Konut İnşaatında ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde Yapılacak Yatırımlarda Vergi, Resim ve Harç İstisna ve Muaflıkları Tanınması Hakkında Kanun

— Bu madde ile Kanunun maksadı açık bir şekilde izah edilerek tatbikatta kolaylık sağlan mağa çalışılmıştır.

Dinamik bir bünyeye sahip olan yurdumuzda büyük boyutlara ulaşan konut açığının kapatılmasını sağ lamak için yurt sathında yapılacak konut inşaatları ile kalkınmada öncelikli yörelerde iktisadî hayatın can landırılması ve bölgeler arasındaki farklılıkların ortadan kaldırılması için bu bölgelere yapılacak yatırımla rın, vergi ve harç istisna ve muaflıkları yoluyla teşviki bu Kanunun maksadını teşkil etmektedir.

— Bu madde ile kanunda öngörülen muaflık ve istisnaların hangi vergilere şamil olduğu açık ça belirtilerek, tatbikatta bu konuda ortaya çıkacak tereddütlerin giderilmesi hedef alınmıştır. Nitekim gerek konut inşaatında, gerekse yatırımların gerçekleşmesi sırasında bu faaliyetlerde bulunan kişiler çok çeşitli ver gi ve harç mükellefiyetleri ile karşı karşıya kalabilmekte ve tatbik olunan mevzuat hükümlerine göre bu ver gi ve harçlar değişebilmektedir. Madde ile konut inşaatı ve kalkınmada öncelikli yörelerde yapılan yatırım larda tatbik olunacak muaflık ve istisnaların, damga vergisi, banka ve sigorta muameleleri vergisi, emlak vergisi, dahilde alınan istihsal vergisi, harçlar ile Belediye Gelirleri Kanunu gereğince alman vergi ve harç larla sınırlı olduğu; bu vergi ve harçlar dışında kalanlar için bu kanun gereğince istisna ve muaflıkların tat bik olunmayacağı hükme bağlanmıştır.

_ 2 —

— Bu madde ile Türkiye'de konut inşaatı ve kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatı rımlar için iktisap edilecek arsa ve araziler dolayısıyla ortaya çıkan vergi ve harçların alınmaması öngörül mektedir.

ivazlı veya ivazsız devir, temlik, kamulaştırma, alım, satım, kira, geri alma, geri verme yollarından biriy le arsa ve arazi iktisabı halinde söz konusu işlemler için alıcı ve satıcıların harçlardan müstesna olmaları sağlanmaktadır.

Diğer taraftan konut inşa etmek maksadıyla iktisap edilecek arsa ve arazilerde yapılacak ifraz, tevhid, tescil, dins değişikliği, rehin tesis ve terkini, ıslah ve diğer değişiklik işlemleri de her türlü harçtan müstesna tutulmaktadır.

Yukarıda sayılan işlemler sebebiyle tanzim edilecek kâğıtlar da damga vergisi ve harçlardan istisna edil mektedir.

— Bu madde ile arazi ve arsa üzerine inşa veya binaya ilave suretiyle konut olarak kullanıl mak üzere binalar, bağımsız bölümler veya katlar meydana getirilmesi halinde inşaata başlanılmasından biti mine kadar; ticarî maksatla yapılan konutlarda ise devir ve iktisap işlemleri tamamlanıncaya kadar tahsili söz konusu olabilecek vergi ve harçların 'alınmaması suretiyle konut edinme maliyetinin düşürülmesi hedef alınmaktadır.

Ayrıca konut inşa etmek veya satın almak için alınan kredilere müteallik muameleler ve düzenlenecek kâğıtlar dolayısıyla ödenmesi gereken vergi ve haıç mükellefiyetleri ile bu kredi muameleleri dolayısıyla krediyi veren kuruluşlar tarafından her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben alınan paralar dolayı sıyla ödenmesi gereken Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi mükellefiyeti de kaldırılmaktadır.

— Bu madde ile, sermaye şirketleri tarafından kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak ya tırımlar dolayısıyla her ne suretle olursa olsun bina iktisapları, arsa ve arazi üzerine inşa veya binaya ila ve suretiyle bina, bağımsız bölüm veya katlar meydana getirilmesi ve devredilmesi ile ilgili olarak yapılan muameleler ve bu muameleler sebebiyle tanzim olunan kâğıtlar vergi ve harçtan istisna edilmek suretiyle, sermaye şirketlerinin bu bölgelerde yapacağı yatırımlar özendirilmekte; vergi ve harç istisnalarının sermaye şirketlerine sağlanması suretiyle de şirketleşmenin teşviki hedef alınmış bulunmaktadır.

— Bu madde ile konut inşaatı ve kalkınmada öncelikli bölgelerde yapılan inşaatlar, vergi is tisnası yoluyla teşvik edilmektedir.

İnşaatlarda, 6802 sayılı Kanuna bağlı tablolarda yer alan, dolayısıyla istihsal vergisine tabi 'bulunan bir takım maddeler kullanılmaktadır. Çimento, tomruk, cam, inşaat demiri, seramik mamulatı gibi.

