İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 4. hâli

Ölçüler ve Ayar Kanunu

Kanun numarası
3516
Kabul tarihi
11.01.1989
Resmî Gazete
21.01.1989 / 20056
Son değişiklik
04.12.2025
Madde sayısı
29

Metin içindeki değişiklik notlarından ve dipnotlardan derlenmiştir. Toplam 18 kayıt.

  1. 4 Aralık 2025

  2. 19 Şubat 2025

    • Eklendi Madde 15 geçmişi 7542 sayılı Kanun, md. 7
      Değişikliğin gerekçesi

      Madde ile, 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununa dayalı olarak yürürlüğe konan bazı alt düzenlemelerde yer alan yükümlülüklere aykırı fiillere uygulanacak idari yaptırımlar hususunda Kanunda bir hüküm bulunmaması nedeniyle Kanun kapsamında yer alan ölçü ve ölçü aletlerine yönelik yapılacak düzenlemelerde yer alan muayene, tamir ve ayar işlemlerine ilişkin hükümleri ile sınırlı olacak şekilde bu düzenlemelerde belirtilen aykırılıklar için, kanunilik, hukuki güvenlik ve ölçülülük ilkeleri dikkate alınarak Kanunun idari cezalar başlıklı 15 inci maddesinin birinci fıkrasına (1) bendinin ilave edilmesi amaçlanmaktadır.

  3. 21 Aralık 2021

  4. 4 Mart 2021

    • İptal edildi Madde 15 geçmişi (bend) Anayasa Mahkemesi kararı (E.2019/47 K.2021/16)

      Anayasa Mahkemesinin 4/3/2021 tarihli ve E.:2019/47; K.:2021/16 sayılı kararı ile bu bendin birinci cümlesinde yer alan “…damga süresi geçmiş…” ibaresi iptal edilmiştir.

  5. 14 Şubat 2019

    • Eklendi Madde 14 geçmişi 7164 sayılı Kanun, md. 24
      Değişikliğin gerekçesi

      3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununda yer alan takograf, taksimetre ve tartı aletlerinin periyodik muayene işlemleri 2012 yılından başlayarak özel yetkili servislere devredilmiş olmasına rağmen 3516 sayılı Kanunda servislere ilişkin herhangi bir yasak ve cezanın bulunmaması nedeniyle bu servislere kanuna aykırı fiillerde bulunmaları halinde idari para cezası verilememektedir. Madde ile, Ölçü aletlerinin muayenelerini veya tamir ve ayarını yapmak için Bakanlık tarafından yetkilendirilen servislerin, yetki kapsamındaki hizmetlerde ilgili kanun ve yönetmeliklere aykırı faaliyette bulunmasının yasaklanması öngörülmektedir.

    • Değiştirildi Madde 15 geçmişi 7164 sayılı Kanun, md. 25
      Değişikliğin gerekçesi

      3516 sayılı Kanunda bazı ölçü aletlerinin piyasa değeri düşükken bazı ölçü aletlerinin piyasa değerinin ise yüksek olmasına rağmen hepsine, damgası kopmuş, bozulmuş, damga süresi dolmuş olarak kullanılması halinde aynı ceza uygulanması adaletsizliğe ve ucuz olan ölçü aletinin cezasının ödenmesi yerine yenisiyle değiştirilmesine yol açmaktadır. Ayrıca yetkisiz olduğu halde mevzuat kapsamındaki ölçü aletlerinin bakım ve tamirini yapan kişilere ilişkin idari para cezasının caydırıcı olmaması nedeniyle yetkisiz bakım ve tamir işlemleri engellenememektedir. Madde ile, bu fiillerin işlenmesi halinde, alt ve üst limit belirtilerek idari para cezalarının ölçü aletine göre nispi/oransal olarak artırımı sağlanarak bu adaletsizliğin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.

