Kara Sınırlarının Korunması ve Güvenliği Hakkında Kanun

— Bu madde ile, T. C. Devletinin kara sınırlarının korunması ve gü venliğinin sağlanmasının amaçlandığı açıklanmakta ve Kanun kapsamına hangi tür birliklerin girdiği gösterilmektedir. Kara sınırlarının korunması ve güvenliğinin sağlan ması görevi Kara Kuvvetleri Komutanlığının bu görevi tefrik edilen birliklerle ve ge rektiğinde bu birlikler emrine veya desteğine verilecek diğer birliklerle yerine getire ceği öngörülmektedir.

— Madde ile, kara sınırlarının korunması ve güvenliğinin sağlanması görevi Kara Kuvvetleri Komutanlığına verilmektedir. En üst birim olarak her ne ka dar genel sorumluluk Kara Kuvvetleri Komutanlığına ait ise de, bu görevini sınırlarda teşkil ve konuşlandıracağı sınır birlikleri ile yerine getireceği açıktır. Bu sınır birlikleri, emir komuta zinciri içerisinde öncelikle kendilerine sorumluluk sahası olarak verilen sınır bölgesini dıştan gelecek her türlü tecavüzlere karşı koruyacak, bölgenin fizikî gü venliğini sağlayacaktır. Bu görev esasen 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri tç Hizmet Kanununun 35 inci maddesi ile Türk Silahlı Kuvvetlerine verilen aslî görevler cümlesindendir. Bu maddeye göre. Silahlı Kuvvetlerin vazifesi; «Türk yurdunu ve Anayasa ile tayin edilmiş olan Türkiye Cumhuriyetini kollamak ve korumaktır» Silahlı Kuv vetler kara sınırlarının korunması görevini Kara Kuvvetleri Komutanlığı vasıtasıyla yerine getirmiş olacaktır.

Bu cümleden olarak sınır hattında vukubulacak ülkeye giriş veya ülkeden çıkışa yönelik tüm kaçakçılık suçlarını ve kara sınırları boyunca 2565 sayılı Askerî Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanununa istinaden birinci derece kara askerî yasak bölgeler içerisinde vukubulacak her türlü suç teşkil eden eylemleri önleyecek, suç fail ve delillerini elde edip, zorunlu yasal işlemleri yapmayı müteakip ilgisine göre mahallî güvenlik kuvvetlerine teslim edecektir. Mesela, delillerin kaybolmasını önlemeye ma tuf olarak arama yapmak, suç eşyasına el koymak ve tutanağa bağlamak gibi işlem ler, zorunlu yasal işlem olarak mütalaa edilmektedir.

Kara sınırı boyunca tesis edilen birinci derece askerî yasak bölgeler 2565 sayılı Kanunun 5/b maddesine istinaden sınır hattı boyunca ve sınır çizgisinden 30 ile 600 metre derinliklerdeki sahalarda tesis edilmektedir. Ayrıca kara sınır hattı boyunca te sis edilen ve derinliği 30 ila 600 metre olan sahaların gerisinde yer alan ve sınır bir liklerince kullanılıp yurt savunması bakımından hayatî önem taşıyan askerî tesis ve bölgelerin 2565 sayılı Kanunun 5/a maddesine istinaden dış sınırlarından en az 10,0 en fazla 400 metre uzağından alınan noktaların birleştirilmesi suretiyle meydana gelen alanların da birinci derece askerî yasak bölge ilan edilmesi halinde, buradaki her türlü suç teşkil eden eylemlerin önleneceği de tabiîdir.

Yabancı memleketlerden Türkiye'ye iltica eden muharip yabancı ordu mensup larının Türkiye topraklarına kara sınırlarından girmeleri halinde bunlar hakkında 11.8.1941 tarih ve 4104 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması ve bunlar haricinde ülkeye iltica amacıyla kara sınırlarından giren diğer yabancıları., varsa silah, mühim mat ve sair harp araç ve gereçlerinden tecrit etmesi, bilahare bunları ve beraberle rinde getirdikleri bu malzemeleri ilgili güvenlik kuvvetlerine teslim etmesinin de, gö revlerinden sayılması zorunlu görülmüştür.

