Petrol Piyasası Kanunu
- Kanun numarası
- 5015
- Kabul tarihi
- 04.12.2003
- Resmî Gazete
- 20.12.2003 / 25322
- Düstur
- 5. tertip, cilt 42
- Son değişiklik
- 24.06.2026
- Madde sayısı
- 35
Metin içindeki değişiklik notlarından ve dipnotlardan derlenmiştir. Toplam 59 kayıt.
-
24 Haziran 2026
-
Değişikliğin gerekçesi
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ile petrolün doğrudan ve işlenerek güvenli ve ekonomik olarak rekabet ortamı içerisinde kullanıcılara sunumuna ilişkin piyasa faaliyetlerinin şeffaf, eşitlikçi ve istikrarlı biçimde sürdürülmesi gerekmektedir. Sağlıklı ve sürdürülebilir piyasa yapısının temini için kaçakçılıkla mücadele büyük önem arz etmektedir. Kaçakçılık faaliyetlerinin görünüm şekillerinden biri de halk arasında “fatura ticareti” olarak bilinen mali usulsüzlüklerdir. Bu usulsüzlüklerle ilgili yasal tedbirlerden biri de 5015 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinde düzenlenen üçüncü kişiye devir yasağı ve her türlü tesiste (rafineri hariç) lisansa tabi faaliyetlerin geçici olarak durdurulmasıdır. Üçüncü kişiye devir yasağı tedbiri vergi incelemesi görevi bulunduğunun Vergi Denetim Kurulu Başkanlığından EPDK’ya bildirilmesi ile alınmakta ve üç ayda bir değerlendirilmektedir. Ancak bu tedbirin süresi vergi incelemesi süreci daha uzun sürse bile bir yılı aşamamaktadır. Vergi incelemesi akabinde söz konusu bentte yazan suçların Cumhuriyet başsavcılığına bildirilmesiyle birlikte durum EPDK’ya iletilmekte ve her türlü tesiste (rafineri hariç) lisansa tabi tüm faaliyetler geçici olarak durdurulmakta ve bu süre içerisinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmemektedir. EPDK tarafından geçici durdurma işleminin kaldırılıp kaldırılmayacağı Cumhuriyet başsavcılığı veya mahkemelerden temin edilen bilgilere göre altı ayda bir değerlendirilmektedir. Ancak kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kesinleşmesi üzerine ya da mahkûmiyet dışında bir hüküm veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi halinde kesinleşmesi beklenmeksizin EPDK’ya yargı merciince bildirilmesiyle veya sair suretlerle EPDK’ca ıttıla edilmesi durumunda geçici durdurma işlemi kaldırılmaktadır.
Her türlü tesiste (rafineri hariç) lisansa tabi faaliyetlerin geçici olarak durdurulması tedbiri ile ilgili olarak Anayasa Mahkemesince E:2024/54 Karar:2025/163 sayılı kararı ile iptal kararı verilmiş ve 9/9/2026 tarihinde kararın yürürlüğe girmesi kararlaştırılmıştır. Söz konusu karar, piyasanın mevcut durumu ve diğer yasal ve idari tedbirlerde gözetilerek madde ile 5015 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (g) bendinde değişiklik yapılmakta ve üçüncü kişiye devir yasağı tedbirinin iptal kararının yürürlüğe girmesinden sonra da soruşturma ve kovuşturma evresinde uygulanabilmesi temin edilmektedir.
-
-
26 Temmuz 2024
-
27 Aralık 2023
-
27/12/2023 tarihli ve 7491 sayılı Kanunun 47 nci maddesi ile bu fıkraya “5607 sayılı Kanuna aykırı” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya bu Kanuna göre lisansa tabi faaliyetler ile ilgili olarak; 213 sayılı Kanunun 359 uncu maddesinin (a) ve (b) fıkraları kapsamında; muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme veya bu belgeleri kullanma, belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleme veya bu belgeleri kullanma suçları ile aynı maddenin (ç) fıkrasında sayılan” ibaresi eklenmiştir.
Değişikliğin gerekçesi
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ile petrolün doğrudan ve işlenerek güvenli ve ekonomik olarak rekabet ortamı içerisinde kullanıcılara sunumuna ilişkin piyasa faaliyetlerinin şeffaf, eşitlikçi ve istikrarlı biçimde sürdürülmesi gerekmektedir. Lisansla faaliyet gösterilen imtiyazlı bir sektör olan bu piyasada, sağlıklı ve sürdürülebilir piyasa yapısının temini için gerek fiziki kaçakçılıkla gerekse fatura ticareti olarak bilinen belge kaçakçılığı ile mücadele büyük önem arz etmektedir. Bu doğrultuda, Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinin (a) ve (b) fıkraları kapsamında; muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme veya bu belgeleri kullanma, belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleme veya bu belgeleri kullanma suçları ile ödeme kaydedici cihaza gerçekleştirilen eylemler sebebiyle haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet bulunanlara, 5607 sayılı Kanuna aykırı fiillerden kesinleşmiş mahkûmiyet bulunması durumunda olduğu gibi lisans verilmeyecektir.
-
29 Nisan 2021
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle, bayi denetim sisteminin kurulmasında ve uygulanmasında dağıtıcı lisansı sahiplerine hizmet veren otomasyon şirketlerinin yetkilendirilmesi ve müştereken sorumlu tutulmalarına ilişkin düzenleme yapılmaktadır. Böylelikle bayi denetim sisteminin etkinliğinin artırılması, ilgili hizmeti veren tarafların belirli teknik altyapıya sahip olmalarının garantiye alınması hedeflenmektedir.
