde Ankara Asliye Ceza ;
Hâkimliği nezdinde itiraz edebileceği, bu itiraz ve karar hususlarında yukarıdaki (d) ve (e) bentleri hüküm lerinin aynen uygulanacağı, (g) bendi ile, Asliye Ceza Hâkiminin verdiği kararın kesin olduğu, bu kararın Genel Müdürlüğe tebli ğinden itibaren en geç iki gün içinde cevap ve düzeltmenin yayınlanmasının zorunlu olduğu, (h) bendi ile, düzeltme ve cevap hakkını'kullanmadan ölen kimsenin bu hakkını mirasçıları, birlikte veya bunlardan yalnız ilk başvuranının sadece bir defa kullanabileceği, (i) bendi ile, ilgili istediği takdirde, bu maddedeki söz konusu tebliğlerin memur eliyle yapılacağı, siyasî partiler dahil, özel hukuk tüzelkişilerince gönderilecek düzeltme ve cevap metinleri hakkında da bu madde hükümlerinin uygulanacağı; ancak, siyasî partilerin radyo ve televizyondan özel kanunlar uyarınca yapa cakları seçim propaganda konuşmaları ile bu Kanunun 18 inci maddesi uyarınca yayınlanan Hükümet bildirileri ve konuşmaları hakkında bu madde hükümlerinin uygulanmayacağı hususları düzenlenmiştir.
28. Yirmisekizinci madde gerekçesi : Bu madde, 359 sayılı Kanunun 20 nci maddesinde yapılan deği şikliklerle düzenlenmiş olup, 1 inci fıkra ile, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun yayınları yoluyla işlenen suçlarda veya haksız fiillerde, hangi kişilerin sorumlu olacağı tespit edilmiştir.
2 ve 3 üncü fıkralarda ise, yayın yoluyla işlenen suçtan veya haksız fiilden, söz konusu Kanunun 18, 21 ve 22 nci maddeleri uyarınca yapılan ve bu özelliği anonsla belirtilen yayınlar ile tespitlerden faydalanmaksızın Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu istasyonları dışındaki bir radyo ve televizyon kuruluşun dan naklen yapılan yayınlardan, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu ve personelinin sorumlu olmayacağı hususları düzenlenmiştir.
Diğer taraftan, bu maddede, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 13 üncü maddesi hükmüne para lel olarak, kişilerin, kurum ve kuruluşların yayınlar nedeniyle uğradıkları zararlardan ötürü, Kurum perso neli aleyhine değil, Kurum aleyhine dava açabilecekleri ve Kurumun, genel hükümlere göre sorumlu per sonele rücu hakkının saklı olduğu; ayrıca yayın yoluyla suç işlendiği iddia edilerek, personel hakkında açılan ceza davalarında, Genel Müdürlükçe uygun görüldüğü takdirde, personelin, Kurum avukatlarınca sa vunulabileceği esasları getirilmiştir.
359 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin son fıkrasının uygulanmasında mahkemeler nezdinde duyulan tereddütleri gidermek amacıyla «sükûtu hak müddeti», ni açıkça belirtmek üzere, fıkra metni «Bu madde kapsamına giren suçlardan ve haksız fiillerden dolayı açılacak davalarda, dava hakkı yayının yapıldığı ta rihten başlayarak altmış gün içinde düşer.» şeklinde yeniden düzenlenerek açıklanmıştır.
29. Yirmidokuzuncu madde gerekçesi : Bu mad de, 359 sayılı Kanunun 21 inci maddesinde yapılan bazı değişikliklerle, yeniden düzenlenmiştir.
1 inci fıkra ile, Kurumun yayınlarında kullanılan yazılı metinler ve metni bulunmayan radyo ve televiz yon yayınlarına ait tespitlerin saklanma süresi yayın tarihinden başlayarak iki ay onbeş gün yerine, yetmişbeş gün olarak belirtilmiştir.
2 nci fıkra ile, tespitlerden faydalanmaksızın yapılan naklen yayınlar ile müzik yayınlarının 1 inci fıkra hükmünün dışında olduğu, 3 üncü fıkra ile, yayının herhangi bir şekilde yasama, yürütme ve yargı organ larınca soruşturma, kovuşturma ve araştırma konusu olması halinde bu işlemlerin sonuçlandığının, Kuru ma yazılı olarak bildirilmesine kadar saklanmasının zorunlu olduğu hususları düzenlenmiştir.
30. Otuzuncu madde gerekçesi ,: Bu maddenin, 1 inci fıkrası ile, radyo ve televizyon yayınlarının, de netim usul ve esaslarının yönetmelikle belirleneceği, 2 nci fıkrası ile, yayınların, yayından önce ayrıca, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu dışından hiçbir kişi veya kuruluş tarafından denetlenmeyeceği, ancak Türk Silâhlı Kuvvetleri ile -ilgili yayınlar hakkın da Genelkurmay Başkanlığının, iç güvenlik kuvvetleriyle ilgili yayınlar hakkında İçişleri Bakanlığının gö rüşünün alınacağı;
3 üncü fıkrası ile, Kurmun uzun metrajlı konulu sinema filmleri hariç, yurt dışından getirteceği her çeşit televizyon filimleri hakkında 23 Eylül 1977 tarih ve 16063 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan «Film lerin ve Film Senaryolarının Denetlenmesi Hakkında Tüzük» hükümleri ile ek ve değişikliklerinin uygulan mayacağı hususları düzenlenmiştir.
31. Ofcuzbirinci madde gerekçesi : Bu madde, 359 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinde yapılan bazı de ğişikliklerle yeniden düzenlenmiştir.
Bu maddenin 1 inci fıkrası ile, Kurum yayınlarının, Kurumun yazılı izni alınmadan telli veya telsiz ola rak tekrar yayınlanamayacağı, ücretli ve ücretsiz olarak tedavüle çıkarılmak üzere bütün veya bir kısmı nın tespit olunamayacağı, çoğaltılamayacağı, girişi ücrete tabi yerlerde halka gösterilemeyeceği, 2 nci fıkrası ile, Kurumun 1 inci fıkra hükmüne aykırı davranışlara karşı, maddî ve manevî tazminat davası açma hakkının mevcut olduğu, a'yrıca Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 66 ila 79 uncu maddelerin de öngörülen hukukî korumadan da yararlanacağı hususları düzenlenmiştir.
32. Otuzikinci madde gerekçesi : Bu madde, 359 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinde yapılan değişik likle düzenlenmiştir.
Ancak, Kurumun nominal sermayesi 20 000 000 000,— TL/ya yükseltilmiş olup, Yönetim Kurulunun teklifi ve Bakanlar Kurulunun onayı ile artırılabileceği hülkme bağlanmıştır. Ayrıca, sermayenin kaynakları da sayılmıştır.
33. Otuzüçüncü madde gerekçesi : Bu madde, 359 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde yapılan değişik likle yeniden düzenlenmiştir.
Bu madde ile yıllık bilanço, kâr ve zarar hesaplarının Yönetim Kurulunca onaylanmasını müteakip, ne miktar yedek akçenin ayrılacağı, zararların özel yedek akçeden karşılanacağı, özel yedek akçenin yetmemesi halinde, zararların sırasıyla olağanüstü yedek akçeden ve kanunî yedek akçeden karşılanacağı hususları dü zenlenmiştir.
34. Otuzdördüncü madde gerekçesi : Bu madde, 359 sayılı Kanunun 26 nci maddesinde yapılan deği şikliklerle yeniden düzenlenmiş olup, söz konusu değişiklikle genel bütçeden sağlanan katkılar, halk önünde düzenlenecek konser, temsil ve benzeri programların yapılacağı yerlerdeki ilan ve reklamdan elde edilecek gelirler, radyo ve televizyonda düzenlenecek teleşans ve benzeri oyunlardan elde edilecek gelirler, resmî ve özel kişi ve kuruluşlara yapılan iş ve hizmet karşılığı elde edilecek gelirler de Kurumun gelirleri arasında sayıl mıştır.
35. Otuzbeşinci madde gerekçesi : Bu maddenin 1 inci fıkrası ile, Kurumun yıllık bütçesi ile yatırım ve finansman programllarmın Ylönetim Kurulu tarafından onaylanarak yürürlüğe konulacağı, 2 nci fıkrası ile, yatırım ve finansman programı konusunda, Yönetim Kurulu Kararından önce, Devlet Planlama Teşkilatı ile Maliye Bakanlığının görüşünün alınma'sı gerektiği, 3 üncü fıkra ile, gelirlerin giderleri karşılamaya yetmemesi hallinde, açığın genel bütçeden aynen kar şılanacağı hususları düzenlenmiştir.
36. Otuzaltıncı madde gerekçesi : Bu madde, 359 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinde yapılan değişik likle yeniden düzenlenmiş olup, Kurumun, amaçlarına uygun olmak şartıyla, yerli ortaklıklar kurabilmesi ve kurulmuş olan ortaklıklara iştirak edebilmesi Yönetim Kurulunun kararına ibağlanmış, ancak, yabancı ger çek ve Düzelk'işılerle, özel hulkuk hükümlerine tabi ortaklıklar kurması veya mevcut ortaklıklara katılması Bakanlar Kurulunun iznine tabi kılınmıştır.
37. Otuzyedinci madde gerekçesi : Bu madde, radyo ve televizyon yayınlarını almaya yarayan ve ruhsata talbi cihazları imal eden, ithal eden ve toptan satışımı yapanların ruhsatname ile ilgili işlemlerini kaynakta Kurum vasıtasıyla denetlenmesini sağlamak amacıyla düzenlenmişttir.
38. Otuzsekizinci madlde gerekçesi : Ruhsatnameye tabi cihazların perakende satışında ve gümrük gi rişlerinde ruhsatname çıkartılarak Kuruma gönderilmesinde, otuzyedinci madde gerekçesi dikkate alınmıştır.
39. Otuzdokuzuncu madlde gerekçesi : Bu madde ile, radyo ve televizyon yayınlarını almaya yarayan cihazlarla ilgili her 'türîü işlemlerin Kurumca denetleneceği hususu düzenlenmiştir.
40. Kırkıncı madde gerekçesi : Bu madde, 359 saydı Kanunun 31 inci maddesi göz önünde bulunduru larak düzenlenmiş olup; radyo ve televizyon alıcı cihazlarının ruhsatnameye bağlanması zorunluluğu, Pos ta, Telgraf ve Telefon İşletmesi Genel * Müdürlüğü tarafından verilmekte olan radyo ve televizyon ruhsat namelerinin bundan (böyle Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu tarafından verilmesi; radyolardan ruhsatna menin çıkartılması sırasında hir defaya mahsus olmak üzere ruhsat ücreti alınması; siyah-heyaz ve renkli tde vizyon alıcı cihazlarından her yıl alınacak ruhsat ücretlerinin konutlar ve konut dışında kalan yerler şeklinde ayrılmak suretiyle değişik: ücret kademeleri öngörülmüştür.
41. Kırk'birinci madde gerekçesi : Bu madde, 359 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde yapılan değişiklik lerle yeniden düzenlenmiştir.
359 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi İle Posta, Telgraf ve Telefon İşletmesi Gend Müdürlüğü tarafından tahsil edilmeklte olan yıllık ruhsatname ücretleri ve cezalarının, Tasarının Ibu maddesi ile Türkiye Radyo Televizyon Kurumu tarafından tahsil olunması veya tahsilatın diğer bir kuruluş veya bankaya da yaptırilması imkânı getirilmiştir.
42. Kırkikinei madde gerekçesi : Bu maidde, radyo yo ve televizyon yayınlarını almaya yarayan cihaz larla ilgili her türlü işlemler hakkındaki uygulama esaslarının Yönetim Kurulunun görüşü alınarak, Bakan lar Kurulunca kararlaştırılacağı hususunu düzenlemiştir.
43. Kırküçüncü maidde gerekçesi : Bu maddede, Kurum hizmetlerinden hangilerine indirimli posta, telgraf ve telefon (tarifesi uygulanacağı düzenlenmektedir.
'Maddenin 1 inci fılkrasında, 359 sayılı Kanunun 37 nci maddesi göz önünde tutularak, Kurumun ha- 'ber, radyo ve televizyon hizmdüerinde kullandığı tde fonlarına Posta, Telgraf ve Tdefon İşletmesi Genel Müdürlüğünce, basına uygulanan indirimli tarife veya indirim nispetlerinin uygulanacağı;
2 nci fıkrasında ise, Kurumun, radyo ve televizyon programlarının nakli için Posta, Tdgraf ve Tdefon işletmesi Genel Müdürlüğünden kiraladığı radyo ve televizyon programlarının nakledildiği resim ve ses ka nallarının ve hizmet gereği geçici veya sürekli olarak kiraladığı tdefon ve teleks devrdeririin, millî sınırlar dahilinde kalan kısımları için, Posta, Telgraf ve Telefon İşletmesi Genel Müdürlüğü tarifesinde bulunan lara bu tarife üzerinden, bulunmayanlara milletlerarası tarifder üzerinden yüzde alltimi'ş indirim uygulanacağı öngörülmektedir.
44. KırkdÖrdüncü madde gerekçesi : Bu madde, 359 sayılı Kanunun 32 nci maddesinden aynen alınmış olup, Kurumun, yatırımlarının finansmanında Devlet Yatırım Bankası kredilerinden faydalanacağı belirtilmek tedir.
45. Kırkbeşinci maidde gerekçesi : Bu madde, 359 sayılı Kanunun 38 inci maddesinden aynen alınmış olup. Kuruma indirimli tarife uygulayan Devlet Daire ve Kuruluşları, Kamu Tüzelkişileri ve Kamu İktisadî Teşebbüslerine ilan ve reklam işlerinde indirimli tarife uygulanabileceği, ancak 'bu uygulamanın Yöne tim Kurulu Kararına bağlı olduğu hususu hüküm altına alınmıştır.
46. Kırkalltıncı madde gerekçesi : Bu madde, 359 sayılı Kanunun 42 nci maddesi göz önünde bulundu rularak düzenlenmiştir. haddenin 1 inci fıkrasında, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu ve kuracağı or taklıklar hakkımda 14 Haziran 1927 tarihli ve 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu ile ek ve değişik liklerinin uygulanmayacağı;
2 nci fıkrası ile, Kurumun ihtiyacı için yurt dışından getirilecek radyo ve televizyon vericilerinin, stüd yo cihazlarının, işletme malzemesi ve yedekleri ile yayınlarda kullanılan alet ve edevat ile program yüklü film ve bantlarım, damga resmî dalhi'l, gümrük vergi ve resimleri ile 'belediye hissesi ve harçlarından muaf olduğu;
3 üncü fıkrası ile, Kurumun iktisap ettiğj ve edeceği radyo ve televizyon verici ve aktarıcı binalarının, yükseik rakımlı yeriefde bulunması, emsal veya rayiç bedellerinin tespitinin mümkün olmaması nedeniyle tapu ve vergilendirme işlemlerinde 'güçlüklerle karşılaşılması medeniyle, emlak vergisi ve tapu harçlarından muaf olduğu hususları düzenlenmiştir.
47. Kırkyedİnci madde gerekçesi : Bu maddede, Kurum hizmetlerinin, hizmetin özelliği dolayısıyla me murlar, işçi sayılmayan sözleşmeli personel ve geçici personel eliyle yürütüleceği öngörülmektedir.
48. Kırksekizinci madde gerekçesi : Bu madde ile, Kurum hizmetlerinin yürütülmesi için gerekli olan sürekli kadrolar İle sözleşmeli ve geçici personel kadrolarının her bütçe yılında Genel Müdürün teklifi üze rine Yönetim Kurulunca tespit edileceği hususu düzenlenmiştir.
49. Kırkdbkuzuncu madde gerekçesi : Bu maddede, Kurum hizmetlerinin tanımı ile atanacak personel de aranacak özel niteliklerin ve atama şarjlarının yönetmelikle düzenleneceği bdlirtilmiştir.
50. Ellinci madde gerekçesi : Bu madde ile, Kurumda çalışacak personelin Italbi olacağı statü tespit edil mekte; Kurum personeli hakkında bu Kanun hükümleri ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek Geçici 10 uncu maddesi hükmünün uygulanacağı; bu Kanunda özel hükümlerle düzenlenen hususlar dışın da, İktisadî Devlet Teşekkülleri ve Kamu İktisadî Kuruluşları personeline uygulanan genel hükümlere tabi olacağı hükme bağlanmaktadır.
Bu Kanunun 9 uncu maddesinde, Kurumun görevleri arasında sayılan millî eğitim ve millî kültürün ge lişmesine yardımcı oîmak görevi, müzik yayınlarını da kapsamaktadır. Müzik yayınlarının seviyeli, güzel, ^yücellüci ve eğitici nitelikte olmasını temin için, Kurum, kuruluşundan bu yana, çeşitli müzik dallarında sanatçı istihdam etmektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek Geçici 16 nci maddesi, 7595 sayılı Kanunla değiştirilerek, Devlet samatçı ve sanatkârlarının sözleşme ile çalıştırılması imkanı getirilmiş; fakat, kurumda memur staltüsünde çalışan sanatçılar bu Kanun kapsamına alınmadığından, aynı derecede yetiş miş, yılarca aynı işi başarıyla yapmış sanatçıların 2595 sayılı Kanunun getirdiği malî imkanlardan yararlan dırılmaları mümkün olamamışlar. Bu nedenle, maddede, Kurum sanatçılarına uygulanacak hak ve menfaat ler açısından '2595 sayılı Kanunun uygulamasına paralel düzenlemeler yapılmaktadır.
a) Memur statüsünde çalışan Kurum sanatçılarının intibakı; yükseköğretim mezunu olanlar 8 inci derece nin ilk kademesinden, yükseköğretim mezunu olmayanlar 10 uncu derecenin ilk kademesinden başlamak su retiyle ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 1897 sayılı Kanunla değişik Ek Geçici 10 uncu maddesinin (h) fıkrası esaslarına göre düzenlenmektedir. Ayrıca, 1 inci derecemin son kademesine ulaşmış bulunan yük sekokul mezunu sanatçılara 200 ek gösterge uygulanmaktadır,
b) T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilen sözleşmeli personelden kazanılmış hak aylıkları birinci derece nin son kademesine ulaşmış olanların emeklilik keseneklerinin 400 ek gösterge dikkate alınarak kesilmesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 2595 savılı Kanunla değişik Ek Geçici 16 nci madldbsmÜe yer alan «Devlet Sanatçıları ve Sanatkârlar» la eş düzeye getirilmeleri sağlanmış olacaktır.
c) Yükseköğretim mezunu olanlarım, kazanılmış halk ve emekli keseneğine esas aylıklarının 8 inci de recenin ilk kademesinden başlamak üzere birinci derecemin son kademesine kadar, yükseköğretim mezunu ol mayanların onuncu derecenin ilk kademesinden başlayarak üçüncü derecenin son kademesine kadar yüksel meleri ile 657 sayılı Kanunun 1897 sayılı Kanunla değişik Ek Geçici 10 uncu maıddesi (a) fıkrası ile Kurum sanatçılarına verilmiş olan hakların korunması öngörülmüşitür.
d) İntibak hükümlerinin, 657 sayılı Kanunun 1897 sayılı Kanunla değişlik Ek Geçici 10 uncu maddesinin (h) fıkrası esasları göz önünde bulundurularak yeniden düzenlenmesiyle, bu fıkra hükmüne göre intibakı yapılmış olan Kurumun memur statüsündeki sanatçılarıyla hailen Kurumda sözleşmeli olarak çalışan sanatçı ları eşit duruma getirilmiş olacaktır.
e) Tasarıda ayrıca, Borçlar Kanunu hükümleri gereğince Sözleşmeli personel çalıştırılacağı ve bu perso nel hakkında (a) ve (b) bendi hükümlerinin uygulanmayacağı; sözleşmeli personelin hangi şartlarda Kurum dışında çalışabileceğine Genel Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulunca karar verileceği; Kurum hizmetlerMn yürütülmesinde Kurum dışından görevlendirile çetelere başka iş ve hizmet yasağına ilişkin hükümlerin uygulanmayacağı hususları düzenlenmektedir. , 51. Eliibirinci madde gerekçesi : 31 Aralık 1982 tarih ve 17515 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan «657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri tç Hizmetler Kanunu, 5434 sayılı T.C. Emekli »Sandığı Kanunu ve 12 Şubat 1982 tarih ve 2595 sayılı Kanunda Değişliktik Yapılması Hakkın da Kanun» un 5 inci maddesi ile 657 sayılı Devlet Me murları Kanununun Ek Geçici 10 uncu maddesinin (f) fıkrası «... Kurum personeline hizmetin bütünlüğü ve ifa edilen görevin özelliği dikkate alınarak, en yüksek Devlet memuru aylığını (Ek gösterge dahil) geçmemek üzere, Kurum Yönetim Kurulunun teklifi üzerine Ba kanlar Kurulunca tespit olunan oran veya miktarda tazminat öderiir. Kurum personeline bu tazminat dışında bu Kanunun «zam ve tazminatlar» başlıklı değişik Ek Maddesinde öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez» şeklinde değiişıtiriHmıiş olduğundan, bu hüküm Tasarıya aynen alınmıştır, 52. Ellİikinoi madde gerekçesi : 359 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi ile, bu Kanunda özel hükümler ile düzenlenen hususlar dışında Kurum hakkında İktindî Devlet Teşekküllerine uygulanan genel hükümlerin uygulanacağı öngörüldüğünden, 440 sayılı İktisadî Devlst Teşekkülleri Kanununun 30 uncu maddesi gereğince Kurum personeline 2 maaş tutarında ikramiye ödenmekte idi.
Tasarının 50 (a) maddesi ile de Kurum personelinin bu Kanunla düzenlenen hususlar dışımda İktisadî Dev let Teşekkülleri ve Kamu İktisadî Kuruluşları personeline uygulanan genel hükümlere tabi olduğu belirtil mektedir.
Bu nedenle, İktisadî Devlet Teşekkülleri ve Kamu İktisadî Kuruluşları Hakkında Kanun Hükmünde Ka rarnamenin 44 üncü maddesine paralel olarak Kurum personeline de 2 maaş tutarında ikramiye verileceği hu susu madde ile düzenlenmiştir.
Ancak, ikramiyenin Genel Müdürün teklifi ve Yönetim Kurulunun onayı ile verileceği hükme bağlan mıştır. / Maddenin 2 nci bendinde ise, personeli teşvik gayesiyle olağanüstü gayret göstermek suretiyle Kurumun verimlilik ve kârlılığını artıranlara, işletme faaliyetlerinde yararlı buluş getirenlere, büyük zararları önlemede büyük gayret gösterenlere Genel Müdürün gerekçeli önerisi üzerine Yönetim Kurulu Kararı ile 6 aylık ücret tutarında ikramiye ve takdirname verilebileceği, esasların yönetmelikle düzenleneceği, ancak genelleme yapıla mayacağı öngörülmektedir.
53. Elliüçüncü madde gerekçesi : Bu madde, 359 sayılı Kanunun konuya ilişkin 47 nci maddesinin son fıkrasına paralel olarak düzenlenere'k fazla çalışma süresi ve fazla çalışma ücreti düzenlenmiş olup, çalışma süresinin Devletin diğer personeli için tanınan sürenin iki katını geçmeyeceği, ücretinin ise, Devletin diğer personeline tanınan miktarlara bağlı kalınmak kaydıyla yönetmelikle tespit edileceği öngörülmüştür.
