İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 15. hâli

Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK)

Kanun numarası
6458
Kabul tarihi
04.04.2013
Resmî Gazete
11.04.2013 / 28615
Düstur
5. tertip, cilt 53
Son değişiklik
21.11.2024
Madde sayısı
115

Kaynak: TBMM 24. Dönem S. Sayısı 310 (Esas No: 1/619) · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.

Genel gerekçe

Ülkeler arasında artan insan hareketleri, göç olgusunu siyasî, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarıyla önemli bir politika alanı hâline getirmiştir. Söz konusu insan hareketleri; çeşitli nedenlerle ülkelere giriş ve çıkış yapan, vatandaşı oldukları veya yaşadıkları ülkelerden ayrılarak diğer bir ülkeye göç eden, orada yerleşen, iş kuran veya koruma talep eden yabancıların yanı sıra, göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti gibi örgütlü suçlarla doğrudan bağlantılı olan düzensiz göçü de kapsamaktadır.

Türkiye, coğrafî, stratejik, kültürel ve siyasî konumu nedeniyle, tarih içinde önemli göç akınlarıyla karşı karşıya kalmıştır. Türkiye'nin artan ekonomik gücü ülkemize yönelik göç hareketleri için bir çekim unsuru oluştururken, yer aldığı coğrafî bölgede devam eden siyasî istikrarsızlıklar, Türkiye'ye yönelik göçü teşvik eden bir diğer unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Son döneme kadar göç hareketleri açısından Türkiye daha çok "geçiş ülkesi" konumunda iken, yabancılar tarafından ülkemizin artan ekonomik gücü ve istikrarıyla giderek bir "hedef ülke" olarak görüldüğü ve bu bağlamda ülkemize yönelik göçün artarak devam ettiği de bir gerçektir.

Ülkemize çeşitli amaçlarla gelen yabancıların sayılarına bakıldığında, yıllara göre önemli artışlar olduğu görülmektedir. 1995 yılında ülkemize gelen yabancıların sayısı 6.762.956 iken, bu sayı 2010 yılında 27.024.609 olarak gerçekleşmiştir. 1995 yılında düzenlenen ikamet izni sayısı 84.727 iken, bu sayı 2010 yılında 176.944 olmuştur. 1995 yılında uluslararası koruma başvurusu sayısı 2.024 iken, 2010 yılında 8.190'a yükselmiştir. 1995- 2010 yılları arasında toplam 77.430 uluslararası koruma başvurusu yapılmıştır. 22.544 yabancının uluslararası koruma başvurusuyla ilgili işlemleri hâlen devam etmektedir.

Öte yandan, 1995- 2010 yılları arasında 829.161 düzensiz göçmen yakalanmıştır. Yakalanan düzensiz göçmenlerin sayısı; 1995 yılında 11.362, 2008 yılında 65.737, 2009 yılında 34.345 ve 2010 yılında ise 32.667 olmuştur. 1998- 2010 yılları arasında yakalanan yasadışı göçmen kaçakçısı sayısı ise 11.449 olmuştur. Ayrıca, göç konuları içinde önemli bir yer teşkil eden insan ticareti suçuyla ilgili olarak, 2005- 2010 yılları arasında 930 insan ticareti mağduru, insan tacirlerinin elinden kurtarılarak, güvenli bir şekilde ülkelerine gönderilmiştir.

Uluslararası koruma dışında kalan yabancıların ülkeye girişini, ülkede kalışını, ülkeden çıkışını, vize ve ikamet izni işlemlerini, sınır dışı edilmelerini ve Türkiye'de bulundukları sürece sahip oldukları hak ve yükümlülüklerini düzenleyen 5682 sayılı Pasaport Kanunu ile 5683 sayılı Yabancıların Türkiye'de İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanun, 1950 tarihli olup, güncel sorunlar ve gelişmeler karşısında yetersiz kalmaktadır. Bunun yanında, uluslararası koruma alanında kanun düzeyinde temel bir düzenleme bulunmamakta, uygulamalar idarî düzenlemeler doğrultusunda yürütülmektedir.