    • Eklendi Madde 15 geçmişi 7164 sayılı Kanun, md. 25
      Değişikliğin gerekçesi

      3516 sayılı Kanunda bazı ölçü aletlerinin piyasa değeri düşükken bazı ölçü aletlerinin piyasa değerinin ise yüksek olmasına rağmen hepsine, damgası kopmuş, bozulmuş, damga süresi dolmuş olarak kullanılması halinde aynı ceza uygulanması adaletsizliğe ve ucuz olan ölçü aletinin cezasının ödenmesi yerine yenisiyle değiştirilmesine yol açmaktadır. Ayrıca yetkisiz olduğu halde mevzuat kapsamındaki ölçü aletlerinin bakım ve tamirini yapan kişilere ilişkin idari para cezasının caydırıcı olmaması nedeniyle yetkisiz bakım ve tamir işlemleri engellenememektedir. Madde ile, bu fiillerin işlenmesi halinde, alt ve üst limit belirtilerek idari para cezalarının ölçü aletine göre nispi/oransal olarak artırımı sağlanarak bu adaletsizliğin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.

    • Eklendi Madde 15 geçmişi 7164 sayılı Kanun, md. 25
      Değişikliğin gerekçesi

      3516 sayılı Kanunda bazı ölçü aletlerinin piyasa değeri düşükken bazı ölçü aletlerinin piyasa değerinin ise yüksek olmasına rağmen hepsine, damgası kopmuş, bozulmuş, damga süresi dolmuş olarak kullanılması halinde aynı ceza uygulanması adaletsizliğe ve ucuz olan ölçü aletinin cezasının ödenmesi yerine yenisiyle değiştirilmesine yol açmaktadır. Ayrıca yetkisiz olduğu halde mevzuat kapsamındaki ölçü aletlerinin bakım ve tamirini yapan kişilere ilişkin idari para cezasının caydırıcı olmaması nedeniyle yetkisiz bakım ve tamir işlemleri engellenememektedir. Madde ile, bu fiillerin işlenmesi halinde, alt ve üst limit belirtilerek idari para cezalarının ölçü aletine göre nispi/oransal olarak artırımı sağlanarak bu adaletsizliğin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.

    • Eklendi Madde 15 geçmişi 7164 sayılı Kanun, md. 25
      Değişikliğin gerekçesi

      3516 sayılı Kanunda bazı ölçü aletlerinin piyasa değeri düşükken bazı ölçü aletlerinin piyasa değerinin ise yüksek olmasına rağmen hepsine, damgası kopmuş, bozulmuş, damga süresi dolmuş olarak kullanılması halinde aynı ceza uygulanması adaletsizliğe ve ucuz olan ölçü aletinin cezasının ödenmesi yerine yenisiyle değiştirilmesine yol açmaktadır. Ayrıca yetkisiz olduğu halde mevzuat kapsamındaki ölçü aletlerinin bakım ve tamirini yapan kişilere ilişkin idari para cezasının caydırıcı olmaması nedeniyle yetkisiz bakım ve tamir işlemleri engellenememektedir. Madde ile, bu fiillerin işlenmesi halinde, alt ve üst limit belirtilerek idari para cezalarının ölçü aletine göre nispi/oransal olarak artırımı sağlanarak bu adaletsizliğin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.

    • Yürürlükten kaldırıldı Madde 16 geçmişi (fıkra) 7164 sayılı Kanun, md. 26
      Değişikliğin gerekçesi

      3516 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinde suç sayılan ve karşılığında hapis cezası öngörülen fiillerden birinci ve ikinci fıkradaki fiiller 15 inci maddede “İdari cezalar” başlığı altına alınmış ve söz konusu fiillerin işlenmesi halinde idari para cezası öngörülmektedir. Bu nedenle 16 ncı maddenin birinci ve ikinci fıkraları madde metninden çıkarılmaktadır.