54. Ellidördüncü madde gerekçesi : Maddenin 1 inci fıkrasında, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu personelinin atanma, yer değiştirme, görevden alınma ve terfi işlemlerinin Kurum Genel Müdürü tarafından yapılacağı; 2 nci fıkrasında ise, Kurumun kadrolarında sanatçı olarak çalışanlar ile sanatçı niteliğinden ötürü Kurumun idareci, uzman, şef ve benzeri diğer kadrolarında görevli bulunanlara ve bunlardan oluşacak toplu luklara, görevlerinin özelliği dolayısıyla aslî görevlerini aksatmamak şartıyla, yurt içinde ve yurt dışında, Ku rumun müzik yayınları amaç ve politikasına uygun faaliyetlerde bulunmak, müziğin tanıtılmasına katkıda bu lunmak amacıyla, konser, festival ve benzeri sanat faaliyetlerinde Genel Müdür tarafından görev verilebile ceği, bu durumda başka iş ve hizmet yasağına ait hükümlerin uygulanmayacağı, bu görevin iknci görev sa yılmayacağı, bu konulara ait uygulama usul ve esaslarını düzenlemeye Yönetim Kurulunun yetkili olacağı öngörülmektedk. . ' 55. Ellibeşinci madde gerekçesi : Bu madde, 359 sayılı Kanunun 43 üncü maddesi göz önünde bulundu rularak, düzenlenmiş olup, Kurum personelinin yetiştirilmesi ve Kurum hizmetlerinde, görevleri arasına giren konularda daha iyi hizmet alabilmek için yurt içi ve dışında eğitim, öğretim ve ihtisas yapma imkânı sağ layacağı, kurslar açacağı ve Kurum hizmetleri için personel yetiştirmek üzere kadrolu personeline veya Öğren cilere burs verebileceği, hizmet içi eğitimlerde veya oluşturacağı Danışma Kurulları ile memur alımı maksadı dışında teşkil edilecek sınav jürilerinde ve hazırlayacağı programlarda, gerekli 'hallerde Kurum yararı nedeniyle Yüksek Öğretim Kurumlarının öğretim elemanlarından ve diğer eğitim kurumlarının öğretim görevlilerinden yararlanabileceği hususlar ile Kurumun sürekli kadrolarında çalışanların üniversite ve yüksekokullarla diğer öğretim kurumlarında çalışma ışartları ile Kurum görevlilerinin Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna bağlı radyo ve televizyon postalarında yapacakları yayınlar ve Kurum içerisinde verilecek dersler ve ödenecek üc retler düzenlenmiştir.
56. Etlialtıncı madde gerekçesi : Bu madde ile, 359 sayılı Kanunun 45 inci maddesinden farklı olarak, Kuruma ülke sathında hizmet verimliliğini artırmak ve hizmete katılmayı teşvik etmek amacıyla, personeline, kira karşılığında lojman olarak tahsis etmek üzere mesken yaptırmak, satın almak, kalkınmada öncelikli yöre lerde, bu mümkün olmadığı takdirde, sosyal konut standartlarında mesken kiralamak hususunda yetki veril mektedir.
57w Elliyedinci madde gerekçesi : Bu maddede, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun hizmetlerine uygun personel seçimi, atanma, terfi, nakil, işe son verme, disiplin cezaları, diğer özlük ve sosyal haklar ile il'giK konuların personel yönetmeliğinde düzenleneceği ve Kurum personeli hakkında genel hükümlere göre güvenlik soruşturması yapılacağı öngörülmüştür.
58. Effise'kizinci madde gerekçesi : Madde, 359 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi aynen alınarak düzen lenmiş olup, Kurumun idarî, malî ve teknik konularının Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu tarafından denetleneceği; Başbakanın, Kurum ile ilgili olarak belli bir husulsün incelenmesini Yüksek Denetleme Kuru lundan isteyebileceği; Yüksek Denetleme Kurulunun yıllık ve ara raporlarında Kurumun, idarî, malî ve teknik işlemleri ile ilgili olarak bazı konuların teftiş ve tahkikini temenni etmesi halinde, Başbakanın tensitbiyle Ma liye Teftiş Kurulunca yapılacağı ve Başbakanlığın, gerektiğinde rapor sonuçlarını adalet mercilerine sevkedeceği hususları öngörülmüştür.
59. Ellidokuzuncu madde gerekçesi : Maddenin 1 inci fıkrasında, 359 sayılı Kanunun 40 inci madldesinim 1 inci fıkrasında öngörüldüğü şekilde, Kurumun malları ve her çeşit mevcutları Devlet malı sayılmak tadır.
359 sayılı Kanunun 40 inci maddesinin 2 nci fıkrasında, Kurumun her türlü işletme, tesis ve binalarının güvenliğinin korunmasının İçişleri Bakanlığının sorumluluğu altında olduğunun öngörülmesine karşılık, bu günkü uygulama göz önünde bulundurularak, maddenin 2 nci fıkrasında Kurumun verici ve stüdyolar gilbî yayın ite ilgili bina ve tesislerinin güvenliği ve korunması içişleri Bakanlığının sorumluluğu altına verilmiş tir.
60. Altmışıncı madde gerekçesi : Bu madde ile, 359 sayılı Kanunun 41 inci maddesi bazı ilavelerle yeni den düzenlenmiştir. Kurumun kuracağı her türlü tesisler için gerekli taşınmaz malların kamulaştırılmasında kamu yararı kararının alınması Yönetim Kuruluna veril miş, kamulaştırmalarda Devlet ihtiyaçları için yapılan kamulaştırmalarla ilgili diğer hükümlerin uygulanacağı öngörülımüşıtür.
61. Altmışlbiriinci madde gerekçesi : Bu madde ile, 359 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinden farklı ola rak, Kurumun Yönetim Kurulunun bu Kanunun 4 üncü maddesinin c bendinde belirtilen radyo ve televizyon istasyonlarının kurulması, geliştirilmesi, günlük yayın saat Ve süreleri ile yurt dışına yapılacak yayınlarla il gili usul ve esaslar hakkında Bakanlar Kuruluna öneride bulunmadan önce Genelkurmay Başkanlığının yazılı görüşünün alınması gereği.belirtilmektedir.
62.1 Altmışikinci madde gerekçesi : Bu maddede, 359 sayılı Kânunun 39 uncu maddesi hükmüne paralel olarak, Kurumun radyo ve televizyon tesislerini birlikte çalıştırmak ve bunlar arasında veya bunlarla ge çici, salbit ve gezici transmisyon yerleri arasında tele komünikasyon tesisleri kurmaya ve işletmeye yetkili ol duğu belirtilerek, Kurumun bu tesislerin kurulmasında ve işletilmesinde 5 Nisan 1983 tarih ve 2813 sayılı Tel siz Kanunu hükümlerine tabi olduğu öngörülmektedir.
.t 63. Alltmışüçüneü madde gerekçesi : Madde, bu Kanunda yer alan yönetmeliklerin, resmî gazetede ya yımlanarak yürürlüğe gireceği öngörülmüştür.
64< Altmıışdördüncü madde gerekçesi : Maddede, bugünkü uygulamada, ruhsatsız radyo ve televizyon alıcı cihazları kullananlar hakkında, mahkemeler tarafından, bazen 3222 sayılı Telsiz Kanununda öngörülen ceza hükümlerinin, bazen Türk Ceza Kanununun 526 ncı maddesi hükmünün uygulanması nedeniyle, suç teşMl eden fiiller ile bu fiillere uygulanacak cezalar, günün şartları da göz önünde bulundurulmak suretiyle, bir bütün hailinde ayrınıtnlı olarak düzenlenmektedir.
65. Altmış'beşindi madde gerekçesi : Bu madde ile, 24 Aralık 1963 tarihli ve 359 sayılı Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Kanunu ile ek ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmaktadır.
66. Geçici Madde 1 Gerekçesi : Bu madde ile Kanunun Resmî Gazetede yayımını takip eden 45 gün içe risinde, Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu üyelerinin atanacağı, sekreteryasının ise Kurulun göreve başla masından yirmi gün sonra kurulması öngörülmektedir.
67. Geçici Madde 2 Gerekçesi : Bu maddede, Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun göreve başlaması nı takip eden otuz gün içerisinde, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Yönetim Kurulu üyeleri ve Genel Müdürün atanması ve önceki Yönetim Kurulu üyelerinin üyeliklerinin ve Genel Müdürün görevinin sona ere ceği belirtilmektedir.
68. Geçici Madde 3 Gerekçesi : Bu madde ile, Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu üyelerinin üçte bi rinin ilk defa yenilenmesinin, Kurulun göreve başladığı tarihten iki yıl sonra, ikinci defa yenilenmesinin dört yıl, sonra, kura usulü ile yapılacağı düzenlenmektedir.
69. Geçici Madde 4 Gerekçesi : Bu madde ile, Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra üç ay içinde ruhsatsız kullandığı cihazlara ruhsat çıkartarak ücretini ödeyenler, ruhsatnamede yazılı adresini değiştirdiğini, cihazını devrettiğini veya devraldığını Posta, Telgraf ve Telefon İşletmesi Genel Müdürlüğüne bildirip, ruh sat üzerinde gerekli işlemleri yaptıranlar, cihazlarını ruhsatnamede belirtilen yer ve maksat dışında kullandığı nı bildirip, gerekli düzeltmeyPyaptiranlar, ruhsatname üzerinde cihazın renkli veya siyah - beyaz olduğuna ilişkin ayırıcı özelliği belirtilmemiş olanların bu özelliğini Posta, Telgraf ve Telefon İşletmesi Genel Müdür lüğüne bildirip ruhsat üzerinde işletenler, mühürlenmiş olduğu halde cihazlarını kullananlardan yeniden mü hürletme veya kullanma işlemlerini Posta, Telgraf ve Telefon İşletmesi Genel Müdürlüğüne bildirenler hak kında ilgili ceza hükümlerinin uygulanmayacağı hususları düzenlenmektedir.
710. Geçidi Madde 5 Gerekçesi : Bu madde ile, Kanunda sözü edilen yönetmelikler ile Disiplin ve Gizli Sicil Yönetmeliklerinin, Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde hazırlanması ve yürürlüğe konması, sözfconusu yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mevcut yönet melik, talimat ve esaslarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edilmesi öngörül mektedir.
71. Geçici Madde 6 Gerekçesi : Bu madde ile devir işlemleri tamamlanıncaya kadar ruhsatnamelerle il gili mevcut uygulamanın sürdürüleceği, Posta, Telgraf ve Telefon İşletmesi Genel Müdürlüğünün Kanun yü rürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde devirle il gili belge ve bilgileri Türkiye Radyo - Televizyon Kuru muna vereceği, devir işlemlerinin Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde taraflarca protokolle tespit edîileceği hususları düzenlenmektedir.
72. Geçici Madde 7 Gerekçesi : Bu madde ile, Kurumda görevli her statüdeki personelin yeni bir işleme gerek olmaksızın görevine devam etmesi öngörülmektedir.
73. Yetmişüçüncü Madde Gerekçesi : Bu" maddede, Kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği belir tilmektedir.
74. Yetmişdördüncü madde gerekçesi : Bu maddede, Kanun hükümlerinin Bakanlar Kurulu tarafından yürütüleceği belirtilmektedir.
ihtisas Komisyonu Rapora T.C.
Millî Güvenlik Konseyi İhtisas Komisyonu Esas No. : 1/639 Kasım 1983 Karar No. : 172 MtLLÎ GÜVENLİK KONSEYİ BAŞKANLIĞINA Bakanlar Kurulu tarafından Danışma Meclisine gönderilen «Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Kanunu» Tasarısı Millî Güvenlik Konseyinin 31.10.1983 tarih ve 167 sayılı kararına göre Komisyonumuzca incelenmiştir.
Elektronik alanındaki devamlı ve hızlı gelişmeler, elektromanyetik dalgaların Devlet sınırında durdurul masının imkânsızlığı ve Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun; Devletten taraf olarak, Anayasanın hu dutlarını çizdiği Siyasî yelpaze içindeki fikir ve düşüncelerin karşısında tarafsız olmasını dikkate alan Komis yonumuz, tasaırınm Bakanlar Kurulunca gönderilen şel lini uygun bularak maddelerin görüşülmesine geçilmiştir.
Kanun Tasarısının adı; Kanun, TRT Kurumunun yanısıra; Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu ile bu Kurulun yayın izni verdiği kuruluşların uyacakları yayın esaslarını ve diğer genel hususları da düzenlediğin den «Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu» olarak tensiplerine sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin ilk bölümü, aynı hususlar yayın esasları ve görev mad deleri ile kapsandığından, ayrıca «Devlet adına» ibaresi de, 4 üncü maddede ayrıntılı olarak düzenlendiğinden metinden çıkarılmıştır.
Birinci madde arz edilen bu değişikliklerle tensiplerine sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 2 nci maddesi aynen benimsenerek onaylarına sunul muştur.
— (g) fıkrası «alıp kaydetmeye» ibaresi, kasetli radyoları da kapsamına alması maksadıyla ilâ ve edilmiştir. Video cihazlarından ve radyo, televizyon ve video cihazlarını değişik kombinezonlarla bir ara'da bulunduran cihazlardan da ruhsat ücreti alınabilmesi maksaidıyla (i) ve (j) fıkraları ile tanımlar ilâve edil miştir.
Üçüncü madde arz edilen bu değişikliklerle tensiplerine sunulmuştur.
— özel radyo ve televizyon istasyonlarının kurulmasını önlemek maksadıyla (a) fıkrası yeniden düzenlenmiştir. Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna verilen tekeli kullanma hakkı, kablo televizyonu da kap samına almaktadır.
(b) ve (c) fıkraları aynen benimsenmiştir.
(e) fıkrasının bir bölümü (a) fıkrasına dafoü edildiğinden, bu fıkra yeniden ve (d) fıkrası olarak düzen lenmiştir.
(d) fıkrası Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun devamlı kontrol yapabilmesini sağlamak maksadıyla yeniden (e) fıkrası olarak düzenlenmiştir.
(f) fıkrası aynen benimsenmiştir.
Dördüncü madde arz edilen bu değişikliklerle 'tensiplerine sunulmuştur.
— (a) fıkrası aynen benimsenmiştir.
(b) fıkrası aynen benimsenmiştir.
i(c) fıkrası, «millî menfaat» ve «ekonomik» deyimleri ilave edilerek «politika» kelimesi de «siyaset» kelime siyle değiştirilerek yeniden düzenlenmiştir.
(d) fıkrası, aynen benimsenmiştir.
(e) fıkrası, aynen benimsenmiştir.
(0 fıkrası, aynen benimsenmiştir.
(g) fıkrası, aynen benimsenmiştir.
(h) fıkrası, aiynen benimsenmişitir.
(i) fıkrası ruh sağlığına açıklık getirmek ve geçmiş uygulamalara son vermek maksadıyla, ilave edilmiştir, (i) fıkrası, (j) fıkrası olarak aynen benimsenmiştir.
(j) fıkrası, (k) fıkrası olarak aynen benimsenmiştir.
(k) fıkrası, (1) fıkrası >olarak aynen benimsenmiştir.
(1) fıkrası, (m) fıkrası olarak daha ayrıntılı şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Beşinci madde arz edilen bu değişikliklerle tensiplerine sunulmuştur.
— İBirinci paragraf, Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun devamlı denetim yapabilmesi mak sadıyla yeniden düzenlenmiştir.
(a) fıkrası, Cumhurbaşkanını seçim sırasında serbest bırakmak maksadıyla değiştirilmiştir.
(b) fıkrası «Basın mensubu» ilave edilerek değiştirilmiştir.
(c) fıkrası ilâve edilmiş, YÖK'ten bir üye azaltılmıştır.
Kurul üyeliğine, Bakanlar Kurulunca kararlaştırılacak bir ücret ödenmesi uygun görülmüştür.
Maddenin geri kalan bölümü aynen benimsenmiştir.
Altıncı madde arz edilen değişikliklerle tensiplerine sunulmuştur.
— (a) fıkrası 5 inci maddeye atıfta bulunarak ve politika kelimesi siyaset kelimesiyle değişti rilerek yeniden düzenlenmiştir.
(b) fıkrası, Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun devamlı denetim yapabilmesi maksadıyla değiştiril miştir.
(c) fıkrası aynen benimsenmiştir.
(d) ve (e) fıkraları ilave edilerek; Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun; TRT Yönetim Kurulu için oniki aday seçerek Bakanlar Kuruluna önermesi ve TRT yayınlarına ilişkin yönetmelikler ile genel yayın planı hakkında tavsiyelerde bulunma esası getirilerek, Yüksek Kurulunun TRT'nin içişlerine müdalhale etmesi önlen miştir.
Yedinci ma'dde arz edilen değişikliklerle tensiplerine sunulmuştur.
-— Birinci paragraf aynen benimsenmiştir, tkinci ve üçüncü paragraflar yeniden düzenlenerek TRT Kurumu, ihakkında bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde hangi İjenel hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.
— (a) ve (b) fıkraları aynen benimsenmiştir.
(c) fıkrasına uygulamaya açıklık kazandırmak maksadıyla «Başbakanlığın onayı» ibaresi ilave edilmiştir.
ı(f) fıkrası, (d) fıkrası olarak aynen benimsenmiştir. (d) fıkrası, (e) fıkrası olarak ve (4) üncü bent ve (5) inci bentler değiştirilerek yeniden düzenlenmiştir.
(f) fıkrası aynen benimsenmiştir.
Dokuzuncu madde arz edilen değişiklikle tensiplerine sunulmuştur.
— Daimî bir danışma kurulu kurulması uygun görülmediğinden ve bu husus 15 inci madde ile düzenlendiğinden, (d) fıkrası çıkarılmıştır.
Onuncu madde arz edilen değişiklikle tensiplerine sunulmuştur.
— Yönetim Kurulu üyelerinin Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunca önerilmesi ve Bakanlar Kurulunca atanması uygun mütalaa edilmiş ve değişiklik yapılmıştır. Ücretlerin de Bakanlar Kurulunca karar laştırılması için düzenleme yapılmıştır. Yükseköğrenim mezunu kaydı çıkarılmıştır.
Onbirinci madde arz edilen değişikliklerle tensiplerine sunulmuştur.
— (a), (b), (c), (d), (e), (f), (g), (h) fıkraları aynen benimsenmiştir.
(i) fıkrası, Radyo ve Televizyon Yüksek Kuruluna verilen görev paralelinde yeniden düzenlenmiştir.
(j) fıkrası, aynen benimsenmiştir.
(k) fıkrası, aynen benimsenmiştir.
Onikinci madde arz edilen değişikliklerle tensiplerine sunulmuştur.
— Maddenin adı, şahıs bir organ olamayacağından değiştirilmiştir.
Kurumun tarafsızlığının sağlanmasına katkısı göz önüne alınarak Genel Müdürün, Radyo ve Televiz yon Yüksek Kurulunca önerilecek adaylar arasından Bakanlar Kurulunca seçilmesi uygun mütalaa edilmiş ve değişiklik yapılmıştır.
Görevden alınma şartlarına açıklık getirilerek yeniden düzenlenmiştir.
Onüçüncü madde arz edilen değişikliklerle tensiplerine sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 14 üncü maddesi aynen benimsenerek onaylarına sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 15 inci maddesi aynen benimsenerek onaylarına su nulmuştur.
'Madde 16. — Yeniden düzenlenerek tensiplerine sunulmuştur.
— Balkan'lar Kurulunca gönderilen metnin 17 nci maddesi aynen benimsenmişle onaylarına sunulmuştur.
— TRT Kanununun tarafsızlığını korumak ve Türk Milletinin politize edilmesini önlemek maksadıyla Hükümet konuşmalarının yayınlanması mecburiyetinin sadece belirli hallerde İnhisar etmesi uygun mütalaa edilmiştir. Söz konusu haller dışında Kurumun Hükümet konuşanlarını yayınlaması ilkesi benimsen miştir. Ayrıca, siyasî partilerin düzeltme ve cevap hakları da 26 ncı madde ile düzenlendiğinden, ilgili hüküm ler madde metninden çıkarılmıştır.
Onsekizinci madde arz edilen değişikliklerle tensiplerine sunulmuştur.
— TRT Kurumunun tarafsızlığının sağlanması açısından Hükümet uygulamalarını tanıtıcı programların Kurum dışında üretilmesi ve belirli bir süre ile yayınlanması uygun mütalaa edilmiştir. Bu nedenle yeniden düzenleme yapılmıştır.
Ondokuzuncu madde, arz edilen değişiklikle tensiplerine sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunun gönderdiği metnin 23 nci maddesi; Ihaber değeri ve niteliği şartının Kurumun takdirine bağlı olması kaydıyla aynen benimsenmiş ve onaylarına sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunun gönderdiği metnin 21 inci maddesi; aynen benimsenmiş ve onaylarına sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunun gönderdiği metnin 22 nci maddesi; aynen benimsenmiş ve onaylarına sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunun gönderdiği metnin 23 üncü maddesi; aynen benimsenmiş ve onaylarına sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunun gönderdiği metnin 24 üncü maddesi; aynen benimsenerek onaylarına sunulmuştur.
— Dinî yayınların yaygın eğitim kapsamı içinde olduğu ve 3 üncü paragraf ile bu hususun çö zümlendiği görüşünden hareketle, Hükümet metnindeki 3 üncü paragraf çıkarılmıştır.
(TRT Kurumunun yaygın eğitime yönelik program yapması görevi olduğundan, bu yayınlar için Kuruma para ödenmemesi maksadıyla son paragraf yeniden düzenlenmiştir. Bu düzenlemede okuma - yazma oranını aftırmaya yönelik yayınların örgün eğitim kapsamı içinde olduğu mütalaa edilmişjtir.
Yirmilbeşinci madde arz edilen değişikliklerle tensip lerine sunulmuştur.
— Reklam yayınlarının, halkın aldatılması yönünde kullanılmasının önüne geçmek maksadıyla gerekli düzenlemöler yapılmış genel ilkeler arz edilmiş, özel ilkelerin genel ilkeler ışığında bir yönetmelikle düzenlenmesi benimsenmiştir.
Yirmialtıncı madde arz edilen değişikliklerle tensip lerine sunulmuştur.
— Siyasî partilerin de cevap hakkına ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Yirmiyedinci madde arz edilen değişiklikle tensip lerine sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen met nin 28 inci maddesi; aynen benimsenmiş, onaylarına su nulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 29 uncu maddesi, aynen benimsenmiş, onaylarına sunulmuştur.
TRT Kurumunun Devletin güvenliği ile ilgili olarak elde ettiği ve 23 üncü madde uyarınca yayınlayamadığı haberlerin, Başbakan tarafından belirlenecek yürütme unsuruna bildirilmesi maksadıyla Hükümet metninde olmayan 30 uncu madde düzenlenmiş ve tensiplerine su nulmuştur.
— TRT 'Kurumunun yayınlarının Genel Müdür adına ve doğrudan Genel Müdüre bağlı bir birim tarafından denetlenmesi ve yayın öncesinde Ge nelkurmay Başkanlığından başka bir makama danışılmaması maksadıyla değişik yapılmıştır. Madde numarası 31 olarak değiştirilmiştir.
Otuzbirinci madde arz edilen değişikliklerle tensiplerine sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunun gönderdiği metnin 31-inci maddesi; aynen benimsenerek ve 32 nci madde olarak onaylarına sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 32 nci maddesi; aynen benimsenerek ve 33 üncü madde olarak onaylarına sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 33 üncü maddesi; aynen benimsenerek ve 34 üncü madde olarak onaylarına sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 34 üncü maddesi; (a) fılkrası (h) fıkrası olarak de ğiştirilmek suretiyle aynen benimsenerek ve 35 inci madde olarak onaylarına sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 35 ünci maddesi, bazı ibarelerinde değişiklik yapı larak ve 36 nci madde olarak tensiplerine sunulmuştur.
— TRT Kurumunun kuracağı ortaklıkların, Bakanlar Kurulunca belirlenecek esaslara uyması maksadıyla gerekli değişiklik yapılmıştır. Madde numarası 37 olarak değiştirilmiştir.
Otuzyedinci madde arz edilen (bu değişiklikle tensiplerine sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 37 nci maddesi; aynen benimsenmiş ve 38 inci mad de şeklinde düzenlenerek onaylarına sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 38 inci maddesi aynen benimsenmiş ve 39 uncu madde olarak düzenlenmiş ve onaylarına sunulmuştur.
—< Video ve ibirleşik cihazlarının da ruhsata bağlanması ve ruhsat ücrelti alınabilmesi maksadıyla düzenleme yapılmış, ruhsat ücretleri günün ve geleceğin şartlarına göre değiştirilmiştir.
Kırkıncı madde arz edilen değişikliklerle tensiplerine sunulmuştur.
—/Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 41 inci maddesi aynen benimsenerek onaylarına su nulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 39 uncu maddesi; aynen benimsenmiş ve madde nu maraları ilave edilmiş ve 42 nci madde olarak onaylarına sunulmuştur.
