Kaynak: TBMM S. Sayısı 554 · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
Terörizm, tarihin en eski zamanlarından beri toplumları ve ülkeleri tehdit etmektedir. İçinde bulunduğumuz yüzyılda terörizm gün geçtikçe yaygınlaşmıştır. Uygulama alanı olarak seçilen bazı küçük ülkelerde başarıya ulaşmış, uygulayıcı olan bazı ülkeleri cesaretlendirmiş, böylece terör alanı gittikçe genişlemiştir.
Bu safhadan sonra terörizm, tehdit olmaktan çıkmış ve büyük bir tehlike olarak önümüze gelmiştir. Bazı terörist devletlerce gösterilen destek, zamanla terörizmin boyutlarının büyüme sine ve uluslararası nitelik kazanmasına neden olmuştur.
Halkın iradesi ve bu iradeye dayalı olarak kurulmuş meşru yönetimleri hedef olarak yık mayı amaçlayan ve hiçbir sınıf tanımadan her türlü insanî değerlerden uzak başvurulan şiddet olayları şeklinde cereyan eden terörizm illetinin son yıllarda özellikle demokratik hür dünya ülkelerinde yarattığı tahribat her geçen gün artmaktadır. Bu da özgür ve hürriyeti seçmiş top lumları tedirgin etmektedir.
Genellikle ideolojik hedefli ufak ve büyük çaptaki terör örgütleri her ülkede mevcut bu lunmaktadır. Bu örgütlerin faaliyetleri sonucu kendini gösteren terörizm halen Dünyadaki bir çok ülkenin başını yoğun bir biçimde ağrıtmaya devam etmekte, açtığı yaralar gittikçe büyü mektedir.
Bu sebeple terörizm, her zaman devlet ve hükümetlerin gündeminde olması gereken, her an acil ve kısa sürede alınması gerekli tedbirleri kapsayan bir konudur. Çünkü terörizm zaman ve sınır tanımadan gelişmesine uygun zeminleri değerlendirerek hareket sahnesine çıkmakta dır. Bu da terörizme karşı her dönemde etkili, akılcı ve kararlı bir mücadele programı ve araç larının ön planda ve hazır bulundurulmasını zorunlu kılmaktadır.
Bilindiği gibi ülkemiz de coğrafi konumu itibariyle terörizme hedef olan bir ülke duru mundadır. Bu sebeple de yıllardan beri bu mücadelenin içerisindedir. Türkiye Cumhuriyeti ba şından beri, dost ve müttefiklerimizin "Terörizm" karşısındaki kesin tavır alması icap ettiğinin inancında olduğunu defalarca tekrarlamış ve çeşitli uluslararası toplantılarda konuyu günde me getirmeye çalışmıştır.
Terörü, mevcut devlet düzeni içinde sadece belirli bir siyasî organın veya sosyal bir grubun karşılığı olarak görülmemesi gerçeğini ülkemiz, 1980 öncesi yaşadığı dehşet verici olaylar ve edindiği acı tecrübelerle öğrenmiştir.
Ülkeler, yönetimler, demokrasinin kurallarına göre terörü değerlendirmekte, buna karşı lık terörizm hiç bir kural tanımaksızın faaliyet göstermektedir. İnsanlık dışı, kural dışı, hukuk dışı eylem, ideoloji ile şartlanmıştır. Kanunî ve ideolojik açıdan mahkûm edilmesi gereken te rörün, ayrıca pratik olarak mahkûm edilmesi, barış içinde bir arada kendi anayasal sınırları doğrultusunda yaşayarak Dünya insanlarının terörün yaratacağı acıyı çekmemeleri için zaruri dir.
Bazı Batı ülkeleri ve diğer ülkelerde uygulanan "Kamu Düzeninin Sağlanması, Terörist Gruplarla Mücadele, Şiddet Suçlarının Önlenmesi" kanunlarında görüldüğü gibi ükemizde de Anayasa çerçevesinde hukuka ve demokratik hak ve özgürlüklere uygun olarak kanunî düzen lemeye ve uzun vadeli terörizm tehdidine karşı tedbirlere ihtiyaç bulunduğu zaruretini ortaya çıkarmıştır.
