İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 1. hâli

Konut İnşaatında ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde Yapılacak Yatırımlarda Vergi, Resim ve Harç İstisna ve Muaflıkları Tanınması Hakkında Kanun

Kanun numarası
2982
Kabul tarihi
24.02.1984
Resmî Gazete
01.03.1984 / 18328
Düstur
5. tertip, cilt 23
Son değişiklik
23.12.1992
Madde sayısı
12
Madde 1

Amaç:

Bu Kanunun amacı, konut inşaatı ile kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımların, vergi, resim ve harç istisna ve muaflıkları yoluyla, teşvikidir.

Madde gerekçesi

— Bu madde ile Kanunun maksadı açık bir şekilde izah edilerek tatbikatta kolaylık sağlan mağa çalışılmıştır.

Dinamik bir bünyeye sahip olan yurdumuzda büyük boyutlara ulaşan konut açığının kapatılmasını sağ lamak için yurt sathında yapılacak konut inşaatları ile kalkınmada öncelikli yörelerde iktisadî hayatın can landırılması ve bölgeler arasındaki farklılıkların ortadan kaldırılması için bu bölgelere yapılacak yatırımla rın, vergi ve harç istisna ve muaflıkları yoluyla teşviki bu Kanunun maksadını teşkil etmektedir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 13 · tasarı/teklifin madde 1 gerekçesi

Madde 2

Kapsam:

Bu Kanun hükümlerine göre uygulanacak istisna ve muaflıklar; veraset ve intikal vergisi, damga vergisi, banka ve sigorta muameleleri vergisi, emlak vergisi, harçlar ve resimler ile Belediye Gelirleri Kanunu gereğince alınan vergi, resim ve harçları kapsar.

Madde gerekçesi

— Bu madde ile kanunda öngörülen muaflık ve istisnaların hangi vergilere şamil olduğu açık ça belirtilerek, tatbikatta bu konuda ortaya çıkacak tereddütlerin giderilmesi hedef alınmıştır. Nitekim gerek konut inşaatında, gerekse yatırımların gerçekleşmesi sırasında bu faaliyetlerde bulunan kişiler çok çeşitli ver gi ve harç mükellefiyetleri ile karşı karşıya kalabilmekte ve tatbik olunan mevzuat hükümlerine göre bu ver gi ve harçlar değişebilmektedir. Madde ile konut inşaatı ve kalkınmada öncelikli yörelerde yapılan yatırım larda tatbik olunacak muaflık ve istisnaların, damga vergisi, banka ve sigorta muameleleri vergisi, emlak vergisi, dahilde alınan istihsal vergisi, harçlar ile Belediye Gelirleri Kanunu gereğince alman vergi ve harç larla sınırlı olduğu; bu vergi ve harçlar dışında kalanlar için bu kanun gereğince istisna ve muaflıkların tat bik olunmayacağı hükme bağlanmıştır.

_ 2 —

Kaynak: TBMM S. Sayısı 13 · tasarı/teklifin madde 2 gerekçesi

Madde 3

Arazi, arsa tedariki:

1 değişiklik

(Değişik : 19/6/1987 - 3393/6 md.)

Konut inşaatı veya kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlar için arazi veya arsa tedariki ile ilgili olarak ivazlı veya ivazsız devir, temlik, kamulaştırma, satış vaadi sözleşmesi, intifa hakkı, iştira hakkı, alım, satım, kira, geri alma, geri verme, ifraz, tevhit, tescil, cins değişikliği, rehin tesis ve terkini, ipotek tesis ve terkini, ıslah, değişiklik işlemler ve bu işlemler dolayısıyla düzenlenen kağıtlar, ikinci maddede yazılı vergi, resim ve harçlardan müstesnadır.[1]

Madde 4

Konut inşaatı:

1 değişiklik

a) Arazi ve arsa üzerine inşa veya binaya ilave suretiyle konut olarak kullanılacak binalar, bağımsız bölümler veya katların (Eklentiler veya ortak yer payları dahil) meydana getirilmesi ve bunlardan ticari maksatla inşa edilenlerin, devir ve iktisapları ile ilgili işlemler ve bu işlemler dolayısıyla düzenlenen kağıtlar,

b) Konut edinmek isteyenlere kredi verilmesi (Köyler dahil) hakkındaki işlemler ile bu konuda düzenlenen kağıtlar ve bu kredi muameleleri dolayısıyla her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben alınan paralar,

c) (Ek : 19/6/1987 - 3393/7 md.) Konut yapı kooperatifleri üyelerinin üyelik aidatı ile ek ödemeleri dolayısıyla konut yapı kooperatifleri lehine düzenledikleri kağıtlar.[2]

İkinci maddede yazılı vergi, resim ve harçlardan müstesnadır.

Ancak net 150 m2'yi geçen konutlara bu madde hükmü uygulanmaz.