— Bakanlar jKurulunca gönderilen metnin 42 nci maddesi; aynen benimsenerek ve 43 üncü madde olarak onaylarına sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 43 üncü maddesi; aynen benimsenerek ve 44 üncü madde olarak onaylarına sunulmuştur.
— Balkanlar Kurulunca gönderilen metnin 44 üncü maddesi; aynen benimsenerek ve 45 inci madde olarak onaylarına sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 45 inci maddesi; aynen benimsenerek ve 46 nci madde olarak onaylarına sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 46 nci maddesinin birinci paragrafı «tedarik işleri» başlığı ile ve 47 nci madde olarak değiştirilmiş ve tensiplerine sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 46 nci maddesinin ikinci ve üçüncü paragrafları aynen benimsenmiş ve muafiyetler başlığı ile 48 inci madde olarak düzenlenerek onaylarına sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 47 nci maddesi; 49 uncu madde olarak benimsenmiş «işçi sayılmayan» ibaresi ilave edilerek onaylarına sunulmuştur.
©akanlar Kurulunca gönderilen metnin 48 inci maddesi; TRT Yönetim Kurulunun görevleri arasında yer aldığradan, metinden çıkarılmıştır.
Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 49 uncu maddesi, 56 nci madde kapsamına alındığından metin den çıkarılmıştır.
— 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek Geçici 10 uncu maddesi ve Bakanlar Kuru lundan gönderilen metinden istifadeyle yeniden düzen lenm'iştir.
Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 51 inci maddesi, 49 uncu madde kapsamına alındığından metinden çıkarılmıştır.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 52 nci maddesi, 51 inci madde olarak ve diğer mevzuat göz önüne alınarak değiştirilmiş ve tensiplerine sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 53 üncü maddesi; 52 nci madde olarak aynen be nimsenmiş ve onaylarına sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 54 üncü maddesi; 53 üncü madde alarak ve «İşe alınma» ibaresi ilave ve yeniden düzenlenerek onaylarına sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 55 inci maddesi; 54 üncü madde olarak aynen be nimsenmiş, bazı düzenlemeler yapılarak onaylarına sunulmuşltur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 56 ncı maddesi; 55 inci maidde olarak yeniden dü zenlenmiş ve tensiplerine sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 57 nci maddesi; hizmet tanımları yönetmeliği ilave edilerek yeniden düzenlenmiş ve 56 ncı madlde olarak tensiplerine sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 58 inci maddesi; 57 nci madde olarak, aynen be nimsenerek onaylarına sunulmuştur.
— Radyo ve Televizyon alıcı cihazlarının imal, ithal ve montajlarında uygulanacak esasları belirlerriek maksadıyla düzenlenerek tensiplerine sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 59 uncu maddesi; aynen benimsenmiş ve onayları na sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 60 ncı maddesi; aynen benimsenmiş ve onaylarına sunulmuştur.
Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 61 inci maddesi, bu husus 4 üncü madde ile düzenlendiğinden me tinden çıkarılmıştır.
Madde 61, — Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 62 nci maddesi; 61 inci madde olarak ve aynen benimsenerek onaylarına sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 63 üncü maddesi, 62 nci madde olarak ve yeniden düzenlenerek tensiplerine sunulmuştur.
— 'Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 64 üncü maddesine 38, 39 ve 58 inci maddelere paralel olarak ceza hükümleri ilave edilmiş ve 63 üncü madde olarak tensiplerine sunulmuştur.
— Bakanlar Kurulunca gönderilen metnin 65 inci maddesine 657 sayılı Devlet Memurları Ka nununun Ek Geçici 10 uncu maddesinin de yürürlükten kaldırılması hükmü ilave edilmiş ve 64 üncü madde olarak Itensiplerine sunulmuştur.
— Hükümet tarafından gönderilen metindeki gün ifadeleri, ay alarak değiştirilmiş ve me tin aıynen benimsenerek onaylarına sunulmuştur.
— Hükümet tarafından gönderilen metindeki gün ifadesi, ay olarak değiştirilmiş ve me tin aynen benimsenerek onaylarına sunulmuştur.
— Kura usuiü ile değişime açıklık getirmek için yeniden düzenlenmiş ve tasviplerine su nulmuştur.
— Hükümet tarafından gönderilen metin aynen benimsenerek onaylarına sunulmuştur.
— Hükümet tarafından gönderilen mdtin aynen benimsenmiş ve onaylarına sunulmuştur.
— Kanunun daha iyi anlaşılması maksadıyla yeniden düzenlenmiş ve tasviplerine sunul muştur.
— Hükümet tarafından gönderilen metin aynen benimsenmiş ve onaylarına sunulmuştur.
— Bu Kanunun 49 uncu maddesine göre, bundan böyle TRT'de işçi statüsünde personel çalıştırılmayacağından halen bu staitüde bulunan personelin durumuna açıklık getirmek maksadıyla düzen lenmiş ve tasviplerine sunulmuştur.
— Bu Kanun gereğince TRT teşkilatında yapılacak düzenlemeler nedeniyle, personelin özlük hakları açısından halen kazandıkları hakların muhafaza etmek amacıyla düzenlenerek tensiplerine su nulmuştur.
— Bu Kanunla yeni kurulacak olan Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu üyelerinin sağ lıklı bir şekilde seçimlerine imkân sağlamak, ayrıca TRT Kurumu Yönetim Kurulunun teşekkülünün bu Kurulun -teşkiline bağlı olması nedenleriyle Kanunun genel yürürlük tarihi 1 Ocak 1984 olarak belirlenmiş tir.
Ancak, seçimlerin tarihi göz önünde bulundurularalk. yayınların düzenlenmesi bölümünün, 31 inci mad de hariç diğer hükümlerinin ve 4 üncü maddenin Kanunun Resmî Gazetede yayımı tarihinde yürürlüğe gir mesi uygun mütalaa edilmiştir.
Altmışbeşinci madde arz edilen değişikliklerle tensiplerine sunulmuştur.
MADDE 66> — Hülkümet teklifinin yürütme ile ilgili 67 nci maddesi aynen benimsenmiş ve 66 ncı madde olarak onaylarına sunulmuştur.
Başkan Üye Üye Yurdakul GÜNÇER Edip GÜLTEKİN İhsan BERÎŞ Tuğamiral Hâk. Kd. Alb. Tnk. Kd. Alb.
Üye Üye Üye Alton ATE$ Taner UZUNAY Tahsin EKİNCİ Mu. Alb. Dz. Kur. Alb. Mly. Yb, Üye Üye Üye Macit AKMAN Halinur ÖZÇINAR Ahmet İŞERİ TRT Gn. Md. TRT Per. D. Bşk. TRT Baş, Huk. Müş.
Personel hükümlerine ilişkin Olmak üzere.
Üye Üye Turgut AGUN Aykut ORAL TRT Gn. Md. id. Yd, TRT Hâsılat D. B;* .
HÜKÜMETİN TEKLİFİ Türkiye Radyo • Televizyon Kurumu Kanunu Tanrın BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler BİRİNOt BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç MADDE 1. — Bu Kanunun amacı, Türk Devletinin varlık ve -bağımsızlığını, ülkenin ve milletin bö lünmez bütünlüğünü, toplumun huzurunu, genel alhlakı, millî kültürü ve Anayasada ibelirtilen Türkiye Cumhuriyetinin temel niteliklerini koruyacak tarzda ve kamuoyunun sağlıklı ve serbestçe oluşmasını sağ lamak üzere yayın yapılmasını, Devlet adına radyo ve televizyon istasyonlarının kurulmasını, işletilmesini ve yayınlarının düzenlenmesini, Radyo ve Televizyon Yüksdk Kurulunun ve Türikiıye Radyo - Televizyon Kuru munun kuruluşunu, görevlerini, yetkilerini ve sorumluluklarını düzenleyen usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam MADDE 2. — Bu Kanun, her türlü teknik, usul, araçlarla ve her ne isim altında olursa olsun elekromanyetik dalga yoluyla yurt içine ve yurt dışına yapılan radyodifüzyon ve televizyon yayınları ile ilgili hususları kapsar, Tanımlar MADDE 3. — Bu Kanunda geçen deyimlerden :
a) Radyodifüzyon (Radyo yayını) : Elektromanyetik dalgalar yoluyla halkın doğrudan alması maksa dıyla yapılan ses yayınlarını,, t>) Televizyon yayını : Elektromanyetik dalgalar yoluyla halkın doğrudan alması maksadıyla yapılan, hareketli veya sabit resimlerin, sesli veya sessiz kalıcı olmayan yayınını,
c) Elektromanyetik dalga : Boşlukta veya kablo, cam iletken ve benzeri ıbir fizikî ortamda ışık ıhızı ile ya yılan, sunî olarak üretilmiş elektrik ve manyetik özellikleri olan dalgaları,
d) Radyo ve televizyon verici istasyonu : Radyo ve televizyon yayını yapmak üzere donatılmış her türlü hareketli veya sabit tesisi,
e) Kablo televizyon : Televizyon yayınının kablo, cam iletken ve benzeri bir fizikî ortam üzerinden hal kın alması maksadıyla abonelere ulaştırıldığı yayın türünü,
f) Kapalı devre televizyon sistemi : Televizyon yayını dışında eğitim, güvenlik gibi belirli amaçlar için bir bina dahilinde veya birbiri ile ilişkili binalar grubunda kullanılan kahlo televizyon,
g) Radyo alıcısı : Radyo yayınlarını almaya ve dinletmeye yarayan cihazları,
h) Televizyon alıcısı : Televizyon yayınlarını almaya ve seyrettirmeye yarayan cihazları, İfade eder.
(M. G. K.) İHTISAS KOMISYONUNUN TEKLÎF! Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu Tasarısı BÎRÎNCt KISIM Genel Hükümler BÎRİNCt BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç MADDE 1. — Bu Kanunun amacı, radyo ve televizyon istasyonlarının kurulmasına, işletilmesine, yayın larının düzenlenmesine, Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun ve Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu nun kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.
Kapsam MADDE 2. •— Bu Kanun, her türlü teknik, usul ve araçlarla ve her ne isim altında olursa olsun elektromanyetik dalga yoluyla yurt içine ve yurt dışına yapılan radyodifüzyon ve televizyon yayınlan ile ilgili hususları kapsar.
Tanımlar MADDE 3. — Bu Kanunda geçen deyimlerden :
a) Radyodifüzyon (Radyo yayını) : Elektromanyetik dalgalar yoluyla halkın doğrudan alması maksadıy la yapılan ses yayınlarını,
b) Televizyon yayını : Elektromanyetik dalgalar yoluyla halkın doğrudan alması maksadıyla yapılan, hareketli veya sabit resimlerin sesli veya sessiz kalıcı olmayan yayınını,
c) Elektromanyetik dalga : Boşlukta veya kablo, cam iletken ve benzeri bir fizikî ortamda ışık hızı ile yayılan, sunî olarak üretilmiş elektrik ve manyetik özellikleri olan dalgayı,
d) Radyo ve televizyon verici istasyonu : Radyo ve televizyon yayını yapmak üzere donatılmış her türlü hareketli veya sabit tesisi,
e) Kablo televizyon : Televizyon yayınının kablo, cam iletken ve benzeri bir fizikî ortam üzerinden hal kın alması maksadıyla abonelere ulaştırıldığı yayın türünü,
f) Kapalı devre televizyon sistemi : Televizyon yayını dışında eğitim, öğretim, güvenlik ve turizm gibi belirli amaçlar için bir bina dahilinde veya birbiri ile ilişkili binalar grubunda kullanılan kablo televizyonu,
g) Radyo alıcısı : Radyo yayınlarını almaya veya alıp kaydetmeye ve dinletmeye yarayan cihazları,
h) Televizyon alıcısı : Televizyon yayınlarını almaya ve seyrettirmeye yarayan cihazları,
i) Video : Televizyon yayınlarını alıp, kaydetmeye ve bir ekran vasıtasıyla seyrettirmeye yarayan ci hazları,
j) Birleşik cihaz : Radyo ve televizyon alıcısını veya televizyon alıcısını ve videoyu veya radyo, tele vizyon alıcısı ve videoyu ihtiva eden cihazları, tfade eder.
(Hükümetin Teklifi) İKİNCİ BÖLÜM Temel tikeler ve Yayın Esasları Temel ilkeler MADDE 4. — Radyo ve televizyon istasyonlarının kurulması, işHetilmesi, idareleri ve yayınlarının düzen lenmesine ilişkin temel ilkeler şunlardır :
a) Devlet adına radyo ve televizyon verici istasyonlarının kurulması, işletilmesi, yayınlarının düzen lenmesi bu Kanunla kurulan Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun yetkisindedir.
b) Radyo ve televizyon yayınlarının dinleyici ve izleyiciye seçme hakkı tanıyacak şekilde birden fazla kanaldan bütün yurt sathına yapılması esastır.
c) Radyo ve televizyon istasyonlarının kurulması, geliştirilmesi, günlük yayın saat ve süreleri ile yurt dışına yapılacak yayınlarla ilgili usul ve esaslar Millî Güvenlik Kurulunda görüşüldükten sonra Bakanlar Kurulu tarafından kararlaştırılır.
d) Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunca, Cumhurbaşkanının veya Başbakanın radyo ve televizyon yayınllarından incelenmesini talep ettiği yayınların bu Kanunda öngörülen esaslara uygunluğu, yayın son rası müşahadelere dayanılarak denetlenir.
e) Eğitim ve öğretim kuruluşlarının öğretim ve eğitim amacıyla kurup kullanacakları kapalı devre radyo ve televizyon tesisleri ile sergi, otel gibi umuma açık yerlerde yapılacak kapalı devre radyo ve tele vizyon tesisleri ve Polis ve Meteoroloji gibi Devlet Kurum ve Kuruluşlarının kendi görev alanlarıyla ilgili olarak yapacakları ve radyo yayını mahiyeti taşıyan sürekli ve kesintili telsiz yayınları ile ilgili müsaade.
Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunca verilir ve bu yayınların bu Kanundaki esaslara uygunluğu aym Kurul tarafından denetlenir. Denetleme esasları Başbakanlık tarafından çıkarılacak bir Yönetmelikte belirti lir.
f) Her türlü radyo ve televizyon yayını için frekans planlama, tahsis ve tescil işlemleri 5.4.1983 tarihli ve 2813 sayılı Telsiz Kanunu hükümlerine tabidir.
Yayın esasları MADDE 5. — Genel olarak yayın esasları şunlardır :
a) Anayasanın sözüne ve ruhuna bağlı olmak; Devletin ülkesi ve milletliyle bölünmez bütünlüğünü, mil lî egemenliğinıi, Cumhuriyetini, kamu düzenini, genel asayişi, kamu yararını korumak ve kollamak,
b) Atatürk ilke ve inkılaplarını kökleştirmek, Türkiye Cumhuriyetinin çağdaş uygarlık düzeyinin üstü ne çıkmasını öngören millî hedeflere ulaşmayı gerçekleştirmek,
c) Tespit edilen ve edilecek olan millî güvenlik politikalarının gereklerine tam olarak uymak,
d) Devletin bir kişi veya zümre tarafından yönetilmesini veya sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üze rinde egemenliğini sağlamak yahut Devleti ve Devlet otoritesini ortadan kaldırmak veya dil, ırk, din ve mezhep ayırımı yaratmak yahut sair herhangi bir yoldan bu kavramlara ve görüşlere dayanan bir Devlet düzeni kurmak amacı güden rejim ve ideolojilerin propagandasına yer vermemek,
e) Genel ahlakın gereklerini, millî gelenekleri ve manevî değerleri gözetmek,
f) Türk millî eğitiminin temel görüş, amaç ve ilkelerine uymak,
g) Kolayca anlaşılabilir, doğru, temiz ve güzel bir Türkçe kullanmak, ti) Toplumun beden ve ruh sağlığına zarar verecek hususlara yer vermemek,
i) Kişilerin özel hayatlarına, şeref ve haysiyetlerine saygılı olmak ve dürüstlük anlayışına bağlı kal mak,
j) Haberlerin toplanması, seçilmesi ve yayınlanmasında tarafsızlık, doğruluk ve çabukluk ilkeleri ile çağdaş habercilik teknik ve metodlarına bağlı olmak, <M. G. K.) (İhtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin) İKÎNCÎ BÖLÜM Temel İlkeler ve Yayın Esasları Temel ilkeler MADDE 4. — Radyo ve televizyon istasyonlarının kurulması, işletilmesi, idareleri ve yayınlarının düzen lenmesine ilişkin temel ilkeler şunlardır :
a) Radyo ve televizyon verici istasyonlarının kurulması, işletilmesi, yayınlarının düzenlenmesi ile yurt içine ve yurt dışına yayın yapılması, Devletin tekelindedir. Bu tekel, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu tarafından kullanılır. Ancak, bu Kanunda belirtilen esaslara uygun yayın yapmak şartıyla polis ve meteoro loji teşkilatlarının devamlı ikaz ve duyuru maksadıyla radyo istasyonu kurmaları, sürekli ve kesintili radyo yayını yapmaları Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun iznine tabidir.
b) Radyo ve televizyon yayınlarının dinleyici ve izleyiciye seçme ıhakkı tanıyacak şekilde birden fazla kanaldan ve bütün yurit sathına yapılması esastır.
c) Radyo ve televizyon istasyonlarının kurulması, geliştirilmesi, günlük yayın saatleri ve süreleri, yurt dı şına yapılacak yayınlarla ilgili usûl ve esaslar Millî Güvenlik Kurulunun görüşü alınarak Bakanlar Kurulu ta rafından kararlaştırılır.
d) Kamu kurum ve (kuruluşlarıyla gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerinin kapalı devre televizyon sistemi kurmaları ve işletmeleri Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun iznine tabidir.
e) Yurt içine yapılan radyo ve televizyon yayınları ile kapalı devre televizyon yayınlarının bu Kanunda belirtilen esaslara uygunluğu, Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu tarafından gözetilir, denetlenir ve de ğerlendirilir.
f) Her türlü radyo ve (televizyon yayını için frekans planlama, tahsis ve tescil işlemleri 5 Nisan 1983 tarih ve 2813 sayılı Telsiz Kanunu hükümlerine tabidir.
Yayın esasları MADDE 5, — Genel yayın esasları şunlardır :
a) Anayasanın sözüne ve ruhuna bağlı olanak; Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü, millî egemenliği, cumhuriyeti, kamu düzenini, genel asayişi, kamu yararını korumak ve kollamak.
b) Atatürk ilke ve inkılâplarını kökleştirmek, Türkiye Cumhuriyetinin çağdaş uygarlık düzeyinin üstüne çıkmasını öngören millî hedeflere ulaşmayı gerçekleştirmek.
c) Devletin millî güvenlik siyasetinin, millî ve ekonomik menfaatlerinin gereklerine uymak,
d). Devletin bir kişi veya zümre tarafından yönetilmesini veya sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üze rinde egemenliğini sağlamak yahut Devleti ve Devlet otoritesini ortadan kaldırmak veya dil, ırk, din ve mez hep ayırımı yaratmalk yahut sair herhangi bir yoldan bu kavramlara ve görüşlere dayanan bir Devlet düzeni kurmak amacı güden rejim ve ideolojilerin propagandasına yer vermemek,
e) Genel ahlâkın gereklerini, millî gelenekleri ve manevî değerleri gözetmek,
f) Türk millî eğitiminin temel görüş, amaç ve ilkelerine uymak.
g) Kolayca anlaşılabilir, doğru, temiz ve güzel bir Türkçe kullanmak,
h) Toplumun beden ve ruh sağlığına zarar verecek hususlara yer vermemek,
i) Karamsarlık, umutsuzluk, kargaşa, dehşet, saldırganlık gibi olumsuz duygular uyandırmak ve telkin et mek amacına yönelik yayın yapmamak.
j) Kişilerin özel hayatlarına, şeref ve haysiyetlerine saygılı olmak ve dürüstlük anlayışına bağlı kalmak,
k) Haberlerin toplanması, seçilmesi ve yayınlanmasında tarafsızlık, doğruluk ve çabukluk ilkeleri ile çağ daş habercilik teknik ve metotlarına bağlı olmak, (Hükümetin Teklifi) ık) Haberler ile yorumları ayırmak ve yorumların kaynaklarını açıklamak, 1) Kamuoyunun sağlıklı ve serbestçe oluşabilmesi için, kamuoyunu ilgilendirecek konularda yeterli ya yın yapmak; tek yönlü, taraf tutan yayın yapmamak ve bir siyasî parti yahut grubun inanç ve çıkarlarına alet olmamak.
İKİNCİ KISIM Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu Kuruluş MADDE 6. — Cumhurbaşkanının veya Başbakanın talebi üzerine, yurt içine yapılacak radyo ve televiz yon yayınlarının tespit edilmiş ve edilecek olan millî güvenlik politikalarının ilkelerine ve bu Kanunda be lirtilen görev ve esaslara uygunluğunu incelemek ve değerlendirilmesinii yapmak amacıyla Radyo ve Tele vizyon Yüksek Kurulu kurulmuştur.
Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu, yaş haddi hariç Devlet memuru olma şartlarını haiz ve yüksek öğrenim mezunu olan aşağıdaki oniki üyeden meydana gelir :
a) Cumhurbaşkanınca biri basın mensubu olmak üzere doğrudan atanacak üç üye,
b) Bakanlar Kurulunca iktisat, hukuk ve eğitim dallarında temayüz etmiş kişiler arasından atanacak üç üye,
c) Yükseköğretim Kurulunca, elektronik, hukuk, sosyal ve idarî bilimler alanlarında temayüz etmiş ki şiler arasından gösterilecek altı aday içinden Cumhurbaşkanınca seçilecek üç üye,
d) Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunca kültür ve sanat dallarında temayüz etmiş kişiler arasından gösterilecek altı aday içinden Cumhurbaşkanınca seçilecek üç üye, c ve d bentlerinde belirtilenlerin ilk seçimleri, Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun yazılı tebliğinden 'itibaren bir ay, Cumhurbaşkanı tarafından üyelikleri onaylanmayanların yerine yeni adayların seçimıi ise Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinin yazılı tebliğinden itibaren iki hafta içinde yapılmadığı takdirde, Cumhurbaşkanınca doğrudan atama yapılır.
Kurulun başkanı yukarıda belirtilen oniki üye arasından Cumhurbaşkanınca seçilir.
Kurul üyeliği altı yıldır. İki yılda bir üyelerin üçte biri değişir. Süreleri sona eren üyelerin Kurula ye niden seçilmeleri mümkündür. Kurul üyeleri Ceza Kanunu uygulaması bakımından memur sayılırlar.
Kurul üyeleri; Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun ve radyo yayını mahiyetinde telsiz yayını yet kisi verdiği kurum ve kuruluşların görev ve yetkilerine giren konularda doğrudan doğruya veya dolayısıyla taraf olamaz ve bu konularda hiçbir menfaat sağlayamazlar.
Yukarıda belirtilen nitelikleri kaybeden veya kısıtlamalara uymayan Kurul üyelerinden; Cumhurbaşka nınca atanan ve seçilenler Cumhurbaşkanı, Bakanlar Kurulunca atananlar Bakanlar Kurulu tarafından gö revden alınır ve atanmalarındak: usule göre yerlerine yenileri atanır.
Kurul; araştırma, yayın, değerlendirme ve idare birimlerinden oluşan daimî bir sekreterya oluşturur.
Kurul, kendi üyeleri arasından bir üyeyi sekreterya faaliyetlerini yürütmek maksadıyla görevlendirir.
Kurul, en az ayda bir defa ve en az üçte iki çoğunlukla toplanır. Kararlar mevcudun salt çoğunluğuyla alınır. Çekimser oy kullanılamaz.
Kurul üyelerine her oturum için, 200 rakamı memur maaşı katsayısı ile çarpılarak bulunan rakam üc> ret olarak ödenir.
Geçerli mazereti olmaksızın, üstüste iki toplantıya katılmayanlar Kuruldan ayrılmış sayılırlar.
Kurul, çalışma usul ve esasları ile sekreteryasının kadro, kuruluş, çalışma usul ve esaslarını bir yönet melikle düzenler.
