Kaynak: TBMM 21. Dönem S. Sayısı 579 (Esas No: 1/698) · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
Türk Silâhlı Kuvvetlerinin muvazzaf subay kaynaklarını, harp okulu, fakülte veya yüksekokul mezunları, yedek subaylıktan muvazzaf subaylığa geçenler ile astsubaylıktan muvazzaf subaylığa geçenler oluşturmaktadır. Muvazzaf astsubay kaynakları ise astsubay okullarıdır.
Astsubay okulları; astsubay hazırlama okulları ve astsubay sınıf okulları olmak üzere ikiye ayrılır.
926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununa 7.7.1971 tarihli ve 1424 sayılı Kanunla eklenen ek 12 nci madde ile "Silâhlı Kuvvetlerde ihtiyaç duyulan sınıflar için, özel kanunda gösterilen usul ve esaslara göre sözleşmeli subay alınabilir" hükmü getirilmiş, ancak bugüne kadar bu hususta bir yasal düzenleme yapılamamıştır.
Yalnızca lise mezunlarının yedek subay olduğu zamanlarda 1076 sayılı Yedek Subay ve Yedek Askerî Memurlar Kanununun 29 uncu maddesi gereğince, yedek subaylardan istekli olanlar, muamele memuru ve hesap memuru olarak bir nevi sözleşme ile subay nasbedilmişler ve bunlar daha sonra aldıkları haklarla albay rütbesine kadar yükseltildiklerinden statüleri sözleşmeliden ziyade muvazzaf subay niteliğine dönüşmüştür. Dolayısıyla bugüne kadar gerçek anlamda sözleşmeli subay istihdamı mümkün olmamıştır.
Türk Silâhlı Kuvvetlerinin yeniden yapılanması, Türk Silâhlı Kuvvetlerinde büyük rütbeden ziyade küçük rütbeli subay ve astsubaylara olan ihtiyacı artırmış, bu nedenle mevcut subay ve astsubay kaynaklarına sözleşmeli subay ve astsubay kaynağının da ilave edilmesi zarureti ortaya çıkmıştır.
Türk Silâhlı Kuvvetlerinde çeşitli rütbe ve görevlerdeki subay ve astsubaylar, rütbe bekleme sürelerini ve yıllara göre verilen zayiata bağlı olarak küçük rütbeden, büyük rütbeye doğru azalan bir mahrut oluşturmaktadır. Türk Silâhlı Kuvvetlerinin yapısı itibarıyla küçük rütbelerdeki subay ve astsubay ihtiyacı, üst rütbelere oranla daha fazladır. Bu nedenle, küçük rütbelerdeki subay ve astsubay ihtiyacını karşılamak için bir temin ve yetiştirme modeli uygulandığında, üst rütbelerde ihtiyaçtan fazla subay ve astsubay birikmektedir. Üst rütbelerdeki bu birikim kadrosuzluktan emekli etme, gibi tedbirlere rağmen arzu edilen şekilde düzenlenememektedir.
Diğer yandan üst rütbelerdeki birikimlerin kontrol edilmesi ihtiyacı nedeniyle başlatılmış olan terfiin kadro esasına dayandırılmasının astsubaylara uygulanması gibi çalışmalar ile uyumlu bir bütünlük teşkil ettiği değerlendirilen "Sözleşmeli Subay ve Astsubay Kanun Tasarısı", kaynak çeşitlendirmesine imkân vermesi açısından da temin yetiştirme planlarının etkinliğini artırabilecek niteliktedir.
İnsan gücü planlarında temin ve yetiştirme;
teğmen-üsteğmen kadro ihtiyacını karşılayacak miktarın altında tutulmakta, üst rütbe birikimlerinin makul seviyede oluşturulmasına çalışılmaktadır. Ancak bu durumda da teğmen-üsteğmen miktarı az olduğundan bu rütbelerde sıkıntı meydana gelmektedir. Dolayısıyla küçük rütbeli subay ihtiyacı Kara Kuvvetleri Komutanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığında % 30, Deniz Kuvvetleri Komutanlığında % 10 oranında yedek subaylarla karşılanabilmektedir.