Bir yandan Anayasanın tanıdığı temel hak ve hürriyetlere saygısı olmayan, şiddeti vasıta edinmiş terörizmle mücadele ederken, diğer taraftan çağdaş demokratik toplum düzenine ulaş mak için şiddeti vasıta kılmayan düşünceleri ifade etme hürriyeti ile şiddeti benimsemeyen dü şüncelerin örgütlenebilmesi hürriyetini kısıtlayıcı hükümlerde de iyileştirici düzenlemeler yap mak gerekmektedir.
Bilindiği gibi yapıldığı zamanın Iiberal-muhafazakâr ideolojinin ürünü olan 1889 tarihli ttalyan Zanardelli Kanunundan iktibas olunarak 1.3.1926 tarih ve 765 sayı ile hukuk hayatımı za intikal ettirilen Türk Ceza Kanununun kabul edilen ilk şeklinde, 141 inci madde, vatana karşı işlenen suçları öğrenipte yetkili mercilere ihbarda bulunmayanları, 142 nci madde ise as ker yazma ile Türkiye Cumhuriyetinin tarafsızlığını ihlal fiillerini cezalandırmakta idi.
Türk Ceza Kanununun 141 ve 142 nci maddeleri 11.6.1936 tarihli ve 3038 sayılı Kanunla değiştirilerek, 1930 tarihli ttalyan Ceza Kanunundaki düzenleme iktibas olunmuştur. Rocco Kanunu olarak da bilinen 1930 Tarihli ttalyan Ceza Kanunundan alınan 141 inci madde "mem leket dahilinde içtimai bir zümrenin diğerleri üzerinde tahakkümünü şiddet kullanmak sure tiyle tesis etmeye ve içtimai bir zümreyi şiddet kullanarak ortadan kaldırmaya ve memleket da hilinde teşekkül etmiş iktisadî veya içtimaî nizamları şiddet kullanarak devirmeye matuf cemi yetleri tesis etmek, bu cemiyetleri idare etmek veya bu kabil cemiyetlere girmek" fiillerini, 142 nci madde ise bunların propagandasını cezalandıran hükümler haline gelmişlerdir.
Ancak Türk Ceza Kanununa 141 ve 142 nci maddeler Rocco Kanunu diye bilinen ttalyan Ceza Kanunundan iktibasen girmekle beraber, bilahara yapılan müteaddit değişikliklerle ve özellikle "cebir unsuru" bu maddelerin metinlerinden çıkarılmakla Rocco Kanunuyla hiç bir ilişkisi kalmamış ve suçun orjinalitesi bozulmuştur. İtalya'da Ceza Kanunu 1951 yılında göz den geçirilmiş, bazı hükümleri kaldırılırken Ceza Kanunumuzdaki 141 inci maddenin muadili olan 270 ile 142 nci maddenin muadili olan 272 nci maddelere dokunulmamıştır. İtalya'da bu maddelerin cebir unsurunu ihtiva etmeleri sebebiyle komünist, sosyalist veya kralcı örgütlerin kurulmalarına, bu örgütler şiddeti vasıta kılmadıkları takdirde, ceza hukuku yönünden bir en gel bulunmamaktadır. Keza şiddetin vasıta kılınması halinin dışında bu fiillerin propagandası da cezalandırılmamaktadır.
