İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 2. hâli

Orman Genel Müdürlüğüne İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun

Kanun numarası
3234
Kabul tarihi
31.10.1985
Resmî Gazete
08.11.1985 / 18922
Düstur
5. tertip, cilt 25
Son değişiklik
02.07.2018
Madde sayısı
10

Kaynak: TBMM S. Sayısı 353 · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Bu kanunda tasarı metni belgede okunamadığı için numaraların yürürlükteki metinle örtüştüğü doğrulanamadı; yanlış maddeye bağlamamak için gerekçeler tasarıdaki sırasıyla, bağlanmadan verilmiştir.

Genel gerekçe

KHK/236 Cumhuriyetimizin Kuruluşundan günümüze kadar geçen dönemde, Ülkemiz ormancılığında gerek maddî gerekse manevî ve sosyal anlamda büyük ölçüde ilerlemeler olmuştur. Bilhassa bu dönemde «Ci'bali mubaha» denilen ve herkesin Ormandan serbestçe ve gelişi güzel faydalanılması anlayışı terkedilmiş ve ormanların, ka mu yararına ve ormancılık tekniğine uygun planlarla korunması, çoğaltılması, geliştirilmesi, devamlılığının sağlanması, ürünlerinin de teknolojisine uygun şekilde ve çok yönlü faydalanma anlayışı ile değerlendirilmesi esası getirilmiştir.

Bugün devlet, ülkenin % 26'sını kaplayan 20.2 milyon hektar civarındaki ormanlarda gerekli teşkilatım kurmuş ve böylece tekniğine uygun işletilmesini yenilenmesini ve korunmasını sağlamaya çalışmaktadır. Bunun yânısıra Cumhuriyetin kuruluşundan bu güne kadar geçen sürede, ormancılık alanında üretime dönük önemli tesisler yanında araç, gereç, yol, bina vb. yatırım imkânlarıda artırılmıştır.

7 Kasım 1982 tarihinde Milletimiz tarafından kabul edilen yeni anayasamızın çeşitli maddeleriyle, orman cılığımıza ilişkin hükümlere yer verilmiştir.

Gerek Anayasa hükümlerine gerekse ormancılık mevzuatı ve kalkınma planlarına dayanarak Türkiyenin ormancılık politikası amaçlarını geniş anlamda üç anagrupta toplamak mümkündür.

1. Ülkenin başta odun hammaddesi olmak üzere çeşitli orman ürünlerine olan ihtiyacını karşılamak, 2. Toprak taşınmasını önlemek, su rejimini düzenlemek, yurt savunmasında yardımcı olmak, 3. Tabiatı korumak, halkın rekreasyon ihtiyacını gidermek, Yukarıda özetlenen ormancılık politikası amaçlarına ulaşılabilmesi için Orman Genel Müdürlüğü

a) Ormanların korunması ve devamlılığının sağlanması,

b) Ormanların kadastrosunun yapılması,

c) Ormanların yönetilmesi, işletilmesi, geliştirilmesi ve genişletilmesi,

d) Üretimin devamlı, verimli ve rasyonel bir şekilde artırılması,

e) Ülkenin Endüstriyel ve yakacak odun ihtiyacının karşılanması, Hizmetlerinin yürütülmesi ve gerçekleştirilmesi iile görevlendirilmiş bulunmaktadır.

Bugüne kadar, sayılan hizmetlerin gerçekleşme durumunu anafaaliyetler itibariyle şöyle özetleyebiliriz. , — 1938 yılma göre 4 üncü 5 Yıllık Plan döneminde Endüstriyel odunda 10 katı yakacak odunda isa 4 ka tı bir üretim artışı sağlanarak, yıllık endüstriyel odun üretimi ortalama 6.9 mil/metreküpe, yıllık yakacak odun üretimi de 20,5 mil/sitere ulaşmıştır.

— 1983 yılı sonu «itibariyle 1.0 mil/hektarı aşan sahada ağaçlandırma, 125 bin hektar civarında da Eroz yon Kontrolü çalışmaları yapılmıştır.

— Ayrıca Orman Fidanlıklarında Kamu ve Özel Rektör ihtiyaçları için yılda ortalama 450 mil/adet Fi dan üretimi gerçekleştirilmiştir.

— Ormanların entanslf bir şekilde işletilmesini ve korunmasını sağlamak amacıyla 1983 yılı sonu itibariyle 96 bin kilometre yeni orman yolu inşa edilmiş ve bu suretle de 8 617 adet orman 'koya yola kavuşturulmuş tur.