Kurul, her yıl için yapacağı işlerin programına ve masraflarına karşılık olmak üzere genel bütçeden ve rilmesi gereken ödenek tutarını Başbakanlığa sunar, öngörülen meblağ Başbakanlık bütçesi içinde yer alır.
(M.G.K.) (İhtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin) 1) Haberler ile yorumları ayırmak ve yorumların kaynaklarını açıklamak,
m) Kamuoyunun sağlıklı ve serbestçe oluşabilmesi için, kamuoyunu ilgilendirecek konularda yeterli yayın yapmak; tek yönlü, taraf tutan yayın yapmamak ve bir siyasî partinin, grubun, çıkar çevresinin, inanç veya düşüncenin menfaatlerine alet olmamak, İKİNCİ KISIM Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu Kuruluş MADDE 6. — Yurt içine yapılacak radyo ve televizyon yayınları için millî siyasete uygun ilkeleri tespit etmek, bu Kanunda belirtilen görev ve esasların uygulanmasının gözetim, denetim ve değerlendirilmesini yap mak maksadıyla Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu kurulmuştur.
Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu; yaş haddî hariç, Devlet memuru olma şartlarını muhafaza eden ve yükseköğrenim mezunu olan aşağıdaki oniki üyeden meydana gelir :
a) Cumhurbaşkanınca doğrudan atanacak üç üye,
b) Bakanlar Kurulunca birisi basın mensubu olmak üzere eğitim ve iktisat alanlarında veya hizmetlerinde temayüz etmiş kişiler arasından atanacak üç üye,
c) Millî Güvenlik Kurulunca seçilecek ve Bakanlar Kurulunca atanacak bir üye,
d) Yükseköğretim Kurulunca elektronik ve hukuk bilimleri alanlarında ıtemayüz etoiş kişiler arasından gösterilecek dört aday içinden Cumhurbaşkanınca seçilecek iki üye,
e) Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yönetim Kurulunca kültür ve sanat dallarında tema yüz etmiş kişiler arasından gösterilecek altı aday içinden Cumhurbaşkanınca seçilecek üç üye, d ve e benltlerinde belirtilenlerin ilk seçimleri Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun yazılı tebliğinden iti baren bir ay; Cumhurbaşkanı tarafından üyelikleri onaylanmayanların yerine yeni adayların seçimi ise Cumhur başkanlığı Genel Sekreterliğinin yazılı tebliğinden itibaren iki halta; içinde yapılmadığı takdirde Cumhurbaş kanınca doğrudan atama yapılır.
Kurulun başkanı, yukarıda belirtilen oniki üye arasından Cumhurbaşkanınca seçilir.
Kurul üyeliği altı yıldır. İki yılda bir üyelerin üçte biri değişir. Süreleri sona eren üyelerin Kurula yeniden seçilmeleri mümkündür. Kurul üyeleri Ceza Kanunu uygulaması bakımından memur sayılırlar.
Kurul üyeleri; Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun ve radyo yayını yetkisi verdiği kurum ve kuru luşların görev ve yetkilerine giren konularda doğrudan doğruya veya dolayısıyla taraf olamaz ve bu konular da hiçbir menfaat sağlayamazlar. Siyasî partilere üye olamazlar.
Yukarıda belirtilen nitelikleri kaybeden veya kısıtlamalara uymayan Kurul üyelerinden; Cumhurbaşkanınca atanan ve seçilenler Cumhurbaşkanı, Bakanlar Kurulunca atananlar Bakanlar Kurulu tarafından görevden alı nır ve atamalarındaki usule göre yerlerine yenileri atanır.
Kurul; araştırma, yayın değerlendirme ve idare birimlerinden oluşan daimî bir sekreterya oluşturur.
Kurul, en az ayda bir defa ve en az üçte iki çoğunlukla toplanır. Kararlar mevcudun salt çoğunluğuyla alı nır. Çekimser oy kullanılamaz.
Kurul üyelerine ödenecek ücret, Bakanlar Kurulunca kararlaştırlır.
Geçerli mazereti olmaksızın, üst üste iki toplantıya katılmayanlar Kuruldan ayrılmış sayılırlar.
Kurul, çalışma usul ve esasları ile sekreteryasının kadro, kuruluş çalışma usul ve esaslarını tespit ederek Bakanlar Kurulunun onayına sunar. Sekreterya personeli Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu personeline uy gulanan personel hükümlerine tabidir.
Kurul, her yıl için yapacağı işlerin programına ve masraflarına karşılık olmak üzere genel bütçeden veril mesi gereken ödenek tutarını Başbakanlığa sunar. Bu husus için öngörülen meblağ Başbakanlık bütçesi için de yer alır.
(Hükümetin Teklifi) Görevler MADDE 7. — Radyo e Televizyon Yüksek Kurulunun görevleri şunlardır :
V
a) Yurt içine yapılacak radyo ve televizyon yayınları için millî politikalara uygun ilkeleri saptamak,
b) Cumhurbaşkanı veya Başbakan tarafından, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu ile yayın yapmasına izin verilen Devlet kurum ve kuruluşlarının yayınlarının tespit edilmiş ve edilecek olan millî güvenlik po litikaları ilkelerine ve bu Kanunda belirtilen görev ve esaslara uygunluğunun incelenmesinin talep edilmesi halinde, inceleme sonuçlarını gerekçeli bir raporla Cum hurbaşkanı veya Başbakana sunmak,
c) Bu Kanunla verilen yayın görevlerinin yerine getirilmediği, tarafsızlığın ihlal edildiği veya yayın esaslarına aykırı yayınlar yapıldığı hallerde idarî ve kanunî işlem için ilgili mercilere duyuruda bulunmak,
d) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin (c) bendinde belirtilen konular hakkında Başbakanlığa önerilerde bulunmak.
ÜÇÜNCÜ KISIM Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu BİRİNCİ BÖLÜM Kuruluş ve Görevler Kuruluş MADDE 8. — Tarafsız bir kamu tüzelkişiliğine sahip Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu kurulmuş tur. Kısa adı TRT'dir. Merkezi Ankara'dadır.
Bu Kanundaki özel hükümler ile düzenlenen hususlar dışında kalan konularda Kurum hakkında İktisadî Devlet Teşekküllerine uygulanan genel hükümler uygulanır.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu bu hükümlerin uygulanmasında Hükümet ile ilişkilerini Başbakan aracılığıyla yürütür.
Görevler MADDE 9. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun görevleri şunlardır :
a) Radyo ve televizyon verici istasyonları ve tesisleri kurmak, işletmek, radyo ve televizyon yayınlan yapmak, bunları genişletmek ve geliştirmek,
b) Radyo ve televizyon yayınları için haber toplama ve program yayın ve yapımı maksatlarıyla ge rekli birimleri oluşturmak,
c) Bu Kanun çerçevesinde, milletlerarası radyo ve televizyon kuruluşları ve yabancı radyo ve televiz yon kurumları ile ilişkileri düzenlemek, yürütmek ve gerektiğinde anlaşma, sözleşme ve protokoller imza etmek,
d) Yurt içine yapılacak; haber, kültür, bilim, sanat, eğlence ve benzeri türlerde eğitici, öğretici, aydın latıcı ve eğlendirici nitelikte her türlü yayınlarla :
1. Atatürk ilke ve inkılâplarının kökleşmesine, Türkiye Cumhuriyetinin çağdaş uygarlık düzeyinin üstüne çıkmasını öngören millî hedeflerin gerçekleşmesine, (M. G. K.) (İhtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin) Görevler MADDE 7. — Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun görevleri şunlardır :
a) Yurt içine yapılacak radyo ve televizyon yayınları için bu Kanunun 5 inci maddesinde belirlenen ya yın esaslarına uygun ilkeleri tespit etmek,
b) Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu ile bu Kanunun 4 üncü maddesi uyarınca yayın yapmasına izin verilen kişi, kurum ve kuruluşların 3 aylık yayınlarından gerekli görülenlerin bu Kanunda belirtilen gö rev ve esaslara uygunluğunu, yayın sonrası denetim suretiyle değerlendirerek sonuçlarını Cumhurbaşkanına, Baş bakanlığa, Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğine, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu ile, yayın yap masına izin verilen kişi, kurum ve kuruluşlara göndermek,
c) Bu Kanunla verilen yayın görevlerinin yerine getirilmediği, tarafsızlığın ihlal edildiği veya yayın esas larına aykırı yayınlar yapıldığı hallerde idarî veya kanunî işlem için ilgili mercilere duyuruda bulunmak,
d) Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Yönetim Kurulu için onıiki, Genel Müdürü için üç aday tespit ederek Bakanlar Kuruluna sunmak.
e) Türlkiye Radyo - Televizyon Kurumu Yönetim Kurulunca yapılan, Kurumun her seviyedeki teşkilat değişikliğine ait önerileri inceleyerek karara bağlamak,
f) Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun yayın, denetim, reklam yayınları gibi yayına ilişkin konular daki yönetmelik tasarılarını, yıllık genel yayın planı ve özel yayın esaslarını inceleyerek tavsiyelerde bulun mak,
g) Bu Kanunun 4 üncü madde (c) 'bendi kapsamında Başbakanlığa önerilerde bulunmak.
ÜÇÜNCÜ KISIM Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu BİRİNCİ BÖLÜM Kuruluş ve Görevler Kuruluş MADDE 8. — Tarafsız bir kamu tüzelkişiliğine sahip Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu kurulmuştur.
Kısa adı TRT'dir. Merkezi Ankara'dadır.
Bu Kanundaki özel hükümler ile düzenlenen hususlar dışında kalan konularda Kurum hakkında Kamu İk tisadî Kuruluşlarına uygulanan genel hükümler uygulanır.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Hükümet ile ilişkilerini Başbakan aracılığıyla yürütür.
Görevler MADDE 9. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun görevleri şunlardır :
a) Radyo ye televizyon verici istasyonları ve tesisleri kurmak, radyo ve televizyon yayınları yapmak, bunları genişletmek ve geliştirmek,
b) Radyo ve televizyon yayınları için haber toplama ve program yayın ve yapımı maksatlarıyla gerekli birimleri oluşturmak,
c) Bu Kanun çerçevesinde, milletlerarası radyo ve televizyon kuruluşları ve yabancı radyo ve televizyon kurumları dle ilişkileri düzenlemek, yürütmek ve Başbakanlığın onayını alarak gerektiğinde anlaşma, sözleşme ve protokoller imza etmek,
d) İstasyon ve tesislerde kullanılacak alet ve cihazlar ile ilgili araştırmalar yapmak veya yaptırmak, bun ların onarım ve bakımlarını yapmak veya yaptırmak ve gerekli hallerde işletme için zorunlu olan alet ve ci hazları imal etmek veya ettirmek, (Hükümetin Teklifi) 2. Devletin varlık ve bağımsızlığının, ülkenin ve milletin bölünmez bütünlüğünün, toplumun asayiş ve huzurunun millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı ve Atatürk milliyetçiliğine da yanan demokratik, laik ve sosyal hukuk devleti niteliklerinin korunmasına ve güçlendirilmesine, 3. Millî eğitim ve millî kültürün gelişmesine, 4. Genel ahlakın ve genel sağlığın korunmasına, 5. Kamuoyunun serbestçe ve sağlıklı bir şekilde oluşmasına, Yardımcı olmak.
e) Yurt dışına yapılacak yayınlarla :
1. Devletin her alanda tanıtılmasına, 2. Yurt dışında bulunan Türk vatandaşlarının Türkiye Cumhuriyeti ile ilişkilerinin sürdürülmesine, Yardımcı olmak.
f) istasyon ve tesislerde kullanılacak alet ve cihazlar ile ilgili araştırmalar yapmak veya yaptırmak, bun ların onarım ve bakımlarını yapmak veya yaptırmak ve gerekli hallerde işletme için zorunlu olan alet ve cihazları imal etmek veya ettirmek.
ÎKİNCt BÖLÜM Organların Teşkili ve Görevleri Organlar MADDE 10. —'Türkiye Radyo - Televizyon Ku rumunun organları şunlardır :
a) Yönetim Kurulu,
b) Genel Müdür,
c) Koordinasyon Kurulu,
d) Danışma Kurulları, Yönetim Kurulu MADDE 11. — Yönetim Kurulu; yükseköğretim mezunu, elektronik, kitle iletişimi, hukuk, işletme ven ya ekonomi, sosyal bilim dalları ile kültür ve sanat alanında temayüz etmiş kişiler arasından seçilen ve ata-* nan altı üye ile Genel Müdürden oluşur.
Elektronik ve işletme veya ekonomi dallarından seçilecek Yönetim Kurulu üyeleri Bakanlar Kurulu Ka rarnamesi ile, diğer üyeler ise Cumhurbaşkanınca atanır.
Genel Müdür Yönetim Kurulunun başkanıdır. Yönetim Kurulu ilk toplantısında bir başkan yardımcısı seçer.
Yönetim Kurulu üyeliği dört yıldır. Süresi biten üyeler ile herhangi bir sdbeple Yönettim Kurulundan ay rılanların yerine yeniden atama yapılır. Süreleri sona eren üyelerin yeniden atanmaları mümkündür. Herhan gi bir sdbeple üyeliğin normal süreden önce sfona ermesi haliride Cski üyenin kalan süresini tamamlamak üzere yenisi altlanır. Blir yıl içjinde mazeretsiz iki toplantıya katılmayanların üyeliği kendiliğinden sona erer.
Yönetim Kurulu en az beş üyenin katılmasıyla toplanır ve kararlarını en az dört üyenin aynı yönde bir leşen oyu ile alır. Çekiimiser oy küllanılaımaz. Yönetim Kurulu ayda en az iki defa toplanır. Yönetim Kuru lunun çalrşima esasları bir yönetmelikle düzenlenir.
Yöndtlim Kurulu üyeleri, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun görev ve yetkilerine giren konularda doğrudan doğruya veya dolayısıyla taraf olamaz ve bu konularda hiçbir menfaat sağlayamaz, siyasî partilere üye olamazlar., Yönetim Kurulu üyelerine her oturum için 200 rakamı memur maaşı kat sayısı ile çarpılarak bulunan rakam ücret olarak ödenir (M.G.K.) (İhtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin)
e) Yurt içine yapılacak; haber, kültür, bilim, sanat, eğlence ve benzeri türlerde eğitici, aydınlatıcı ve eğ lendirici nitelikte her türlü yayınlarla :
1. Atatürk ilke ve inkılaplarının kökleşmesine, Türkiye Cumhuriyetinin çağdaş uygarlık düzeyinin üstü ne çıkmasını öngören millî hedeflerin gerçekleşmesine, 2. Devletin varlık ve bağımsızlığının, ülkenin ve milletin bölünmez bütünlüğünün, toplumun huzurunun, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı ve Atatürk Milliyetçiliğine dayanan demok ratik, laik ve sosyal hukuk devleti niteliklerinin korunmasına ve güçlendirilmesine, 3. Millî eğitim ve millî kültürün geliştirilmesine, 4. Devletin millî güvenlik siyasetinin, millî ve ekonomik menfaatlerinin korunmasına, 5. Kamuoyunun Anayasa ilkeleri doğrultusunda serbestçe ve sağlıklı bir şekilde oluşmasına, yardımcı olmak.
f) Yurt dışına yapılacak yayınlarla :
1. Devletin her alanda tanıtılmasına, 2. Yurt dışında bulunan Türk vatandaşlarının Türkiye Cumhuriyeti ile ilişkilerinin sürdürülmesine, yardımcı olmak.
İKİNCİ BÖLÜM Organların Teşkili ve Görevleri Organlar MADDE 10. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun organları şunlardır :
a) Yönetim Kurulu,
b) Genel Müdürlük,
c) Koordinasyon Kurulu.
Yönetim Kurulu MADDE 11. — Kurumun en yüksek karar ve yönetim organı olan Yönetim Kurulu; elektronik, kitle ile tişimi, hükük, işletme veya ekonomi, sosyal bilim dalları ile sanat ve kültür alanında temayüz etmiş kişiler arasından seçilen ve atanan altı üye ile Genel Müdürden oluşur. Yönetim Kurulu üyeleri; Radyo ve Tele vizyon Yüksek Kurulu tarafından teklif edilen oniki aday arasından Bakanlar Kurulu kararı ile atanır.
Genel Müdür Yönetim Kurulunun başkanıdır. Yönetim Kurulu ilk toplantısında bir başkan yardımcısı se çer.
Yönetim Kurulu üyeliği dört yıldır. Süresi biten üyeler ile herhangi bir sebeple Yönetim Kurulundan ayrılanların yerine yeniden atama yapılır. Süreleri sona eren üyelerin yeniden atanmaları mümkündür. Her hangi bir sebeple üyeliğin normal süreden önce sona ermesi halinde eslki üyenin kalan süresini tamamlamak üzere aynı usulle yenisi atanır. Bir yıl içinde mazeretsiz iki toplantıya katılmayanların üyeliği kendiliğinden sona erer.
Yönetim Kurulu en az beş üyenin katılmasıyla toplanır ve kararlarını en az dört üyenin oyu ile alır. Çe kimser oy kullanılamaz. Yönetim Kurulu en az onbeş günde bir defa toplanır. Yönetim Kurulunun çalışma esasları bir yönetmelikle düzenlenir.
Yöne(tim Kurulu üyeleri," Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun «görev ve yetkilerine giren konularda doğrudan doğruya veya dolayısıyla taraf olamaz ve bu konularda hiçbir menfaat sağlayamaz, siyasî par tilere üye olamazlar,! Yönetim Kurulu üyelerine verilecek ücretler, Bakanlar Kurulu kararnamesi ile tespit edilir.
(Hükümetin Teklifi) Görevler MADDE 12. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun yüksek karar ve yönetüm organı olan Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır :
a) Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun program, yayın, tekıriîk, personeli, idarî, malî ve her türlü hizmetlerine dair temel ilkeleri ve hedefleri tespit etmek ve bunlarla ilgili kararları almak,
b) Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun bütçesini, bilançosunu, kadrosunu karara bağlamak,
c) Genel Müdürlükçe hazırlanacak yönetmelik ta sarıları hakkında karar vermek,
d) Yıllık genel yayın planını karara bağlamak,
e) Alınan kararların uygulanmasını Yönetim Kurulu toplantılarında Yöneİm Kurulu Başkanının vere ceği bilgilerle takip etmek,
f) Türkiye Radyo • Televizyon Kurumunun hizmdtferinin geliştirillmiesni sağlayacak tedbirleri almak,
g) Bu Kanunun 4 üncü ımaddesiriin c bendinde belMlen konular hakkında Başbakanlığa önerilerde bulunmak,
h) Genöl Müdürlükçe gerekli görülecek konularda kararlar almak,
i) Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunca hazırlanan yıllık ve ara raporlarını inceleyerek düzeltici ve geliştirici tedbirleri almak,
j) Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu ile ilgili ve başka mercie bırakılmamış konularda karar al mak,
k) Bu Kanunda beîirtülen başkaca görevleri yerine getirmek.
Genel Müdür MADDE 13. — Genel Müdür Balkanlar Kurulu Kararnamesi ile atanır, Genel Müdürün görev süresi beş yıldır. Süre sonunda yeniden atanabilir.
Genel Müdür, millî güvenliğin, kamu düzeninin veya Devletin dış güvenliğinin gerekli kıldığı, Devlet memuru olma niteliğini yitirdiği, ağır hizmet kusuru işlediği veya tarafsızlığın ihlal edildiği, hallerde, bu haillerim gerekçeli olarak belirtilmesi suretiyle atandığı usule göre görevden alınır* Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, Genel Müdür tarafından temsil olunur ve yönetilir.
Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcılarında aranacak şartlar ve nlitelikler şunlardır :
a) Yükseköğretim mezunu olmak,
b) En az kırk yaşında olmak,
e) Devlet memuriyetinde veya temayüz ettiği ihtisas dalında oribeş yıllık meslekî tecrübeye sahip ol mak,
d) Atanmadan önceki sori üç yıl içerisinde herhangi bir siyasî partiye üye veya herhangi bir siyasî parti den aday olmamak,
e) Devlet memuru olmak için aranan şarrlaıra sahip olmak.
Genel Müdür Yardımcılarından birinin elektronik yüksek mühendisi olması şarttır.
Genel Müdürün raporlu, izinli, geçici görevli olması gibi sebeplerle geçici süre ile görevinde bulunmama sı; istifası, ölümü, görevden alınması gibi sebeplerle sürekli olarak görevinden ayrılması hallerinde, atanmaısittdakii usule göre asaleten veya vekâleten atama yapılıncaya kadar, Genel Müdüre, Yardımcılarından bu hizmette en kıdemlisi, kıdemde eşMîk halinde ise, en yaşlısı vekâlet eder.
M.G.K.
(İhtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin) Görevler MADDE 12. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır :
a) Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun program, yayın, teknik, personel, idarî, malî ve her türlü hizmetlerine dair temel ilkeleri ve hedefleri tespit etmek ve bunlarla ilgili kararları almak,
b) Türkiye - Radyo - Televizyon Kurumunun bütçesini, bilançosunu, kadrosunu karara bağlamak,
c) Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun her seviyedeki teşkilat değişikliklerine ait Genel MükJürün tekliflerini inceleyerek, uygun görülenleri Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun onayına sunmak,
d) Genel Müdürlükçe hazırlanacak yönetmelik tasarıları hakkında karar vermek,
e) Yıllık genel yayın planını karara bağlamak,
f) Alınan kararların uygulanışını, Yönetfim Kurulu toplantılarında, Yönetim Kurulu Başkanının vereceği bilgilerle takip ve kontrol etmek,
g) Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun hizmetlerinin geliştirilmesini sağlayacak tedbirleri almak,
h) Bu Kanunun 4 üncü madde (c) bendinde belirtilen hususlara ilişkin olarak Başbakanlığa önerilerde bulunmak,
i) Genel Müdürlükçe gerekli görülecek konularda kararlar almak,
j) Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunca hazırlanan yayın değerlendirme raporları ile Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunca hazırlanan yıllık ve ara raporları inceleyerek düzeltici ve geliştirici tedbirler almak,
k) Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu ile ilgili ve başka mercie bırakılmamış konularda karar al mak, 1) Bu Kamumda belirtilen başkaca görevleri yerine getirmek. * Kurum Genel Müdürlüğü MADDE 13. — Genel Müdür, Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu tarafından teklif edilen üç aday arasından, Bakanlar Kurulu Kararı ile atanır. ! Genel Müdürün görev süresi dört yıldır. Süre sonunda yeniden atanabilir.
Genel Müdür, millî güvenliğin, kamu düzeninin veya Devletin dış güvenliğinin gerekli kıldığı, Devlet me muru olma niteliğini yitirdiği, ağır hizmet kusuru işlediği veya tarafsızlığın ihlal edildiği hallerde, bu halle rin gerekçeli olaralk belirtilmesi suretiyle ve Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun teklifi ve Bakanlar Kurulu Kararı ile görevden alınır.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, Genel Müdür tarafından temsil olunur ve yönetilir.
Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcılarında aranacak şartlar ve nitelikler şunlardır :
a) Yükseköğrenim mezunu olmak,
b) En az kırk yaşında olmak,
c) Devlet memuriyetinde veya temayüz ettiği ihtisas dalında onbeş- yıllık meslekî tecrübeye sahip ol mak,
d) Atanmadan önceki son üç yıl içerisinde herhangi bir siyasî partiye üye veya herhangi bir siyasî partiden aday olmamak,
e) Devlet memuru olmak için aranan şartlara sahip olmak;
Genel Müdür Yardımcılarından birinin elektronik yüksek mühendisi olması şarttır.
Genel Müdürün raporlu, izinli, yurt dışında geçici görevli olması gibi sebeplerle geçici süre ile görevde bulunmaması; istifası, ölümü, görevden alınması gibi sebeplerle sürekli olarak görevinden ayrılması halle rinde, atanmasındaki usule göre atama yapılıncaya kadar, Genel Müdüre, yardımcılarından bu hizmette en kıdemlisi, kıdemde eşitlik halinde ise en yaşlısı vekâlet eder.
(Hükümetin Teklifi) Koordinasyon Kumlu MADDE 14. — Koordinasyon Kurulu, Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcıları, Başlhukuk Müşaviri, Genel Sekreter, Personel Dairesi Başkanı ve Eğitim Dairesi Başkanından teşekkül eder.