Tüm akaryakıt istasyonlarda asgari özellikleri sağlayan bayi denetim ve otomasyon siteminin kurulması sayesinde akaryakıt kaçakçılığı ile mücadeleye katkı sağlanacağı gibi mali usulsüzlüklerin de tespiti konusunda önemli bir ilerleme kaydedileceği öngörülmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle, dağıtıcıların başka bir dağıtıcıdan aldığı akaryakıtı başka bir dağıtıcıya tekrar satmasına sınır getirilerek dağıtıcılar arası ticaret yeniden düzenlenmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
5015 sayılı Kanunda bayi denetim sisteminin kurulmasında ve uygulanmasında dağıtıcı lisansı sahiplerine hizmet veren otomasyon şirketlerinin yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde dağıtıcı lisansı sahiplerinin yanı sıra bu şirketlere de idari yaptırım uygulanabilmesi amaçlanmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle, 213 sayılı Kanunun 359 uncu maddesinin (a) ve (b) fıkraları kapsamında;
muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme veya bu belgeleri kullanma, belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleme veya bu belgeleri kullanma suçları ile söz konusu maddenin bu Kanunla ihdas edilen (ç) fıkrasında yazılı suçları işlediği tespit edilenler ile dağıtıcılar arası akaryakıt ticareti ile ilgili hükümlere aykırı hareket edenler, 213 sayılı Kanunun mükerrer 257 nci maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendine göre istenilen teminatı vermeyenler hakkında idari yaptırım uygulanabilmesi amacıyla değişiklik yapılmakta ve Kanuna karşı hile veya yalan beyanda bulunulmasından dolayı lisansı iptal edilenlerin tekrar piyasaya girişinin engellenmesine yönelik değişiklik yapılmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle, 213 sayılı Kanunun 359 uncu maddesinin (a) ve (b) fıkraları kapsamında;
muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme veya bu belgeleri kullanma, belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleme veya bu belgeleri kullanma suçları ile söz konusu maddenin bu Kanunla ihdas edilen (ç) fıkrasında yazılı suçları işlediği tespit edilenler ile dağıtıcılar arası akaryakıt ticareti ile ilgili hükümlere aykırı hareket edenler, 213 sayılı Kanunun mükerrer 257 nci maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendine göre istenilen teminatı vermeyenler hakkında idari yaptırım uygulanabilmesi amacıyla değişiklik yapılmakta ve Kanuna karşı hile veya yalan beyanda bulunulmasından dolayı lisansı iptal edilenlerin tekrar piyasaya girişinin engellenmesine yönelik değişiklik yapılmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle, 213 sayılı Kanunun 359 uncu maddesinin (a) ve (b) fıkraları kapsamında;
muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme veya bu belgeleri kullanma, belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleme veya bu belgeleri kullanma suçları ile söz konusu maddenin bu Kanunla ihdas edilen (ç) fıkrasında yazılı suçları işlediği tespit edilenler ile dağıtıcılar arası akaryakıt ticareti ile ilgili hükümlere aykırı hareket edenler, 213 sayılı Kanunun mükerrer 257 nci maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendine göre istenilen teminatı vermeyenler hakkında idari yaptırım uygulanabilmesi amacıyla değişiklik yapılmakta ve Kanuna karşı hile veya yalan beyanda bulunulmasından dolayı lisansı iptal edilenlerin tekrar piyasaya girişinin engellenmesine yönelik değişiklik yapılmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle, 213 sayılı Kanunun 359 uncu maddesinin (a) ve (b) fıkraları kapsamında;
muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme veya bu belgeleri kullanma, belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleme veya bu belgeleri kullanma suçları ile söz konusu maddenin bu Kanunla ihdas edilen (ç) fıkrasında yazılı suçları işlediği tespit edilenler ile dağıtıcılar arası akaryakıt ticareti ile ilgili hükümlere aykırı hareket edenler, 213 sayılı Kanunun mükerrer 257 nci maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendine göre istenilen teminatı vermeyenler hakkında idari yaptırım uygulanabilmesi amacıyla değişiklik yapılmakta ve Kanuna karşı hile veya yalan beyanda bulunulmasından dolayı lisansı iptal edilenlerin tekrar piyasaya girişinin engellenmesine yönelik değişiklik yapılmaktadır.
-
-
21 Şubat 2019
-
Değişikliğin gerekçesi
Serbest kullanıcılar; yıllık tüketimi 5.000 tonun üzerinde motorin, fuel-oil veya kalorifer yakıtı tüketimi olan ve doğrudan dağıtıcı lisansı sahiplerinden ikmal yapabilme özelliğine haiz olan tüketici grubudur. Bu kapsamda büyük miktarda tüketimi olan belediye otobüs işletmeleri, elektrik santralleri gibi tesislerin daha ucuza akaryakıt temin edebilmeleri mümkün olabilmektedir.
Bununla birlikte mer’i mevzuatta tüketimi 20.000 tonun üzerinde olan serbest kullanıcıların ulusal petrol stoku tutma yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu durum özellikle stok ve işletme maliyetlerinin ciddi oranda artmasına ve serbest kullanıcı olmanın getirdiği iskontolu akaryakıt temin avantajını ortadan kalkmasına neden olmaktadır. Madde ile, bu durumun önüne geçilebilmesi amacıyla serbest kullanıcı lisansı sahiplerinin ulusal petrol stok yükümlülüğünün kaldırılması hedeflenmektedir. Bu kapsamda yer alan lisans sahibi sayısının sınırlı olması ve tutulan miktarın düşük olması hasebiyle ülkemizin ulusal stok miktarında kayda değer bir azalmaya neden olunmayacaktır.
-
Eski ifade
lisansı sahipleri ile serbest kullanıcılarınYeni ifadelisansı sahiplerininDeğişikliğin gerekçesi
Serbest kullanıcılar; yıllık tüketimi 5.000 tonun üzerinde motorin, fuel-oil veya kalorifer yakıtı tüketimi olan ve doğrudan dağıtıcı lisansı sahiplerinden ikmal yapabilme özelliğine haiz olan tüketici grubudur. Bu kapsamda büyük miktarda tüketimi olan belediye otobüs işletmeleri, elektrik santralleri gibi tesislerin daha ucuza akaryakıt temin edebilmeleri mümkün olabilmektedir.
Bununla birlikte mer’i mevzuatta tüketimi 20.000 tonun üzerinde olan serbest kullanıcıların ulusal petrol stoku tutma yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu durum özellikle stok ve işletme maliyetlerinin ciddi oranda artmasına ve serbest kullanıcı olmanın getirdiği iskontolu akaryakıt temin avantajını ortadan kalkmasına neden olmaktadır. Madde ile, bu durumun önüne geçilebilmesi amacıyla serbest kullanıcı lisansı sahiplerinin ulusal petrol stok yükümlülüğünün kaldırılması hedeflenmektedir. Bu kapsamda yer alan lisans sahibi sayısının sınırlı olması ve tutulan miktarın düşük olması hasebiyle ülkemizin ulusal stok miktarında kayda değer bir azalmaya neden olunmayacaktır.
-
-
14 Şubat 2019
-
Değişikliğin gerekçesi
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununun 3 üncü maddesinde “lisansların tabi olacağı usul ve esaslar” düzenlenmektedir. Kanun lisans sahiplerine, yüklediği yükümlülüklerin yanı sıra birçok hak da sağlamaktadır. Özellikle dağıtıcı lisansı sahipleri çok geniş yetkilere sahip olup Kanunda, dağıtıcı lisansı sahiplerinin petrol piyasasındaki asli faaliyeti bayilere akaryakıt ikmali olarak belirlenmiştir. Yıllar itibarıyla yürürlükte bulunan dağıtıcı lisansı sahibi sayısı ciddi ölçüde artmıştır. Dağıtıcı sayısındaki bu artış petrol piyasasında rekabeti iyileştirmesi bir yana özellikle ÖTV ve KDV usulsüzlükleri yapan şirketler vergi zayiine neden olduğu gibi piyasadaki rekabeti de bozucu etkiler gösterdiği görülmüştür. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından dağıtıcı olma ve dağıtıcı olarak faaliyet sürdürme kriterlerinin belirlenmesi konusunda yetkisinin genişletilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. EPDK tarafından belirlenecek ilave kriterlerin piyasada sürdürülebilirliğe ve rekabet ortamına katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.