— 1983 yılından bu yana 9 mil/hektarı aşan orman alanının kadastrosu yapılmıştır.

— Halkın rekrasyon ihtiyacının karşılanması ve gelecek nesillerimize insan eliyle 'bozulmamış doğal çevreyi kapsayan yöreleri bırakmak amacıyla 17 Millî park, 245 onman içi dinlenme yeri tesis edilmiştür.

Yapılan bu çalışmalara rağmen gerek ormancılık hizmetlerinin gerekse diğer kamu hizmetlerinin daha dü zenli, süratli, etkili, verimli ve ekonomik bir şekilde yürütülebilmesi maksadıyla Türkiye Cumhuriyeti Anaya sasının getirdiği idare hukuku esasları dairesinde devlet yönetiminin yeniden organizasyonunun sağlanması zorunlu görülmüştür. Bu amaçla 2680 sayılı Kanunun verdiği yetkiye istinaden Bakanlar Kurulunca 14.12.1983 tarihinde yürürlüğe konulan 13.12.1983 gün ve KHK-174 'sWûl «Bakanlıkların Kuruluş ve Görev esasları hakkında Kanun Hükmünde Kararname» ile Bakanllldar ile h*İh ve ilgili kuruluşlarının yeniden ne suret le teşkilatlanacağı ve bunun şekil ve esasları belirlenm'i^ir- Bu Kanun Hükmünde Kararname Hükümlerine uySun olara'k da v i ne 2 6 8° ı s a vm Kanuna istinaden Bakan lar Kurulunca 13.12.1983. tarih ve KHK-T83 sayılı «Tarım 0 r m an ve KÖyişleri Bakanlığının Teşkilat ve gö revleri hakkında Kanun Hükmünde t ir Kararname» Î4.T2.1983 (tarihinde yürürlüğe konulmuştur. Bu Ka rarnamenin 44 üncü maddesinin (a) bendinde de, «3'2Ö4 sayılı Kanunla kurulmuş bulunan tüzelkişilik sa'niP ve katma bütçeli Orman Genel Müdürlüğü' nün Tarım Orman ve KÖyişleri Bakanlığının bağlı ıkurulusu olduğu belirlenmiştir.

1869 tarihinden beri ülkemiz ormanlarını yöneten, ileten, denetleyerek ve gözeterek devamını sağlamak la görevlendirilmiş bulunan Orman Genel Müdürlüğü ha'len 4.6.1937 tarih ve 3204 sayılı «Orman Umum Müdürlüğü Teşkilat Kanunu»na istinaden 30.5.1937 tahinden beri icraatına devam etmektedir. Bu kanun 2.7.1940 tarih ve 3904, 25.'6.1945 tarih ve 4767, 6.7.1960 tari!h ve 75, 24.6.1965 tarih ve 63'6 sayılı Kanunlarla ek ve değişiklikler görerek halen yürürlüğünü devam ettirmektedir. Bu Kanuna'göre hükmi şahsiyeti haiz ve katma bütçeli olan Orman Genel Müdürlüğü, hizmetlerinin büyük bir bölümünü bu katma bütçeye bağ lı ve 4914 sayılı Kanuna istinaden tesis edilmiş bulunan döner sermaye bütçesiyle yürütmektedir. Ancak gerek 3204 sayılı Kuruluş Kanununun günün şartlarına intibakını sağlamak, gerekse Orman Genel Müdür lüğünün bugünkü mevcut teşkilatlanmasını, yukarıda bahsi geçen 174 sayılı «•Bakanlıkların kuruluş ve görev esasları hakkında kanun hükmünde kararname» ve 183 sayılı «Tarım Orman ve KÖyişleri Bakanlığı teş kilat ve görevleri hakkında Kanun Hükmünde Kararname» Hükümlerinde (belirtilen usul ve esaslara uygun hale getirmek için bu Kanun Hükmünde Kararname tasarısı hazırlanmış bulunmaktadır.