    • Yürürlükten kaldırıldı Madde 16 geçmişi (fıkra) 7164 sayılı Kanun, md. 26
      Değişikliğin gerekçesi

      3516 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinde suç sayılan ve karşılığında hapis cezası öngörülen fiillerden birinci ve ikinci fıkradaki fiiller 15 inci maddede “İdari cezalar” başlığı altına alınmış ve söz konusu fiillerin işlenmesi halinde idari para cezası öngörülmektedir. Bu nedenle 16 ncı maddenin birinci ve ikinci fıkraları madde metninden çıkarılmaktadır.

    • Eklendi Geçici Madde 3 geçmişi 7164 sayılı Kanun, md. 27
      Değişikliğin gerekçesi

      3516 sayılı Kanunda bazı ölçü aletlerinin piyasa değeri düşükken bazı ölçü aletlerinin piyasa değerinin ise yüksek olmasına rağmen hepsine, damgası kopmuş, bozulmuş, damga süresi dolmuş olarak kullanılması halinde aynı ceza uygulanması adaletsizliğe ve ucuz olan ölçü aletinin cezasının ödenmesi yerine yenisiyle değiştirilmesine yol açmaktadır. Bu nedenle, ölçü aleti kullanıcılarının mağduriyetlerinin giderilmesi amacıyla 15 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan fiilleri işlemiş olanlar hakkında, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içerisinde damgası kopmuş, bozulmuş, damga süresi geçmiş ölçü aletleri için periyodik muayene başvurusunda bulunmaları halinde idari para cezasının, uygulanmayacağı düzenlenmektedir.

  6. 29 Kasım 2018

    • Değiştirildi Madde 22 geçmişi (fıkra) 7153 sayılı Kanun, md. 28
      Eski ifade
      İçişleri
      Yeni ifade
      Çevre ve Şehircilik
      Değişikliğin gerekçesi

      Madde ile, İçişleri Bakanlığına bağlı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün kapatılması ve görevlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlı olarak kurulan Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğüne devretmesi doğrultusunda uyum düzenlemesi yapılmaktadır.

  7. 2 Temmuz 2018

  8. 23 Ocak 2008

  9. 21 Şubat 2001

    • Yürürlükten kaldırıldı Madde 18 geçmişi 4629 sayılı Kanun, md. 1
      Değişikliğin gerekçesi

      – Madde ile, fonlarla yürütülen hizmetlerden devamında zorunluluk arz edenlerin ilgili kurum ve kuruluş bütçelerinden yerine getirilebilmesi ve bu suretle bütçe disiplinine katkıda bulunulması amacıyla, maddede belirtilen fonların tasfiye edilmesi öngörülmüştür.

      1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı bünyesinde oluşturulan Çiftçi ve Kooperatifçilik Tanıtma, Eğitim ve Ödüllendirme Fonu ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Kooperatifçilik Tanıtma ve Eğitim Fonu tarafından yürütülen hizmetlerin ilgili Bakanlık bütçesine bu hizmetler için ödenek tahsis edilmesi suretiyle yerine getirilmesi mümkün bulunduğundan adı geçen iki Fonun tasfiye edilmesi amaçlanmıştır.

      2090 sayılı Tabiî Afetlerden Zarar Gören Çiftçilere Yapılacak Yardımlar Hakkında Kanun ile kurulmuş bulunan Fonun önceki yıllarda gelir ve giderleri çok düşük seviyede gerçekleşmiş bulunduğundan ve Fonun faaliyetleri Tarım ve Köyişleri Bakanlığı bütçesine konulacak ödeneklerle yürütebileceğinden, adı geçen Kanunla kurulan Fon kaldırılmaktadır.