Koordinasyon Kurulunun görevleri, Kurum hizmet lerinlin yürütülmesii ve geliştirilmesi, üniteler arasında işbirliğinin sıağlanması ve hizmetle illgili görüş ve uygulama farklılıklarının giderilmesi ile ilgili önerilerde bulunmak; yıllık bütçe tasarılarını, yıllık genel yayın planını, uzun vadeli ve yıllık yatırım planlarını incele mek ve göfüş bildirmek, Kurum ile ilgili kanun ve yönetmelik tasarılarını incelemek, Başfbalkanlık 'Yüksek Denetleme Kurulu raporlarını incelemek ve cevap ha zırlamak ve Genel Müdür tarafından tespit ve talep olu nacak konular hakkında görüş bildirmektir.
Koordinasyon Kurulunun çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.
Danışma kurulları MADDE 15. — Yönetim Kurulu veya Genel Müdür tarafından Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu nun bu Kanunda belirtilen görevleri çerçevesinde; radyo ve televizyon yayınları hakkında kamuoyunun dü şünce ve dileklerimi tespit etmek, ilmî veya teknik araş tırmalar yaptırmak veya lüzum görülecek konularda özel ihtisaslarından yararlanmak maksadıyla geçici danışma kuruları teşkil edilebilir.
Danışma Kurullarının teşkili, mensuplarının nicelik ve nitelikleri, çalışma usul ve esasları ve malî husus lar yönetmelikle belirlenir;
Millî güvenliğe ilişkin danışmanlık, Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği taraifından sağlanır, Teşkilat MADDE 16. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun merkez teşkilatı, Yönetim Kurulu, Genel Mü dür, Koordinasyon Kurulu, Danışma Kurulları, Genel Müdür Yardımcılıkları, Daire Başkanlıkları, Müdürlük ler ve Servis Şeflikleri anahizmet kuruluşlarından; Hukuk Müşavirliği, İnceleme ve Araştırma Kurulu Başkan* lığı, Teftiş Kurulu Başkanlığı ve Savunma Sekreterliği danışma ve denetim birfiimleriınldbn; Yönetim Ku rulu Bürosu Müdürlüğü, özel Kalem Müdürlüğü, Genel Sekreterlik, diğer Daire Başkanlıkları, Müdürlükler ve Şube Müdürlükleri yardımcı birimlerinden; taşra teşkilatı ise, Bölge Müdürlükleri, Müdürlükler ve Ser vis Şefliklerinden teşekkül eder.
Merkez ve taşra teşkilatı, Kurumca çıkartılacak «Merkez ve Taşra Teşkilatı Yöneltimeliğbnde düzenlenir.
Kurumun kadro sayısı hakkında Maliye Bakanlığının olumlu görüşü alındıktan sonra, kadro cetvelleri bu Yönetmeliğe eklenir.
M.G.K.
(îhtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin) Koordinasyon Kurulu MADDE 14. — Koordinasyon Kurulu, Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcıları, Başhukuk Müşaviri, Genel Sekreter, Personel Dairesi Başkanı ve Eğitim Dairesi Başkanından teşekkül eder.
Koordinasyon Kurulunun görevleri, Kurum hizmetlerinin yürütülmesi ve geliştirilmesi, üniteler arasında işbirliğinin sağlanması ve hizmetle ilgili görüş ve uygulama farklılıklarının giderilmesi ile ilgili önerilerde bulunmak; yıllık bütçe tasarılarını, yıllık genel yayın planını, uzun vadeli ve yıllık yatırım planlarını ince lemek ve Yönetim Kuruluna igörüş bildirmek, Kurum ile ilgili kanun ve yönetmelik tasarılarını incelemek, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu ra porlarını incelemek ve cevap hazırlamak ve Genel Müdür tarafından tespit ve talep olunacak konular hak kında görüş bildirmektir.
Koordinasyon Kurulunun çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.
Danışma Kurulları MADDE 15. — Yönetim Kurulu veya Genel Müdür tarafından Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu nun bu Kanunda belirtilen görevleri çerçevesinde; radyo ve televizyon yayınları hakkında kamuoyunun dü şünce ve dileklerini tespit etmek, ilmî veya teknik araştırmalar yaptırmak veya lüzum görülecek konularda özel ihtisaslarından yararlanmak maksadıyla geçici danışma kurulları teşkil edilebilir.
Danışma kurullarının teşkili, mensuplarının nicelik ve nitelikleri, çalışma usul ve esasları ve malî husus lar yönetmelikle belirlenir.
Millî güvenliğe ilişkin danışmanlık, Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği tarafından sağlanır.
Teşkilat MADDE 16. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü; Genel Müdür, dört Genel Mü dür Yardımcısı (yayın ve program, idarî, teknik, malî), Hukuk Müşavirliği, Savunma Sekreterliği, Satın Alma Komisyonu Başkanlığı, özel Kalem Müdürlüğü, Genel Sekreterlik, İnceleme - Araştırma Kurulu Baş kanlığı, Teftiş Kurulu Başkanlığı, Yayın Denetleme Kurulu Başkanlığı ile Yayın Planlama, Koordinasyon ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı, Müzik Dairesi Başkanlığı, Televizyon Dairesi Başkanlığı, Radyo Dairesi Başkanlığı, Haber Dairesi Başkanlığı, Dış Yayınlar Dairesi Başkanlığı, Personel Dairesi Başkanlığı, Eğitim Dairesi Başkanlığı, Sosyal îşler ve tç Hizmetler Dairesi Başkanlığı, Araştırma ve imalat Dairesi Başkanlığı, Etüt - Proje ve Tesis Dairesi Başkanlığı, Yapı İşleri D airesi Başkanlığı, Stüdyolar Dairesi Başkanlığı, Verici ler Dairesi Başkanlığı, Muhasebe ve Malî İşler Dairesi Başkanlığı, Hâsılat Dairesi Başkanlığı, Alım - İkmal Dairesi Başkanlığı ve Reklam Dairesi Başkanlığından meydana gelir. Dairelerin Genel Müdür Yardımcıla rına olan bağlantıları, Genel Müdürün teklifi ile Yönetim Kurulu tarafından kararlaştırılır.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun taşra teşkilatı; Genel Müdürlüğe doğrudan bağlı Bölge Müdür lükleri ile Ankara Radyosu Müdürlüğü ve bunlara bağlı müdürlükler ve şefliklerden oluşur.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun her seviyedeki teşkilatlanma değişikliği (lağv, tensik, yeni kuru luş), Genel Müdürün teklifi, Yönetim Kurulunun tasvibi ve Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun onayı ile yapılır.
(Hükümetin Teklifi) ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Yayınların Düzenlenmesi Yayın türlerinin dengelenmesi MADDE 17. — Radyo ve televizyon yayınları mümkün olduğu kadar çeşitli konulara yer verecek şekilde ve yayın görevlerinin yerine getirilmesi esas alınarak düzenlenir.
Hükümet bildirisi ve konuşmaları , .
MADDE 18. — 1. Türkiye Radlyo - Televizyon Kurumu, Hükümet bildlirilerirti ve Hükümet adına ya pılacak konuşmaları, sadece Hükümeti bağlamak kaydıyla yayınlamakla yükümlüdür. Ancak, bunların Hü kümet bildirisi veya konuşması olduğunu yayın sırasında açıklar.
Hükümet bildirilerine a(it metinlerin, Başbakanlıktan yazılı yayın isteği ile verilmesi ve yetkililerin imza larını taşıması şarttır.
Hükümetin ortak sorumluluğuna giren veya kendi Bakanlıklarının işleriyle ilgili konularda Bakanlar Ko rulu üyelerinin yapacakları konuşmalara ilişkin yayın istekleri Başbakanın veya görevlendireceği bir Ba kanın imzasıyla yapılır.
2. Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunan fakat Hükümete dahil olmayan siyasî partiler, yukarıdaki bentte söz konusu Hükümet bildirisi veya konuşmalarında, Hükümet ile kendi partileri arasın da tartışmalı olan bir konuda kendi görüşünün münakaşa ve tenkit edildiğini ileri sürerek bu bildiri veya konuşmaya cevap vermek suretiyle bu konudaki kendi görüşlerim açıklamak isterlerse, Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu Başkanlığına başvurabilirler.
Bu başvuru, Hükümet bildirisi veya konuşmasının yayınlanmasından başlayarak iki tam gün içinde ilgili sfı'yasî partinin genel başkanı veya ona vekillik etme yetkisine sahip parti mercii tarafımdan yazılı olarak ya pılır.
Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu bu başvuruyu derhal incelemeye başlar ve kararını en geç iki tam gün içinde verir. Bu karar, yazı ile Kurum Genel Müdürlüğüne ve ilgili siyasî partinin genel başkanlığına derhal bildirilir.
Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun bu istemi kabul etmesi takdirinde, ilgili siyasî parti adına yapı lacak konuşmanın, kararın kendisine bildirildiği günden başlayarak iki tam gün içinde yapılması gerekir.
Bu konuşma sadece o siyasî partiyi bağlamak kaydıyla yapılır ve bu husus yayının başında Kurum tarafın dan belirtilir.
Konuşmanın kimin tarafından yapılacağı ve metni, ilgili siyasî parti genel başkanlığınca veya ona vekil lik etmeye yetkili parti mercii tarafından Kurum Genel Müdürlüğüne konuşmanın yapılmasından önce yazıyla bildirilir.
Bu konuşma, cevap teşkil ettiği Hükümet bildirisi veya konuşmasının yayınlandığı saatte yapılır ve bildi ri veya konuşmanın süresini aşamaz. Bu konuşma, Hükümet bildirisi veya konuşması hangi yaym istasyonla rından yayınlanmışsa aynı istasyonlardan yayınlanır.
M.G.K.
(İhtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin) 1. Muhasebe ve Malî İşler Dairesi Başkanlığı, 2. Hâsılat Dairesi Başkanlığı, 3 Alım - lkmal'Dairesi Başkanlığı, 4. Reklam Dairesi Başkanlığı.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun taşra teşkilatı; Genel Müdürlüğe doğrudan bağu Bölge Mü« dürlükleri ile Ankara Radyosu Müdürlüğü ve bunlara bağlı müdürlükler ve şefliklerden oluşur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Yayınların Düzenlenmesi Yayın türlerinin dengelenmesi MADDE 17. — Radyo ve televizyon yayınları mümkün olduğu kadar çeşitli konulara yer verecek şekilde ve yayın görevlerinin yerine getirilmesi esas alınarak düzenlenir.
, Hükümet bildiri ve konuşmcdarı MADDE 18. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, Hükümet bildirilerini, sadece Hükümeti bağlamak kaydıyla yayınlamaikla yükümlüdür. Ancak, bunların Hükümet bildirisi olduğunu yayın sırasında açıklar.
Hükümet bildirilerine ait metinlerin, Başbakanlıktan yazılı yayın isteği ile verilmesi ve yetkililerin imzasını taşıması şarttır.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu; olağanüstü haller ile sıkıyönetim, seferberlik ve savaş haline in hisar etmek üzere Hükümet konuşmalarını yayınlamakla yükümlüdür. Hükümet -konuşmalarına ilişkin yayın istekleri, Başbakan veya görevlendireceği bakanın imzasıyla yapılır.
(Hükümetin Teklifi) Hükümet uygulamalarının tanıtılması MADDE 19. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, cevap hakkı doğuracak nitelikte olmamak ve si yasî bir menfaat amacı taşımamak kaydıyla, mevzuat veya idarî kararlarla yürürlüğe konan ve ancak halkın katılımı ile başarıya ulaşabilecek Hükümet uygulamalarının, gerekçelerinin, yararlarının, vecibelerinin, usul ve esaslarının kamuoyuna benimsetilmesi amacıyla, kendi yayın esaslarına uygun tanıtıcı radyo ve televizyon programları düzenler.
Hükümet ve siyasî parti açıklamalarının ve faaliyetlerinin yayınlanması MADDE 20. — Bu Kanunda belirtilen yayın esaslarına uymak ve diğer siyasî partilere cevap hakkı do ğuracak bir unsur taşımamak kaydıyla; Hükümetin ve Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunan siyasî partilerin açıklama ve faaliyetlerinin yayınlanması, bunların haber değeri ve niteliği taşıması şartına bağlıdır.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, Hükümet veya bir siyasî parti açıklama ve faaliyetini yayınladıktan sonra bunu dengelemek maksadıyla hemen ardından veya aynı bülten içerisinde karşı görüşleri almak için çaba harcamak ve yayınlamak zorunda değildir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi ile ilgili yayınlar MADDE 21. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, Türkiye Büyük Millet Meclisli Genel Kurul çalış malarını radyodan dengeli ve tarafsız bir biçimde özetleyen yayın yapar.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu toplantılarından (açı lış, and içme töreni gibi) canlı yayınlar yapabilir. Kurum, bu konuda Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü sınıflamalarına tabidir.
Seçimlerde siyasî partilerin yayınları MADDE 22. — Siyasî partilerin seçimler sırasında radyo ve televizyondan faydalanma şekil ve şartları, Seçim Kanunlarında belirtilmiş olan esaslara tabidir.
Millî güvenlik ve asayiş açısından yayınların mene dilmesi MADDE 23. — Başbakan veya görevlendireceği bakan, Devletin iç ve dış güvenliğinin, yurdun iç güven lik ve asayişinin açıkça gerekli kıldığı hallerde, bir haber veya yayını menetmeye yetkilidir. Men kararının yazılı olması veya acele hallerde sözlü ise derhal yazıyla tekrarlanması şarttır. Türkiye Radyo - Televizyon Kuru munun sorumluluğu altında yapılmayan yayınların mene dilmesi halinde, men kararı, ilgililere, Genel Müdürlükçe alındığı tarihten başlayarak yirmidört saat içinde bildirilir.
26 Nisan 1961 tarihli 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkındaki Kanunun 52 ila 55 inci maddeleri uyarınca siyasî partiler adına yapılan konuşmalar hakkında birinci fıkra hükümleri uygulanmaz.
Birinci fıkrada sözkonusu men kararları aleyhine Danıştayda açılacak iptal davalarında tebligat, müra caat tarihinden başlayarak kırksekiz saat içinde yapılır, cevap ve cevaba cevap süreleri onar gündür. Bu süre lerin tamamlanmasından sonra onbeş gün içinde karar verilir., (M. G. K.) (thtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin) Hükümet uygulamalarının tanıtılması MADDE 19. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun yayın esaslarına uymak, cevap hakkı doğuracak nitelikte olmamak ve siyasî çıkar amacı taşımamak kaydıyla, mevzuat veya idarî kararlarla yürürlüğe konan ve halkın katılımı ile başarıya ulaşabilecek Hükümet uygulamalarının; gerekçelerinin, yararlarının, vecibe lerinin, usul ve esaslarının kamuoyuna benimsetilmesini amaçlayan tanıtıcı radyo ve televizyon programları, Hükümet tarafından Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu dışında hazırlanır ve Kurum tarafından «haber bültenleri dışında» yayınlanır ve bu yayının Hükümet uygulamasının tanıtılması olduğu yayın sırasında belir tilir. Bu yayınların yayın süreleri ayda otuz dakikayı geçemez. Hükümet bu süreyi bir defada veya bir aydaki toplamı otuz dakikayı aşmamak, üzere birkaç defada kullanabilir. Kullanılmayan süreler müteakip ay süre lerine eklenemez.
Hükümet ve siyasî parti açıklamalarının ve faaliyetlerinin yayınlanması MADDE 20. — Bu Kanunda belirtilen yayın esaslarına uymak ve diğer siyasî partilere cevap hakkı do ğuracak bir unsur taşımamak kaydıyla; Hükümetin ve Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunan siyasî partilerin açıklama ve faaliyetlerinin yayınlanması, bunların halber değeri ve niteliği taşıması şartına bağlıdır.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, Hükümet veya bir siyasî parti açıklama ve faaliyetlerini yayınladıktan sonra bunu dengelemek maksadıyla hemen ardından veya aynı bülten içerisinde karşı görüşleri almak içtin çaba harcamak ve yayınlamak zorunda değildir..
Türkiye Büyük Millet Meclisi île ilgili yayınlar MADDE 21. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurul ça lışmalarını radyodan dengeli ve tarafsız bir 'biçimde özetleyen yayın yapar.
Türkiye Radyo - (Televizyon Kurumu, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurul toplantılarından (açılış, and içme töreni gibi) canlı yayınlar yapabilir. Kurum, bu konuda Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü sınırlamalarına tabidir.
Seçimlerde siyasî partilerin yayınları MADDE 22. — Siyasî partilerin milletvekili genel ve ara seçimleri sırasında radyo ve televizyondan faydalanma şekil ve şartları, Seçim Kanunlarında belir tikniş olan esaslara tabidir.
Millî Güvenlik açısından yayınların men edilmesi ıMADDE 23. — Başbakan veya görevlendireceği bakan, Millî güvenliğin açıkça gerekli kıldığı hallerde, bir haber veya yayını men etmeye yetkilidir. Men kararının yazılı olması esastır. Ancak, acele hallerde men kararı sözlü olarak da iletilebilir. Bu durumda men kararının en kısa zamanda yazı ile tekrarlanması şarttır. Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun sorumluluğu altında yapılmayan yayınların men edilmesi halinde, men kararı ilgililere, Genel Müdürlükçe alındığı tarihten başlayarak yirmidört saat içinde bildirilir.
26 Nisan 1961 tarihli 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 52 ila 55 inci maddeleri uyarınca siyasî partiler adına yapılan konuşmalar hakkında birinci fıkra hükümleri uygulanmaz.
iBirinci fıkrada söz konusu men kararları aleyhine Danıştayda açılacak iptal davalarında tebligat, mü racaat tarihinden başlayarak kırksekiz saat içinde yapılır, cevap ve cevaba cevap süreleri onar gündür. Bu sürelerin tamamlanmasından sonra onbeş gün içinde karar verilir.
(Hükümetin Teklifi) Devletin dış ilişkileri ile ilgili yayınlar MADDE 24. — Devletin dış ilişkileri ile ilgili yayınlarda uygulanacak esaslar Dışişleri Bakanlığınca tespit edilerek Türkiye Radyo - Televizyon Kurumuna bildirilir. Dış ilişkiler ile ilgili yorumlarda kaynak belirtilip belirtilmeyeceği hususunda Dışişleri Bakanlığının görüşü göz önünde tutulur.
Öğretim ve eğitim yayınları MADDE 25. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, yayın esaslarına ve teknik standartlarına uygun ol mak şartıyla, sürekli, yaygın ve merkezî açık öğretim yapmaya kanunla, yetkili kılınan yükseköğretim kuru luşlarınca hazırlanan radyo ve televizyon programlarını yayınlar.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, örgün eğitimle ilgili yayınları Millî Eğitim Bakanlığı ile birlikte dü zenler.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu dinî yayınlarda Diyanet işleri Başkanlığı ile işbirliği yapar.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu yaygın eğitime yönelik program planlamalarında ilgili bakanlıkların görüşlerini alır.
Yayınlanan bu programlara ait yayın hizmet giderleri karşılığı TRT Kurumunca hesaplanır ve bu meb lağın Kuruma ödenebilmesi için ilgililer bütçelerine gerekli ödeneği koyarlar. Hizmet karşılığı ödenecek meb lağın yarısı yayından önce, diğer yarısı yayın sonrası Kuruma ödenir.
Reklam yayınları MADDE 26. — Kurum, yayın görev ve esaslarına uymak kaydıyla; gerçek kişiler ve özel hukuk tüzelkişilerince hazırlanan programlı veya programsız reklam kuşaklarını radyo ve televizyondan yayınlanabilir. Bu ve diğer reklam yayınlarına ait esaslar yönetmelikle düzenlenir.
Düzeltme ve cevap hakkı MADDE 27. — Yayınlarda bir kişinin haysiyet veya şerefine dokunulması veya kendisi ile ilgili olarak ger çeğe aykırı hususlar bulunması halinde;
a) Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, o kişinin yayın tarihinden başlayarak yedi gün içinde göndere ceği düzeltme ve cevap metnini, bu metnin Genel Müdürlük Makamınca alınmasından başlayarak üç gün içinde yayınlamakla yükümlüdür.
b) Bu düzeltme ve cevap metninde yayının niteliğinin yukarıdaki fıkra kapsamına girdiği, yayında ken disine, gerçeğe aykırı olarak bir husus atfedildiği veyahut şeref ve haysiyetine dokunulduğu ve gerçeğin ne ol duğu açıklanır. Cevap ve düzeltme metni, cevap ve düzeltmeye esas olan yayın süresinin ilgili bölümünün süresini aşamaz.
c) Düzeltme ve cevap metninin bu Kanun hükümlerine uygun olmaması veya suç niteliğindeki ifadeler taşıması veyahut yeni bir düzeltme ve cevap hakkı doğurur nitelikte olması halinde, Genel Müdürlük bu ta lebi reddettiğini, yayınlamakla yükümlü olduğu üç günlük sürenin bitiminden itibaren iki gün içinde ilgilisine bildirir.
d) ilgili, bu ret kararına karşı, iki gün içinde Ankara Sulh Ceza Hâkimliği nezdinde itiraz edebilir. Hak sahibi itirazını, Ankara Sulh Ceza Hâkimliğine gönderilmek üzere bulunduğu yer mahkemesine de verebilir.
(M. G. K.) (thtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin) Devletin dış ilişkileri ile ilgili yayınlar MADDE 24. — Devletin dış ilişkileri ile ilgili ya yınlarda uygulanacak esaslar, Dışişleri Bakanlığınca tespit edilerek Türkiye Radyo - Televizyon Kurumuna bildirilir. Dış ilişkiler ile ilgili yorumlarda kaynak belirtilip belirtilmeyeceği hususunda Dışişleri Bakanlığının görüşü göz önünde ıtutulur.
Öğretim ve eğitim yayınları MADDE 25. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, yayın esaslarına ve teknik standartlarına uygun olmaik şartıyla, sürekli, yaygın ve merkezî açık öğretim yapmaya kanunla yetkili kılınan yükseköğretim kuru luşlarınca hazırlanan radyo ve televizyon programlarını yayınlar.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, örgün eğitimle ilgili yayınları Millî Eğitim Bakanlığı ile birlikte düzen ler.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu yaygın eğitime yönelik program planlamalarında ilgili bakanlıkların görüşlerini alır.
Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen programlara ait yayın hizmet giderleri karşılığı Kurumca hesaplanır ve bu meblağın Kuruma ödenebilmesi için ilgililer bütçelerine gerekli ödeneği koyarlar. Hizmet karşılığı ödene cek meblağın yarısı yayından önce, diğer yarısı yayın sonrası Kuruma ödenir.
i Reklam yayınları MADDE 26. — (Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, görev ve yayın esaslarına uymak kaydıyla gerçek ki şiler, kurumlar ve özel hukuk tüzelkişilerince de hazırlanan programlı veya programsız reklam kuşaklarını radyo ve televizyondan yayınlayabilir.
Reklam yayınlarında; halkı aldatıcı, yanıltıcı, haksız rekabete veya karşılıklı cevaplaşmaya yol açıcı, diğer ürün veya nitelikleri kötüleyici, herhangi bir ürünün israfını telkin veya ima edici ve genel olarak memleketin ekonomik durumuna zarar verici hususlara yer verilmez, siyasî propaganda yapılamaz.
Reklam yayınları ile ilgili esaslar, birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen genel esaslar göz önüne alınarak bir yönetmelikle düzenlenir.