Tasarının birinci kısmında, Kararnamenin amaç ve kapsamı belirtilmiş ve tanımlara yer verilmiştir. İkin ci tamda, Genel Müdürlüğün görevleri tadat edilmiştir. Üçüncü kısırrida, Genel Müdürlüğün Merkez teş kilâtı, yer almıştır. Dördüncü kısımda, Genel Müdürlüğün Taşra teşkilatı yetki .genişliği ilkesine uygun ola rak belirlenmiştir. Beşinci bölümde, yönetimin sorumluluk ve yetkileri, Altıncı bölümde ise, atama konula rıyla, hükmü şahsiyete haiz, ayrı bütçeli bütün bağlı kamu kuruluşlarında olduğu gibi kuruluş kanunla rında mecburen yer alması gereken ve bugün mevcut Kanunlarında da mevcut olan mal varlıklarının hu kukî durumu, adlî mercilerdeki temsil ve diğer sorunlarını ve yetkilerini belirtmiştir. Yedinci ve son kısım da ise yürürlükten kaldırılan hükümler ile değişiklik intibakını sağlayacak ıgeçicı hükümler yer almıştır.

TARIM ORMAN VE KÖYIŞLERİ BAKANLIĞI ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN MADDE GEREKÇELERİ

Madde gerekçeleri

Tasarı/teklif madde 1

— Ormanların devamlılığını sağlayacak şekilde korunması, yöneltilmesi, işletilmesi, geliştiril mesi, genişletilmesi ve kadastrosunun yapılması hizmetleriyle görevli, katma bütçeli, tüzelkişiliğe sahip ve Ta rım Orman ve KÖyişleri Bakanlığına bağlı Orman Genel Müdürlüğünün teşkilât, görev ve yetkilerinin esas ve usullerini göstermek amacıyla bu Kanun Hükmünde Kararnamenin düzenlendiği belirtilmektedir.

iMadde 2. — Genel Müdürlüğün ana görevleri, ayrıntılı şekilde bu maddede 'belirtilmektedir.

Tasarı/teklif madde 3

— Genel Müdürlüğün Madde 4'de ayrıntılı şekilde gösterilen görevlerini Merkez Teşkilat bi rimleri belirlemektedir.

Tasarı/teklif madde 4

<— Genel Müdürün görev yetki ve sorumlulüMarı belirtilmiştir.

'Madde 5. — Genel 'Müdür Yardımcılarının görev, yetki ve sorumlulukları belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 6

— Genel Müdürlük merkez teşkilatının, 'Madde 4'de ayrıntılı olarak belirtilen görevleri kapsa yacak ve yürütecek şekilde ana hizmet birimleri olarak, hanigi Daire Başkanlıklarından teşekkül edeceği belir tilmiştir.

Tasarı/teklif madde 7

— Orman Koruma ve Yangınla Mücadele Dairesi Başkanlığının görevleri belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 8

— Kadastro ve Mülkiyet Dairesi Baş/kanlığının görevleri belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 9

— Bu maddede ormanlardan faydalanmayı düzenleyen Orman Amenajman Planlarının dü zenlenmesi ve uygulanması görevleri ile yükümlü; Orman İdaresi ve Planlama Dairesi Başkanlığının görev leri belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 10

— Bu malddede aslî ve tali orman ürünlerinin işletme ve pazarlanması ile ilgili hizmetleri, yü rütecek olan İşletme ve Pazarlama Dairesi Başkanlığının görevleri fbelirtilımiştir.

Tasarı/teklif madde 11

— Bu maddede ormanların genişletilmesi amacıyla yapılan ağaçlandırma ve erozyon kont rol faaliyetleri ile halkın fidan ihtiyacını temine matuf fidan üretimi iş ve işlemlerini merkezde yürütecek olan Fidanlık ve Tohum İşleri Dairesi Başkanlığının görevleri 'belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 12

— Bu maddede, ormanların genişletilmesi, erozyon ve kontrol altına alınması ve mera ısla hı ile özel ve tüzelkişilerin yaptığı ağaçlandırma teknik yardım iş ve işlemlerini merkezde yürütecek olan Ağaç landırma ve Silri Kültür Dairesi Başkanlığının görevleri 'belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 13

— Bu maddede Millî Parklar, Tabiat Parkları, Tabiat Anıtları ve Tabiatı Koruma Sahaları ve Orman içi mesire yerlerine ait iş ve işlemleri merkezde yürütecek olan 'Millî Parklar Dairesi Başkanlı ğının görevleri belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 14

— Bu maddede ormanların işletilmesi, korunması ve geliştirilmesinin gerektirdiği inşaat ve ikmal hizmetleri ile ilgili her türlü iş ve işlemleri merkezde yürütecek olan inşaat ve İkmal Dairesi Başkan lığının görevleri belirtilmiştir.