163 üncU maddeye gelince; bu madde Türk Ceza Kanununun ilk kabul edildiği tarihteki şekliyle dinî veya dinî hissiyatî veya dinen mukaddes tanınan şeyleri alet ederek her ne suret ve sıfatla olursa olsun Devletin emniyetini ihlal edebilecek harekete halkı teşvik veya bu şekilde cemiyet kuranları cezalandırmakta, dinî fikirlere ve hislere dayanan siyasî cemiyetlerin kurul masını yasaklamakta idi. Bu maddenin kaynağı İtalyan Zanardelli Kanunu olmayıp Hıyaneti Vataniye Kanunudur. Madde şimdiki halini 10.6.1949 tarihli ve 5435 sayılı Kanunla almış, 22.1.1983 tarihli ve 2787 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle de cezaları ağırlaştırılmıştır. Mad deye 24.7.1953 tarih ve 6187 sayılı Vicdan ve Toplanma Hürriyetinin Korunması Hakkında Ka nunun 1 inci maddesi hükmü, cezası ağırlaştırılarak, dördüncü fıkra olarak alınmış, propa gandanın bazı mahallerde veya bazı mensuplan arasında yapılması ağırlaştırıcı sebep olarak ihdas edilmiştir.
Görüldüğü üzere başlangıçta liberal ve hürriyetçi karakteri olan hükümler yapılan deği şikliklerle bu niteliğini kaybetmişlerdir. Millî bünyeyi sarsacak yıkıcı cemiyetlerin ve bu cemi yetlerin şiddet kullanmak suretiyle vaki olacak fiilî hareketlerinin menedilmesi şüphe yokki bir zarurettir. Ancak bü yapılırken düşünceyi ifade hürriyeti ile bu düşünce etrafında örgütlen me hürriyetinin de zedelenmemesi gerekir. Nitekim, Ceza Kanununun 141, 142 ve 163 üncü maddeleri, mevcut şekilleriyle, düşünceyi ifade hürriyeti ile düşüncelerin örgütlenebilmesi hür riyetini kısıtlayıcı mahiyet iktisap etmişlerdir. Bu sebeplerle hem Devletin maddî düzenini ko rumak ve hem de düşünceyi ifade ve örgütlenme hürriyetini sağlamak ve böylece bu iki hukukî menfaati dengeli ve çağdaş demokratik hukuk düzenine uygun hale getirmek için bu maddele ri yürürlükten kaldırarak, bunların yerine yeni bir hüküm getirmek zorunluğu ortaya çıkmış tır. Bu şekilde bir düzenleme yapılsa dahi bu kez ağır cezaî müeyyideleri muhtevi 2 sayılı Hıya neti Vataniye Kanunu, 6187 sayılı Vicdan ve Toplanma Hürriyetlerinin Korunması Hakkında Kanun ile 2908 sayılı Dernekler Kanununda düşünceyi ifade ve örgütlenme hürriyetini kısıtla yıcı hükümler devreye gireceğinden, zikredilen Kanunlardan ilk ikisinin ve 2908 sayılı Kanun daki bazı hükümlerin yürürlükten kaldırılması gerekmektedir.
Bu arada bir yandan çağdaş demokratik hukuk düzenine uygun düzenlemeler yapılırken, diğer yandan toplumsal barışa da katkı sağlamak üzere, çeşitli nedenlerle suç işlemiş kişileri tekrar topluma kazandırmanın ve kendilerine bu hususta bir fırsat tanımanın da gerekli oldu ğu sonucuna varılmıştır. Ancak bunu sağlamak için geçmişte çıkarılan ve cezaları bütün neti celeriyle ortadan kaldıran Af Kanunlarının, suçluluğu önlemek yerine aksine sonuç vererek affı takiben cezaevlerinin kısa bir süre sonra dolmasını ve özellikle affa mazhar olmuş kişilerin bir kısmının tekrar suç işlemelerini önleyemediği gözönünde bulundurarak, cezaların bütün neticeleriyle affı yerine mahkemelerce kesinleşmiş mahkûmiyetlerin infazının geri bırakılması na karar verilmesi, bu durumda olanların dava veya ceza zamanaşımı süresi içinde tekrar suç işlemeleri halinde infazı geri bırakılan cezalarını çekmeleri ve şartla tahliye hükümlerinden ya rar lanamamaları şeklinde düzenleme yapılması halinde yukarıda sözü edilen sakıncaların or tadan kalkacağı düşünülmektedir.
