İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 2. hâli

Uluslararası Nitelikteki Teşekkülerin Kurulması Hakkında Kanun

Kanun numarası
3335
Kabul tarihi
26.03.1987
Resmî Gazete
07.04.1987 / 19424
Düstur
5. tertip, cilt 26
Son değişiklik
02.07.2018
Madde sayısı
5

Kaynak: TBMM S. Sayısı 525 · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.

Genel gerekçe

Türkiye'nin son yıllarda artış gösteren milletlerarası münasebetlerinin bir neticesi olarak Türk ve yabancı hakikî veya hükmî şahıslar veya yalnız hükmî şahısların, milletlerarası platformda birlikte hareket etmek amacıyla topluluklar kurdukları bilinmektedir. Teşkil olunan bu topluluklar, milletlerarası teamüllere uygun olarak, «birlik» veya «federasyon» adını almakla birlikte, iç hukukumuzda bu tip topluluklara hukukî mev cudiyet tanınmaması sebebiyle, bunların özel hukuk, dolayısıyla Dernekler Kanunu muvacehesinde hükmî şahsiyet şeklinde kabul edilip etkinlikte bulunabilmelerini mümkün olamamaktadır.

Gerek bu mahzurları gidermek ve gerekse bilgi, görgü ve karşılıklı teknoloji transferi yoluyla milletlerarası münasebetlerimizin istikrarlı bir şekilde devam edip genişlemesini sağlamak amacıyla, işçi ve işveren statüsü dışındaki hakikî veya hükmî şahısların kâr amacı haricinde teşkilatlanmalarının hukukî kaidelere bağlanması, bir ihtiyaç halinde ortaya çıkmaktadır.

Bu vesile ile tanzim edilen tasarıyla, bir yandan adı geçen topluluklara hukukî şahsiyet kazandırılırken, bir yandan da bunlar vasıtasıyla Türkiye'nin kalkınmasına ve gelişmesine katkıda bulunulması amaçlanmaktadır.

Diğer taraftan, halen mevcut bu tip teşekküllerden 2908 sayılı Kanuna göre gerekli işlemleri yapmamış bulunanlardan statüsünü bu Kanuna uydurmayanlar için, hukukî durumlarını intibak ettirmek hususunda bir yıllık bir süre tanınmaktadır.

Madde gerekçeleri

Tasarı/teklif madde 1

→ yürürlükteki madde 1

— Türk ve yabancı hakikî veya hükmî şahısların veya yalnız hükmî şahısların; kapasiteleri nin daha iyi kullanımını sağlamak, bilgi, görgü ve teknolojilerinden karşılıklı olarak yararlanmalarını müm kün kılmak amacıyla, kendi faaliyet konularıyla ilgili sahalarda uluslararası mahiyette teşekküller kurabile cekleri hüküm altına alınmaktadır.

Bununla birlikte, bu teşekküllerin kurulmalarının, şube açmalarının ve uluslararası faaliyette bulunmaları nın veya faaliyetlerine önceden izin verilmiş bulunan kuruluş ve derneklere katılmalarının ve bunlarla işbir liği yapmalarının, Bakanlar Kurulunun müsaadesine tabi bulunduğu ayrıca belirtilmektedir.

Getirilen bu hükümlerden de anlaşılabileceği gibi, tasarının düzenlenmesinde, 2908 sayılı Dernekler Kanu nunun rejimine tamamen sadık kalınmakla birlikte; milletlerarasında beraberlik yapılmasında fayda görü len haller için yine bu kanunun 11 inci maddesiyle öngörülmüş bulunan sistem esas tutulmak suretiyle Ba kanlar Kurulunun izni öngörülmekte, böylece «müsaade sistemi» kabul edilmiş bulunmaktadır.

Tasarı/teklif madde 2

→ yürürlükteki madde 2

— Bu maddeyle getirilen düzenleme ile, 2908 sayılı Dernekler Kanunu ile Medenî Kanundaki konuyla ilgili hükümlerin, uluslararası nitelikteki bu teşekküllere de tatbik edileceği öngörülmektedir.

Mezkûr uluslararası teşekküllerin mahiyetlerinin değişik oluşu, bunlarla ilgili olarak yapılan düzenleme lerin; işçi ve işveren dışındaki şahıs topluluklannı tanzim eden Demekler Kanunu içine konulmasını engel lemektedir. Bununla birlikte, Demekler Kanunu ile Medenî Kanuda düzenlenen hükmî şahısların kuruluş, sta tü, işleyiş ve sair konularına ait hükümlerinin, elverdiği oranda, bu tasan ile öngörülmüş bulunan teşekkül lere de uygulanacağı belirtilmektedir.

Geçici Madde — Halen mevcut teşekküllerin, durumlarını bu Kanuna uydurmalarının gerektiği belirtil mektedir.

Tasarı/teklif madde 3

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Yürürlük ile ilgilidir.

Tasarı/teklif madde 4

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Yürütme ile ilgilidir.-