Düzeltme ve cevap hakkı MADDE 27. — Yayınlarda bir kişinin haysiyet ve şerefine dokunulması veya kendisi ile ilgili olarak ger çeğe aykırı hususlar bulunması halinde;
a) Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu, o kişinin yayın tarihinden başlayarak: yedi gün içinde gönde receği düzeltme ve cevap metnini, Genel Müdürlükçe alınmasından başlayarak üç gün içinde yayınlamakla yükümlüdür.
b) Bu düzeltme ve cevap metninde, yayının niteliğinin yukarıdaki fıkra kapsamına girdiği, yayında kendisine gerçeğe aykırı olarak bir husus atfedildiği veyahult şeref ve haysiyetine dokunulduğu ve gerçeğin ne olduğu 'kısaca açıklanır. Cevap ve düzeltme metni, cevap ve düzeltmeye esas olan yayın süresinin ilgili bölümünün süresini aşamaz.
c) Düzeltme ve cevap metninin bu Kanun hükümlerine uygun olmaması veya suç niteliğindeki ifadeler taşıması veyahult yeni bir düzeltme ve cevap hakkı' do gurur nitelikte olması halinde, Genel Müdürlük bu ta lebi reddeütiğini, yayınlamakla yükümlü olduğu üç günlük sürenin bitiminden itibaren iki gün içinde ilgilisine bildirir.
d) İlgili, bu red kararma karşı, iki gün içinde Ankara Sulh Ceza Hakimliği nezninde itiraz edebilir. Hak sahibi, itirazını, Ankara Sulh Ceza Hakimliğine gönderilmek üzere bulunduğu yer mahkemesine de vere bilir.
'(Hükümetin Teklifi)
e) Ankara Sulh Ceza Hâkimi, en geç iki gün içinde düzeltme ve cevap metnini, suç niteliği olup olma dığı, yayın ile ilgisi bulunup bulunmadığı, bu maddede yazılı şartlara uygun olup olmadığı, yeni bir düzelt me ve cevap hakkı doğurur nitelikte olup olmadığı ve süresi içinde Türkiye Radyo - Televizyon Kurumuna gönderilip gönderilmediği yönlerinden inceleyerek karar verir. Hâkim cevap ve düzeltme metninin aynen ya yınlanmasına karar verebileceği gibi, uygun göreceği değişiklikleri bizzat yaptıktan sonra yaymlanmasma da karar verebilir. Bu kararın birer örneği taraflara gönderilir.
f) Taraflar, bu Karara, kendilerine tebliğinden başlayarak iki gün içinde Ankara Asliye Ceza Hâkimliği nezdinde itiraz edebilirler. Bu itiraz ve karar hususlarında yukarıdaki (d) ve (e) bentleri hükümleri aynen uy gulanır.
g) Asliye Ceza Hâkiminin verdiği karar kesindir. Bu kararın Genel Müdürlüğe tebliğinden itibaren en geç iki gün içinde cevap ve düzeltmenin yayınlanması zorunludur.
h) Düzeltme ve cevap hakkını kullanmadan ölen kimsenin bu hakkını mirasçıları birlikte veya bunlar dan yalnız ilk başvuranı sadece bir defa kullanabilir.
i) Bu maddede söz konusu tebliğler ilgili istediği takdirde memur eliyle yapılır.
Siyasî partiler dahil, özel hukuk tüzelkişilerince gönderilecek düzeltme ve cevap metinleri hakkında da bu madde hükümleri uygulanır.
Ancak, siyasî partilerin radyo ve televizyondan özel kanunlar uyarınca yapacakları seçim propagandası konuşmaları ile bu Kanunun 18 inci maddesi uyarınca yayınlanan Hükümet bildirisi veya konuşmaları hak kında bu madde hükümleri uygulanmaz.
Sorumluluk MADDE 28. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun yayınları yoluyla işlenen suçlarda veya haksız fiillerde, yayın tespit yoluyla yapılmışsa, metni yazan veya sesi tespit edilen, bu metni veya tespiti fiilen kontrol eden, diğer hallerde fiilî işleyen, konuşan, metni yazan, varsa kontrol eden ve yayını fiilen yöneten ve kontrol eden kişiler sorumludur. .
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun, kendilerine tevdi edilen metni aynen okumakla görevli persone li o yayının yönetim ve kontrolunda özel olarak görevlendirilmiş olmamak şartıyla, o yayın yoluyla işlenen suçtan veya haksız fiilden sorumlu tutulmazlar.
Bu Kanunun 18, 21 ve 22 nci maddeleri uyarınca yapılan ve bu özelliği anonsla belirtilen yayınlar ile tespitlerden faydalanmaksızın Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu istasyonları dışındaki bir radyo ve tele vizyon kuruluşundan naklen yapılan yayınlardan, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu ve personeli sorum lu değildir.
Kişiler, kurum ve kuruluşlar yayınlar nedeniyle uğradıkları zararlardan ötürü, Türkiye Radyo - Televiz yon Kurumu personeli aleyhine değil, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu aleyhine dava açarlar. Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun genel hükümlere göre sorumlu personele rücu hakkı saklıdır.
Kişiler ile, kurum ve kuruluşlarca yayın yoluyla suç işlendiği iddia edilerek Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu personeli hakkında açılan ceza davalarında, Genel Müdürlükçe uygun görüldüğü takdirde, perso nel, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu avukatlarınca savunulabilir.
' Bu madde kapsamına giren suçlardan ve haksız fiillerden dolayı açılacak davalarda, dava hakkı yayının yapıldığı tarihten başlayarak altmış gün içinde düşer.
(M. G. K.) (İhtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin)
e) Ankara Sulh Ceza Hakimi, engeç iki gün içinde düzeltme ve cevap metnini; suç niteliği olup olma dığı, yayın ile ilgisi bulunup bulunmadığı, bu maddede yazılı şartlara uygun olup olmadığı, yem' bir düzeltme ve cevap hakkı doğurur nitelikte olup olmadığı ve süresi içinde Türkiye Radyo Televizyon Kurumuna gön derilip gönderilmediği yönlerinden inceleyerek ikarar verir. Hâkim cevap veya düzeltme metninin aynen ya yınlanmasına karar verdbileceği gübi uygun ıgiörecegi değişMilkleri Ibizzîat yapltık'tan sonra yayınlanmasına da karar verebilir. Bu 'kararın birer örneği taraflara gönderilir.
f) Taraflar, Ibu 'karara, kendilerine tdbl'iğinden başlayarak iki gün içinde Ankara Asliye Ceza Hakimliği nezdinde itiraz eddbilirler. 'Bu itiraz ve 'karar hususlarında yukarıdaki Od) ve (e) bentleri hükümleri aynen uygulanır.
g) Asliye Ceza Hakiminin verdiği karar kesindir. Bu kararın Genel Müdürlüğe tdbliğinden 'itibaren en geç iki gün içinde cevap ve düzeltmenin yayınlanması zorunludur.
h) Düzeltme ve cevap hakkını kullanmadan ölen kimsenin hu hakkını mirasçıları birlikte veya bunlar dan yalnız ilk (başvuranı kullanabilir.
i) Bu madde uyarınca ilgililere yapılacak tebligatlarda 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygula nır.
Özel hukuk tüzelkişilerince 'gönderilecek düzeltme ve cevap metinleri hakkında da bu madde hükümleri uygulanır.
Bu Kanunun 19 uncu maddesi uyarınca yapılan yayınlar nedeniyle Türkiye Büyük 'Millet Meclisinde grubu bulunan fakat hükümete dalhil olmayan siyasî partiler, 'düzeltme ve cevap hakkı taleplerini yayın tarihinden başlayarak üç gün içinde Ankara Sulh Ceza Hakimliği nezdinde yaparlar. Bu talepler hakkında bu maddenin (d), (e) ve (f) bentleri hükümleri uygulanır.
Siyasî partilerin radyo ve televizyondan özel kanunları uyarınca yapacakları seçim propaganda konuşma ları ile bu Kanunun 18 inci malddesi uyarınca yayınlanan Hükümet bildirisi veya konuşmaları hakkında bu maldde hükümleri uygulanmaz.
Sorumluluk MADDE '28. — Türkiye Radyo Televizyon Kurumunun yayınları yoluyla işlenen suçlarda veya haksız fiillerde, yayın tespit yoluyla yapılmışsa, metni yazan veya sesi tespit edilen, bu metni veya tespiti fiilen kontrol eden ve yayını fiilen yöneten ve kontrol eden kişiler sorumludur.
Türkiye Radyo Televizyon Kurumunun, kendilerine tevdi edilen metni aynen okumakla görevli perso neli o yayının yöndüm ve konltrolunda özel olarak görevlendirilmiş olmamak 'şartıyla, o yayın yoluyla işle nen suçtan veya haksız fiilden sorumlu tutulmazlar.
Bu Kanunun 18, '22 ve '27 inci maddeleri uyarınca yapılan ve bu 'özelliği anonsla (belirtilen yayınlar ile tes pitlerden faydalanmakisızın Türkiye Radyo Tdlevizyon Kurumu istasyonları dışındaki bir radyo ve televiz yon kuruluşundan naklen yapılan yayınlardan, Türkiye RaJdyo-Tdlevizyon Kurumu personeli sorumlu değil dir. ~ . .
Kişiler, kurum ve kuruluşlar yayınlar nedeniyle uğradıkları zararlardan ötürü, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu personeli aleyhine değil, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu aleyhine dava açarlar. Türkiye Rad yo ve Televizyon Kurumunun genel hükümlere göre sorumlu personele rücu hakkı saklıdır.
Kişiler, kurum ve kuruluşlarca yayın yoluyla suç işlendiği iddia edilerek Türkiye Radyo Televizyon Kurumu persondli hakkında açılan ceza davalarında, personel, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Avukat larınca savunulabilir.
Bu Imaidde kapsamına giren suçlardan ve haksız fiililerden dolayı yayının yapıldığı tarihten başlayarak altmış gün içinde açılmayan davalar dinlenmez.
(Hükümetin Teklifi) Metin ve tespitlerin saklanması MADDE 29. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun yayınlarında kullanılan yazılı metinler ve met ni bulunmayan radyo ve televizyon yayınlarına ait tespitler yayın tarihinden başlayarak yetmişbeş gün süre ile saklanır.
Tespitlerden faydalanmaksızın yapılan naklen yayınlar ile müzik yayınları yukarıdaki fıkra hükmünün dışındadır.
Yayının, herhangi bir şekilde yasama, yürütme ve yargı organlarınca soruşturma, kovuşturma ve araştır ma konusu olması halinde bu işlemlerin sonuçlandığının Türkiye Radyo - Televizyon Kurumuna yazılı ola rak bildirilmesine kadar saklanması zorunludur.
Yayınların denetimi MADDE 30. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun yayınları, Kurum içi denetime tabidir. Bu de netimin usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.
Kurumun radyo ve , televizyon yayınları, yayından önce Kurum dışından hiçbir kişi veya kuruluş tarafın dan denetlenemez.
Türk Silahlı Kuvvetleriyle ilgili yayınlar hakkında Genelkurmay Başkanlığının, iç güvenlik kuvvetleriyle ilgili yayınlar hakkında içişleri Bakanlığının görüşü alınır.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun, uzun metrajlı konulu sinema filmleri hariç, yurt dışından getir teceği her çeşit televizyon filmleri hakkında 23 Eylül 1977 tarihli ve 16063 sayılı Resmî Gazetede yayımla nan «Filmlerin ve Film Senaryolarının Denetlenmesi Hakkında Tüzük» hükümleri ile ek ve değişiklikleri uygulanmaz.
Kurum programlarının korunması MADDE 31. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu yayınları, Kurumun yazılı izni alınmadan telli ve ya telsiz olarak tekrar yaymlanamaz, ücretli veya ücretsiz olarak tedavüle çıkarılmak üzere bütünü veya bir kısmı tespit olunamaz, çoğaltılamaz ve girişi ücrete tabi yerlerde halka gösterilemez.
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun birinci fıkra hükmüne aykırı davranışlara karşı maddî ve manevî tazminat davası açma hakkı mevcut alduğu gibi, Kurum Fikir ve Sanat Esenleri Kanununun 66 ila 79 uncu maddelerinde öngörülen hukukî korumadan da yararlanır, DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Malî Hükümler Sermaye MADDE 32. — Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun nominal sermayesi 20 ÖOO 000 000 TL. dır. Bu sermaye Yönetim Kurulunun teklifi ve Bakanlar Kurulunun onayı ile artırılabilir.
Sermayenin kaynakları şunlardır :
a) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ödenmiş sermaye,
b) Genel bütçeden, sermayeye mahsuben yapılacak ödemeler, (M. G/K.) (İhtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin) Metin ve tespitlerin saklanması MADDE 29. — Türkiye Radyo Televizyon Kurumunun yayınlarında kullanılan yazılı metinler ve metni bulunmayan radyo ve televizyon yayınlarına ait tespitler yayın tarihinden başlayarak yetmiş'beş gün süre ile saklanır.
Tespitlerden faydalanmaksızın yapılan naklen yayınlar ile müzik yayınları yukarıdaki fıkra hükmünün dı şındadır.
Yayının, herhangi bir şekilde yasama, yürütme ve yargı organlarınca soruşturma, kovuşturma ve araştır ma konusu olması halinde bu işlemlerin sonuçlandığının Türkiye Radyo - Televizyon Kurumuna yazılı ola rak bildirmesine kadar yayın tespitlerinin ve metinlerinin saklanması zorunludur.
Yayınlanmayan haberler :
MADDE 30. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun Devletin güvenliği ile ilgili, elde ettiği ancak, yaymlayamadığı haberler, sadece Başbakanın tayin edeceği ilgili yürütme unsuruna bildirilir. Bu husus bir protokol ile düzenlenir.
Yayınların denetimi MADDE 31. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun yayınlayacağı programların son denetimi, Ge nel Müdür adına ve Genel Müdüre doğrudan bağlı Yayın Denetleme Kurulu Başkanlığı tarafından yapı lır. Bu denetimin usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.
Radyo ve televizyon yayınları, yayından önce ayrıca Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu dışından hiç bir kişi veya kuruluş tarafından denetlenemez. Ancak, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilgili yayınlar hakkında Genelkurmay Başkanlığının olumlu görüşü alınır.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun, uzun metrajlı konulu sinema filmleri hariç, yurt dışından geti receği her çeşit televizyon filmleri hakkında 23 Eylül 1977 tarihli ve 16063 sayılı Resmî Gazetede yayımla nan «Filmlerin ve Film Senaryolarının Denetlenmesi Hakkında Tüzük» hükümleri ile ek ve değişiklikleri uygulanmaz.
Kurum programlarının korunması MADDE 32. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu yayınları, Kurumun yazılı izni alınmadan telli ve ya telsiz olarak tekrar yayınlanamaz, ücretli veya ücretsiz olarak tedavüle çıkarılmak üzere bütünü veya bir kısmı tespit olunamaz, çoğaltılamaz ve girişi ücrete tabi yerlerde halka gösterilemez.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun birinci fıkra hükmüne aykırı davranışlara karşı maddî ve ma nevî tazminat davası açma hakkı mevcut olduğu gibi, Kurum, Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda öngörülen hukukî ve cezaî korumadan da yararlanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Malî Hükümler Sermaye • MADDE 33. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun nominal sermayesi 20 000 000 000 TL. dir. Bu sermaye Yönetim Kurulunun teklifi ve Bakanlar Kurulunun karan ile artırılabilir.
Sermayenin kaynakları şunlardır :
a) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ödenmiş sermaye,
b) Genel bütçeden, sermayeye mahsuben yapılacak ödemeler, (Hükümetin Teklifi)
c) Yıllık kârlardan, bu Kanunun 33 üncü maddesi ve diğer kanunlar uyarınca ayırımlar yapıldıktan sonra kalacak bakiyeler.
Kârın dağıtımı ve yedek akçe MADDE 33. — Yıllık bilanço, kâr ve zarar hesaplarının Yönetim 'Kurulunca onaylanmasını müteakip;
a) Yıllık kârın ı% 10'u, ödenmiş sermayenin % 25'ine kadar kanunî yedek a'kçe olarak, % 10'u da no minal sermayenin % 10'una kadar olağanüstü yedek akçe olarak ayrılır.
b) Mevzuat gereğince Ödenecek vergi, fon ve aidatlar düşüldükten sonra kalan kâr özel yedek akçe hesa bına naiklolunur. Zararlar; öncelikle özel yedek akçeden karşılanır. Özel yedek akçenin yetmemesi halinde, bu zararlar sırasıyla olağanüstü yedek akçeden ve kanunî yedek akçeden karşılanır.
Gelirler MADDE 34. — Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun gelirleri şunlardır :
a) Genel bütçeden sağlanan katkılar,
b) Ruhsata tabi radyo ..ve televizyon cihazlarından alınacak ıruhsat ücret ve ceza gelirleri,
c) Radyo ve televizyon vasıtasıyla yapılan her çeşit ilân ve reklâm gelirleri,
d) Halk önünde düzenlenecek konser, temsil ve benzeri programlara giriş ücreti ve bu yerlerde yapıla cak ilân ve reklâmdan elde edilecek gelirler,
e) Radyo ve televizyonda düzenlenecek teleşans ve benzeri oyunlardan elde edilecek gelirler,
f) Kitap, dergi, nota, plâk ve bant yapım ve yayınları ile ilgili gelirler,
g) Resmî ve özel kişi ve kuruluşlara yapılan iş ve hizmet karşılığı elde edilecek gelirler,
h) Radyo ve televizyonla ilgili her türlü ticarî ve iktisadî işlemlerden elde edilecek gelirler,
i) Yapılacak her türlü bağış, yardım ve diğer gelirler.
Bütçenin hazırlanması ve finansman açığı MADDE 35. — Türkiye Radyo-Televizyon (Kurumunun yıllık bütçesi ile yatırım ve finansman program ları Yönetim Kurulu tarafından onaylanarak yürürlüğe konulur.
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun yıllık yatırım ve finansman programı konusunda, Yönetim Kurulu kararından önce, Devlet Planlama Teşkilatı ile Maliye Bakanlığının olumlu görüşünün alınması gereklidir.
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun gelirlerinin giderlerini karşılamaya yetmemesi ıhalinde, açık, genel bütçeden aynen karşılanır.
Ortaklık kurulması MADDE 36. — Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu; amaçlarına uygun olmak şartıyla Yönetim Kurulu kararı ile yerli ortaklıklar kurabilir ve kurulmuş olan ortaklıklara iştirak edebilir.
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun, yabancı gerçek: ve tüzelkişilerle özel hukuk hükümlerine tabi ortak lıklar kurması veya mevcut ortaklıklara katılması Bakanlar Kurulunun iznine tabidir.
Ruhsata tabi radyo ve televizyon cihazlarının imalât, ithalat ve toptan satışı MADDE 37. — Radyo ve televizyon yayınlarını almaya yarayan ve ruhsata tabi cihazları imal eden, ithal eden ve toptan satışını yapanlar, imalât, ithalat ve toptan satış miktarlarını, cihazların özelliklerini, kimlere sa tıldığını, fatura tarih ve numaralarını, satın alanların açık adreslerini listeye dökerek her takvim yılının üçer aylı'k dönemleri itibariyle Kuruma bildirirler. Ayrıca, unvan ve iş konusundaki değişiklikleri de bir ay içeri sinde Kuruma bildirirler.
(M. G. K.) (İhtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin)
c) Yıllık kârlardan, bu Kanunun 34 üncü maddesi ve diğer kanunlar uyarınca ayırımlar yapıldıktan son ra kalacak bakiyeler.
Kârın dağıtımı ve yedek akçe .
MADDE 34. — Yıllık blanço, kâr ve zarar hesaplarının Yönetim Kurulunca onaylanmasını müteakip;
a) Yıllık kârın % 10'u ödenmiş sermayenin % 25'ine kadar kanunî yedek akçe olarak, % 10'u da no minal sermayenin % 10'una kadar olağanüstü yedek akçe olarak ayrılır.
b) Mevzuat gereğince ödenecek vergi, fon ve aidatlar düşüldükten sonra kalan kâr özel yedek akçe he sabına naklolunur. Zararlar; öncelikle özel yedek akçeden karşılanır. Özel yedek akçenin yetmemesi halinde, bu zararlar sırasıyla olağanüstü yedek akçeden ve kanunî yedek akçeden karşılanır.
Gelirler :
MADDE 35. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun gelirleri şunlardır :
a) Ruhsata tabi cihazlardan alınacak ruhsat ücret ve ceza gelirleri.
b) Radyo ve televizyon vasıtasıyla yapılan her çeşit ilan ve reklam gelirleri.
c) Halk önünde düzenlenecek konser, temsil ve benzeri programlara giriş ücreti ve bu yerlerde yapıla cak ilan ve reklamdan elde edilecek gelirler.
d) Radyo ve televizyonda düzenlenecek teleşans ve benzeri oyunlardan elde edilecek gelirler.
e) Kitap, dergi, nota, plak ve bant yapım ve yayınları ile ilgili gelirler,
f) Resmî ve özel kişi ve kuruluşlara yapılan iş ve hizmet karşılığı elde edilecek gelirler.
g) Radyo ve televizyonla ilgili her türlü ticarî ve iktisadî işlemlerden elde edilecek gelirler.
h) Genel bütçeden sağlanacak katkılar.
i) Yapılacak her türlü bağış, yardım ve diğer gelirler.
Bütçenin hazırlanması ve finansman açığı MADDE 36. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun yıllık bütçesi ile yatırım ve finansman program ları Yönetim Kurulu tarafından onaylanarak yürürlüğe konulur. Ancak, Türkiye Radyo - Televizyon Kuru munun yıllık yatırım ve finansman programı konusunda, Yönetim Kurulu kararından önce, Devlet Planla ma Teşkilatı ile Maliye Bakanlığının vizesinin alınmasıgereklidir.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun yıllık finasman programında tespit olunan açık genel bütçeden karşılanır.
Ortaklık kurulması MADDE 37. — Yönetim Kurulu, Kurumun amaçlarına uygun olmak şartıyla ve Bakanlar Kurulu Karar namesi ile gösterilecek esaslar içerisinde, yerli veya yabancı gerçek veya tüzelkişilerle, özel hukuk hükümle rine tabi mahdut mesuliyetli ortaklıklar kurabilir.
Ruhsata tabi cihazların imalat, ithalat ve toptan satışı MADDE 38. — Radyo ve televizyon yayınlarını almaya, almaya ve kaydetmeye yarayan cihazları imal eden, ithal eden ve toptan satışını yapanlar imalat, ithalat ve toptan satış miktarlarını, cihazların özelliklerini, kimlere satıldığını, fatura tarih ve numaralarını, satın alanların açık adreslerini listeye dökerek her takvim yılının üçer aylık dönemleri itibariyle Kuruma bildirirler. Ayrıca, unvan ve iş konusundaki değişiklikleri de bir ay içerisinde bildirmekle yükümlüdürler.
(Hükümetin Teklifi) Ruhsata tabi cihazların perakende satışı ve gümrük girişi MADDE 38. — Radyo ve televizyon yayınlarını almaya yarayan ve ıruhsata tabi cihazların perakende sa tışlarında ve gümrük girişlerinde ruhsatname çıkarılır. Bu cihazları perakende olarak satanlar, sattıkları her cihaz için ruhsatname çıkarttırarak tanzim edecekleri listeleri satın alanların isim ve adresleri ile ruhsatna meye ait bilgileri işleyerek her yılın üçer aylık dönemleri itibariyle Kuruma gönderirler.
Ruhsata tabi radyo ve televizyon cihazları ile ilgili işlemlerin denetimi MADDE 39. — Bu Kanunla düzenlenen radyo ve televizyon yayınlarını almaya yarayan ve ruhsata tabi cihazlarla ilgili her türlü işlemler Kurumca denetlenir.
Tarife ve ruhsatnameler MADDE 40. — Tarife ve ruhsatnameler 'İle ilgili esaslar şunlardır :
a) Radyo ve televizyon alıcı cihazları için Türkiye Radyo - Televizyon Kurumundan ruhsatname alınma sı zorunludur.,
b) Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu ve ortaklıklarının yapacağı (iş ve hizmetler ile ruhsatname kar şılığı alınacak ücretler, tarifeler ile belli edilir^ 1. Kurumun ve ortaklıklarının yapacağı iş ve hizmetler karşılığı alınacak ücretler ile ilgili tarifeler Ge nel Müdürlükçe belli edilir ve Yönetim Kurulunca onaylanıp yayınlandıktan sonra uygulanır. İş ve hiz metin özelliği bakımından tarifeye ıbağlanamayacak hususlarda özel sözleşmeler yapmaya ve ücretler tespitine Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü yetkilidir.