Madde değişikliği ile dağıtıcı lisansları için bayilik teşkilatı, depolama kapasitesi gibi hususlarda düzenleme yapılabilmesine yönelik olarak “bayi sayısı, depolama kapasitesi (işletme stok kapasitesi hariç) konularında sayısal büyüklüklerle sınırlama yapılmaz” ibaresinin metninden çıkarılması planlamaktadır.
Ayrıca petrol piyasasına ilişkin katılma payı veya oluşabilecek kamusal zararların tahsil ve tazmininde yaşanan sorunların önüne geçilebilmesine yönelik olarak EPDK’ya gerekli gördüğü hallerde teminat mektubu uygulaması yönünde yetki verilmesi amacıyla maddenin son fıkrasından sonra gelmek üzere ilgili fıkranın eklenmesi planlanmaktadır. Söz konusu değişiklik ile petrol piyasasında kısa süre faaliyet göstererek ve mevzuata aykırı davranışlar gösterme niyetinde olan taraflara karşı caydırıcılığın da artırılması hedeflenmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Fiiller niteliği itibarıyla düzeltme imkânı olan fiiller, düzeltme imkânı olmayan fiiller ve akaryakıt kaçakçılığı kapsamına giren fiiller olmak üzere sınıflandırılmış, bunun yanı sıra akaryakıt kaçakçılığı kapsamına giren fiiller için yüksek cezalar öngörülmüş olmakla birlikte, kaçakçılıkla ilgisi olmayan ve niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan mevzuat ihlalleri için ise, soruşturma açma veya idari para cezası uygulanmadan önce ihtar müessesi getirilmiş, ihtara rağmen mevzuata aykırı durumunu gidermeyenler için ise öncelikle geçici durdurma yapılması ve devamında da düzeltmeyenler için soruşturma neticesinde idari para cezası uygulanması amaçlanmaktadır.
-
14/2/2019 tarihli ve 7164 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle, bu fıkranın ikinci cümlesinde yer alan “, bayi sayısı, depolama kapasitesi (işletme stok kapasitesi hariç) konularında sayısal büyüklüklerle sınırlama yapılmaz” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
Değişikliğin gerekçesi
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununun 3 üncü maddesinde “lisansların tabi olacağı usul ve esaslar” düzenlenmektedir. Kanun lisans sahiplerine, yüklediği yükümlülüklerin yanı sıra birçok hak da sağlamaktadır. Özellikle dağıtıcı lisansı sahipleri çok geniş yetkilere sahip olup Kanunda, dağıtıcı lisansı sahiplerinin petrol piyasasındaki asli faaliyeti bayilere akaryakıt ikmali olarak belirlenmiştir. Yıllar itibarıyla yürürlükte bulunan dağıtıcı lisansı sahibi sayısı ciddi ölçüde artmıştır. Dağıtıcı sayısındaki bu artış petrol piyasasında rekabeti iyileştirmesi bir yana özellikle ÖTV ve KDV usulsüzlükleri yapan şirketler vergi zayiine neden olduğu gibi piyasadaki rekabeti de bozucu etkiler gösterdiği görülmüştür. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından dağıtıcı olma ve dağıtıcı olarak faaliyet sürdürme kriterlerinin belirlenmesi konusunda yetkisinin genişletilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. EPDK tarafından belirlenecek ilave kriterlerin piyasada sürdürülebilirliğe ve rekabet ortamına katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.
Madde değişikliği ile dağıtıcı lisansları için bayilik teşkilatı, depolama kapasitesi gibi hususlarda düzenleme yapılabilmesine yönelik olarak “bayi sayısı, depolama kapasitesi (işletme stok kapasitesi hariç) konularında sayısal büyüklüklerle sınırlama yapılmaz” ibaresinin metninden çıkarılması planlamaktadır.
Ayrıca petrol piyasasına ilişkin katılma payı veya oluşabilecek kamusal zararların tahsil ve tazmininde yaşanan sorunların önüne geçilebilmesine yönelik olarak EPDK’ya gerekli gördüğü hallerde teminat mektubu uygulaması yönünde yetki verilmesi amacıyla maddenin son fıkrasından sonra gelmek üzere ilgili fıkranın eklenmesi planlanmaktadır. Söz konusu değişiklik ile petrol piyasasında kısa süre faaliyet göstererek ve mevzuata aykırı davranışlar gösterme niyetinde olan taraflara karşı caydırıcılığın da artırılması hedeflenmektedir.
-
Eski ifade
Ras Gharib (21.5 API)Yeni ifadeArab Heavy (27.5 API)Değişikliğin gerekçesi
Türkiyede üretilen ham petrol, 4/12/2003 tarih ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununun 10 uncu maddesine göre dünya piyasasındaki en yakın erişilebilir emsal ham petrol fiyatı esas alınarak serbest rekabet fiyatına eşit olacak şekilde gerekli ilave ve düzeltmeler yapılarak hesaplanır. Ayrıca, 5015 sayılı Kanuna göre üretilen ham petrole tekabül eden emsal fiyatın yayımlanmaması durumunda fiilen uygulanan satış fiyatı esas alınır.
Ancak, yerli üreticinin ürettiği ham petrol için, emsal fiyat olan Ras Gharib petrol fiyatı indiriminin yayımlanmaması sebebiyle Haziran 2016 ayından beri eski indirim marjı esas alınarak fiyat hesaplanmaktadır. Emsal Ras Gharib petrolü indirim marjı son yıllarda en yüksek olduğu noktada sabitlenmiş olduğundan bu durum, yerli üreticinin Batman Rafinerisine sattığı ham petrolün piyasa fiyatının altında satılmasına neden olmaktadır. Ras Gharib petrol fiyatı indirimine hala ulaşılamıyor olması, Kanunda yeni bir düzenlemeye gidilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Yerli üretici firmaların Türkiyede ürettiği ve sattığı ham petrolün piyasa fiyatının altında satılması sorunu, düzenli olarak uluslararası petrol piyasası yayın kuruluşlarında yayımlanan emsal petrol fiyatlarının (Arab Heavy, Arab Medium gibi) fiyat hesaplamalarında kullanılması ile ortadan kalkacaktır.
26 API gravitesi altındaki petroller için yakın coğrafyamızda bulunan ağır petrolleri tarif etmekte kullanılan Arap Heavy petrolü, hem her zaman ulaşılabilir olması hem de fiyat dalgalanmalarında daha dengeli davranması sebebiyle Kanun kapsamına alınmalıdır. Yeni düzenleme ile tüm yerli ham petrol üreticileri de teşvik edilmiş olacak ve yerli üreticilerin Türkiyede petrol arama ve üretim konularında daha çok yatırım yapmalarını sağlayarak, yerli üretimimizin artması yönünde katkıda bulunabilecektir.