Yukarıda belirtilen görevlerin ifası, «Askerî hizmet» olarak kabul edilmiştir. Zira bu birliklerin asıl görevleri; yurdu koruyup kollamak, başka bir ifadeyle, sının koru mak ve güvenliğini sağlamaktır. Bunun ise askerî bir hizmet olduğu kuşkusuzdur.

Maddede sözü edilen diğer görevler asıl görevin icrası esnasında karşılaşılan ve zo runlu olarak müdahale edilmesi gereken eylemlerin önlenmesine ve vukuu halinde fail lerinin yakalanmasına taalluk eden görevlerdir. Bu nedenle anılan görevler de, asıl görev gibi bir askerî hizmet olarak kabul edilmiştir. Ancak maddenin muhtevasından da anlaşılacağı üzere, bu birliklere sınırın korunması ve kollanması haricinde verilen diğer görevler kapsam ve niteliği itibariyle çok sınırlı tutulmuş ve bu suretle de bir liklerin bir genel kolluk kuvveti gibi nitelendirilmeleri önlenmiştir.

Bununla birlikte burada görev alan kara sıınr birlikleri mensuplarının, kendile rine bu Kanun ile verilen görevleri yapabilmeleri için, o görevler nedeniyle gerek özel kanunları gerekse diğer kanunlarla genel güvenlik kuvvetlerine tanınan bütün hak ve yetkilere de sahip olmaları öngörülmüştür.

Kara sınırlarını korumakla görevlendirilen binliklere, bu maddeyle verilen goreV dışındaki sair görevler hakkında genel hükümlerin uygulanacağı tabiîdir. Mesela, gümrük kapılarındaki görevlerin Maliye ve Gümrük Bakanlığınca, sınır boyunda ve birinci derece askerî yasak bölge içinde olan yerleşim bölgelerinde emniyet ve asayiş görevinin genel kolluk kuvvetlerince yerine getirileceği şüphesizdir.

Kara Kuvvetleri Komutanlığının, yukarıda belirtilen görevlerini yerine getirirken, göreve ilişkin olarak ilgili bakanlıklar mülkî ve adlî makamlar, güvenlik kuvvetleri ve diğer ilgili kuruluşlarla işbirliği, koordinasyon ve karşılıklı yardımda bulunması hiz metin gereği olarak zorunlu görülmüştür. Ancak, gerektiğinde ve özellikle ivedi hal lerde görevli sınır birliklerince de mahallî yetkili makamlarla işbirliği ve koordinas yon yapılabilecektir.

— Bu madde ile, maddede sayılan hâllerde görevli personelin 3.11.1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdî Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkındı Kanun hüküm lerinden faydalanmaları sağlanmaktadır.

Keza, sınır birlikleri personeli kendilerine verilen görevlerin ifası esnasında kış lalarından uzak yerlerde hizmet yapacaklar ve çoğu zaman yemek saatlerinde kazan dan beslenmeleri mümkün olamayacaktır. Bu nedenle 10,3.1983 tarih ve 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun 23 üncü maddesinde olduğu gibi bir düzenleme yapılarak tayın bedeli verilmek suretiyle iaşe edilmeleri öngörülmüştür.

Ayrıca bu personelin ifa ettiği görev itibariyle, 1918 sayılı Kanunun 60 inci mad desinde belirlenen şartlar dahilinde müsadir ikramiyesinden yararlanmaları imkânı da getirilmiştir.

— Bu Kanunun 3 üncü maddesinde sayılan görevlerin yerine getiril mesine İlişkin usul ve esaslar ile Kara Kuvvetleri Komutanlığı ve bağlısı kara sınır birliklerinin görevleriyle ilgili olarak diğer bakanlıklar, mülkî ve adlî makamlar, gü venlik kuvvetleri ve diğer ilgili kuruluşlarla işbirliği, koordinasyon ve karşılıklı yar dımla ilgili usuller ve uygulamaya ilişkin hususların çıkarılacak bir yönetmelikle dü zenlenmesi uygun görülmüştür.