Yedek subaylar ise kısa bir eğitimi müteakip kıt'alara gönderilmekte, görevlerini tam olarak öğrendikleri ve verimli olmaya başladıkları anda terhis olmaktadırlar. Öte yandan çeşitli mesleklere mensup bu gençler, meslekleriyle genellikle ilgisiz bir alanda mükellefiyete tâbi tutulmaktan hoşnut olmamaktadırlar. Askerliğin kısaltılması da her zaman gündemde olan bir konu olduğundan yedek subaylığın zaman içerisinde tedricen kaldırılması, yerine gönüllülük ve profesyonellik esasına dayalı sözleşmeli subay statüsünün getirilmesi, bu bakımdan da bir çözüm olarak ortaya çıkmaktadır.
Ayrıca sözleşmeli subayların; harp okulu kaynaklı subayların kullanıldığı kısım komutanı, takım ve bölük komutanlığı ve benzeri kadro görev yerlerinde istihdam edilmesi yanında, fakülte veya yüksekokul kaynaklıların kullanıldığı mühendis, tabip, öğretmen gibi kadro yerleri ile halen yedek subayların görev yaptığı tercümanlık, otomatik bilgi işlem merkezi gibi görev yerlerinde de istihdam edilmesi ve istihdam edilen sözleşmeli subay miktarı kadar, muvazzaf subay yetiştirilmesinin azaltılması veya yedek subay istihdamında kesinti yapılması amaçlanmaktadır.
Bu statüde personel alımının gerçekleştirilmesi ile sözleşmeli subay alınan sınıflar için dış kaynaktan muvazzaf subay alımının durdurulması veya asgari hadde indirilmesi de gerçekleşebilecektir. Aksi takdirde dış kaynaktan alınanlar doğrudan muvazzaf subaylığa geçirildiğinden Türk Silâhlı Kuvvetlerinde hizmet etmeyi amaçlayanların, başlangıçta sosyal güvencesi daha fazla olan muvazzaf statüyü, sözleşmeli subay olmaya tercih edecekleri değerlendirilmektedir.
Belirtilen sebepler çerçevesinde bir zaruret olarak ortaya çıkan sözleşmeli subay ve astsubay istihdamının;
a) Kıt'aların takım komutanı ve küçük rütbeli subay ve astsubay ihtiyacının, harp okulu ve astsubay okulu kaynaklı subay ve astsubaylara nazaran daha ekonomik olarak karşılanması,
b) Yedek subaylara nispetle, daha uzun süre istihdam edileceklerinden birçok hizmetin kısmen profesyonel personel ile yürütülmesine imkân verilmesi,
c) Harp okulu mezunu subayların daha etkin ve kritik görev yerlerinde kullanılması,
d) Yedek subay istihdamının zamanla azaltılmasına ve hatta kaldırılmasına imkân verilmesi,
e) İleride, dış kaynaktan subay alımı uygulamasının durdurularak denenmiş çalışkan, istikbal vadeden sözleşmeli subayların muvazzaf subay kaynağına aktarılarak, dış kaynağın getirdiği olumsuz personel problemlerinin asgari seviyeye indirilmesi,
f) Üst kademelerde arzu edilen subay ve astsubay mahrutunun teşekkülünde idareye elastikiyet sağlanması,
g) Kısmen profesyonel ordunun teşkiline bir adım daha yaklaşılması,
h) Diğer subay ve astsubay kaynaklarında meydana gelecek değişikliklerin telafisinde elastikiyet sağlanması,
ı) İstihdam alanında, ülke çapında yeni bir iş sahası açılması,
j) Sözleşmeli astsubayın sırasıyla önce muvazzaf astsubay daha sonra da muvazzaf subay olabilmesi, Mümkün olduğundan motivasyon ve verimlilik açısından da herhangi bir problemle karşılaşılmayacağı değerlendirilmektedir.
Yukarıda açıklanan ihtiyaç ve faydalar esas alınarak hazırlanan bu Kanun Tasarısı ile istihdam edilecek sözleşmeli subay ve astsubayların temini, yetiştirilmeleri, sınıflandırılmaları, hizmet şartları, yükselmeleri, atamaları, görev ve yükümlülükleri ile özlük ve sosyal haklarının düzenlenmesi amaçlanmıştır.