Ayrıca Batman Rafinerisine teslim edilen petrol için geçerli olan Batman-Dörtyol Boru Hattı taşıma bedeli ve tüm yüklemeler için Süveyş Kanalı geçiş ücreti ile navlun hesabında da emsal değerlerin tamamı alınmaktadır. Bu anlamda ilgili bedelinin tamamının alınması, petrol üreticisi firmaların üretimlerinin ve yatırımlarının devamını destekleyici olması açısından önem arz etmektedir.
Bunun yanı sıra Rafineri, yurtdışından temin ettiği tüm petrollerde aynı maliyete katlandığından ve bu maliyetlerin tamamının yansıtılması uluslararası kabul görmüş bir uygulama olduğundan yerli ham petrol için de benzer fiyatlandırma uygulamasına geçilmesi gerektiği aşikârdır. Düzenleme ile belirtilen sıkıntıların giderilmesi amaçlanmaktadır.
-
-
2 Temmuz 2018
-
Eski ifade
Bakanlığın teklifi ve Bakanlar KuruluYeni ifadeCumhurbaşkanı -
Eski ifade
Bakanlar KuruluYeni ifadeCumhurbaşkanı -
Eski ifade
Bakanlar KuruluYeni ifadeCumhurbaşkanı -
Eski ifade
Başbakanlık MüsteşarınınYeni ifadeen yüksek Devlet memurunun
-
22 Ocak 2015
-
25 Nisan 2013
-
Eski ifade
sakatlanmasınaYeni ifadeengelli hale gelmesine
-
-
28 Mart 2013
-
Değişikliğin gerekçesi
Gerek Gümrük ve Ticaret Bakanlığının 4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca, gerekse il özel idareleri ve defterdarlıkların 5607 sayılı Kanuna göre tasfiyelik hale gelen akaryakıt ile akaryakıt haricinde kalan solvent, madenî yağ, baz yağ, asfalt ve benzeri petrol ürünlerinin tasfiyesi için yaptıkları depolama ve satış/dağıtım gibi faaliyetler nedeniyle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu çerçevesinde lisans alınıp alınmayacağı konusunda ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesi amacıyla düzenleme yapılmıştır.
yasemin /
-
Değişikliğin gerekçesi
5015 sayılı Kanunda yer alan kaçakçılık fiilleri 5607 sayılı Kanuna aktarıldığından, 5015 sayılı Kanunda yer alan kaçak petrol tanımı "kaçak akaryakıt" olarak yeniden tanımlanmıştır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile kaçakçılık fiillerinden dolayı kesinleşmiş mahkûmiyet kararı olanlara lisans verilmeyeceği hususu düzenlenmiştir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Bugüne kadar tesislerde yapılan denetimlerde; yerleşim planına aykırı olacak şekilde kaçak ve kayıt dışı satış yapılmak maksadıyla röle, kumanda, kumanda alıcısı gibi düzenekler ile gizli tank ve boru hatları bulundurulduğu tespit edilmiştir. Bu tür sahte düzeneklerin akaryakıt kaçakçılığında kullanımının önlenmesi amacıyla gerekli düzenleme yapılmıştır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Rafinerilere, tanklarında hangi tür petrol ve türevlerinin bulunduğunu lisanslarına işletme yükümlülüğü getirilmekte ve lisanslara işlenmiş tanklarda belirtilen üründen başka bir ürün bulundurulamayacağı hükme bağlanmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Yapılan düzenleme ile akaryakıt kaçakçılığı ile daha etkin mücadele edebilmek amacıyla dağıtıcılara, bayilerinde kurdukları otomasyon sistemine, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna erişim sağlama zorunluluğu getirilmiştir. Ayrıca, Kurum tarafından da oluşturulan bu sistemden, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı ve diğer ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına görevlerinin gerektiği ölçüde doğrudan erişim imkânı verecektir. Diğer yandan, Kurum, ilgili kurum ve kuruluşlara yine görevlerinin gerektiği ölçüde bilgi ve belge vermekle yükümlü kılınmıştır.
Yine bu madde kapsamındaki düzenleme ile bayilerinde denetim sistemini kurmayan dağıtıcılara idari para cezası öngörülmüş ve dağıtıcının, denetim sistemini kurmayan veya kurduğu sistem yapılan düzenlemelere uygun olmayan bayisine akaryakıt ikmali yasaklanmıştır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Piyasa faaliyetlerini ilgilendiren davalarda hukuki sürecin daha sağlıklı işlemesini teminen gerekli hallerde davaları Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun da katılan sıfatıyla takip edebileceği düzenlenmiştir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun piyasa faaliyetlerinin denetimini ne şekilde yapacağı hususu düzenlemiştir. Ayrıca, akaryakıt kaçakçılığı ile daha etkin mücadelede Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ile diğer ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının gerek denetimlerde gerekse mevzuat açısından koordinasyon içerisinde çalışmasının önemi gözönüne alınarak Kurumun çıkaracağı yönetmeliklerde; Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşünün alınması amacıyla gerekli düzenleme yapılmıştır.
-
Değişikliğin gerekçesi
5015 sayılı Kanun gereği ulusal petrol stoklarının temini için dağıtıcı, ithalatçı ve rafinericilere zorunlu stoklar tutturulsa dahi bu stokların kim tarafından denetleneceği kanunda tam olarak belirtilmediğinden uygulamada sorunlar yaşanmaktadır. Arz güvenliği için Türkiye'nin Uluslararası Enerji Ajansı üyeliği gereği doksan günlük petrol stoğu tutma zorunluluğu olduğundan, bu stokların bir kısmı olan zorunlu stokların sağlıklı bir şekilde denetlenmesi amacıyla gerekli düzenleme yapılmıştır.
-
Değişikliğin gerekçesi
5015 sayılı Kanunda ulusal marker sadece rafineri çıkışı veya gümrük girişinde rafinerici ve dağıtıcıların gözetiminde eklenmektedir. Ulusal marker ekleme işlemlerinin daha etkin denetimi için bağımsız gözetim firmalarına da yetki verilecek şekilde gerekli düzenleme yapılmıştır.
yasemin / Yine bu madde ile ulusal marker ekleme işlemlerinde meydana gelecek usulsüzlüklerden, lisans sahibi ile bağımsız gözetim firmaları müştereken sorumlu tutulmuş, ayrıca akaryakıta eklenecek ulusal marker miktarının sağlıklı tespiti için dağıtım şirketlerinin her yıl Kasım ayı içinde takip eden yıla ait projeksiyonlarını verme zorunluluğu getirilmiştir.
-
Değişikliğin gerekçesi
5015 sayılı Kanunda ulusal marker sadece rafineri çıkışı veya gümrük girişinde rafinerici ve dağıtıcıların gözetiminde eklenmektedir. Ulusal marker ekleme işlemlerinin daha etkin denetimi için bağımsız gözetim firmalarına da yetki verilecek şekilde gerekli düzenleme yapılmıştır.
yasemin / Yine bu madde ile ulusal marker ekleme işlemlerinde meydana gelecek usulsüzlüklerden, lisans sahibi ile bağımsız gözetim firmaları müştereken sorumlu tutulmuş, ayrıca akaryakıta eklenecek ulusal marker miktarının sağlıklı tespiti için dağıtım şirketlerinin her yıl Kasım ayı içinde takip eden yıla ait projeksiyonlarını verme zorunluluğu getirilmiştir.