— Bu madde ile, Kara Kuvvetleri Komutanlığının sorumluluğuna ve rilen bölgede görevlerin ifası sırasında dublikasyon ve ihtilafların önlenmesi bakı mından 16.7.1956 tarihli ve 6815 sayılı Kanun, 10.3.1983 tarihli ve 2803 sayılı Kanun ile diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümlerinin uygulanmayacağı benimsenmiştir.

— Doğu ve Güneydoğu sınırlarının korunması ve güvenliğinin sağlanması görevi, Kara Kuvvetleri Komutanlığınca Jandarma Genel Komutanlığın dan tedricen teslim alınacakta-. Kanunun yürürlüğe girmesini müteakip başlanacak bu devir işlemi tamamlanıncaya kadar, teslim işlemine başlanmamış ve fiilen tamamlan mamış birliklerde Jandarma Genel Komutanlığının 16 . 7 . 1956 tarihli ve 6815 sayılı Kanundan doğan görevleri devam edecek ve böylece hudut hizmetlerinin aksamaması sağlanmış olacaktır.

— Jandarma sınır birliklerinin Kara Kuvvetleri Komutanlığına deviıı işlemlerimin sıhhatli biri şekilde yapılması yönünden gerek personel ve gerekse diğeri unsurların Genelkurmay Başkanlığınca tespit edilen veya edilecek esaslar dahilin de yapılması ilke olarak benimsenmiştir. Bu çerçevede öncelikle personel devri düzenlen miş ve subay, astsubay ve uzman jandarma çavuş hariç, mevcut jandarma personelîninı müktesep haklarının Mal edilmemesi amacıyla halen bulundukları hukuk! ve malî statüleri ile Kara Kuvvetleri Komutanlığına devri esası getirilmiştir.

Jandarma sınır birliklerinin araç, gereç, silah, mühimmat, melbusat, malzeme ve demirbaş eşyaları, Devlete ait ya da kiralık tesisler ile sair gayrimenkullerinin Kara Kuvvetleri Komutanlığına devrinde Jandarma Genel Komutanlığı ihtiyaçlarının da nazara alınması ve bu Komutanlığın zaafiyete uğratılmaması gerekli görüldüğünden, devredilecek unsurların Kara Kuvvetleri Komutanlığı ile Jandarma Genel Komutan lığı arasında yapılacak bir protokolle tespit edilmesi uygun görülmüştür.

— Halen Jandarma sınır birliklerinin ihtiyacını karşılamak ama cıyla Jandarma Genel Komutanlığınca bazı sözleşmeler imzalanmış ye taahhüt altına girilmiş olunabilir. Anılan birliklerin devrinden sonra bu sözleşme hükümlerimin yerine getirilmesi ile Jandarma Genel Komutanlığının bir ilgisi kalmayacaktır. Sözleşme hü kümlerini uygulamak üzere yetkili bir makamın tayini gerekli olduğundan ve ihtilaf ların önlenmesi bakımından bu konudaki yetki ve sorumluluk Kara Kuvvetleri Komutankğına verilmiştir. 8.9.1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 4 üncü maddesinde idare «ihaleyi yapan daire, kurum ve kuruluşları ifade eder» şeklinde ta rif edildiğinden, bu Kanunun idareye tanıdığı yetkilerin Kara Kuvvetleri Komutanlığın ca kullanılmasına imkân tanınmıştır. Bu suretle, görev ve sorumluluğun devrinden sonra, önceden yapılmış olan sözleşmelerle bir ilgisi kalmayan Jandarma Genei Komutanlığının, anılan sözleşmelerin, hükümlerini uygulamak mükellefiyetine son verilmektedir.