Tasarı ile terör tarif edilmekte, terörizmle mücadelede cezalandırma ve yargılama usulle rinde yeni hükümler getirilmekte, görevli kuruluş ve personelin güvence altına alınması gibi hususlara yer verilmekte, düşünceyi ifade ve örgütlenme hürriyetlerini kısıtlayan kanunlar ve hükümler yürürlükten kaldırılarak bunların yerine kaim olmak ve fakat şiddeti vasıta kılma yan düşünceyi ifade hürriyeti ile bu düşünceler etrafında örgütlenme hürriyetini koruyan dü zenleme yapılmakta, toplumsal barışa da katkı sağlamak üzere çeşitli nedenlerle suç işlemiş kişileri topluma kazandırmak için kesinleşmiş mahkumiyetlerinin infazının bir defaya mahsus olmak üzere mahkemelerce geri bırakılmasına imkân sağlanmaktadır.
— Bu maddede terörün tanımı yapılmaktadır.
Maddede, Türk Ceza Kanununda geçen ve aslında örgüt karşıtı olarak kullanılan bazı ke limelerin de uygulamada tereddüte meydan verilmemesi için örgüt anlamına geldiği açıkça ifa de olunmaktadır.
— Maddenin birinci fıkrasında, Kanunun 1 inci maddesinde belirlenen terör amacına ulaşmak için meydana getirilmiş örgütlere girerek toplu veya bireysel olarak bu amaç doğrultusunda suç işleyen veya sadece örgüt mensubu olan kişiler terör suçlusu olarak kabul edilmekte; ikinci fıkrasında ise, terör suçu işlemek amacıyla kurulmuş örgüte mensup olmasa dahi, bu örgüt adına suç işleyen kişi de terör suçlusu sayılmakta, haklarında bu Kanun hü kümlerinin uygulanacağı ifade olunmaktadır.
— Maddede belirtilen suçlar mutlaka terör suçu sayıldığından, bu suçları işle yen kişi veya kişiler, bir örgüte mensup olup olmadıklarına bakılmaksızın, terör suçlusu kabul edilecekler ve haklarında bu Kanun hükümleri uygulanacaktır.
— Bu maddede sayılan suçlar, ancak tanımı 1 inci maddede yapılan terör ama cıyla işlendikleri takdirde terör suçu sayılacaklar ve failleri hakkında bu Kanun hükümlerine göre işlem yapılacaktır.
— Bu maddede, terör suçu faillerine verilecek cezalarda ne şekilde artırım yapı lacağı belirtilmektedir.
— Bu madde ile terör örgütlerinin suça hedef olarak kabul ettiği kimselerin isim veya kimliklerini açıkça belirterek veya açıkça belirtilmese dahi, bu şahısların kim oldu ğunun kolayca anlaşılmasını sağlayacak şekilde veya terörle mücadelede görev almış kamu gö revlilerinin hüvviyetlerini açıklayanlar veya yayınlayanlar veya bu yolla kişileri hedef gösteren ler, keza terör örgütlerinin bildiri ve açıklamalarını basan veya yayınlayanlar ağır para cezasıy la cezalandırılmaktadır. Ayrıca maddede yazılı fiillerin 5680 sayılı Basın Kanununun 3 üncü maddesinde belirtilen mevkutelerle işlenmesi halinde de mevkuta sahipleri ile sorumlu müdür lerinin cezalandırılma esasları düzenlenmektedir.
— Maddede, bu Kanunun 3 ve 4 üncü maddesi ile Türk Ceza Kanununun 168, 169, 171, 313, 314 ve 315 inci maddeleri hükümleri saklı kalmak üzere baskı, cebir ve şiddet, korkutma, yıldırma, sindirme veya tehdit yöntemlerini benimseyerek Anayasada belirtilen Cum huriyetin niteliklerini ve Devletin siyasî, hukukî, sosyal, laik ve ekonomik düzenini değiştir mek, Devletin ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğünü bozmak, Türk Devletinin ve Cum huriyetinin varlığını tehlikeye düşürmek, Devlet otoritesini zaafa uğratmak veya yıkmak veya ele geçirmek, temel hak ve hürriyetleri yok etmek, Devletin iç ve dış güvenliğini, kamu düzeni ni veya genel sağlığı bozmak amacıyla örgüt kurma, bu şekilde kurulmuş örgütlerin faaliyetle rini düzenleme veya bu örgütleri yönetme ve bu örgütlerin propagandalarının yapılması ve her ne suretle olursa olsun yardım edilmesi fiilleri cezalandırılmaktadır.