-
Değişikliğin gerekçesi
5015 sayılı Kanunda ulusal marker sadece rafineri çıkışı veya gümrük girişinde rafinerici ve dağıtıcıların gözetiminde eklenmektedir. Ulusal marker ekleme işlemlerinin daha etkin denetimi için bağımsız gözetim firmalarına da yetki verilecek şekilde gerekli düzenleme yapılmıştır.
yasemin / Yine bu madde ile ulusal marker ekleme işlemlerinde meydana gelecek usulsüzlüklerden, lisans sahibi ile bağımsız gözetim firmaları müştereken sorumlu tutulmuş, ayrıca akaryakıta eklenecek ulusal marker miktarının sağlıklı tespiti için dağıtım şirketlerinin her yıl Kasım ayı içinde takip eden yıla ait projeksiyonlarını verme zorunluluğu getirilmiştir.
-
Değişikliğin gerekçesi
5015 sayılı Kanunda yer alan kaçakçılık fiilleri 5607 sayılı Kanuna aktarıldığından, 5015 sayılı Kanunun ek 3 üncü, ek 4 üncü ve ek 5 inci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
-
Değişikliğin gerekçesi
5015 sayılı Kanunda yer alan kaçakçılık fiilleri 5607 sayılı Kanuna aktarıldığından, 5015 sayılı Kanunun ek 3 üncü, ek 4 üncü ve ek 5 inci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
-
Değişikliğin gerekçesi
5015 sayılı Kanunda yer alan kaçakçılık fiilleri 5607 sayılı Kanuna aktarıldığından, 5015 sayılı Kanunun ek 3 üncü, ek 4 üncü ve ek 5 inci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, 5015 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen yönetmeliğin altı ay içinde yürürlülüğe konulması öngörülmüştür.
-
-
2 Temmuz 2012
-
9 Temmuz 2008
-
Değişikliğin gerekçesi
Kanunda, tüm "taşıma" faaliyetlerinin lisanslandırılması kararlaştırılmıştır.
Ancak, 10/07/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, karayolu taşıma araçlarının lisanslandırılması suretiyle konuya ilişkin düzenleme ihtiyacını karşılamıştır. Petrol taşıyan karayolu taşıma araçlarının iki kurum tarafından lisanslandırılması mükerrer işlemlere sebebiyet vermekte ve bürokrasiyi artırmaktadır.
Öte yandan, ham petrol ve akaryakıt taşınmasında, yurtdışından başlayan veya yurtdışında biten tüm deniz seferlerinde seferlerde lisans aranmasının, milletlerarası anlaşmalara aykırı unsurlar içermesi nedeniyle, faaliyet göstermesi için lisans gereken gemilerin kabotaj hattında faaliyet gösteren gemilerle sınırlanması sağlanmaktadır.
Bu nedenle karayolu ile taşıma faaliyetlerinin, taşıma tanımından, dolayısıyla icrası için lisans gerektiren faaliyetler kapsamından çıkarılması sağlanmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Kanunda, tüm "taşıma" faaliyetlerinin lisanslandırılması kararlaştırılmıştır.
Ancak, 10/07/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, karayolu taşıma araçlarının lisanslandırılması suretiyle konuya ilişkin düzenleme ihtiyacını karşılamıştır. Petrol taşıyan karayolu taşıma araçlarının iki kurum tarafından lisanslandırılması mükerrer işlemlere sebebiyet vermekte ve bürokrasiyi artırmaktadır.
Öte yandan, ham petrol ve akaryakıt taşınmasında, yurtdışından başlayan veya yurtdışında biten tüm deniz seferlerinde seferlerde lisans aranmasının, milletlerarası anlaşmalara aykırı unsurlar içermesi nedeniyle, faaliyet göstermesi için lisans gereken gemilerin kabotaj hattında faaliyet gösteren gemilerle sınırlanması sağlanmaktadır.
Bu nedenle karayolu ile taşıma faaliyetlerinin, taşıma tanımından, dolayısıyla icrası için lisans gerektiren faaliyetler kapsamından çıkarılması sağlanmaktadır.
-
-
25 Ocak 2007
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile kaçak petrolün ve teknik düzenlemelerin tanımı yapılmaktadır. Akaryakıt haricinde kalan solvent, madenî ve baz yağ, asfalt, solvent nafta ve benzeri petrol ürünlerinden elde edilen akaryakıt ile Kurumca belirlenen seviyede ulusal marker içermeyen akaryakıt da kaçak petrol kapsamına alınmaktadır. Ulusal marker uygulamasının amacı; ithal edilen ve ülkemizde üretilen akaryakıtın kaynağını tespit etmek ve ülkeye hangi yollardan ve nasıl girdiğini izlemektir.
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununda piyasanın denetimi ve kaçak petrol ile mücadelede en etkin araç olarak ulusal marker sistemi getirilmesine karşın, ulusal markerin yaptırım aşaması ve marker içermeyen akaryakıtın kaçak sayılacağı ile ilgili herhangi bir hüküm getirilmeyerek Kanunda boşluk oluşmuştur. Tasarıda, Kurumca belirlenen seviyede ulusal marker içermeyen akaryakıt, kaçak petrol tanımı içerisine alınarak marker sistemine etkinlik kazandırılması ve petrol kaçakçılığı ile mücadele edilmesi amaçlanmıştır.
Yine, maddede kaçak petrol ile ilgili yapılan düzenlemede yer alan teknik düzenlemenin tanımı yapılmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile kaçak petrolün ve teknik düzenlemelerin tanımı yapılmaktadır. Akaryakıt haricinde kalan solvent, madenî ve baz yağ, asfalt, solvent nafta ve benzeri petrol ürünlerinden elde edilen akaryakıt ile Kurumca belirlenen seviyede ulusal marker içermeyen akaryakıt da kaçak petrol kapsamına alınmaktadır. Ulusal marker uygulamasının amacı; ithal edilen ve ülkemizde üretilen akaryakıtın kaynağını tespit etmek ve ülkeye hangi yollardan ve nasıl girdiğini izlemektir.
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununda piyasanın denetimi ve kaçak petrol ile mücadelede en etkin araç olarak ulusal marker sistemi getirilmesine karşın, ulusal markerin yaptırım aşaması ve marker içermeyen akaryakıtın kaçak sayılacağı ile ilgili herhangi bir hüküm getirilmeyerek Kanunda boşluk oluşmuştur. Tasarıda, Kurumca belirlenen seviyede ulusal marker içermeyen akaryakıt, kaçak petrol tanımı içerisine alınarak marker sistemine etkinlik kazandırılması ve petrol kaçakçılığı ile mücadele edilmesi amaçlanmıştır.