Dahilde alınan istihsal vergisinde vergi mükellefi, Kanuna bağlı I, II ve III sayılı tablolarda yer alan maddeleri imal ve istihsal edenler yani müstahsildir. Müstahsiller teslim ettikleri istihsal vergisine tabi bu lunan maddeler için aynı Kanunun 16/a ve 60 inci maddeleri gereğince fatura düzenlemekte ve bu fatura larda istihsal vergilerini de ayrıca göstererek satış bedeli meyanında müşterilere yansıtabilmektedir.

Konut inşaatının ve kalkınmada öncelikli bölgelerde yapılan sair inşaatların maliyetini düşürerek yapı mını teşvik etmek amacıyla ve doğrudan doğruya müstahsillerden temin edilmesi kaydıyla söz konusu inşaat larda kullanılacak olan vergiye tabi maddeler dahilde alınan istihsal vergisinden müstesna tutulmuştur.

Bu istisna, istihsal vergisine tabi maddelerin müstahsillerden alımı sırasında, ihtiyaç sahiplerince ilgili il imar müdürlüğünden alınacak ve inşaat için gerekli madde ve mamullerin miktar itibariyle dökümünü gösteren *ihtiyaç belgelerinin müstahsillere ibraz edilmesi suretiyle uygulanacaktır. /• Bu istisnanın uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit edi leceği hükme bağlanmıştır.

— Bu madde ile, konut inşaatına ve kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlara tah sis edilen arazi ve arsalarla bunlar üzerine inşa edilen binaların Emlak Vergisinden muaf tutulması suretiy le yurdumuzdaki konut açığının kapatılması için konut üretiminin ve kalkınmada öncelikli yörelerde yapıla cak yatırımların teşvik edilmesi sağlanmıştır. , Yurdumuz dahilinde inşa edilecek tüm konutlara ve kalkınmada öncelikli yörelerdeki yatırımlara, tah mis edilen arazi ve arsalar ile bu arazi ve arsalar üzerine inşa edilen binalar, Kanunda belirtilen zaman zar fında Emlak Vergisinden muaf tutulacaktır.

Arazi, arsa veya bina iktisabı yahut yeniden inşa dolayısıyla esasen malî külfet altında bulunan mükel lefin belirli bir zaman zarfında Emlak Vergisi ödeme yükümlülüğünün kaldırılması ile bu yöndeki faaliyet lerinin teşvik edilmesi hedef alınmaktadır.

— Bu madde ile, bu Kanunla öngörülen vergi ve harç muafiyet ve istisnalarından istifade eden kişilerin, hailen yürürlükte bulunan diğer kanun ve mevzuatlarla getirilmiş veya getirilecek teşvik hü kümlerinden de istifade edebilecekleri hükme bağlanmıştır. Böylece bu Kanunda yer alan muafiyet ve is tisnalardan faydalanan kişi veya kuruluşlar gerekli şartları haiz olmaları kaydıyla diğer mevzuatımızda mevcut yatırım indirimi, gütmrülk vergisinin taksitlendirilmesi, gümrük muafiyeti, yatırım finansman fonu ve benzeri teşvik tedbirleri ile getirilecek diğer teşvik tedbirlerinden de faydalanabilecekler ve bütün teşvik ted birlerinin bir arada tatbik olunması suretiyle kanunda öngörülen maksadın daha etkili bir şekilde sağlanma sı mümkün olacaktır.

Ancak bu teşvikler yatırımlardaki vergi yükünü sıfırlamaya matuf olup alınmamış vergilerin iadesi ve sübvansiyon hiçbir şekilde söz konusu değildir.

— Kanunun bu maddesi ile, kanunda öngörülen muafiyet ve istisnalardan faydalananların, 1988 takvim yılı sonuna kadar konut inşaatına başlayıp bu tarihten önce projenin % 50'sini tamamlamadıkları veya konut dışında bir inşaat yaptıkları veya konut dışında bir amaçla kullandıkları takdirde; ayrıca kalkın mada öncelikli yörelerde 1988 takvim yılı sonuna kadar yatırıma başlayıp bu zaman zarfında yatırım projesi ni gerçekleştirmedikleri veya muafiyet ve miktar itibariyle başlangıçta öngörülen projeyi küçülttükleri veya yatırımı başlangıçta öngörülen amaç dışında kullandıkları takdirde, daha önce alınmayan vergi ve harçlarm 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükmüne göre 3 kat kaçakçılık cezası ile birlikte tahsili esası getirilmiştir.

— Mevcut konut açığını hızla kapatmak ve kalkınmada öncelikli yörelerin yapılacak yatırım lar yoluyla gelişmesini sağlamak, teşvik tedbirlerinin gecikmeksizin tesirini göstermesine bağlı bulunmakta dır. Kanunda belirtilen konut inşaatı ve diğer yatırımların ancak belli bir zaman zarfında yapıldığı takdir ce teşvik edileceğinin ve bu zamanın sonunda teşvik tedbirlerinin sona ereceğinin önceden bilinmesinin mü teşebbisleri derhal faaliyete geçmeye sevk edeceği göz önünde bulundurularak söz konusu muafiyet ve istis naların 1988 yılı sonuna kadar tatbik olunacağı maddede sarahaten belirtilmiştir.

21.2.1984