İstihdam edilecek sözleşmeli subayların ve astsubayların, öncelikle aday statüsünde, ön sözleşme ile subaylarda ve astsubaylarda askerî eğitime alınmaları; bu eğitimi başarı ile bitiren sözleşmeli subay ve astsubay adaylarının teğmen ve astsubay çavuş rütbesine nasbedilerek kendileri ile kesin sözleşme imzalanmasını müteakip ilk tayin yerlerine gönderilmeleri öngörülmektedir.
Ayrıca, sözleşmeli subay ve astsubayların rütbe bekleme süreleri hakkında, 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununda muvazzaf subaylar ve astsubaylar için belirlenen sürelerin uygulanacağı, istekli olanların; sözleşmeli subaylarda üsteğmenliğin dördüncü yılında muvazzaf subay olmak için, sözleşmeli astsubaylarda ise; Türk Silâhlı Kuvvetlerindeki dördüncü fiilî hizmet yılı başından itibaren onikinci fiilî hizmet yılının bitimine kadar muvazzaf astsubay olmak için başvuru yapabileceği, bunlardan ihtiyaca göre, insan gücü planlarındaki miktar kadarının, muvazzaf subay veya astsubay olarak alınacağı, muvazzaf statüye geçenlerin sözleşmeli statüden çıkarılarak, muvazzaf subay veya astsubayların statüsüne tâbi olacağı hüküm altına alınmaktadır.
Bununla birlikte, sözleşmeli subay ve astsubay statüsünde bulunan personelden; muvazzaf statüye geçemeyenler veya geçmek istemeyenler sözleşmelerini yenilemek suretiyle subaylarda yüzbaşı rütbesi ile astsubaylarda ise astsubay kıdemli üstçavuş rütbesi ile hizmete devam edebileceklerdir. Bu durumda 6 yıllık yüzbaşı bekleme süresini müteakip 15 inci hizmet yılı sonuna gelen sözleşmeli subaylar ile 3 yıllık astsubay kıdemli üstçavuşluk bekleme süresini müteakip 12 nci hizmet yılı sonuna gelen sözleşmeli astsubaylar için iki seçenek sunulmaktadır.
Birincisi; sicil amirlerince "Türk Silâhlı Kuvvetlerinde istihdamı uygundur." kanaati olanlar ve sözleşmeli subay olarak kalmak isteyenlerin yüzbaşı rütbesinde, sözleşmeli astsubay olarak kalmak isteyenlerin astsubay kıdemli üstçavuş rütbesinde sözleşmeleri Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununda belirtilen rütbe yaş hadlerine kadar uzatılarak emeklilik hakkını kazanmaları sağlanmaktadır.
İkincisi; kendilerince veya idarece Türk Silâhlı Kuvvetlerinde kalması istenmeyen sözleşmeli subayların yüzbaşı rütbesi bekleme süresi sonunda, sözleşmeli astsubaylarda ise astsubay kıdemli üstçavuş rütbe bekleme süresi sonunda sözleşmeleri feshedilmekte ve tazminatları verilerek Türk Silâhlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilmektedir.
Bu imkânlar ile, ileride toptan muvazzaf olmak için meydana gelebilecek talep ve isteklerin önüne geçilmesinin yanında muvazzaf subay ve astsubaylığa geçmenin bir plan dahilinde ve kont-rollü olarak gerçekleştirilmesi öngörülmektedir.
Sözleşmeli subay ve astsubay istihdamı, personelin yetiştirilmesi için ilave bir maliyet de gerektirmediğinden, ekonomik nedenlerle tercih edilen bir istihdam şeklidir ve yabancı ordulardaki uygulamalar da bunu doğrulamaktadır. Özellikle modern araç, gereç ve silâh sistemlerini ihtiva eden küçük birlik ve teşkillerin teknik kullanımı ve sevk idaresinde ihtiyaç duyulan küçük rütbeli personel talebinin karşılanması ve Türk Silâhlı Kuvvetlerine sağlayacağı müspet etkileri de dikkate alındığında sözleşmeli subay ve astsubay istihdamının faydalı olacağı değerlendirilmektedir.