2. Ruhsatnameler ile ilgili tarife; radyolar için bir defaya mahsus olmak üzere ruhsatın almışında 500 liraya kadar; konutlardaki siyah - beyaz televizyonlar için yılda en az 500 liradan, 2 5.00 liraya, renkli televizyonlar için yılda en az 1 000 liradan 5 000 liraya kadar; bunun dışında kalan yerlerdeki televizyon alıcı cihazları için yukarıda belirtilen miktarın üç katını geçmemek kaydıyla Yönetim Kurulunun görüşü alına rak Bakanlar Kurulunca kararlaştırılır.
c) Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun inalı olan her türlü cihazlardan ruhsatname ücreti alınmaz.
Tahsilat • • '^•'r-^A^y^:^ ••••'• ;' MADDE 41. — 40 inci maddede belirtilen cihazlar için verilen ruhsatnamelere ilişkin ücret ve ceza lar her malî yılın ilk üç ayı içinde Türkiye - Radyo - Televizyon Kurumu tarafından tahsil olunur. Tür kiye Radyo - Televizyon Kurumu tahsilatı diğer bir kuruluş veya bankaya yaptırabilir. Bu tahsilata ilişkin hususlar yönetmelikle düzenlenir.
Radyolar hariç olmak üzere malî yılin ilk altı ayında ruhsatname alanlardan tam, ikinci altı ayı içinde ruhsatname alanlardan yarı ücret alınır.
Bu ücret ve cezaların tahsilinde Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun uygulanır.
(M.G.K.) (İhtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin) Siuhmta tabi cihazların perakende satışı ve gümrük girişi MADDE 39. — Radyo ve televizyon yayınlarını almaya, almaya ve kaydetmeye yarayan cihazların pe rakende satışlarında ve gümrük girişlerinde ruhsatnameler, satıcılar ve gümrük idarelerince düzenlenir.
Satıcılar ve gümrük idareleri düzenledikleri ruhsatnamelerle ilgili hususları kapsayan listeleri, her yılın üçer aylık dönemleri itibariyle Türkiye Radyo - Televizyon Kurumuna bildirmekle yükümlüdürler.
Tarife ve ruhsatnameler MADDE 40. — Tarife ve ruhsatnamelerle ilgili esaslar şunlardır :
a) Radyolar, televizyon alıcıları, videolar ve birleşik cihazlar için Türkiye Radyo-Televizyon Kurumun dan ıruhsatname alınması zorunludur.
b) Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu ve ortaklıklarının yapacağı iş ve hizmetler karşılığında alınacak ücret ile ruhsatname ücretleri, tarifeler ile belli edilir.
c) Ücretler ile ilgili itarifeler Genel Müdürlükçe belli edilir ve Yönetim Kurulunca onaylanıp yayınlandıktan sonra uygulanır, tş ve (hizmetin özelliği bakımından tarifeye bağlanamayacak hususlarda özel sözleşmeler yap maya ve ücretler tespitine Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu yetkilidir.
d) Ruhsata tabi cihazlardan alınacak ücretler :
1. Radyolar için bir defaya mahsus olmak üzere ruhsatın alınışında 500 TL.
2. Videolar için bir defaya mahsus olmak üzere rulhsatın alınışında 2 500 TL.
3. Konutlardaki siyah-beyaz televizyonlardan her yıl 1 0QQ TL., renkli televizyonlardan her yıl 1 500 TL., birleşik cihazlardan her yıl 2 500 TL.
4. Konutlar dışında kalan yerlerdeki siyah-beyaz ve renkli televizyonlar ile birleşik cihazlardan her yıl (3) üncü fıkradaki ücrdtlerin iki katı,
e) (d) bendinde miktarları belirtilen ruhsat ücretleri, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Yönetim Kurulu nun teklifi ile Bakanlar Kurulunca beş katına kadar artırılabilir.
f) Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun malı olan her türlü cihazlardan ruhsatname ücreti alınmaz.
Tahsilat MADDE 41. — 40 inci maddede belirtilen cihazlar için verilen ruhsatnamelere ilişkin ücret ve cezalar her malî yılın ilk üç ayı içinde Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu tarafından ıtahsil olunur. Türkiye Radyo-Te levizyon Kurumu tahsilatı diğer bir kuruluş veya bankaya yaptırabilir.
Radyolar ve videolar hariç olmak üzere malî yılın ilk altı ayı içinde ruhsatname alanlardan tam, ikinci altı ayı içinde ruhsaitname alanlardan yarı ücret alınır.
©u ücret ve cezaların tahsilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Talhsili Usulü Hakkında Kanun uygulanır.
Ruhsata tabi cihazlarla ilgili işlemlerin denetimi MADDE 42. — Bu Kanunun 38, 39, 40 ve 41 inci maddelerinde belirlenen hususlar ile ilgili her türlü iş lem Türk|ye Radyo-Televizyon Kurumunca denetlenir.
(Hükümetin Teklifi) Uygulama esasları MADDE 42. — Radyo ve televizyon yayınlarını almaya yarayan cihazlardan ruhsata tabi olanlar ile ilgili her türlü işlemler hakkındaki uygulama esasları Yönetim Kurulunun görüşü alınarak Bakanlar Ku rulunca kararlaştırılır.
İndirimli posta, telgraf ve telefon tarifeleri MADDE 43. — Türkiye Radyo -. Televizyon Kurumunun; haber, radyo ve televizyon hizmetlerinde kullandığı telefonlarına, Posta, Telgraf ve Telefon işletmesi Genel Müdürlüğünce basına uygulanan indi rimli tarife veya indirim nispetleri uygulanır.
Kurumun, Posta, Telgraf ve Telefon işletmesi Genel Müdürlüğünden kiraladığı radyo ve televizyon programlarının nakledildiği resim ve ses kanallarının ve hizmet gereği geçici veya sürelkli olarak kiraladığı telefon ve teleks devrelerinin, millî sınırlar dahilinde kalan kısımları için, Posta, Telgraf ve Telefon îşlet^ mesi Genel IMüdürlüğü tarifesinde bulunanlara bu tarife üzerinden, bulunmayanlara milletlerarası tarifeler üzerinden yüzde altmış indirim uygulanır.
Devlet Yatırım Bankası kredileri MADDE 44. — Türitiye - Radyo - Televizyon Kurumu, yatırımlarının finansmanında Devlet Yatırım Bankası kredilerinden faydalanır.
İndirimli tarife MADDE 45. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumuna indirimli tarife uygulayan Devlet daire ve Ikuruluşları, kamu tüzelkişileri ve Kamu İktisadî Teşebbüslerine ilan ve reklam işlerinde indirimli tarife, Yö netim Kurulu kararıyla uygulanabilir.
Uygulanmayacak hükümler MADDE 46. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu ve kuracağı ortaklıklar hakkında 14 Haziran 1927 tarihli ve 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu ile ek ve değişiklikleri uygulanmaz^ Kurumun ihtiyacı için yurt dışından getirilecek radyo ve televizyon vericileri, stüdyo cihazları, işletme malzemesi ve yedekleri ile yayınlarda 'kullanılan alet ve edevat ile program yüklü film ve bantlar, damga resmi dahil, gümrük vergi ve resimleri, belediye hissesi ve harçlarından muaftır.
Kurumun 'iktisap ettiği ve edeceği radyo ve televizyon verici ve aktarıcı binaları emlaik vergisi ve tapu harçlarından muaftır, Millî Güvenlik Konseyi (S. Sayısı : 718?> (M. G. K.) (İhtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin) Uygulama esasları MADDE 43. — Radyo ve televizyon yayınlarını almaya, almaya ve kaydetmeye yarayan cihazlardan ruh sata tabi olanlar ile ilgili her türlü işlemler hakkındaki uygulama esasları Yönetim Kurulunun önerisi üzerine Bakanlar Kurulunca kararlaştırılır.
İndirimli posta, telgraf ve telefon tarifeleri MADDE 44. — Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun; haber, radyo ve televizyon hizmetlerinde kullan dığı telefonlarına, Posta, Telgraf ve Telefon İşletmesi Genel Müdürlüğünce basına uygulanan indirimli tarife veya indirim nispetleri uygulanır.
Kurumun, Posta, Telgraf ve Telefon İşletmesi Genel Müdürlüğünden kiraladığı radyo ve televizyon prog ramlarının nakledildiği resim ve ses kanallarının ve hizmet gereği geçici veya sürekli olarak kiraladığı te lefon ve teleks devrelerinin, millî sınırlar dahilinde kalan Kısımları için, Posta, Telgraf ve Telefon İşletmesi Genel Müdürlüğü tarifesinde bulunanlara bu tarife üzerinden, bulunlmayanlara milletlerarası tarifeler üzerinden yüzde altmış indirim uygulanır.
Devlet Yatırım Bankası kredileri MADDE 45. — Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu, yaltıırımlarının finansmanında Devlet Yatırım ban kası kredilerinden faydalanır.
İndirimli tarife MADDE 46. — Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna indirimli tarife uygulayan Devlet daire ve kuruluş ları, kamu tüzelkişileri ve Kamu İktisadî Teşebbüslerine ilan ve reiklâm işlerinde indirimli tarife, Yönetim Kurulu kararıyla uygulanabilir.
Tedarik isleri MADDE 47. — Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun alım, satım, hizmet, yapım ve taşıma işleri ile bu hususlara ilişkin ihale işlemleri bir yönetmelik ile düzenlenir.
Muafiyetler MADDE 48. — Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun ihtiyacı için yurt dışından getirilecek radyo ve tele vizyon vericileri, stüdyo cihazları, işletme malzemesi ve yedekleri ile yayınlarda 'kullanılan alet ve edevat, program yüklü film ve bantlar; damga resmi dahil, gümrük vergi ve resimleri, belediye hissesi ve harçlarından muaftır.
Kurumun iktisap ettiği ve edeceği radyo ve televizyon verici ve aktarıcı binaları emlak vergisi ve tapu harç larından muaftır.
Millî Güvenlik Konseyi <S. Sayısı : 718) (Hükümetin. Teklifi) BEŞÎNCİ BÖLÜM Personele Ait Hükümler İstihdam şekilleri MADDE 47. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun hizmetleri memurlar, sözleşmeli personel ve geçici personel eliyle gördürülür.
Kadro MADDE 48. — Türkiye Radyo - (Televizyon Kurumunun sürekli kadroları ile sözleşmeli ve geçici personel kadroları, Genel Müdürün teklifi üzerine her bütçe yılında Yönetim Kurulunca tespit edilir.
Hizmet tanımları MADDE 49. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun hizmetlerinin tanımı, atanacaklarda aranacak özel nitelikler ve atama şartları yönetmedik ile düzenlenir.
Personelin tabi olduğu statü MADDE 50. — Kurum personeli hakkında aşağıdaki esaslara uyulmak şartı ile bu Kanun hükümleri ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek Geçici 10 uncu maddesi hükmü uygulanır.
a) Kurum personeli bu Kanunla, özel hükümlerle düzenlenen hususlar dışında İktisadî Devlet Teşekkülleri ve Kamu İktisadî Kuruluşları personeline uygulanan genel hükümlere tabidir.
b) Kurum, işçi sayılmayan sözleşmeli personel çalıştırabilir. Sözleşmeli personelin istihdam şekilleri, söz leşme esasları ve ödenecek en az ve en çok ücretler ve sağlanan sosyal yardımlar ile görev, yetki ve sorumlu lukları yönetmelikle tespit edilir.
•Bu sözleşmeli personelden Türk Sanat Müziği, Türk Halk Müziği ve çok sesli müzikler, ses ve saz sanatçı ları, korist, şef tonmayster, tonmayster, orkestra, koro şefi ve yöneticileri, eğiticileri, Kurumda veya diğer resmî sanat kuruluşlarında sanatçı sıfatını kazananlardan müzik üniteleri yönetici ve uzmanlığına atananlar, kesenekleri kendilerince kesenek karşılıkları Kurumca karşılanmak üzere T.C. Emekli Sandığı ile, diğer söz leşmeli personel ise, Sosyal Sigortalar Kurumu ile ilgilendirilirler.
T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilenlerden kazanılmış hak aylıkları 1 inci derecenin son kademesine ulaşmış olanların emeklilik kesenekleri 400 ek gösterge dikkate alınarak kesilir.
Yükseköğretim mezunu olanların, kazanılmış hak ve emekli keseneğine esas aylıkları 657 sayılı Kanunun 43 üncü maddesinde gösterilen gösterge tablosundaki 8 inci derecenin ilk kademesinden başlamak üzere 1 inci de recenin son kademesine kadar, yükseköğretim mezunu olmayanlar, 10 uncu derecenin ilk kademesinden başlayarak 3 üncü derecenin son kademesine kadar yükselir.
Yukarıda sayılan unvanlarla sözleşmeli kadroya geçirilenlerin kazanılmış halk ve emekli keseneğine esas aylıkları, bu kadrolara geçirildikleri tarih itibariyle; öğrenim durumlarına göre yukarıdaki bentte belirlenen giriş dereceleri esas alınmak ve yükselebilecekleri dereceyi aşmamak kaydı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanu nunun 87 nci maddesinde sayılan kurumlarda geçen hizmetler, hazırlık kıtası ile okul dönemi dahil yedek su baylıkta, yedelk subay öğretmenlikte, muvazzaf ve ihtiyat erlikte geçen süreleri her yılı için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir. Bu suretle tespit edilen derecelerin ka demelerinde artan süreler bir ileri kademe veya derecede geçmiş sayılır. Ayrıca, 1 Mart 1979 tarihinde, 31 Aralık 1960 tarih ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan kuruluşlarda görevli bulunanlara 2182 sayılı Kanun hükmüne göre ayrıca bir derece ilave edilir. Bu görevlerde bulundukları sürenin her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı bir derece yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak ve emekli keseneğine esas aylık İM. G. K.) (ihtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin) BEŞİNCİ BÖLÜM Personele İlişkin Hükümler İstihdam şekilleri MADDE 49. — Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun hizmetleri; memurlar, işçi sayılmayan sözleşmeli personel ve geçici personel eliyle gördürülür.
Personelin özlük hakları MADDE 50. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu personeli aşağıda düzenlenen hükümler dışında Kamu İktisadî Kuruluşlarının personel rejimine tabidir.
a) Kurumun haber ve program hizmetlerini doğrudan doğruya yapan ve yürütenlerden yükseköğrenim yapmış olanlar 8 inci derecenin ilk kademesinden işe başlarlar, 1 inci derecenin son kademesine kadar yük selebilirler. Yükseköğrenim yapmamış olanlar 10 uncu derecenin ilk kademesinden işe başlarlar, 3 üncü dere cenin son kademesine kadar yükselebilirler.
Ancak, bu fıkra hükümlerine göre belirlenen giriş ve yükselebilme dereceleri, 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde belirlenen derecelerden aşağı olamaz.
b) Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunda çalışan personele ödenecek mahrumiyet zammı, 657 sayılı Kanuna tabi memurlar için tespit edilecek miktar ve şartlara uygun olmak kaydıyla Yönetim Kurulu ta rafından bir yönetmelikle tespit edilir.
c) Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun haber ve program hizmetlerinin yürütülmesinde Kurum dı şından görevlendiri'leceiklere başka iş ve hizmet yasağına ilişkin hükümler uygulanmaz.
Kurum Yönetim Kurulunca tespit edilecek sayıdaki yabancı dil yayınları mütercim spikerlerine 657 sa yılı Kanunun 59 uncu ve müteakip maddelerindeki istisnai memuriyetlere ilişkin hükümler uygulanır.
d) Kurum personelline hizmetin bütünlüğü ve ifa edilen görevin özelliği dikkate alınarak, en yüksek Devlet memuru aylığını (Ek gösterge dahil) geçmemek üzere, Kurum Yönetim Kurulunun teklifi üzeri ne Bakanlar Kurulunca tespit olunan oran veya miktarlarda tazminat ödenir.
Kurum personeline bu tazminat dışında 657 sayılı Kanunun «Zam ve Tazminatlar» başlıklı değişik Ek maddesinde öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.
e) (a) bendine giren görevlerde bulunduktan sonra, öğrenim durumu itibariyle hizmete giriş derece ve kademesi bu fıkrada belirtilen giriş derece ve kademesinden daha aşağı olan sınıflardan birine geçenlerin, ilk ilerleme ve yükselmeleri için kanunî bekleme sürelerine kazandıkları süre kadar ilave edilir.
f) 657 sayılı Kanunun değişik 43 üncü maddesinin (B) fıkrası hükümleri Kurum personeli hakkında da uygulanır. Ancak, anılan fıkranın (j) bendi hükümleri saklı kalmak üzere, Genel İdare Hizmetleri sınıfına dahil kadrolara uygulanacak ek göstergeler, bu memuriyetlerin niteliği ve yönetim sorumluluğu gözönünde bulundurularak ve diğer kamu kuruluşlarındaki emsallerini geçmemek şartı ile, Kurumun Yönetim Kuru lunun teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca tespit olunur.
(Hükümetin Teklifi) derecelerinin yükseltilmesinde göz önüne alınır. (Emek!i keseneğine esas aylıklarının tespitinde 1425 sayılı Kanu nun ek 3 üncü madde hükümleri saklıdır.) Ancak, öğrenim durumları değişenlerin intibakı, yukarıdaki bentte belirlenen giriş dereceleri esas alınarak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesi (A) bendi (12/d) fıkrasında belirlenen emsal mu kayesesi dikkate alınarak yapılır.
a) Ayrıca, Borçlar Kanunu hükümleri gereğince sözleşmeli personel çalıştırılabilir. Bunlara yukarıdaki fıkra hükümleri uygulanmaz.
d) Sözleşmeli personelin hangi şartlarla Kurum dışında çalışabileceğine Genel Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulunca karar verilir.
e) Kurum hizmetlerinin yürütülmesinde Kurum dışından görevlendirileceklere başka iş ve hizmet yasağı na ilişkin hükümler uygulanmaz.
Tazminat MADDE 51. — Kurum personeline hizmetin bütünlüğü ve ifa edilen görevin özelliği dikkate alınarak, en yüksek Devlet memuru aylığını, ek gösterge dahil, geçmemek üzere Yönetim Kurulunca tespit olunan oran veya miktarlarda tazminat ödenir. Genel Müdüre tespit edilen tazminatın iki katı ödenir. Kurum Per soneline bu tazminat dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun zam ve tazminat başlıklı değişik ek maddesinde öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez. Tazminata ilişkin esaslar yönetmelikle düzenlenir.
İkramiye MADDE 52. — 1. Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun kadrolu ve sözleşmeli personeline iki ay lık ücret tutarını aşmamak üzere Genel Müdürün teklifi ve Yönetim Kurulunun onayı ile ikramiye verile bilir.
2. Görevlerinde olağanüstü gayret göstermek suretiyle verimlilik veya 'kârlılığı artıranlara veya işletme faaliyetlerine yararlı buluş getirenlere veya büyük zararların oluşmasını önlemede olağanüstü gayret göste renlere Genel Müdürün gerekçeli önerisi üzerine Yönetim Kurulu kararı ile altı aylık ücret tutarını aşma mak kaydıyla ikramiye ve takdirname verilebilir. Buna ait esaslar yönetmelikle düzenlenir. Bu ikramiye, kişisel başarı ve yararlılığa bağlı olup, genelleştirilemez.
(M. G. K.) (ihtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin)
g) Kurumun haber ve program hizmetleri ile teknik hizmetlerinde sözleşmeli personel çalıştırılabilir.
Sözleşme esasları, ödenecek en az ve en çok ücretler, sağlanan sosyal yardımlar ile görev, yetki ve sorum luluklar yönetmelikte gösterilir.
Bu sözleşmeli personelden Türk sanat müziği, Türk halk müziği ve çok sesli müzikler, ses - saz sanatçı ları, korist, şef tonmayster, tonmayster, orkestra - koro şefi ve yöneticileri, eğiticileri, Kurumda veya diğer resmî sanat kuruluşlarında sanatçı sıfatını kazananlardan müzik üniteleri yönetici ve uzmanlığına atananlar, kesenekleri kendilerince ve karşılıkları Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunca karşılanmak üzere Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı ile, diğer sözleşmeli personel ise Sosyal Sigortalar Kurumu ile 'ilgilendirilirler.
Bunlardan T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilenlerin;
1. Tahsil durumlarına göre giriş ve yükselebilecek leri derece ve kademeleri, (a) bendi hükümlerine göre belirlenir.
2. Kazanılmış hak aylıkları, öğrenim durumlarına göre yukarıda belirlenen giriş dereceleri esas alınmak ve yükselecekleri dereceyi aşmamak kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 87 inci maddesinde sayılan kurumlarda Î8 yaşından sonra geçen hizmetler, hazırlık kıtası ile okul dönemi dahil yedek subaylıkta, yedek subay öğretmenlikte, muvazzaf ve ihtiyat erlikte geçen sürelerin her yılı için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilerek tespit edilir.
Ayrıca, 1 Mart 1979 tarihinde, 13 Aralık 1960 tarih ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde sayı lan kuruluşlarda görevli bulunanlara 2182 sayılı Kanun hükmüne göre bir derece ilave edilir.
Bu fıkrada sayılan T. C. Emekli Sandığına tabi olarak çalışan personelin emekli keseneğine esas aylık ları ile kazanılmış hak aylıkları saklıdır.
3. Emekli kesenek ve karşılıkları;
Emekli keseneğine esas aylıkları 8 ve 7 nci derecede olanlar için 100, 6 ve 5 inci derecede olanlar için 150, 4 ve 3 üncü derecede olanlar için 200, 2 inci derecede olanlar için 300 ve 1 inci derecede olanlar için 400 ek gösterge uygulanmak suretiyle hesaplanır. Ancak,, daha yüksek ek göstergeli yönetici kadroları karşılık gös terilerek çalıştırılanların emeklilik keseneklerine ve karşılıklarına bu ek göstergeler esas alınır.
h) Borçlar Kanunu hükümleri gereğince de sözleşmeli personel çalıştırılabilir. Bunlara (g) bendi hü kümleri uygulanmaz.
İkramiye MADDE 51. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun kadrolu personeline yılda, iki aylık ücret tu tarını aşmamak üzere Genel Müdürün teklifi ve Yönetim Kurulunun onayı ile ikramiye verilebilir.
(Hükümetin Teklifi) Fazla çalışma MADDE 53. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu personeline ücretli fazla çalışma yaptırılabilir.
Fazla çalışma süresi Devletin diğer personeli için tanınan sürenin iki katını geçmemek, saat ücreti ise, Dev letin diğer personeli için tanınan miktarlara bağlı kalınmak kaydıyla yönetmelikle tespit edilir.
Personelin atanma, yer değiştirme, görevlendirme, görevden alınma ve terfi işlemleri MADDE 54. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu personelinin atanma, yer değiştirme, görevden alınma ve terfi işlemleri Kurum Genel Müdürü tarafından yapılır.
Kurumun kadrolarında sanatçı olarak çalışanlar ile sanatçı niteliğinden ötürü Kurumun idareci, uzman, şef ve benzeri diğer kadrolarında görevli bulunanlara ve bunlardan oluşacak topluluklara; aslî görevlerini aksatmamak şartıyla, yurt içinde ve yurt dışmıda, Kurumun müzik yayınları amaç ve politikasına uygun hizmet ve faaliyetlerde bulunmak, müziğin tanıtılıp yaygınlaştırılmasına katkıda bulunmak amacıyla, kon' ser festival ve benzeri sanat faaliyetlerinde Genel Müdür tarafından görev verilebilir. Bu durumda, başka iş ve hizmet yasağına ilişkin hükümler uygulanmaz. Bu görevlendirmeler ikinci görev verilmesi sayılmaz. Bu konuların uygulama usul ve esasları Kurum Yönetim Kurulunca tespit edilir.
Öğretim ve eğitim MADDE 55. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, personeline, görevleri arasına giren konularda yurt içinde ve dışında eğitim, öğrenim ve ihtisas yapma imkânını sağlar, bu maksatla kurslar açar ve kendi mak satları için personel yetiştirmek üzere kendi kadrolu personeline veya öğrencilere burs verebilir.
Kurumun düzenlediği hizmet içi eğitimlerde veya oluşturacağı danışma kurulları ile memur alımı mak sadı dışında teşkil edilecek sınav jürilerinde ve hazırlayacağı programlarda, gerektiğinde yükseköğretim ku rumlarının öğretim elemanlarından ve diğer eğitim kurumlarının öğretim görevlilerinden yararlanılabilir.
