[1] – Uluslararası alanda beraberlik ve işbirliği yapılmasında fayda görülen hallerde, Türk ve yabancı hakiki veya hükmi şahısların veya yalnız hükmi şahısların, kazanç paylaşma amacı dışında ve kanunlarla yasaklanmamış olmak kaydıyla ekonomik ve teknik alanlarda işbirliğini geliştirmek, bu konularda bilgi, görgü ve karşılıklı teknolojilerinden yararlanmak maksadıyla Türkiye'de veya yurt dışında:
a) En az yedisinin; uluslararası nitelikte birlik,federasyon veya benzeri teşekküller kurmaları veya kurulmuş bu gibi teşekküllerin şubelerini açmaları,
b) Uluslararası faaliyette bulunmaları,
c) Mevcut kuruluş ve benzeri derneklere katılmaları veya bunlarla işbirliğinde bulunmaları,
Cumhurbaşkanının iznine tabidir.
(a) bendine göre Türkiye'de kurulan teşekküller, kuruluş bildirisini ve eklerini, merkezlerinin bulunduğu mahallin en büyük mülki amirliğine vermek suretiyle tüzelkişilik kazanırlar.
Bunlardan kuruluş, amaç ve şartlarını kaybedenlerle, kanun ve statülerinin öngördüğü yükümlülükleri yerine getirmeyenler, kendiliğinden dağılmış sayılırlar.
Kamu kurum ve kuruluşları da, Cumhurbaşkanınca izin verildiği takdirde, birinci fıkradaki amaç doğrultusunda faaliyet gösteren kendi konularıyla ilgili uluslararası birlik, federasyon veya benzeri teşekküllere iştirak edebilirler.
Madde gerekçesi
— Türk ve yabancı hakikî veya hükmî şahısların veya yalnız hükmî şahısların; kapasiteleri nin daha iyi kullanımını sağlamak, bilgi, görgü ve teknolojilerinden karşılıklı olarak yararlanmalarını müm kün kılmak amacıyla, kendi faaliyet konularıyla ilgili sahalarda uluslararası mahiyette teşekküller kurabile cekleri hüküm altına alınmaktadır.
Bununla birlikte, bu teşekküllerin kurulmalarının, şube açmalarının ve uluslararası faaliyette bulunmaları nın veya faaliyetlerine önceden izin verilmiş bulunan kuruluş ve derneklere katılmalarının ve bunlarla işbir liği yapmalarının, Bakanlar Kurulunun müsaadesine tabi bulunduğu ayrıca belirtilmektedir.
Getirilen bu hükümlerden de anlaşılabileceği gibi, tasarının düzenlenmesinde, 2908 sayılı Dernekler Kanu nunun rejimine tamamen sadık kalınmakla birlikte; milletlerarasında beraberlik yapılmasında fayda görü len haller için yine bu kanunun 11 inci maddesiyle öngörülmüş bulunan sistem esas tutulmak suretiyle Ba kanlar Kurulunun izni öngörülmekte, böylece «müsaade sistemi» kabul edilmiş bulunmaktadır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı 525 · tasarı/teklifin madde 1 gerekçesi