Maddede, yardımların belirtilen mahallerde yapılması ağırlatıcı sebep sayılmaktadır. Ay rıca dernek, vakıf, sendika ve benzeri kurumların teröre destek olduklarının tespiti halinde bu yerlerin faaliyetlerinin durdurulacağı, mahkemece kapatılacakları ve mal varlıklarının müsa deresine karar verileceği belirtilmektedir.
örgütle ilgili propagandanın Basın Kanununun 3 üncü maddesinde belirtilen mevkuteler le işlenmesi halinde verilecek ceza, maddenin son fıkrasında gösterilmektedir.
— Maddede, hangi maksat ve düşünce ile olursa olsun yazılı veya sözlü olarak bölücü propaganda ve bu maksatla toplantı ve gösteri yürüyüşü yapmak cezalandırılmaktadır.
Maddenin ikinci fıkrasında ise, bu fiillerin Basın Kanununun 3 üncü maddesinde belirti len mevkutelerle işlenmesi halinde verilecek ceza gösterilmektedir.
— Maddede, bu Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili davalara Devlet Güven lik Mahkemelerinde bakılacağı ve failleri hakkında bu Kanun ile 2845 sayılı Devlet Güvenlik Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanacağı ifade olunmaktadır. Bu durumda Devlet Güvenlik Mahkemeleri, teröristler hakkında öncelik le bu Kanunun öngördüğü yargılama usullerini uygularken, Devlet Güvenlik Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri ile gerektiğinde usule ilişkin genel hükümleri de uygulayacaktır.
— Maddede, bu Kanun kapsamına giren suçları işlediğine dair hakkında kuv vetli emare bulunan sanığın, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 104 üncü maddesinde be lirtilen tutuklama sebepleri olup olmadığına bakılmaksızın tutuklamasına karar verilebileceği belirtilmektedir. Hâkim tutuklama kararını verirken takdir hakkını kullanacaktır.
— Maddede, terör suçu sanıklarının tutabilecekleri avukat sayısı ile gözetim altında veya tutuklu veya hükümlü olanların avukatlarıyla görüştürülme usulü düzenlenmek tedir.
— Maddede, terör suçu sanıklarına uygulanacak gözetim süresi belirtilmekte dir.
— Terör suçlarının takip ve soruşturmasında ifade alan, operasyona giren ve olayın açığa çıkarılması için gerekli tespitlerde hazır bulunan, olay ve tespit tutanağı düzenle yenlerin tanık sıfatıyla dinlenilmelerinin ancak subuta yeterli delil bulunmaması hallerine in hisar ettirilmesi gerekir. Yeterli delil varken bu kişilerin tanık olarak dinlenmeleri, hele alenî duruşmada dinlenmeleri, bunların deşifre olmalarına ve .terör örgütlerinin hedefi haline gel melerine neden olmaktadır. Bu itibarla, bunların mutlaka tanık olarak dinlenmeleri lüzumuna karar verilmesi halinde, ifadelerinin gizli oturum yapılmak suretiyle alınması esası maddede öngörülmüştür.
— Maddede, bu Kanun kapsamına giren suçlardan dolayı verilen cezalar para cezası veya tedbire çevrilme veya tecil hadlerine girse dahi para cezası veya tedbire çevrilemeye ceği ve tecil edilemeyeceği esası getirilmektedir. Ayrıca sanıkların duruşmadaki hal ve tavırları haklarında Türk Ceza Kanununun 59 uncu maddesinin uygulanmasına imkân bahsetmeyecektir.