Kurumun sürekli kadrolarında çalışanların Kurumun aslî fonksiyonları ile ilgili konularda üniversite ve yüksek okullarda öğretim üyesi veya yardımcısı olarak görev almalarına, her derecedeki resmî öğretim ku rumlarında öğretmenlik yapmalarına, esas görevlerini aksatmamak şartıyla Genel Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulunca izin verilebilir. Bu görevlilerin Yönetim Kurulu Kararı ile Türkiye Radyo - Televiz yon Kurumu ortaklıklarında görevlendirilmeleri de mümkündür, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu görevlilerinin, aslî görevlerinin dışında Kuruma bağlı radyo ve televizyon postalarında yapacakları yayınlar ile Kurum içerisinde verecekleri dersler için kendilerine yayın ve ders başına ödenecek ücretlerin azamî haddi yönetmelikle tespit edilir.
Mesken yapımı MADDE 56. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, personeline kira karşılığında lojman olarak tah sis edilmek üzere mesken yaptırmaya, satın almaya, kalkınmada öncelikli yörelerde, bu mümkün olmadığı takdirde, sosyal konut standartlarında, mesken kiralamaya yetkilidir.
f(M. G. K.) (İhtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin) Fazla çalışma MADDE 52. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu personeline ücretle fazla çalışma yaptırılabilir. Faz la çalışma esasları ve süresi Devletin diğer personeli için tanınan sürenin iki katını geçmemek, saat ücreti ise Devlet memurları için tanınan miktarlara bağlı kalınmak kaydıyla yönetmelikle tespit edilir.
Personelin işe alınma, atanma, yer değiştirme, görevlendirme, görevden alınma ve terfi işlemleri MADDE 53. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu personelinin işe alınma, atanma, yer değiştirme, görevden alınma ve terfi işlemleri Kurum Genel Müdürü tarafından yapılır.
Kurumun kadrolarında sanatçı olarak çalışanlar ile sanatçı niteliğinden ötürü Kurumun idareci, uzman, şef ve benzeri diğer kadrolarında görevli bulunanlar ile spiker, sunucu ve teknisyenlerden oluşacak bu top luluklara; aslî görevlerini aksatmamak şartıyla, yurt içinde ve yurt dışında, Kurumun müzik yayınları amaç ve politikasına uygun hizmet ve faaliyetlerde bulunmak, müziğin tanıtılıp yaygınlaştırılmasına katkıda bu lunmak amacıyla konser, festival ve benzeri sanat faaliyetlerinde Genel Müdür tarafından görev verilebilir.
Bu durumda, başka iş ve hizmet yasağına ilişkin hükümler Uygulanmaz. Bu görevlendirmeler ikinci görev verilmesi sayılmaz. Bu konuların uygulama usul ve esasları Kurum Yönetim Kurulunca tespit edilir.
Öğretim ve eğitim MADDE 54. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, personeline, görevleri arasına giren konularda yurt içinde ve dışında eğitim, öğrenim ve ihtisas yapma imkânını sağlar, bu maksatla kurslar açar ve kendi maksatları için personel yetiştirmek üzere kendi kadrolu personeline veya, 8 Nisan 1929 tarih ve 1416 sayılı Kanun hükümlerine göre, öğrencilere burs verebilir.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun düzenlediği hizmet içi eğitimlerde ya da oluşturacağı danışma kurulları ile memur alımı maksadı dışında teşkil edilecek sınav jürilerinde ve hazırlayacağı programlarda, gerektiğinde yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanlarından ve diğer eğitim kurumlarının öğretim gö revlilerinden yararlanılabilir.
Kurumun sürekli kadrolarında çalışanların Kurumun aslî fonksiyonları ile ilgili konularda üniversite ve yüksekokullarda öğretim üyesi veya yardımcısı olarak görev almalarına, her derecedeki resmî öğretim ku rumlarında öğretmenlik yapmalarına, esas görevlerini aksatmamak şartıyla Genel Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulunca izin verilebilir. Bu görevlilerin Yönetim Kurulu kararı üe Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu ortaklıklarında görevlendirilmeleri de mümkündür.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu görevlilerinin, aslî görevlerinin dışında Kuruma bağlı radyo ve tele vizyon postalarında yapacakları yayın ile Kurum içerisinde verecekleri dersler için kendilerine yayın ve ders başına ödenecek ücretlerin azamî haddi ile bu personelin çahşmalan ile ilgili esaslar yönetmelikle tespit edilir.
Mesken yapımı ve kiralama MADDE 55. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, personeline kira karşılığında lojman olarak tah sis edilmek üzere yatırım programları dahilinde mesken yaptırmaya ve satın almaya, kalkınmada öncelikli yörelerde Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine mesken kiralamaya yetkiljdir.
(Hükümetin Teklifi) Personel yönetmeliği MADDE 57. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun hizmetlerine uygun personel seçimi, atanma, terfi, nakil, işe son verme, disiplin cezalan, diğer özlük ve sosyal haklar iile ilgili konular personel yönet meliğinde düzenlenir.
Kurum personeli hakkında genel hükümlere göre güvenlik soruşturması yapılır.
DÖRDÜNCÜ KISIM Çeşitli Hükümler Yüksek Denetleme Kurulunun denetimi MADDE 58. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu; idarî malî ve teknik konularda Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun denetimine tabidir.
Başbakan, Kurum ile ilgili olarak belli bir hususun incelenmesini Yüksek Denetleme Kurulundan iste yebilir. Yüksek Denetleme Kurulunun, «yıllık» ve «ara» raporlarında Kurumun; idarî, malî ve teknik işlemleri ile ilgili olarak bazı konuların teftiş ve tahkiki, temenni olunduğu takdirde, Başbakanın tensibi ile Maliye Tef tiş Kurulunca yapılır.
Başbakanlık gerektiğinde rapor sonuçlarını adalet mercilerine sevkeder.
Türkiye - Radyo Televizyon Kurumunun malları MADDE 59. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun malları ve her çeşit mevcutları Devlet malı sayılır.
Kurumun verici ve stüdyolar gibi yayın ile ilgili bina ve tesislerinin güvenliği ve korunması İçişleri Bakanlığının sorumluluğu altındadır.
Kamulaştırma MADDE 60. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun kuracağı her türlü tesisler için gerekli taşın maz malların kamulaştırılmasında, «kamu yararı» kararı Yönetim Kurulunca alınır. Bu kamulaştırmalarda, Devlet ihtiyaçları için yapılan kamulaştırmalarla ilgili diğer hükümler uygulanır.
Millî Güvenlik Konseyi <S. Sayısı : 718) ı(M. G. K.) (İhtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin) Personel işlemleri ve personel hizmet tanımları MADDE %. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu personelinin işe alınmasındaki usul, şartlar, atanma, terfi, nakil, işe son verme, disiplin cezaları ve sicil ile ilgili konuları personel yönetmeliğinde düzenlenir, Kurum hizmetlerinin tanımı, bu hizmetlere atanacaklarda aranacak özel nitelikler ve atama şartları bir yönetmelik ile düzenlenir.
%> DÖRDÜNCÜ KISIM Çeşitli Hükümler Yüksek Denetleme Kurulunun denetimi MADDE 57. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu; idarî, malî ve teknik konularda Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun denetimine tabidir.
Başbakan, Kurum ile ilgili olarak belli bir hususun incelenmesini Yüksek .Denetleme Kurulundan isteye bilir. Yüksek Denetleme Kurulunun, «yıllık» ve «ara» raporlarında Kurumun; idarî, malî ve teknik işlemler ile ilgili olarak bazı konuların teftiş ve tahkiki, temenni olunduğu takdirde, Başbakanın tensibi ile Maliye Teftiş Kurulunca yapılır.
Başbakanlık gerektiğinde rapor sonuçlarını adalet mercilerine sevk eder.
Radyo ve Televizyon alıcı cihazlarının imal, ithal ve montajlarında uygulanacak esaslar MADDE 58. — Radyo ve televizyon alıcı cihazlarının imal ve ithali; Radyo ve Televizyon Yüksek Kuru lunun teklifi ve Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenen standartlara uygunluk bakımından Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun iznine tabidir.Bu standartlara uymayan cihazların imal ve ithaline müsaade edilmez. Ancak, Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulunca onaylanmış araştırma, geliştirme faaliyetle ri kapsamına giren prototip imalat ve bu imalat maksadıyla yapılacak ithalat bu hükmün dışındadır.
İthalat ve imalatçılar, ithal veya imal ettikleri cihazların tanımları için gerekli her türlü teknik nitelik ve bilgileri, kullanma açıklamalarını ve montaj şemalarını ithalat veya imalat yapıldığında, model değişikliği ve ya oihaz üzerinde tadilat yapılması halinde derhal bu değişiklik veya tadilata ilişkin belgeleri, Radyo ve Televizyon Yüksek Kuruluna bildirmekle yükümlüdürler.
Radyo ve televizyon verioi cihazları 5 Nisan 1983 tarih ve 2813 sayılı Telsiz Kanunu hükümlerine ta bidir.
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun malları MADDE 59. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun malları ve her çeşit mevcutları Devlet malı sa yılır.
Kurumun verici ve stüdyolar gibi yayın ile ilgili bina ve tesislerinin güvenliği ve korunması İçişleri Bakanlığının sorumluluğu altındadır.
Kamulaştırma MADDE 60. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun kuracağı her türlü tesisler için gerekli taşınmaz malların kamulaştırılmasında, «Kamu Yararı» kararı Yönetim Kurulunca alınır. Bu kamulaştırmalarda, Devlet ihtiyaçları için yapılan kamulaştırmalarla ilgili diğer hükümler uygulanır.
(Hükümetin Teklifi) Askerî görüşün alınması MADDE 61. — Türkiye Radyo • Televizyon Kurumu Yönetim Kurulu, bu Kanunun 4 üncü madde (c) bendi uyarınca Bakanlar Kuruluna öneride bulunmadan önce, Genelkurmay Başkanlığının yazılı görüşünü alır.
Telekomünikasyon tesisleri MADDE 62. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, radyo ve televizyon tesislerini birlikte çalıştır mak için bunlar arasında veya bunlarla geçici, sabit veya gezici transmisyon yerleri arasında telekomüni kasyon teslisleri kurmaya ve işletmeye yetkilidir. Kurum, bu ıtesislerin kurulmasında ve işletilmesinde 5 Nisan 1983 tarihli ve 2813 sayılı Telsiz Kanunu hükümlerine tabidir.
Yönetmelikler MADDE 63. — Bu Kanunda yer alan yönetmelikler Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girer.
Ceza hükümleri MADDE 64. — Aşağıda belirtilen fiilleri işleyenler, bu fiilleri başka bir suçu oluştursa bile ayrıca bu madde hükümlerine göre de cezalandırılırlar :
a) Bu Kanuna aykırı olarak radyo veya, televizyon istasyonları ve tesisleni kuranlar ve işletenler bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına, bu fiilleri dış ve iç güvenliğin söz 'konusu olduğu olağanüstü hallerde, sıkıyönetim süresince veya savaşta işledikleri takdirde,beş yıldan on yıla kadar ağır hapis cezasına mahkûm edilirler. Her halde tesislerin müsaderesine karar verilir.
b) Ruhsata tabi radyo ve televizyon alıcı cihazlarını bu Kanunda ve Bakanlar Kurulu Kararı ile belir lenecek uygulama esaslarına aykırı surette ruhsat almadan veya cihazı ruhsatname ücretini ödediği yer türü dışında kullananlardan, ruhsatnamenin düzenlenmesi sırasında, gerekli bilgileri yanlış beyan edenler veya yanlış ruhsatname düzenleyenlerden, tanzim edilmiş ruhsatname üzerindeki her türlü değişikliği ilgili mercie bir ay içinde bildirmeyenlerden, mühürletme, hurdaya ayırma ve benzeri şekilde kullanım dışında kalmış cihazı ilgili mercie haber vermeden kullananlardan tarifelerde belirlenen o yılkı ruhsat ücretinin beş katı ceza alınır.
Rdhsata tabı radyo ve televizyon alıcı cihazlarını imal eden, ithal eden ve satan gerçek ve tüzelkişilerden yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmeyenler 10 000,— liradan, 50 000,— liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
Tüzelkişilerde ceza sorumluluğu, Yönetim Kurulu Başkanı ve tüzelkişiliği temsile yetMli kişi İle Genel Müdür veya müdüre aittir.
Yürürlükten kaldırılan kanunlar MADDE 65. — 24 Aralık 1963 tarihli ve 359 sayılı Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Kanunu ie ek ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır.
Millî Güvenlik Konseyi '($. Sayısı : 718) ı(M.G.K.) (İhtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin) Telekomünikasyon tesisleri MADDE 61. — Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu radyo ve televizyon tesislerini birlikte çalıştırmak için bunlar arasında veya bunlarla geçici sabit veya gezici transmisyon yerleri arasında telekomünikasyon tesisleri kurmaya ve işletmeye yetkilidir. Kurum, bu tesislerin kurulmasında ve işletilmesinde 5 Nisan 1983 tarih ve 2813 sayılı Telsiz Kanunu hükümlerine tabidir.
Yönetmelik 'MADDE 62. — Bu Kanunun 6 ncı maddesi gereğince hazırlanacak yönetmelik, Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunca hazırlanır ve Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girer. Bu Kanun gereğince hazır lanacak diğer yönetmelikler, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünce hazırlanır, Yönetim Ku rulu onayı ile ve Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girer.
Ceza hükümleri , • ,•'.[•,• ',^l :
MADDE 63. — Aşağıda belirtilen fiilleri işleyenler, bu fiilleri başka bir suçu oluştursa bile ayrıca bu madde hükümlerine göre de cezalandırılırlar :
a) Bu Kanuna aykırı olarak radyo veya televizyon istasyonları ve tesisleri kuranlar Ve işletenler bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına, bu fiilleri dış ve iç güvenliğin söz konusu olduğu olağanüstü hallerde, sıkıyönetim süresince veya savaşta işledikleri takdirde, beş yıldan on yıla kadar ağır hapis cezasına mahkûm edilirler. Her halde tesislerin müsaderesine karar verilir.
b) Radyo ve televizyon yayınını almaya, almaya ve kaydetmeye yarayan cihazlar ile kapalı devre televiz yon yayını yapmaya yarayan cihazlar rulhsat almadan veya cihazı ruhsatname ücretini ödediği yer türü dışında kullananlardan, ruhsatnamenin düzenlenmesi sırasında, gerekli bilgileri yanlış beyan edenler veya yanlış ruhsat name düzenleyenlerden, tanzim edilmiş ruhsatname üzerindeki her türlü değişikliği ilgili mercie bir ay içinde bildirmeyenlerden, mühürletme, hurdaya ayırma ve benzeri şekilde kullanım dışında kalmış cihazı ilgili mercie haber vermeden kullananlar onbin liradan yüzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
c) 38 inci maddede belirtilen yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmeyenler bir milyon liradan, beş milyon liraya kadar ağır para cezası, 39 uncu madde hükümlerine uymayanlar yüzbin liradan, beşyüzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
d) 58 inci maddenin birinci fıkrası hükümlerine aykırı olarak standartlara uymayan cihaz ithal veya imal edenler üç aydan, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar.
58 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen mecburiyetlere uymayan her türlü radyo ve televizyon alıcı cihazlarını imal ve ithal edenler iki aydan, altı aya kadar hapis, yüzbin liradan, beşyüzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
Yürürlükten kaldırılan kanunlar ve kanun hükümleri IMADDE 64. — 24 Aralık 1963 tarih ve 359 sayılı Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Kanunu ile 657 sa yılı Devlet Memurları Kanununun ek geçici 10 uncu maddesi ve bunların ek ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır. Diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri Kurum ve personeli ıhakkında uygulanmaz.
Millî Güvenlik Konseyi (S. Sayısı ; 718) (Hükümetin Teklifi) Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun ilk üyelerinin atanması GEÇÎCt MADDE 1. — Bu Kanunun Resmî Gazetede yayımını takip eden kırlc'beş gün içerisinde, Rad yo ve Televizyon Yüksek Kurulu üyeleri atanır, sekreteryası ise, Kurulun göreve Ibaşlamasından yirmi gün sonra (kurulur.
Türkiye Radyo Televizyon Kurumunun ilk Yönetim Kurulu üyelerinin ve Genel Müdürünün atanması GEÇİCİ MADDE 2. — Radyo ve Tdevizyon Yüksek Kurulunun igöreve başlamasını takip eden otuz gün içerivsiride, Türkiye Radyo Tdevizyon Kurumu Yönetim Kurulu üyeleri ve Gend Müdürün atanmasıyla önceki Yönetim Kurulu üyelerinin üyelikleri ve Genel Müdürün görevi sona erer.
Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu üyelerinin yenilenmesi GEÇİCİ MADDE 3. — Bu Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu üye lerinin üçte birinin ilk Idefa yenilenmesi, Kurulun gö reve (başladığı 'tarihten ilci yıl sonra, ikinci defa yenilen mesi dört yıll sonra, kura usulü ile yapılır.
Ceza hükümlerinin uygulanmayacağı haller MADDE 4. — 'Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra üç ay içinde ruhsatsız kullandığı cihazlara ruh sat çıkartarak ücretini ödeyenler.
Ruhsatnamede yazılı adresini «değiştirdiğini, cihazını devrettiğini veya devraldığını Posta, Telgraf ve Te lefon İşletmesi Gend Müdürlüğüne •bi'Udirip ruhsat üzerinde gerekli işlemi yaptıranlar, Cihazlarını ruhsatnamede bdirtilen yer ve mak'sat dışında kullandığını İbildirip, gerekli düzdtmeyi yap tıranlar, Ruhsatname üzerinde cihazın renkli veya siyah-beyaz olduğuna ilişkin ayrıca özeliği belirtilmemiş olan ların 'bu özeliğini Postta, Tdgraf ve Telefon İşletmesi Gend Müdürlüğüne ibildirip ruhsat üzerinde işleten ler, Mühürlenmiş olduğu (halde cihazlarını (kullananlardan yeniden mühürletme veya kullanma işlemlerini Posta, Telgraf ve Tdefon İşldtmesi Genel Müdürlüğüne bildirenler hakkında ilgili ceza hükümleri uygulan maz.
Yönetmeliklerin yürürlüğe konulması GEÇİCİ MADDE 5. — Bu Kanunda ısözü edilen yönetmdJkler ile disiplin ve gizli 'sicil yonetaıelikleri, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde hazırlanır ve yürürlüğe konulur.
Birinci fıkrada belirtilen yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya 'kadar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği ta rihte mevcut yönetmelik, talimat ve esasların bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına de vam olunur.
Devir işlemleri GEÇİCİ MADDE 6. — Bu Kanunun 40 inci maddesi uyarınca devir işlemleri tamamlanıncaya kadar ruhsatnamder ile ilgili mevcut uygulama sürdürülür.
(M. G. K.) (İhtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin) BEŞİNCİ KISIM Geçici Hükümler GEÇİCİ MADDE 1. — Bu Kanunun yürürlüğe girmesini takip eden iki ay içerisinde, Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu üyeleri atanır, sekreteryası ise, Kurulun göreve başlamasından bir ay sonra kurulur.
GEÇİCİ MADDE 2. — Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun göreve başlamasını takip eden bir ay içe risinde, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu yeni Yönetim Kurulu üyeleri ve Genel Müdürün atanmasıyla mevcut Yönetim Kurulu üyelerinin üyelikleri ve Genel Müdürün görevi sona erer.
GEÇİCİ MADDE 3. — Bu Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu üyele rinin üçte birinin ilk defa yenilenmesi, Kurulun göreve başladığı tarihten iki yıl sonra, ikinci defa yenilenmesi, dört yıl sonra kura usulüyle yapılır. Bu değişimde 6 ncımaddenin a, b, e bentlerindeki üyeler kendi aralarında ve ayrı ayrı, c ve d bentlerindeki üyeler birlikte mütalaa edilir.
GEÇİCİ MADDE 4. — Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra üç ay içinde;
a) Ruhsatsız kullandığı cihazlara ruhsat çıkartarak ücretini ödeyenler,
b) Ruhsatnamede yazılı adresi değiştirdiğini, cihazını devrettiğini veya devraldığını Posta, Telgraf ve Te lefon İşletmesi Genel Müdürlüğüne bildirip ruhsaf üzerinde gerekli işlemi yaptıranlar,
c) Cihazlarını ruhsatnamede belirtilen yer ve maksat dışında kullandığını bildirip, gerekli düzeltmeyi yap tıranlar,
d) Ruhsatname üzerinde cihazın renkli veya siyah - beyaz olduğuna ilişkin ayrıca özelliği belirtilmemiş olanların bu özelliğini Posta, Telgraf ve Telefon İşletmesi Genel Müdürlüğüne bildirip ruhsat üzerinde işle tenler,
e) Mühürlenmiş olduğu halde cihazlarını kullananlardan yeniden mühürletme veya kullanma işlemlerini Posta, Telgraf ve Telefon İşletmesi Genel Müdürlüğüne bildirenler hakkında ilgili ceza hükümleri uygulan maz.
GEÇİCİ MADDE 5. — Bu Kanunda sözü edilen yönetmelikler ile disiplin ve gizli sicil yönetmelikleri, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde hazırlanır ve yürürlüğe konulur.
Yukarıdaki fıkrada belirtilen yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mevcut yönetmelik, taümat ve esasların bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına de vam olunur.
GEÇİCİ MADDE 6. — Posta, Telgraf ve Telefon İşletmesi Genel Müdürlüğü, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde devirle ilgili belge ve bilgileri Türkiye Radyo - Televizyon Kurumuna verir.
{Hükümetin Teklifi) Posta, Telgraf ve Telefon İşletmesi Genel Müdürlüğü, tbu Kanunun yürürlüğe girdiği tariMen i'ti'baren bir yıl içinde devirle ilgili belge ve bilgileri Türkiye Radyo Televizyon Kurumuna verir.
Devir işlemleri bu Kanunun yürürlüğe g'irmesinden itibaren üç ay içinde taraflarca protokolle 'tespit edilir.
Mevcut personelin hukukî durumu GEÇtCt MADDE 7. — Kurumda görevli her statüdeki personel yeni bir işleme gerek olmaksızın göre vine devam eder.
Yürürlük MADDE 66. — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğ*e giret.
(M. G. K.) (İhtisas Komisyonunun Teklif Ettiği Metin) Devir işlemleri bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde taraflarca protokolle tespit edi lir.
Devir işlemleri tamamlanıncaya kadar ruhsatnameler ile ilgili mevcut uygulamaya devam olunur.
GEÇÎCt MADDE 7. — Bu Kanun gereğince yapılacak yeni düzenlemeler nedeniyle atamaya tabi tutu lacak personel dışında kalan Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu personeli, herhangi bir atama işlemine tabi tutulmaksızın görevlerine devam ederler.
GEÇİCİ MADDE 8. — Bu Kanunun 50 inci maddesinin (g) bendinde sayılan unvanlarla Kurumda söz leşmeli olarak çalışan personelden, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde T. C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilmesini Kurumdan yazılı olarak talep etmeyenlerin, Sosyal Sigortalar Kurumu ile ilgi lendirilmelerine devam olunur. T. C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilenlere kıdem tazminatı ödenmez.
GEÇİCİ MADDE 9. — Bu Kanuna göre yapılacak yeni düzenlemeler nedeniyle; yeni kadroları eski kad rolarından daha aşağıda olan görevlilerin eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminat ve diğer kazanılmış haklan, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumundaki yeni görevlerinde kaldıkları sürece şahıslarına bağlı olarak saklı tutulur. Atama işlemleri tamamlanıncaya kadar personelin malî, sosyal ve her türlü özlük haklarına ilişkin eski hükümlerin uygulanmasına devam olunur.
ALTINCI KISIM Son Hükümler Yürürlük MADDE 65. — Bu Kanunun;
a) 4, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28,29, 30 ve 32 nci madde hükümleri Resmî Gazetede ya yımı tarihinde,
b) Diğer maddelerin hükümleri 1 Ocak 1984 tari hinde, Yürürlüğe girer.