Madde gerekçesi

— Bu madde ile arazi ve arsa üzerine inşa veya binaya ilave suretiyle konut olarak kullanıl mak üzere binalar, bağımsız bölümler veya katlar meydana getirilmesi halinde inşaata başlanılmasından biti mine kadar; ticarî maksatla yapılan konutlarda ise devir ve iktisap işlemleri tamamlanıncaya kadar tahsili söz konusu olabilecek vergi ve harçların 'alınmaması suretiyle konut edinme maliyetinin düşürülmesi hedef alınmaktadır.

Ayrıca konut inşa etmek veya satın almak için alınan kredilere müteallik muameleler ve düzenlenecek kâğıtlar dolayısıyla ödenmesi gereken vergi ve haıç mükellefiyetleri ile bu kredi muameleleri dolayısıyla krediyi veren kuruluşlar tarafından her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben alınan paralar dolayı sıyla ödenmesi gereken Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi mükellefiyeti de kaldırılmaktadır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 13 · tasarı/teklifin madde 4 gerekçesi

Madde 5

Yatırımların teşviki:

Sermaye şirketlerinin, kooperatiflerin ve bunların birlikleri ile vakıfların kalkınmada öncelikli yörelerde yapacakları Devletçe teşviki öngörülen yatırımlar dolayısıyla, her ne suretle olursa olsun bina iktisapları, arsa ve arazi üzerine inşa veya binaya ilave suretiyle binalar, bağımsız birimler veya katlar meydana getirmeleri ve bunların devirleri ile ilgili işlemler ve bu işlemler dolayısıyla düzenlenen kağıtlar ikinci maddede yazılı vergi, resim ve harçlardan müstesnadır.

Madde gerekçesi

— Bu madde ile, sermaye şirketleri tarafından kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak ya tırımlar dolayısıyla her ne suretle olursa olsun bina iktisapları, arsa ve arazi üzerine inşa veya binaya ila ve suretiyle bina, bağımsız bölüm veya katlar meydana getirilmesi ve devredilmesi ile ilgili olarak yapılan muameleler ve bu muameleler sebebiyle tanzim olunan kâğıtlar vergi ve harçtan istisna edilmek suretiyle, sermaye şirketlerinin bu bölgelerde yapacağı yatırımlar özendirilmekte; vergi ve harç istisnalarının sermaye şirketlerine sağlanması suretiyle de şirketleşmenin teşviki hedef alınmış bulunmaktadır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 13 · tasarı/teklifin madde 5 gerekçesi

Madde 6

Emlak vergisi muafiyeti:

1 değişiklik

(Değişik : 23/12/1992 - 3858/2 md.)

Konut inşaatına veya kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlara tahsis edilen arazi ve arsalar Emlak Vergisinden muaftır.

Madde 7

Teşviklerin sınırı:

Bu Kanunla tespit edilen vergi, resim ve harç muafiyet ve istisnalarından faydalanılmış olması, diğer kanunlarla öngörülen teşvik hükümlerinden faydalanılmasına mani değildir.

Madde gerekçesi

— Bu madde ile, konut inşaatına ve kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlara tah sis edilen arazi ve arsalarla bunlar üzerine inşa edilen binaların Emlak Vergisinden muaf tutulması suretiy le yurdumuzdaki konut açığının kapatılması için konut üretiminin ve kalkınmada öncelikli yörelerde yapıla cak yatırımların teşvik edilmesi sağlanmıştır. , Yurdumuz dahilinde inşa edilecek tüm konutlara ve kalkınmada öncelikli yörelerdeki yatırımlara, tah mis edilen arazi ve arsalar ile bu arazi ve arsalar üzerine inşa edilen binalar, Kanunda belirtilen zaman zar fında Emlak Vergisinden muaf tutulacaktır.

Arazi, arsa veya bina iktisabı yahut yeniden inşa dolayısıyla esasen malî külfet altında bulunan mükel lefin belirli bir zaman zarfında Emlak Vergisi ödeme yükümlülüğünün kaldırılması ile bu yöndeki faaliyet lerinin teşvik edilmesi hedef alınmaktadır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 13 · tasarı/teklifin madde 7 gerekçesi

Madde 8

Cezalar:

1 değişiklik

(Değişik : 23/12/1992 - 3858/3 md.)

Bu Kanunda yer alan muafiyet ve istisnalardan:

a) Konut inşaatı yapmak için yararlananların 9 uncu maddede yazılı süre içinde konut inşaatına başlayıp projenin tamamını bitirmemeleri veya konut dışında herhangi bir inşaat yapmaları veya inşa ettikleri binayı konut dışında başka bir amaçla kullanmaları halinde;

b) Kalkınmada öncelikli yörelerde yatırım yapmak için faydalananların 9 uncu maddede yazılı süre içinde yatırım projesinin tamamını gerçekleştirmemeleri veya mahiyet ve miktar itibariyle başlangıçta öngörülen projeyi küçültmeleri veya yapılan yatırımı yatırımla öngörülen amaç dışında kullanmaları halinde;

Daha önce alınmayan vergi, resim ve harçlar Vergi Usul Kanununa göre ağır kusur cezalı olarak tahsil edilir.

