İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 1. hâli

Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü İş Konseyi Uluslar Arası Sekretaryasının Türkiyede Yararlanacağı Ayrıcalıklar, Bağışıklıklar ve Kolaylıklara Dair Kanun

Kanun numarası
5657
Kabul tarihi
09.05.2007
Resmî Gazete
20.05.2007 / 26527
Düstur
5. tertip, cilt 46
Son değişiklik
—
Madde sayısı
6
Madde 1

Tüzel kişilik

(1) 20/4/2005 tarihinde imzalanan "Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü İş Konseyi Tüzüğü ve Usul Kuralları" ile İstanbul'da oluşturulması kararlaştırılan Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü İş Konseyi Uluslararası Sekretaryası Türkiye Cumhuriyeti'nde tüzel kişiliğe sahiptir.

Madde gerekçesi

Madde ile, KEİ İş Konseyi Uluslararası Sekretaryasına görevlerini yerine getirebilmesi, kendi adına resmi dairelerde, adli organlarda ve mali kuruluşlarda işlemler yapabilmesi, taşınır ve taşınmaz mal edinebilmesi için tüzel kişilik tanınmaktadır.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1377 · tasarı/teklifin madde 1 gerekçesi

Madde 2

Sekretarya ile Sekretarya çalışanlarının yararlanacağı ayrıcalıklar, bağışıklıklar ve kolaylıklar

(1) Sekretarya, Türkiye Cumhuriyeti'nin 21 Mart 1950 tarihinde katıldığı, 13 Şubat 1946 tarihli Birleşmiş Milletlerin Ayrıcalık ve Muafiyetlerine Dair Sözleşmenin I inci maddesinin hükümlerine, II nci maddesinin 5, 7 ve 8 inci bent hükümlerine mümasil hükümlere tâbidir.

(2) Sekretaryada çalışan Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcıları, Direktör, Direktör Yardımcıları, Uzman, Uzman Yardımcıları, idari ve teknik personel, Türkiye Cumhuriyeti'nin 21 Mart 1950 tarihinde katıldığı, 13 Şubat 1946 tarihli Birleşmiş Milletlerin Ayrıcalık ve Muafiyetlerine Dair Sözleşmenin V inci maddesinin 18, 20 ve 21 inci bentlerinde ifade edilen mümasil hükümlere tâbidir.

Madde gerekçesi

Madde ile, KEİ İş Konseyi Uluslararası Sekretaryası çalışanlarının yararlanacağı ve esasen uluslararası kuruluşların sekretaryalarındaki görevlilere mutat olarak tanınmakta olan haklar düzenlenmektedir.

Türkiye, ülkemizde yerleşik uluslararası kuruluşların sekretaryalarındaki görevlilerin tabi olacağı rejimi belirlerken 13 Şubat 1946 tarihli Birleşmiş Milletlerin Ayrıcalık ve Muafiyetlerine Dair Sözleşmeyi temel almaktadır. KEİ İş Konseyi Uluslararası Sekretaryası için de bu yol izlenmektedir. Bu amaçla 3964 sayılı Karadeniz Ekonomik İşbirliği Uluslararası Sekretaryası ile Karadeniz Ekonomik İşbirliği Parlamenter Asamblesi Uluslararası Sekretaryasının Türkiye'de Yararlanacağı Ayrıcalıklar, Bağışıklıklar ve Kolaylıklara Dair Kanun ile 4528 sayılı D-8 Uluslararası İcra Direktörlüğünün Türkiye'de Yararlanacağı Ayrıcalıklar, Bağışıklıklar ve Kolaylıklara Dair Kanunun ilgili maddesi esas alınmakta, ancak İş Konseyinin hükümetler-dışı uluslararası örgüt niteliği dolayısıyla daha kısıtlayıcı bir düzenleme yapılmaktadır. Bir başka deyişle, yargı bağışıklığı, bina, arşiv ve haberleşme dokunulmazlığı tanınmamaktadır. Bu çerçevede, birinci fıkra ile; KEİ İş Konseyi Uluslararası Sekretaryası 13 Şubat 1946 tarihli Birleşmiş Milletler Ayrıcalıklar ve Muafiyetlerine Dair Sözleşmenin sadece I inci maddesi ile II nci maddesinin 5, 7 ve 8 inci bent hükümlerinden yararlandırılmaktadır.