– Madde ile, Türk Silâhlı Kuvvetleri subay ve astsubay kaynaklarına yeni bir kaynak olarak ilave edilen sözleşmeli subay ve astsubay statüsündeki personelin; temini, yetiştirilmesi, sınıflandırılması, hizmet şartları, yükselme, atama ve yer değiştirmesi, görev yükümlülükleri, özlük ve sosyal hakları, muvazzaf subaylığa ve astsubaylığa geçme, ayırma ve ayrılma esaslarının düzenlenmesi amaçlanmaktadır.
– Madde ile Kanunun, sözleşmeli subayları ve astsubayları bunları istihdam edecek Türk Silâhlı Kuvvetleri (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dahil) birlik, karargâh, kurum ve kuruluşları kapsayacağı belirlenmektedir.
– Maddede Kanunda yer alan; ön sözleşme, sözleşme, sözleşmeli subay adayı, sözleşmeli astsubay adayı, sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, askerî eğitim kavramlarından ne anlaşılması gerektiği belirtilmiştir.
– Maddede sözleşmeli subayların; eğitim, öğretim ve yaş durumları esas alınarak temin edileceği kaynaklar belirtilmekte, sözleşmeli subay olamayacak personel açıklanmaktadır.
– Madde ile, sözleşmeli subaylara adaylık süresi ve daha sonra verilecek askerî eğitim ve öğretimin esasları belirlenmektedir.
– Madde ile sözleşmeli subayların; eğitim, öğretim ve yaş durumları esas alınarak temin edileceği kaynaklar, sözleşme sürelerine ilişkin esaslar belirlenmiştir. Sözleşme sürelerinin asgari haddinin 3 yıl, azami haddinin 9 yıl olarak tespitinde, Türk Silâhlı Kuvvetleri insan gücü temin ve yetiştirme planlarına uygulanabilirlik esas alınmıştır. Bu personelin yetiştirilmesinde harcanan zaman ve masrafların hizmet olarak geri alınmasının ancak böyle bir zaman süresinin tespiti ile mümkün olabileceği, sözleşmeli subay açısından ise bu sürenin bir güvence süresi olabileceği değerlendirilmiştir. Sözleşmeli subaylar için uygulanacak sözleşme sürelerinin azami sınırları ise sınıf, branş ve hizmet gereklerine göre değişkenlik göstereceğinden bu konunun yönetmelikte belirlenmesi hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca, küçük rütbede sözleşmeli subay istihdamı asıl amaç olmakla birlikte, bunların sosyal güvenliklerini sağlamak bakımından yüzbaşı rütbesinde hizmete devamı da mümkün kılınarak Yönetmelikte belirlenen şartları taşıyanların, istekli olmaları halinde sözleşmelerinin yenilenebilmesi, ancak rütbe yaş haddini dolduranlar hakkında da T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerinin uygulanacağı esası getirilmiştir. Diğer taraftan sözleşme sürelerinin idarece tek taraflı olarak uzatılabileceği haller belirlenmiş, sözleşme işlemlerinin Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca yapılması öngörülmüştür.
– Madde ile sözleşmeli subaylara, yönetmelikte tespit edilecek esaslar dahilinde Türk Silâhlı Kuvvetlerindeki 7 nci fiilî hizmet yılı başından itibaren 12 nci fiilî hizmet yılının bitimine kadar muvazzaf subaylığa geçme imkânı verilmektedir.
– Maddede, sözleşmeli astsubayların; eğitim, öğretim ve yaş durumları esas alınarak temin edileceği kaynaklar belirtilmekte, sözleşmeli astsubay olamayacak personel açıklanmaktadır.
– Madde ile, sözleşmeli astsubaylara adaylık süresi ve daha sonra verilecek askerî eğitim ve öğretimin esasları belirlenmektedir.