Plan ve projesi gereği konut dışında bir amaçla kullanılacak bölümler de ihtiva eden inşaatlarda vergi, resim ve harç istisna ve muaflıkları sadece konut olarak kullanılacak bölümlere (Köylerde samanlık, ahır, kümes ve benzerleri dahil) isabet eden arsa payı esas alınmak suretiyle hesaplanır. Ancak bu inşaatlarda inşaat izni alınmadan önce uygulanan istisna ve muaflıklar nedeniyle alınmayan vergi, resim ve harçlardan konut dışındaki bölümlere isabet edenler arsa payı esas alınmak suretiyle hesaplanarak inşaat izni tarihinden itibaren bir ay içinde cezasız olarak geri alınır.

Konut inşaatı ve yatırım projesinin tamamının fiziki olarak hangi hallerde gerçekleşmiş sayılacağının ölçü ve esasları Maliye ve Gümrük Bakanlığınca belirlenir.[3]

Madde gerekçesi

— Bu madde ile, bu Kanunla öngörülen vergi ve harç muafiyet ve istisnalarından istifade eden kişilerin, hailen yürürlükte bulunan diğer kanun ve mevzuatlarla getirilmiş veya getirilecek teşvik hü kümlerinden de istifade edebilecekleri hükme bağlanmıştır. Böylece bu Kanunda yer alan muafiyet ve is tisnalardan faydalanan kişi veya kuruluşlar gerekli şartları haiz olmaları kaydıyla diğer mevzuatımızda mevcut yatırım indirimi, gütmrülk vergisinin taksitlendirilmesi, gümrük muafiyeti, yatırım finansman fonu ve benzeri teşvik tedbirleri ile getirilecek diğer teşvik tedbirlerinden de faydalanabilecekler ve bütün teşvik ted birlerinin bir arada tatbik olunması suretiyle kanunda öngörülen maksadın daha etkili bir şekilde sağlanma sı mümkün olacaktır.

Ancak bu teşvikler yatırımlardaki vergi yükünü sıfırlamaya matuf olup alınmamış vergilerin iadesi ve sübvansiyon hiçbir şekilde söz konusu değildir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 13 · tasarı/teklifin madde 8 gerekçesi

Madde 9

Süre:

1 değişiklik

(Değişik : 23/12/1992 - 3858/4 md.)

Bu Kanunda yer alan muafiyet ve istisnalar, 1995 takvim yılı sonuna kadar uygulanır.[4]

Madde 10

Dini hizmetlerin ifasına mahsus ve umuma açık bulunan ibadethaneler, okullar, kütüphaneler, spor tesisleri ve bunların müştemilatı bu Kanunun uygulanması bakımından konut sayılır.

Madde gerekçesi

— Mevcut konut açığını hızla kapatmak ve kalkınmada öncelikli yörelerin yapılacak yatırım lar yoluyla gelişmesini sağlamak, teşvik tedbirlerinin gecikmeksizin tesirini göstermesine bağlı bulunmakta dır. Kanunda belirtilen konut inşaatı ve diğer yatırımların ancak belli bir zaman zarfında yapıldığı takdir ce teşvik edileceğinin ve bu zamanın sonunda teşvik tedbirlerinin sona ereceğinin önceden bilinmesinin mü teşebbisleri derhal faaliyete geçmeye sevk edeceği göz önünde bulundurularak söz konusu muafiyet ve istis naların 1988 yılı sonuna kadar tatbik olunacağı maddede sarahaten belirtilmiştir.

21.2.1984

Kaynak: TBMM S. Sayısı 13 · tasarı/teklifin madde 10 gerekçesi

Madde 11

Yürürlük:

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 12

Yürütme:

Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

2982 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN

YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE

Kanun No. Farklı Tarihte Yürürlüğe Giren Maddeler Yürürlüğe Giriş Tarihi
3393 11 ve 12 nci maddeleri 1/1/1987
Diğer maddeleri 30/6/1987
KHK/336 8 5/8/1988
3858 1, 2 ve 3 üncü maddeleri 1/1/1993
Diğer maddeleri 27/12/1992
4134 9 1/1/1996

Dipnotlar

  1. [1]19/6/1987 tarih ve 3393 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi bu maddenin 31/12/1992 tarihinde yürürlükten kalkacağını hüküm altına almış ise de, 23/12/1992 tarih ve 3858 sayılı Kanunun 7 inci maddesi ile söz konusu geçici 2 nci madde yürürlükten kaldırıldığından madde muhafaza edilmiştir.
  2. [2]19/6/1987 tarih ve 3393 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi ile bu bendin 31/12/1992 tarihinde yürürlükten kalkacağı hüküm altına alınmış ise de; 23/12/1992 tarih ve 3858 sayılı Kanunun 7 nci maddesi ile sözkonusu geçici 2 nci madde yürürlükten kaldırıldığından bent muhafaza edilmiştir.
  3. [3]Bu madde ile ilgili olarak 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesine bakınız.
  4. [4]Bu maddede yer alan süre; 18/11/1995 tarih ve 4134 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile 31/12/1997 tarihine kadar uzatılmıştır.