1946 tarihli BM Sözleşmesinin I inci maddesi ile II nci maddesinin 5, 7 ve 8 inci bent hükümleri şöyledir:

"Birleşmiş Milletlerin Ayrıcalık ve Muafiyetlerine Dair Sözleşme Birleşmiş Milletler Asamblesi tarafından 13 Şubat 1946 tarihinde kabul edilmiştir.

Madde - I Tüzelkişilik 1 inci Bent-Birleşmiş Milletler Kurulu, tüzelkişiliğe maliktir.

a) Anlaşmalar yapmaya,

b) Taşınır ve taşınmaz malları almaya ve satmaya,

c) Dâva açmaya, yeterliği vardır.

Madde -II Mallar, sermayeler ve alacaklar 5 inci Bent - Hiçbir akçalı denetleme, düzenleme ve moratoryuma bağlı olmaksızın:

a) Kurul her türlü sermaye, altın veya dövizi elinde tutabilir ve her nevi para üzerine hesaba malik olabilir.

b) Kurul, alacaklarını, altın veya dövizi bir memleketten diğerine veya bir memleket dâhilinde serbestçe taşıyabilir ve elindeki her nevi dövizi her nevi başka paraya çevirebilir.

7 nci Bent - Birleşmiş Milletler Kurulunun alacak, gelir ve sair malları:

a) Bütün vasıtasız vergilerden muaftır. Bununla beraber şurası mukarrerdir ki, Kurul, sadece kamu menfaatlerine mahsus hizmetlerin bedellerinden fazla olmayan vergilerden muafiyet istemeyecektir.

b) Birleşmiş Milletler Kurulunun resmî faaliyeti için lüzumlu eşya, ithalat veya ihracat kısıntı ve yasakları ile her nevi gümrük vergisinden muaftır. Bununla beraber, şurası mukarrerdir ki, bu şekilde gümrüksüz ve resimsiz olarak sokulan eşya ithal edildiği memlekette satılamayacaktır, meğer ki satış bu memleketin Hükümetince kabul edilmiş şartlar altında yapılmış olsun.

c) Kurulun yayınları ithalât ve ihracat yasakları ve kısıntıları ile her nevi gümrük vergisinden muaftır.

8 inci Bent- Birleşmiş Milletler Kurulu, prensip itibariyle, taşınır ve taşınmaz malların fiyatları içine giren satış resimleri ile istihlâk vergisinden muafiyet isteğinde bulunmayacaksa da resmî istimali için yapacağı ve fiyatında bu nevi vergi ve resimlerin dâhil bulunduğu önemli alımlarda üyeler mümkün oldukça bu vergi ve resimlerin indirilmesi veya geri verilmesi için uygun idari tedbirleri alacaklardır." 2 nci maddenin ikinci fıkrası ile; KEİ İş Konseyi Uluslararası Sekretaryası çalışanları 1946 BM Sözleşmesi V inci maddesinin 18, 20 ve 21 inci bentlerine tabi kılınmaktadır.

1946 BM Sözleşmesinin V inci maddesinin 18, 20 ve 21 inci bent hükümleri şöyledir;

"18 inci Bent - Birleşmiş Milletler Kurulu memurları:

a) Resmî sıfatla, söz ve yazıları da dâhil olduğu halde, gösterdikleri çalışma hususunda adli muafiyetten faydalanacaklardır.

b) Birleşmiş Milletler Kurulu tarafından ödenen ücret ve maaş üzerinde her türlü vergiden muaf tutulacaklardır.

c) Millî hizmetle ilgili her türlü ödevden muaf tutulacaklardır.