– Madde ile sözleşme sürelerine ilişkin esaslar belirlenmektedir. Sözleşme sürelerinin asgari haddinin 3 yıl, azami haddinin 9 yıl olarak tespitinde, Türk Silâhlı Kuvvetleri insan gücü temin ve yetiştirme planlarına uygulanabilirlik esas alınmıştır. Bu personelin yetiştirilmesinde harcanan zaman ve masrafların hizmet olarak geri alınmasının ancak böyle bir zaman süresinin tespiti ile mümkün olabileceği, sözleşmeli astsubay açısından ise bu sürenin bir güvence süresi olabileceği değerlendirilmiştir. Sözleşmeli astsubaylar için uygulanacak sözleşme sürelerinin azami sınırları ise sınıf, branş ve hizmet gereklerine göre değişkenlik göstereceğinden, bu konunun yönetmelikte belirlenmesi hüküm altına alınmıştır. Ayrıca, küçük rütbede sözleşmeli astsubay istihdamı asıl amaç olmakla birlikte, bunların sosyal güvenliklerini sağlamak bakımından Yönetmelikte belirlenen şartları taşıyanların, istekli olmaları halinde sözleşmelerinin yenilenebilmesi, ancak rütbe yaş haddini dolduranlar hakkında da T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerinin uygulanacağı esası getirilmiştir.
Diğer taraftan sözleşme sürelerinin idarece tek taraflı olarak uzatılabileceği haller belirlenmiş, sözleşme işlemlerinin Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca yapılması öngörülmüştür.
– Madde ile sözleşmeli astsubaylara, yönetmelikte tespit edilecek esaslar dahilinde Silâhlı Kuvvetlerdeki 4 üncü fiilî hizmet yılı başından itibaren 12 nci fiilî hizmet yılının bitimine kadar muvazzaf astsubaylığa geçme imkânı verilmektedir.
– Madde ile, insan gücü temin ve yetiştirme planlarının uygulanmasına süreklilik kazandırmak ve hazırlık yapılmasını sağlamak amacıyla taraflara sözleşmenin bitiminden en az 3 ay önce yazılı olarak bildirimde bulunmak kaydıyla, sözleşmeyi yenileyip yenilememe serbestisi tanınmakta, sözleşmeli subayların ve astsubayların rütbe bekleme sürelerinin, muvazzaf subaylar ve astsubaylar için 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununda belirtilen rütbe bekleme süreleri ile aynı olduğu hüküm altına alınmaktadır.
Sözleşmeli subay ve astsubay nasbedildikten sonra, yurt içinde veya yurt dışında öğrenim veya ihtisas yapanların sözleşme süreleri, muvazzaf subaylara ve astsubaylara uygulandığı şekilde uzatılmıştır. Ayrıca, yurt dışına sürekli göreve atanan sözleşmeli subayların ve astsubayların sözleşme sürelerinin görevi devraldıkları ve devrettikleri tarihler arasındaki süre kadar uzatılacağı hükme bağlanmakta, böylece muvazzaf subaylarla ve astsubaylarla uygulama birliği sağlanmaktadır. Ayrıca sözleşmeli subay ve astsubayların T.C. Emekli Sandığı Kanununda rütbeleri itibarıyla belirlenen yaş haddini geçmemek üzere yurt içi ve yurt dışı öğrenimler yurt dışı sürekli görevler dikkate alınarak sözleşme sürelerinin uzatılabileceği hükme bağlanmaktadır.
Sözleşmeli astsubaylıktan önce, normal eğitim süresinden fazla okuyanlar ile askerlik görevini yapanların askerlik sürelerinin sözleşmeli astsubay bekleme sürelerinden düşülmeyeceği, ancak muvazzaf astsubaylığa geçmeleri halinde dikkate alınacağı ve hangi rütbelerde ne kadar süre eksiltileceğinin yönetmelikte düzenleneceği hükme bağlanmıştır.
– Madde ile, sözleşmeli subay ve astsubay istihdamına ilişkin sözleşmelerin yapılmasında ve devamında kamu yararı ve diğer kanunlardaki paralel düzenlemeler göz önünde bulundurularak, maddeye konu olan durumların ortaya çıkması halinde idareye sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih hakkı tanınmaktadır.
– Bu maddede, sözleşmeli subay ve astsubay yetiştirilmek üzere ön sözleşme yapılanlara verilecek ön sözleşme aylığı ile ilgili esaslar düzenlenmekte ve uçuş, dalış, atlayış hizmetlerinde görevlendirilenler için, 2629 sayılı Kanun hükümlerinin saklı tutulduğu belirtilmektedir.