      2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ile Turizm Bakanlığı nezdinde kurulan Turizmi Geliştirme Fonunun, Fon tarafından üstlenilen turizm yatırımlarına kredi desteği sağlama ve dış pazarlama imkânlarının geliştirilmesi gibi hizmetlerin anılan Bakanlık bütçesinden veya genel teşvik mevzuatı çerçevesinde yerine getirilmesi mümkün bulunduğundan, söz konusu Kanunun;fonun kurulması, gelirleri, giderleri ve fon yönetmeliğine ilişkin hükümlerinin yürürlükten kaldırılması ve bu suretle Fonun tasfiye edilmesi öngörülmüştür.

      2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile Kültür Bakanlığı emrinde, özel hukuka tâbi gerçek ve tüzelkişilerin mülkiyetinde bulunan, korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının;

      korunması, bakımı ve onarımı için aynî, nakdî ve teknik yardım yapmak ve kredi vermek amacıyla kurulan ve gelirleri bütçeye konulan ödenek ve Fondan verilen kredilerin geri dönüşlerinden oluşan Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının Onarımına Katkı Fonunun kaldırılmasına karşın, söz konusu Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrası yürürlükten kaldırılmayarak Kültür Bakanlığınca, özel hukuka tâbi gerçek ve tüzelkişilerin mülkiyetinde bulunan ve korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının korunması, bakımı ve onarımı için aynî, nakdî ve teknik yardım yapılması ve kredi verilmesi imkânı saklı tutulmuştur.

      Çevre kirliliğinin önlenmesi ve çevrenin iyileştirilmesi amacıyla, 2872 sayılı Çevre Kanunu ile Çevre Bakanlığı bünyesinde oluşturulan ve kaynakları ağırlıklı olarak, çevre kirliliğini önleyici ve çevreyi iyileştirici faaliyetlerde kullanılmak üzere belediyelere verilen araç gereçlerin alımlarında kullanılan Çevre Kirliliğini Önleme Fonu, çevre kirliliğinin önlenmesi ve çevrenin iyileştirilmesi faaliyetlerinin, fon uygulaması yerine genel bütçe prensipleri içinde ilgili Bakanlık bütçesinden yapılarak bütçe disiplinine katkı sağlanması amacıyla tasfiye edilmekte ve 2872 sayılı Kanunun Fonun kurulması, gelirleri ve Fonun kullanılmasına ilişkin hükümleri yürürlükten kaldırılmaktadır.

      Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesindeki Trafik Hizmetlerini Geliştirme Fonunun tasfiye edilmesi halinde, Fon tarafından yürütülen;bilgi işlem merkezinin geliştirilmesi, trafik hizmetlerinin geliştirilmesi ve etkinlik kazandırılması amacıyla her çeşit araç ve gerecin sağlanması, trafikle ilgili görevler verilen mahallî idarelerin bu konudaki projelerinin finanse edilmesi, okullar ve kurslar açmak dahil trafik personelinin ve halkın eğitim faaliyetlerinin geliştirilmesi hizmetleri, bu Kanunun 5 inci maddesi ile getirilen hüküm çerçevesinde sigorta yaptıranların sigorta şirketlerine ödeyecekleri sigorta primi üzerinden alınan fon gelirlerinin bütçeye gelir ve Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesine özel ödenek kaydedilmesi suretiyle yerine getirilebilecektir.

      3213 sayılı Maden Kanunu ile kurulmuş bulunan Madencilik Fonunun teşkili, kaynakları, işleyişi, denetimi ile Madencilik Fonunun tanımı ve maden sahasından çıkarılacak cevherlerin işletme yıllık brüt kârından Madencilik Fonunun % 5 oranında aldığı pay ve bunun Etibank’a aktarılmasına ilişkin hüküm ile Kanunda geçen “Madencilik Fonuna” ve “madencilik fon katkısı ve” ibareleri yürürlükten kaldırılmakta, bunun sonucu oluşacak gelir kayıplarının telafisi amacıyla da bu Kanunun 5 inci maddesinde gerekli düzenlemeler yapılmaktadır.