Yine, maddede kaçak petrol ile ilgili yapılan düzenlemede yer alan teknik düzenlemenin tanımı yapılmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile petrol piyasasının kurumsallaştırılmasına yönelik olarak ürün ve marka güvenliği kavramının ön plana çıkarılması ve otokontrol sisteminin yaygınlaştırılması sağlanarak denetimin etkinliğinin ve verimliliğinin artırılması öngörülmüştür.
Bu çerçevede, dağıtıcı lisans sahiplerinin bayilerinde kaçak petrol satışını önleyen bir denetim sistemi kurmaları ve uygulamaları öngörülmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile akaryakıt kaçakçılığının önlenmesi amacıyla Petrol Piyasası Kanununa ek ve geçici maddeler eklenmesi öngörülmektedir.
Ek 2 nci madde ile kaçak petrolün tespiti ve tasfiyesi düzenlenmektedir. Ülkemizde mevcut tasfiye sistemi hızlı bir şekilde işlememektedir. Gümrük birimlerine ait olan depolar ve Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TASİŞ)'nün depoları kaçak eşya ile doludur ve son derece kısıtlıdır. Kaçak petrol zamanında satılamadığı için bozulmakta ve standardını yitirmektedir. Yapılan düzenleme ile kaçak petrole ilişkin tasfiye kararlarının süratle çıkartılması amaçlanmıştır. Maddede kaçak petrolün bu Kanun hükümleri dışında satışa arzedilmesi, satılması, bulundurulması, bu özelliğini bilerek ticarî amaçla satın alınması, taşınması veya saklanması yasaklanmakta, kaçak petrolün yakalanması hâlinde derhal el konulması ve yakalandığı ildeki il özel idaresine teslim edilmesi düzenlenmektedir. Kaçak petrolün daha hızlı tasfiye edilebilmesi açısından kaçak petrolün tasfiyesi görevi il özel idarelerine verilmektedir. Kaçak petrol hakkında tasfiye kararının, soruşturma evresinde hâkim tarafından verilmesi, bu kararın kaçak petrole el konulduğu tarihten itibaren onbeş gün içinde verilmesi düzenlenmektedir. Hâlen uygulamada kaçak petrole ilişkin tetkik ve tahlil giderlerinin finansmanındaki sorunlar ile karşılaşılmaktadır. Bu nedenle, Tasarıda bu giderlerin Kurum tarafından karşılanması düzenlenmektedir. Kaçak petrolden teknik düzenlemelere uygun olanların bir ay içerisinde il özel idareleri tarafından açık artırma, açık artırma ile satışının mümkün olmaması hâlinde pazarlık usulü ile teknik düzenlemelere uygun olmayanların da satılmak üzere TASİŞ'e devri düzenlenmektedir.
Kaçak petrolün satışından elde edilen gelirden, kaçak petrole ilişkin vergiler yatırıldıktan sonra, kalan paranın bankada açılacak bir emanet hesaba yatırılması, yargılamanın tasfiye edilen kaçak petrolün sahiplerinin lehine sonuçlanması hâlinde, toplam satış bedelinden vergiler düşüldükten sonra kalan tutarın, satış tarihinden kararın kesinleştiği tarihe kadar geçen süre için kanunî temerrüt faizi hesaplanarak hak sahibine ödenmesi, emanet hesabındaki paranın yetersiz kalması hâlinde aradaki farkın genel bütçeden karşılanması, kaçak petrole ilişkin mahkumiyet hükmünün veya müsadere kararının kesinleşmesinden sonra emanet hesaptaki tutarın genel bütçeye gelir olarak yatırılması öngörülmektedir.
Maddede ayrıca, kaçak petrole ilişkin idarî yaptırımlar düzenlenmektedir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Araştırma Komisyon Raporunda da tespit edildiği üzere, kaçak petrol ikmalinden ötürü lisansı iptal edilen lisans sahiplerine Kurumca tekrar lisans verilmeyeceği düzenlenmek suretiyle sağlıklı bir piyasa yapısının oluşturulması amaçlanmıştır.
Ayrıca, kaçak petrolün hızlı bir şekilde tasfiye edilebilmesi amacıyla, bu kapsamda yapılacak işlemler 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerinden istisna tutulmuştur.
Ek 3 üncü madde ile kaçak petrolün yakalanması hâlinde, ihbar edenlere ve yakalayan kamu görevlilerine ikramiye ödenmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmektedir.
Ek 4 üncü madde de kaçak petrole ilişkin ceza hükümleri düzenlenmiştir.
Geçici 4 üncü maddede yönetmeliklerin ve Kurumca belirlenecek usul ve esaslara ilişkin düzenlemelerin iki ay içerisinde yürürlüğe konulması düzenlenmiştir.
Geçici 5 inci maddede, Kanunda yer alan ulusal markere ilişkin hükümlerin, Kurum tarafından ulusal marker uygulamasının başlatıldığı tarihten itibaren uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile akaryakıt kaçakçılığının önlenmesi amacıyla Petrol Piyasası Kanununa ek ve geçici maddeler eklenmesi öngörülmektedir.
Ek 2 nci madde ile kaçak petrolün tespiti ve tasfiyesi düzenlenmektedir. Ülkemizde mevcut tasfiye sistemi hızlı bir şekilde işlememektedir. Gümrük birimlerine ait olan depolar ve Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TASİŞ)'nün depoları kaçak eşya ile doludur ve son derece kısıtlıdır. Kaçak petrol zamanında satılamadığı için bozulmakta ve standardını yitirmektedir. Yapılan düzenleme ile kaçak petrole ilişkin tasfiye kararlarının süratle çıkartılması amaçlanmıştır. Maddede kaçak petrolün bu Kanun hükümleri dışında satışa arzedilmesi, satılması, bulundurulması, bu özelliğini bilerek ticarî amaçla satın alınması, taşınması veya saklanması yasaklanmakta, kaçak petrolün yakalanması hâlinde derhal el konulması ve yakalandığı ildeki il özel idaresine teslim edilmesi düzenlenmektedir. Kaçak petrolün daha hızlı tasfiye edilebilmesi açısından kaçak petrolün tasfiyesi görevi il özel idarelerine verilmektedir. Kaçak petrol hakkında tasfiye kararının, soruşturma evresinde hâkim tarafından verilmesi, bu kararın kaçak petrole el konulduğu tarihten itibaren onbeş gün içinde verilmesi düzenlenmektedir. Hâlen uygulamada kaçak petrole ilişkin tetkik ve tahlil giderlerinin finansmanındaki sorunlar ile karşılaşılmaktadır. Bu nedenle, Tasarıda bu giderlerin Kurum tarafından karşılanması düzenlenmektedir. Kaçak petrolden teknik düzenlemelere uygun olanların bir ay içerisinde il özel idareleri tarafından açık artırma, açık artırma ile satışının mümkün olmaması hâlinde pazarlık usulü ile teknik düzenlemelere uygun olmayanların da satılmak üzere TASİŞ'e devri düzenlenmektedir.