'Madde 15. — Bu maddede de Genel Müdürlüğün danışma ve denetim birimleri belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 16

— Bu maddede Genel Müdürlüğün merkez ve taşra teşkilatının her türlü iş ve işlemlerini de netleyecek olan Teftiş Kurulu Başkanlığının görevleri belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 17

— Bu maddede, Genel Müdürlüğün kalkınma plânları doğrultusunda, plân, proje ve yıllık ya tırım programı çalışmalarını yapacak, dış kaynakla finanse edilen projelerin yürütülmesini sağlayacak, or ganizasyon ve metot çalışmalarını yürütecek, merkez ve taşra birimleri arasındaki koordinasyonu temin edecek, ormancılık araştırma konularını belirleyip sonuçlarını uygulamaya aktaracak olan Araştırma, Plân lama ve Koordinasyon Dairesi Başkanlığının görevleri belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 18

— Bu maddede Genel Müdürlüğün hükmî şahsiyeti haiz olması sebebiyle leh ve aleyhinde açı lacak dava ve icra takiplerini sağlamak ve her konuda hukukî mütalaa vermekle görevli Hukuk Müşavirli ğinin bu görevleri detaylı olarak belirtilmiştir.

_4 —

Tasarı/teklif madde 19

— Bu maddede, Genel Müdürlük merkez teşkilatındaki yardımcı birimler bdlirtilinişt'ir.

Tasarı/teklif madde 20

— Bu maddede, Genel Müdürlüğün elan yaklaşık 40 bin civarında bulunan personel kadro suna ilişkin atama, özlük, emeklilik ve sağlık iş ve işlemlerini yürütecek olan Personel Dairesi Başkanlığının görevleri belirtilmiştir.

Madlde 21. — Bu maddede Genel Müdürlüğün elan 128 milyar TL. civarındaki katma ve döner ser maye bütçelerini hazırlayan ve uygulayan, getiren, her türlü satın alma ve vergi, iş ve işlemlerini yürüten ve Genel Müdürlüğün merkez teşkilatının bina, tesis, onarım, bakım v.s. müşterek yardımcı hizmetlerini yürü ten tdarî ve Malî tşler Dairesi Başkanlığının görevleri belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 22

— Bu madde de Genel Müdürlüğün halen yaklaşık 40 bin civarında bulunan personel kadro sunun ve 7000 civarında bulunan iş ve işlemleri ile ormancılıkla ilgili her türlü yayın ve tanıtım faaliyetle rini yürüten Eğitim Dairesi Başkanlığının görevleri belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 23

— Bu maddede Genel Müdürlüğün Savunma Uzmanlığı belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 24

— Bu maddede ormancılık hizmetinin özelliği ve tekniği gereği yetki genişliği ilkesine ve böl gesel esaslara uygun olarak kurulacak olan Taşra teşkilatının kuruluşu belirtilmektedir.

Tasarı/teklif madde 25

— Bu madde Taşra Teşkilatında Bölge Müdürlüklerinin, diğer birimleri hangi usullere göre kurulup, kaldırılacağı belirtilmektedir.

Tasarı/teklif madde 26

— Bu madde yöneticilerin sorumluluklarını belirlemektedir.

Tasarı/teklif madde 27

— Bu maddede Koordinasyon ve işbirliği konularında Genel Müdürlüğün görev, yetki ve sorumluluğu belirtilmektedir.

Tasarı/teklif madde 28

— Bu maddede Genel Müdürlüğün mahallî idarelerle koordinasyonu hususu belirtilmekte dir.

Tasarı/teklif madde 29

— Bu madde Genel Müdürün, yükümlü olunan hizmetlerle ilgili tüzük, yönetmelik^ tebliğ ve genelge düzenleyebileceğim belirtmektedir.

Tasarı/teklif madde 30

— Bu maddede yöneticilerin yetkilerinin astlarına devri hususu belirlenmektedir.

Tasarı/teklif madde 31

— Bu maddede Genel Müdür ile Genel Müdürlüğün merkez ve taşra teşkilatında görevli bü tün personelden hangilerinin müşterek kararname ile, hangilerin de Bakan ve Genel Müdürce atanacağı hususu belirtilmektedir.

Tasarı/teklif madde 32

— Bu maddede Genel Müdürlük personelinin kadrolarına ilişkin konularda Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine atıfta bulunulmuştur.

Tasarı/teklif madde 33

— Halen Yargıtay içtihatlarında da belirlenmiş olduğu üzere Orman Genel Müdürlüğünün mal ve para varlığı devlet malı hükmünde kabul edilmiş olmasına rağmen bazı yargı mercilerinden verilen.

aksine karar ve işlemlere rastlanmakta ve kanunî dayanak istenmektedir. Bu sebeple 45 inci maddede be lirtilen hususlar Kanun Hükmü olarak tedvin olunmuş ve maddeye katma bütçeli olan kuruluşun gayrimenkullerinin vergi resim ve harçtan muaf olacağı hususu da eklenmiştir.