– Madde ile, sözleşmeli subay ve astsubayların emsali rütbe ve derecedeki muvazzaf subay ve astsubaylara uygulanan aylık, tazminat, yan ödeme ve diğer malî ve sosyal haklardan aynen istifade edecekleri hüküm altına alınmakta ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine paralel olarak 15 inci fiilî hizmet yılı sonunda muvazzaf subay veya astsubaylığa geçemeyen ve bulunduğu rütbede göreve devam edenlerin, maddî ve emeklilik hakları yönünden mağdur edilmemesi için gerekli şartları taşımaları koşuluyla her hizmet yılı için bir kademe ve üç yılda bir derece ilerlemesi yapabilmelerine imkân sağlanmaktadır.
– Madde ile, sağlık ve sosyal haklar konusunda, muvazzaf subay ve astsubaylara sağlanan imkânların görevleri süresince sözleşmeli subay ve astsubaylara da verilmesi amaçlanmakta; ayrıca sözleşmelerinin sona erdirilmesi durumunda, belirlenen şartları taşıyanların kendilerinin ve bakmakla yükümlü oldukları aile fertlerinin sosyal güvencelerini bir süre daha devam ettirmeleri sağlanmaktadır.
– Madde ile, sözleşmeli subay ve astsubaylar sosyal güvencelerinin sağlanmasına yönelik olarak Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı ve Ordu Yardımlaşma Kurumu ile ilgilendirilmektedir.
– Sözleşmeli subay ve astsubaylar sürekli bir kadroda istihdam edilmediğinden ve sözleşme dönemleri içinde veya sonunda herhangi bir tarihte sözleşmelerinin sona erdirilmesi söz konusu olabileceğinden; madde ile, geleceklerini güvence altına alacak şekilde bir tazminat verilmesi öngörülmüştür. Öngörülen tazminatın hesabında; 9 yıldan fazla hizmetin dikkate alınmaması, personelin Silâhlı Kuvvetlerin ihtiyacı olan süre kadar hizmet edip ayrılmalarını teşvik için düzenlenmiştir. Emeklilik hakkını kazananların, Emekli Sandığı Kanununa tâbi olmaları öngörülmüştür.
Disiplinsizlik, ahlaksızlık ve yetersizlik nedeniyle Türk Silâhlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilenlere, tazminat ödenmemesi hüküm altına alınmış ve idarenin korunması amaçlanmıştır.
Ayrıca madde ile; ilk sözleşme süresini tamamlamadan yabancı uyruklu kişilerle evlenenlerden bu evlilikleri yönetmelikte belirtilen esaslar dahilinde Genelkurmay Başkanlığınca uygun görülmeyenler ile çeşitli nedenlerle Türk vatandaşlığını kaybedenler veya Türk vatandaşlığından çıkarılanlar, taksirli suçlar hariç olmak üzere; tard, ihraç ve rütbenin geri alınması suretiyle ve ayrıca disiplinsizlik ve ahlakî durumları sebebiyle Silâhlı Kuvvetlerden ilişiği kesilenlere sözleşme sürelerinin eksik kalan kısmı ile orantılı olarak kendilerine yapılmış olan eğitim ve öğrenim masraflarının değişik miktarlarda tazminat olarak ödeme yükümlülüğü getirilmiştir.
Yine bu madde ile durumları yukarıdaki hükümlere uymakla birlikte, yabancı memleketlere öğrenim, staj, kurs, ihtisas veya görgü ve bilgilerini artırmak amacıyla gitmiş olanlardan ayrıca orada bulundukları süre içerisinde aldıkları aylık ve devletçe yapılan masrafların tazminat olarak alınma yükümlülüğü getirilmiştir.
Türk Silâhlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilenlerin, Devlete olan borçlarını öderken uygulayacakları esaslar belirtilmiştir.
– Madde ile, sözleşmeli subay ve astsubayların giyim, kuşam ve istihkakları konusunda muvazzaf subay ve astsubaylara ilişkin hükümlerin uygulanacağı hüküm altına alınmaktadır.