Kaçak petrolün satışından elde edilen gelirden, kaçak petrole ilişkin vergiler yatırıldıktan sonra, kalan paranın bankada açılacak bir emanet hesaba yatırılması, yargılamanın tasfiye edilen kaçak petrolün sahiplerinin lehine sonuçlanması hâlinde, toplam satış bedelinden vergiler düşüldükten sonra kalan tutarın, satış tarihinden kararın kesinleştiği tarihe kadar geçen süre için kanunî temerrüt faizi hesaplanarak hak sahibine ödenmesi, emanet hesabındaki paranın yetersiz kalması hâlinde aradaki farkın genel bütçeden karşılanması, kaçak petrole ilişkin mahkumiyet hükmünün veya müsadere kararının kesinleşmesinden sonra emanet hesaptaki tutarın genel bütçeye gelir olarak yatırılması öngörülmektedir.
Maddede ayrıca, kaçak petrole ilişkin idarî yaptırımlar düzenlenmektedir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Araştırma Komisyon Raporunda da tespit edildiği üzere, kaçak petrol ikmalinden ötürü lisansı iptal edilen lisans sahiplerine Kurumca tekrar lisans verilmeyeceği düzenlenmek suretiyle sağlıklı bir piyasa yapısının oluşturulması amaçlanmıştır.
Ayrıca, kaçak petrolün hızlı bir şekilde tasfiye edilebilmesi amacıyla, bu kapsamda yapılacak işlemler 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerinden istisna tutulmuştur.
Ek 3 üncü madde ile kaçak petrolün yakalanması hâlinde, ihbar edenlere ve yakalayan kamu görevlilerine ikramiye ödenmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmektedir.
Ek 4 üncü madde de kaçak petrole ilişkin ceza hükümleri düzenlenmiştir.
Geçici 4 üncü maddede yönetmeliklerin ve Kurumca belirlenecek usul ve esaslara ilişkin düzenlemelerin iki ay içerisinde yürürlüğe konulması düzenlenmiştir.
Geçici 5 inci maddede, Kanunda yer alan ulusal markere ilişkin hükümlerin, Kurum tarafından ulusal marker uygulamasının başlatıldığı tarihten itibaren uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile akaryakıt kaçakçılığının önlenmesi amacıyla Petrol Piyasası Kanununa ek ve geçici maddeler eklenmesi öngörülmektedir.
Ek 2 nci madde ile kaçak petrolün tespiti ve tasfiyesi düzenlenmektedir. Ülkemizde mevcut tasfiye sistemi hızlı bir şekilde işlememektedir. Gümrük birimlerine ait olan depolar ve Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TASİŞ)'nün depoları kaçak eşya ile doludur ve son derece kısıtlıdır. Kaçak petrol zamanında satılamadığı için bozulmakta ve standardını yitirmektedir. Yapılan düzenleme ile kaçak petrole ilişkin tasfiye kararlarının süratle çıkartılması amaçlanmıştır. Maddede kaçak petrolün bu Kanun hükümleri dışında satışa arzedilmesi, satılması, bulundurulması, bu özelliğini bilerek ticarî amaçla satın alınması, taşınması veya saklanması yasaklanmakta, kaçak petrolün yakalanması hâlinde derhal el konulması ve yakalandığı ildeki il özel idaresine teslim edilmesi düzenlenmektedir. Kaçak petrolün daha hızlı tasfiye edilebilmesi açısından kaçak petrolün tasfiyesi görevi il özel idarelerine verilmektedir. Kaçak petrol hakkında tasfiye kararının, soruşturma evresinde hâkim tarafından verilmesi, bu kararın kaçak petrole el konulduğu tarihten itibaren onbeş gün içinde verilmesi düzenlenmektedir. Hâlen uygulamada kaçak petrole ilişkin tetkik ve tahlil giderlerinin finansmanındaki sorunlar ile karşılaşılmaktadır. Bu nedenle, Tasarıda bu giderlerin Kurum tarafından karşılanması düzenlenmektedir. Kaçak petrolden teknik düzenlemelere uygun olanların bir ay içerisinde il özel idareleri tarafından açık artırma, açık artırma ile satışının mümkün olmaması hâlinde pazarlık usulü ile teknik düzenlemelere uygun olmayanların da satılmak üzere TASİŞ'e devri düzenlenmektedir.
Kaçak petrolün satışından elde edilen gelirden, kaçak petrole ilişkin vergiler yatırıldıktan sonra, kalan paranın bankada açılacak bir emanet hesaba yatırılması, yargılamanın tasfiye edilen kaçak petrolün sahiplerinin lehine sonuçlanması hâlinde, toplam satış bedelinden vergiler düşüldükten sonra kalan tutarın, satış tarihinden kararın kesinleştiği tarihe kadar geçen süre için kanunî temerrüt faizi hesaplanarak hak sahibine ödenmesi, emanet hesabındaki paranın yetersiz kalması hâlinde aradaki farkın genel bütçeden karşılanması, kaçak petrole ilişkin mahkumiyet hükmünün veya müsadere kararının kesinleşmesinden sonra emanet hesaptaki tutarın genel bütçeye gelir olarak yatırılması öngörülmektedir.
Maddede ayrıca, kaçak petrole ilişkin idarî yaptırımlar düzenlenmektedir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Araştırma Komisyon Raporunda da tespit edildiği üzere, kaçak petrol ikmalinden ötürü lisansı iptal edilen lisans sahiplerine Kurumca tekrar lisans verilmeyeceği düzenlenmek suretiyle sağlıklı bir piyasa yapısının oluşturulması amaçlanmıştır.
Ayrıca, kaçak petrolün hızlı bir şekilde tasfiye edilebilmesi amacıyla, bu kapsamda yapılacak işlemler 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerinden istisna tutulmuştur.
Ek 3 üncü madde ile kaçak petrolün yakalanması hâlinde, ihbar edenlere ve yakalayan kamu görevlilerine ikramiye ödenmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmektedir.
Ek 4 üncü madde de kaçak petrole ilişkin ceza hükümleri düzenlenmiştir.
Geçici 4 üncü maddede yönetmeliklerin ve Kurumca belirlenecek usul ve esaslara ilişkin düzenlemelerin iki ay içerisinde yürürlüğe konulması düzenlenmiştir.
Geçici 5 inci maddede, Kanunda yer alan ulusal markere ilişkin hükümlerin, Kurum tarafından ulusal marker uygulamasının başlatıldığı tarihten itibaren uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
-
25/1/2007 tarihli ve 5576 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu maddede yer alan bent numaraları yeniden teselsül ettirilmiştir.