Tasarı/teklif madde 34

— Hükmî şahsiyeti haiz bulunan Genel Müdürlüğün leh ve aleyhine açılacak her türlü dava ve icra işlerinin idare Avukatlarınca takip olunacağı ve bunların bütün kamu kesimi avukatları gibi, ya rarlanacakları Kanun Hükümleri halen yürürlükte bulunan 3904 sayılı Orman Umum Müdürlüğü Teşkilat Kanununa ek kanunda gösterilmiş olup, bahsi geçen Kanun Hükmü ibu Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kalkacağından, kanunî bir boşluk doğmaması,

Tasarı/teklif madde 35

— Orman Genel Müdürlüğünün gelirleri belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 36

— Bu Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kalkacak olan yukarıda sözü edilen 3904 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde belirtilmiş olan, orman idaresi avukatlarının bulunmadığı zaman ve yerlerde idareye ait davaların kimler tarafından takip olunacağı ve idarenin yargı mercilerindeki temsili hususunda bir boşluğa sebebiyet verilmemesi için bu madde hükmü getirilmiştir.

Tasarı/teklif madde 37

— Yargı mercilerinde idarenin temsilini düzenlemektedir.

Tasarı/teklif madde 38

— Orman Koruma hizmetleri çok geniş bir sahada yürütülmekte olan hizmet çeşididir. Bu hizmetin motorlu naMl vasıtalarıyla teçhiz edilmiş orman muhafaza memurlarınca yerine getirilmesi gerek mektedir. idarenin elinde bu hizmete yetecek kadar vasıta mevcut olmadığı gibi kısa sürede temini de çok zordur. Bu ihtiyacın giderilmesi için orman muhafaza memurlarına, koruma hizmetlerinde de kullanılmala rı şartıyla kendi nam ve hesaplarına motosiklet almaları için yeterli avans verilmesi ve bu vasıtaların resmî hizmete ait yakıt, tamir ve bakım masraflarının da idarece karşılanması hususu bu madde ile belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 39

— Bu Kanun hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girmesiyle hükümsüz hale gelmesi gereken 4.6.1937 tarih ve 3204 sayılı Orman Umum Müdürlüğü Teşkilat Kanunu ile (bu kanuna ek 24.7.1940 tarih ve 3904 sayılı, 6.7.1960 tarih ve 75 sayılı, 24.6.1965 tarih ve 636 sayılı, kanunlar ile, 25.6.1960 tarih ve 4767 sayılı Orman Koruma Kuruluşunun Kaldırılmasına ve bu kuruluşun Görev ve Yetkilerinin Devlet Orman işletmelerine Devrine Dair Kanun ile 183 sayılı Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığının Teşkilat ve Görev leri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükmüyle zımnen yürürlükten kalkmış bulunan 3204 sayıü Kanunla da ilgili olduğundan sarahaten yürürlükten kalkması gereken 13.2.1981 gün ve 2384 sayılı Kanun da yürürlükten kaldırılması bu madde hükmünde yer almıştır.

Tasarı/teklif geçici madde 1

— Gerek bü Kanun Hükmünde Kararname, gerekse Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye uygun olarak yeni kadroların tespit ve ihdasına kadar halen mevcut kad roların kullanımına devam olunacağı bu madde ile belirtilmiştir.

Tasarı/teklif geçici madde 2

— Bu Kanun Hükmünde Kararname ile getirilen düzenleme sebebiyle kadro ve görev unvanları değişmeyenler için yeniden atanma işleminegerek bulunmadığı, değişenlerin ise yeniden yapılacak bir atamaya kadar haklarının saklı tutulacağı belirtilmiştir.

Tasarı/teklif geçici madde 3

— Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanması ile ilgili yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, halen mevcut yönetmeliklerin aykırı bulunmayan hükümlerinin yürürlükte kalacağı belir tilmektedir.

Tasarı/teklif geçici madde 4

— Bu Kanun Hükmünde Kararname ile Genel Müdürlük Teşkilatının ve en geç bir yıl içinde, Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine uygun hale getirileceği hususunu düzenlemekte dir.

Tasarı/teklif madde 40

— Yürürlükle ilgili maddedir.

Tasarı/teklif madde 41

— Yürütme ile ilgili maddedir.