      Muhtaç sanatçılara, sosyal yardım amacıyla kurulmuş olan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan yardım yapılabileceği, Fon tarafından, her yıl belirlenecek sayıda filmin yapımcı ve yönetmenine sinema başarı ödülleri ve kredi verilmesi ve Türk kültür zenginliklerini tanıtıcı mahiyetteki projelerin desteklenmesi hizmetlerinin ise Kültür Bakanlığı bütçesinden yerine getirilebileceği düşünüldüğünden, 3257 sayılı Sinema, Video ve Müzik Eserleri Kanunu ile Kültür Bakanlığı nezdinde kurulan Sinema ve Müzik Sanatı Destekleme Fonunun tasfiye edilmesi öngörülmüştür.

      3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun gereğince, federasyon faaliyetlerinde sürat ve verimliliği artırmak amacıyla kurulan Federasyonlar Fonu aracılığı ile yapılan hizmetlerin Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü bütçesinden yerine getirilmesi mümkün olduğundan, malî disiplinin ve bütçe birliğinin sağlanmasını teminen Fon tasfiye edilmekte, müsabakalardan elde edilecek brüt hâsılattan gerekli masraflar çıktıktan sonra geriye kalan miktardan Fona pay ayrılmayarak bu miktarın tamamı müsabakanın yapıldığı Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri ile müsabaka yapan kulüplere bırakılmaktadır.

      Bunun yanı sıra;

      – 2510 sayılı İskân Kanunu ile, iskân işleri için lüzumlu olan harcamaların karşılanması amacıyla T.C. Ziraat Bankası bünyesinde kurulan Özel İskân Fonu, – 6831 sayılı Orman Kanunu ile kurulan Ağaçlandırma Fonu ve Orman Köylülerini Kalkındırma Fonu, – 2873 sayılı Millî Parklar Kanununun kapsamına giren yerlerin tesis koruma, onarım, bakım, tanıtım ve işletme harcamaları için Orman Bakanlığı emrinde kurulan Millî Parklar Fonu, – 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu ile oluşturulan Tarım Reformu Fonu, – Virginia ve Burley vasıflı şark tipi tütün ekiminin iyileştirilmesi, geliştirilmesi, tütün ekicilerinin desteklenmesi ve eğitilmesi, tütün borsasının kurulması, tütün üretici kooperatiflerinin finansmanı, sektörce kurulacak hangar ve kurutma tesisi gibi yatırımların desteklenmesi, yurt dışında Türk tütününden sigara imal eden fabrikaların kurulması, Tekelin modernizasyonu ve özelleştirilmesi, Türkiye’de üretilen sigara ve diğer tütün mamulleri ihracatının desteklenmesi ve gerektiğinde ihracatın teşviki için Eximbank’a kredi verilmesi hususlarında destek ve teşvikte bulunmak amacıyla kurulan, ancak bu amaçların gerçekleştirilmesi yönünde bugüne kadar yeterli işlerlik kazandırılamayan Tütün Fonu, – Adalet hizmetlerinin süratli ve etkin bir şekilde yürütülebilmesi için Adalet Bakanlığı merkez ve taşra teşkilâtıyla bağlı kuruluşları, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinin bina, eğitim tesisi, konut, araç, gereç ve tefriş ihtiyaçlarının karşılanmasına yardımcı olmak için gerekli kaynakların sağlanması amacıyla Adalet Bakanlığı nezdinde kurulmuş bulunan Adalet Teşkilâtını Güçlendirme Fonu ile – 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ile kurulan ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı bünyesinde faaliyetleri sürdürülmekte olan Ölçüler ve Ayar Fonunun, Tasfiye edilmesi ve söz konusu fonlara ilişkin mezkûr kanunlarda yer alan diğer hükümler ile Tarım Reformu Fonunun kaldırılmasına paralel olarak, 3155 sayılı Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunda yer alan, ilgili personele fondan ödeme yapılmasına ilişkin hükmün de yürürlükten kaldırılması öngörülmüştür.