— Madde ile, muhbirlerin terör örgütlerinin hedefi haline gelmeleri önlenmek tedir. Buna göre, prensip olarak bu Kanunun kapsamına giren suçları ve suçluları ihbar eden lerin hüviyetleri rızaları olmadıkça açıklanamayacaktır. Ancak ihbarın mahiyeti ihbarda bulu nanların haklarında da suç teşkil ediyorsa o takdirde rızalarına bakılmaksızın hüviyetleri açık lanabilecektir.
— Maddede, zabıta amir ve memurlarının bu Kanunun kapsamına giren suç ların soruşturma ve kovuşturması sırasında işledikleri suçlarla ilgili davalara Devlet Güvenlik Mahkemelerinde bakılacağı belirtilmektedir.
— Maddede, terörle mücadelede görev alan personelin bu görevlerini yaptıkla rı sırada işledikleri suçlardan dolayı tutuksuz yargılanmaları ve aleyhlerinde açılacak davalar da yeterli sayıda avukatla savunmalarına imkân sağlanması ve Devletçe avukatlara yapılacak ödemelerde Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine bağlı kalınmaması esası benimsenmektedir.
— Madde, terör suçundan mahkûm olanların infaz usulü ile bu suçtan tutuklu bulunanların muhafazalarına ilişkin hükümleri ihtiva etmektedir,
— Maddede, terör suçundan hükümlü olanlar için uygulanacak şartla salıve rilme esasları gösterilmektedir.
— Maddede, terör suçundan hükümlü ve tutuklu bulananlar için inşa edilecek özel tip ceza ve tutukevleri ile adliye ve zabıta nezarethanelerinin yapımlarında ihalelerin, 2886 sayılı Devlet thale Kanunu hükümleri dışında kalmasına imkân sağlayan sözü edilen Kanunun 89 uncu madde hükmüne göre yapılacağı belirtilmektedir.
— Madde ile, bu Kanunun kapsamına giren suç faillerinin yakalanabilmeleri ne yardımcı olanlara veya bunların yerlerini veya kimliklerini bildirenlere para ödülü verilmesi sağlanmaktadır. Maddeye göre ödül verilenler ayrıca tçişleri Bakanlığınca korumaya alınacak lardır.
— Maddede korumaya alınacaklarla ilgili hükümler gösterilmektedir. Koru maya ilişkin esas ve usuller Başbakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenecektir.
— Maddede, kamu görevlilerinden yurtiçinde veya dışında görevlerini ifa eder lerken veya sıfatları kalkmış olsa bile bu görevlerini yapmalarından dolayı terör suçluları tara fından yaralanmaları veya sakat bırakılmaları halinde kendilerine veya öldürülmeleri durumunda eşi ve çocuklarına bağlanacak aylık ve yapılacak yardımlar düzenlenmektedir.
— Bu maddede 31.12.1990 tarihine kadar suç işlemiş olanların hakların da verilecek cezaların infazının mahkemelerce geri bırakılmasına karar verilmesi esas ve usul leri getirilmektedir. Şüphesiz bu madde hükmünden geçici 4 üncü maddede sayılan suçları iş leyenler faydalanamayacaklardır.
— 31.12.1990 tarihine kadar işlenmiş olan suçlar sebebiyle verilen ölüm cezalarının yerine getirilmeyeceği ve bu suretle 647 sayılı Cezaların tnfazı Hakkında Kanunun 19 uncu maddesi hükmüne göre çektirilmesi gereken cezanın infazının geri bırakılmasına mah kemece karar verileceği maddede belirtilmektedir.
— Maddede, 31.12.1990 tarihine kadar işledikleri Türk Ceza Kanununun 119 uncu maddesinde öngörülen fiillerden dolayı hazırlık tahkikatı yapılmakta olanlar hak kında Cumhuriyet savcısınca mezkûr maddenin uygulanmasının geri bırakılmasına karar veri leceği belirtilmektedir.
— Maddede, geçici 1 ve 2 nci madde hükümlerinden yararlanamayacak olanlar gösterilmektedir.