– Madde ile, muvazzaf subaylar ve astsubaylardan subay olanlarda olduğu gibi sözleşmeli subay ve astsubayların da zatî tabanca edinmelerine imkân tanınmakta; ancak, sözleşmeli subayların ve astsubayların muvazzaf subay ve astsubaylar gibi belli bir mecburi hizmet yükümlülüğü olmaması, en az sözleşme süresinin 3 yıl olması ve 3 yıllık sözleşme süresi dolup ayrılan herkese tabanca verilmesi halinde, tabanca verilmesinden beklenen amacın gerçekleşmeyeceği düşüncesiyle, 9 yıldan önce ve maddeye konu olan nedenlerle ayrılanlardan tabancalarının geri alınması esası getirilmiştir.
– Madde ile, sözleşmeli subay ve astsubayların, muvazzaf subay ve astsubaylar gibi mensubu oldukları kuvvetlerin lojman, lojman tazminatı ve kiralama sisteminden yararlandırılmalarına imkân sağlanmaktadır.
– Madde ile, sözleşmeli subay ve astsubaylar, asker kişi olmaları nedeniyle disiplin ve soruşturma işlemlerinde muvazzaf subay ve astsubaylarla aynı esaslara tabi tutulmaktadır. Ancak, sözleşmeli subay adayları hakkında yedek subay adaylarına uygulanan, sözleşmeli astsubay adaylarına ise, muvazzaf astsubay adaylarına uygulanan disiplin ve ceza hükümlerinin tatbik edileceği hükme bağlanmaktadır. Ayrıca, sözleşmeli subay ve astsubay adayları ile sözleşmeli subay ve astsubaylardan; yabancı uyruklu kişilerle evlenenlerden evlilikleri yönetmelikte belirtilen esaslar dahilinde Genelkurmay Başkanlığınca uygun görülmeyenler, çeşitli nedenlerle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve Türk vatandaşlığından çıkarılanlar hakkında, 926 sayılı Kanunun muvazzaf subay ve astsubaylar hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı belirtilmektedir.
– Madde ile, sözleşmeli subay ve astsubayların askerî eğitimleri ile hizmete devamları süresince, askerlik yükümlülüklerini yerine getirenlere verilen eğitimi almış oldukları ve yeterlilik itibarıyla aynı düzeyde olacakları değerlendirilerek, hizmetleri toplamı, yükümlü askerlik süresi kadar olanların askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılmaları hükme bağlanmakta ve bu sürenin askerlik mükellefiyeti için öngörülen süreden eksik olması durumunda ise eksik sürenin 1076 sayılı Yedek Subay ve Yedek Askerî Memurlar Kanunu ile 1111 sayılı Askerlik Kanunu hükümlerine göre tamamlattırılması öngörülmektedir.
– Sözleşmeli subay ve astsubayların görev ve sorumlulukları ile atama, nasıp, kıdem, terfi, sicil ve izin işlemleri, taltifleri, madalya verilmesi, ödüllendirilmeleri, savaş takdirnamesi verilmesi, esir düşmeleri, harp gaibi olmaları, enterne edilmeleri konularında muvazzaf subay ve astsubaylara ilişkin hükümlerin uygulanacağı hükme bağlanmaktadır.
Sözleşmeli subayların; sözleşmeli statüde olmaları ve belirli hizmet süresi taahhüdü ile görev yapmaları nedeniyle, yedek subay okulu ile yedek subaylık hizmetinde geçen sürelerin sözleşmeli statüde iken bekleme sürelerinden sayılmaması ve lisans üstü öğrenim kıdeminden ve erken terfi kıdeminden, ayrıca sözleşmeli astsubayların da erken terfi kıdeminden yararlandırılmamaları esası getirilmektedir. Ancak, muvazzaf statüye geçmeleri halinde bu sınırlama kaldırılmaktadır.
– Sözleşmeli subay ve astsubaylarla ilgili olarak maddede belirtilen hususların Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 6 ay içerisinde çıkartılacak yönetmelikte ayrıntılı olarak düzenleneceği hüküm altına alınmaktadır.
– Yürürlük maddesidir.
– Yürütme maddesidir.
Plan ve Bütçe