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile kaçak petrolün ve teknik düzenlemelerin tanımı yapılmaktadır. Akaryakıt haricinde kalan solvent, madenî ve baz yağ, asfalt, solvent nafta ve benzeri petrol ürünlerinden elde edilen akaryakıt ile Kurumca belirlenen seviyede ulusal marker içermeyen akaryakıt da kaçak petrol kapsamına alınmaktadır. Ulusal marker uygulamasının amacı; ithal edilen ve ülkemizde üretilen akaryakıtın kaynağını tespit etmek ve ülkeye hangi yollardan ve nasıl girdiğini izlemektir.
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununda piyasanın denetimi ve kaçak petrol ile mücadelede en etkin araç olarak ulusal marker sistemi getirilmesine karşın, ulusal markerin yaptırım aşaması ve marker içermeyen akaryakıtın kaçak sayılacağı ile ilgili herhangi bir hüküm getirilmeyerek Kanunda boşluk oluşmuştur. Tasarıda, Kurumca belirlenen seviyede ulusal marker içermeyen akaryakıt, kaçak petrol tanımı içerisine alınarak marker sistemine etkinlik kazandırılması ve petrol kaçakçılığı ile mücadele edilmesi amaçlanmıştır.
Yine, maddede kaçak petrol ile ilgili yapılan düzenlemede yer alan teknik düzenlemenin tanımı yapılmaktadır.
-
Eklendi Genel 5576 sayılı Kanun, md. 3
25/1/2007 tarihli ve 5576 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle bu bölümde yer alan Ek Madde 1’den sonra gelmek üzere, Ek Madde 3, 4 ve 5 eklenmiş olup, Kanunla getirilen madde numaraları aynen korunmuştur.
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile akaryakıt kaçakçılığının önlenmesi amacıyla Petrol Piyasası Kanununa ek ve geçici maddeler eklenmesi öngörülmektedir.
Ek 2 nci madde ile kaçak petrolün tespiti ve tasfiyesi düzenlenmektedir. Ülkemizde mevcut tasfiye sistemi hızlı bir şekilde işlememektedir. Gümrük birimlerine ait olan depolar ve Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TASİŞ)'nün depoları kaçak eşya ile doludur ve son derece kısıtlıdır. Kaçak petrol zamanında satılamadığı için bozulmakta ve standardını yitirmektedir. Yapılan düzenleme ile kaçak petrole ilişkin tasfiye kararlarının süratle çıkartılması amaçlanmıştır. Maddede kaçak petrolün bu Kanun hükümleri dışında satışa arzedilmesi, satılması, bulundurulması, bu özelliğini bilerek ticarî amaçla satın alınması, taşınması veya saklanması yasaklanmakta, kaçak petrolün yakalanması hâlinde derhal el konulması ve yakalandığı ildeki il özel idaresine teslim edilmesi düzenlenmektedir. Kaçak petrolün daha hızlı tasfiye edilebilmesi açısından kaçak petrolün tasfiyesi görevi il özel idarelerine verilmektedir. Kaçak petrol hakkında tasfiye kararının, soruşturma evresinde hâkim tarafından verilmesi, bu kararın kaçak petrole el konulduğu tarihten itibaren onbeş gün içinde verilmesi düzenlenmektedir. Hâlen uygulamada kaçak petrole ilişkin tetkik ve tahlil giderlerinin finansmanındaki sorunlar ile karşılaşılmaktadır. Bu nedenle, Tasarıda bu giderlerin Kurum tarafından karşılanması düzenlenmektedir. Kaçak petrolden teknik düzenlemelere uygun olanların bir ay içerisinde il özel idareleri tarafından açık artırma, açık artırma ile satışının mümkün olmaması hâlinde pazarlık usulü ile teknik düzenlemelere uygun olmayanların da satılmak üzere TASİŞ'e devri düzenlenmektedir.
Kaçak petrolün satışından elde edilen gelirden, kaçak petrole ilişkin vergiler yatırıldıktan sonra, kalan paranın bankada açılacak bir emanet hesaba yatırılması, yargılamanın tasfiye edilen kaçak petrolün sahiplerinin lehine sonuçlanması hâlinde, toplam satış bedelinden vergiler düşüldükten sonra kalan tutarın, satış tarihinden kararın kesinleştiği tarihe kadar geçen süre için kanunî temerrüt faizi hesaplanarak hak sahibine ödenmesi, emanet hesabındaki paranın yetersiz kalması hâlinde aradaki farkın genel bütçeden karşılanması, kaçak petrole ilişkin mahkumiyet hükmünün veya müsadere kararının kesinleşmesinden sonra emanet hesaptaki tutarın genel bütçeye gelir olarak yatırılması öngörülmektedir.
Maddede ayrıca, kaçak petrole ilişkin idarî yaptırımlar düzenlenmektedir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Araştırma Komisyon Raporunda da tespit edildiği üzere, kaçak petrol ikmalinden ötürü lisansı iptal edilen lisans sahiplerine Kurumca tekrar lisans verilmeyeceği düzenlenmek suretiyle sağlıklı bir piyasa yapısının oluşturulması amaçlanmıştır.
Ayrıca, kaçak petrolün hızlı bir şekilde tasfiye edilebilmesi amacıyla, bu kapsamda yapılacak işlemler 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerinden istisna tutulmuştur.
Ek 3 üncü madde ile kaçak petrolün yakalanması hâlinde, ihbar edenlere ve yakalayan kamu görevlilerine ikramiye ödenmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmektedir.
Ek 4 üncü madde de kaçak petrole ilişkin ceza hükümleri düzenlenmiştir.
Geçici 4 üncü maddede yönetmeliklerin ve Kurumca belirlenecek usul ve esaslara ilişkin düzenlemelerin iki ay içerisinde yürürlüğe konulması düzenlenmiştir.
Geçici 5 inci maddede, Kanunda yer alan ulusal markere ilişkin hükümlerin, Kurum tarafından ulusal marker uygulamasının başlatıldığı tarihten itibaren uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
-
-
27 Nisan 2006
-
3 Temmuz 2005
-
Değişikliğin gerekçesi
4.12.2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununun geçici 2 nci maddesinde yer alan "aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca atandıkları tarihe kadar geçen süre içinde" ibaresi "Devlet Personel Başkanlığına bildirildikleri tarihteki kadro ve pozisyonlarına ilişkin olarak bildirim tarihine kadar geçen süre içinde" şeklinde değiştirilerek 4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesi ile paralellik sağlanmıştır.
-
Eski ifade
aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca atandıkları tarihe kadar geçen süre içindeYeni ifadeDevlet Personel Başkanlığına bildirildikleri tarihteki kadro ve pozisyonlarına ilişkin olarak bildirim tarihine kadar geçen süre içindeDeğişikliğin gerekçesi
4.12.2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununun geçici 2 nci maddesinde yer alan "aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca atandıkları tarihe kadar geçen süre içinde" ibaresi "Devlet Personel Başkanlığına bildirildikleri tarihteki kadro ve pozisyonlarına ilişkin olarak bildirim tarihine kadar geçen süre içinde" şeklinde değiştirilerek 4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesi ile paralellik sağlanmıştır.
-