— Maddede, geçici 1, 2 ve 3 üncü madde hükümlerinden yararlananlar işledikleri suçun dava veya ceza zamanaşımı süresi içinde yeniden iki yıldan fazla hürriyeti bağ layıcı cezayı gerektiren kasıtlı bir cürüm işlemeleri halinde, haklarında hükmedilmiş veya hük medilecek cezaların infaz edileceği, geçici 1 inci maddenin (b) bendine göre infazı geri bırakı lan cezaların infaz edilmeyen kısmının aynen çektirileceği, bu hükümlerin şartla tahliye ve di ğer indirim hükümlerinden yararlanamayacakları ve ölüm cezalan yerine getirilmeyenlerin ömür boyu hapiste kalacakları belirtilmektedir.
Yine bu maddeye göre, belirlenen sürelerde suç işlemeyenler hükümlü oldukları cezayı çek miş sayılacaklardır.
— Maddede, haklarında geçici 1 ve 2 nci madde hükümleri uygulanmış bulunan tutukluların, Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 15 gün içinde salıverilecekleri ve salıverilme işleminin hangi mercilerce yapılacağı belirtilmektedir. Maddeye göre haklarında kamu davaları devam edenler tutuksuz olarak yargılanacaklardır.
— Geçici 1, 2 ve 3 üncü madde gereğince verilen infazın geri bırakılması kararlarına ait bilgiler Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne gönderilecek ve bu bilgiler geçici 5 inci maddede belirtilen sürece bilgi ortamında saklanacak, savcılık ve mahkemelerce sabıka kayıtlarının sorulması durumunda hakkında infazın tehirine karar verilenlere dair olan bu bilgiler de bildirilecektir.
— Maddeye göre, bu Kanunun geçici hükümlerinin uygulanması müsa dere hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmemektedir.
— Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte şartla salıverilme hükümlerin den yararlananlar hakkında geçici maddeler hükümleri uygulanmayacaktır.
Ayrıca Türk Silahlı Kuvvetlerinin en büyük özelliğini teşkil eden üstün disiplin anlayış ve uygulamasına zarar gelmemesi için.bu Kanuna göre cezalarının infazı geri bırakılan asker kişi ler hakkında verilen fer'i veya mütemmim cezaların aynen yerine getirilmesi ve Askeri Ceza Kanununa göre aslî ceza olarak verilen ihraç, tard ve rütbenin geri alınması cezalarının da bu Kanun kapsamı dışında kalması esası benimsenmiştir. Ayrıca bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce fer'i veya mütemmim ceza veya aslî ceza mahkûmiyetleri sebebiyle silahlı kuvvet lerden ilişiği kesilenler tekrar silahlı kuvvetlere alınamayacaklardır.
— özel infaz kurumu binaları inşa edilinceye kadar, bu Kanun kapsa mına giren suçlardan tutuklu ve hükümlü olanların muhafazasının, diğer infaz kurumlarında yapılması öngörülmektedir.
— Maddede terör suçluları için getirilen ve Kanunun 18 inci maddesin de yer alan şartla salıverilme hükümlerinin, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra bu Ka nun kapsamına giren suçları işleyenlere uygulanması esası getirilmektedir.
— Terör suçlularının tecavüzleri sonucu yaralanan veya malul kalanla rın kendilerine, öldürülenlerin ise dul ve yetimlerine bağlanacak maaş veya yapılacak yardım ların ülkemizde terörün yoğunluk kazandığı 1.1.1968 tarihinden itibaren 22 nci madde şümulü ne girenleri de kapsayacak şekilde yayımı tarihini takip eden aybaşından geçerli olarak uygu lanması esası benimsenmektedir.
— Herhangi bir sebeple askerlik yükümlülüğünü yapmamış bulunan, 1952 ve daha yaşlı doğumlu yükümlülerin, askere alınmaması öngörülmüştür.
— Maddede, yürürlükten kaldırılan kanunlar veya kanunların hükümleri be lirtilmektedir.
— Yürürlük maddesidir.
— Yürütme maddesidir.