d) Kendileri, eşleri ve bakmakla yükümlü oldukları aile üyeleri, göçmenliği kısan tedbirlerle, yabancıların kayıt işlemlerine bağlı olmayacaklardır.

e) Kambiyo kolaylıklarından, ilgili hükümet yanında akredite bulunan diplomatik mümessilliklerin eşit derecedeki memurlarının ayrıcalıkları kadar faydalanırlar.

f) Kendileri, eşleri ve bakmakla yükümlü oldukları aile üyeleri, milletlerarası buhran zamanlarında diplomasi memurlarına tanınmış bulunan memlekete dönüş kolaylıklarından faydalanacaklardır.

g) Görevlerine yeni başlayacakları memlekete eşya ve mobilyalarını gümrüksüz ve resimsiz olarak sokmak hakkından faydalanacaklardır.

20 nci Bent - Ayrıcalık ve muafiyetler sadece Birleşmiş Milletlerin yararına olmak üzere memurlara tanınmış olup onların şahsi menfaatleri için verilmiş değildir. Genel Sekreter, kendi görüşüne göre, muafiyetin, adaletin yerine getirilmesine engel olduğu veya uğrunda tanındığı amaca zarar gelmeksizin kaldırılabileceği düşüncesinde bulunduğu bütün hallerde bir memurun muafiyetini kaldırabilecek ve bunu yapmakla ödevli olacaktır. Umumi Kâtip hakkında muafiyeti kaldırmak kararını vermeye Güvenlik Konseyi yetkilidir.

21 inci Bent - Birleşmiş Milletler Kurulu işbu maddede sayılan ayrıcalık, muafiyet ve kolaylıkların yol açabileceği kötüye kullanma hallerini önlemek, polis tüzüklerine uymayı sağlamak ve adaletin iyi tarzda yerine getirilmesini kolaylaştırmak amacı ile, her zaman, üye devletlerin yetkili makamları ile işbirliği yapacaktır." Karadeniz Ekonomik İşbirliği Uluslararası Sekretaryası, Karadeniz Ekonomik İşbirliği Parlamenter Asamblesi Uluslararası Sekretaryası ve D-8 Uluslararası İcra Direktörlüğü çalışanları da aynı hükümlere tabidir. KEİ İş Konseyi Uluslararası Sekretaryası çalışanlarına ilave kısıtlama getirilmesine gerek görülmemiştir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1377 · tasarı/teklifin madde 2 gerekçesi

Madde 3

Uygulama

(1) Dışişleri Bakanlığı, bu Kanundaki dokunulmazlık, ayrıcalık, bağışıklık ve kolaylıkların uygulanmasına ilişkin usulleri yönetmelik ile tespit eder.

Madde gerekçesi

Madde ile, Dışişleri Bakanlığının bu Kanundaki dokunulmazlık, ayrıcalık, bağışıklık ve kolaylıkların uygulanmasına ilişkin usulleri yönetmelik ile tespit etmesi öngörülmektedir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1377 · tasarı/teklifin madde 3 gerekçesi

Madde 4

Kapsam

(1) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ile Türkiye'de daimi ikamet eden kimseler, yukarıda öngörülen ayrıcalık, bağışıklık, dokunulmazlık ve kolaylıklardan yararlanamazlar.

Madde gerekçesi

Madde ile, uluslararası hukuka ve ulusal mevzuatımıza uygun olarak Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ve Türkiye'de daimi ikamet eden kimselerin KEİ İş Konseyi Uluslararası Sekretaryasında çalışsalar dahi Kanunda öngörülen ayrıcalık, bağışıklık, dokunulmazlık ve kolaylıklardan yararlanmaları önlenmektedir. Bu husus ülkemizde mukim diğer uluslararası kuruluşlar için de geçerli genel bir uygulamadır.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1377 · tasarı/teklifin madde 4 gerekçesi

Madde 6

Yürütme

(1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Madde gerekçesi

Yürütme maddesidir.

Dışişleri

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1377 · tasarı/teklifin madde 6 gerekçesi