Göç alanı, ulusal ve uluslararası düzeyde işbirliği ve koordinasyon gerektiren, çok boyutlu, Türkiye'nin ekonomik, sosyo- kültürel ve demografik yapısını, kamu düzeni ve güvenliğini derinden ilgilendiren dinamik bir konudur. Buna rağmen, ülkemizde münhasıran göç alanında uzmanlaşmış bir kamu kurumu bulunmamaktadır. Göç sorunlarının etkin yönetimi açısından, dünyadaki örnekleri gibi, görev alanına yönelik strateji ve güncel politikaları geliştirip uygulayan, insan hakları odaklı, nitelikli personel ve sağlam bir maddî alt yapıyla donanmış, yetkin bir kurumsal yapılanmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Öte yandan, Avrupa Birliği müzakere sürecinde göç konusu "24 üncü Fasıl" kapsamında önemli bir yer tutmaktadır. "2003 tarihli Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı" doğrultusunda hazırlanan İltica ve Göç Ulusal Eylem Planı, Avrupa Birliğine (AB) katılım müzakereleri süresince, Türkiye'nin göç mevzuatı ve sisteminin AB müktesebatıyla uyumlu hâle getirilmesi için yürürlüğe konması gereken hukukî düzenlemeleri, idarî yapılanma ve fizikî alt yapının tamamlanması için alınması gereken tedbirleri ve yatırım projelerini içermektedir.

DİLEK 310 (1-84) 2007- 2013 dönemini kapsayan Dokuzuncu Kalkınma Planında, düzensiz göç hareketleriyle etkili bir mücadele amacıyla göç ve iltica alanında hukukî ve kurumsal düzenlemelerin yapılması, 2011- 2013 Orta Vadeli Kalkınma Planında da, özgürlük ve güvenlik arasındaki hassas dengenin korunarak, düzensiz göç hareketleri, insan ticareti ve kaçakçılığı İle etkin bir şekilde mücadele edilmesi ve sınır güvenliğinin yeniden yapılandırılması konularındaki çalışmalara devam edilmesi hususları yer almıştır.

Anılan plan ve program belgeleri ışığında, Türkiye'nin AB'ye tam üyeliği gerçekleşene kadar, uluslararası koruma sistemimizin ve uygulamalarımızın AB müktesebatı ve uygulamalarına paralellik sağlaması, ayrıca göç alanında kurumsal yapılanmanın tamamlanması gerekmektedir.

Belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak hazırlanan Tasarıda öncelikle yabancıların Türkiye'ye giriş ve çıkışları, vize ve ikamet izinleri hususları düzenlenmiştir. Bu konulardaki dağınık, güncelliğini yitirmiş, karşılaşılan sorunlara cevap vermekte yetersiz mevzuatın yerine, ülkemizin gelişme vizyonuyla uyumlu, uluslararası normlara uygun, millî çıkarları gözeten, ilgili olduğu konuları tüm yönleriyle kuşatan, kaliteli mevzuat ilkelerine uygun düzenlemeler getirilmiştir. Tasarı ile vize ve ikamet izinlerine ilişkin konularda uygulamada yaşanan sıkıntıların önüne geçilecektir.

Tasarının bir diğer temel ayağını, uluslararası koruma düzenlemeleri oluşturmaktadır. Vize ve ikamet izinlerinden farklı olarak, uluslararası korumayla ilgili hususlarda dağınık ve güncelliğini kaybetmiş bir kanun dahi bulunmamakta; insan haklarını, millî güvenliği ve uluslararası ilişkileri doğrudan etkileyen bu son derece önemli konu, idarî düzenlemeler aracılığıyla yürütülmeye çalışılmaktadır. Tasarı ile uygulamadaki söz konusu eksiklik giderilmektedir.

Tasarı, özgürlük ve güvenlik ilkeleri noktasında önemli sonuçları olan sınır dışı etme uygulamasına yönelik olarak da berrak bir hukukî çerçeve oluşturmakta; kimler hakkında sınır dışı etme kararı alınacağı, sınır dışı etme kararının hangi durumlarda uygulanamayacağı, alınan kararın nasıl yerine getirileceği hususlarını sağlam bir temele oturtmaktadır.

Mültecilerin Hukuki Statüsüne Dair Cenevre Sözleşmesi'ne coğrafî kısıtlama ile taraf olduğumuzdan, tasarıda yer verilen uluslararası koruma statüleri de anılan husus çerçevesinde, mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma şeklinde düzenlenmiştir. Uluslararası koruma başvurusunun şartları ve prosedürleri, başvuru sahiplerine sağlanan barınma imkânları, idarî gözetim, başvurunun incelenme kriterleri, incelemede dikkat edilecek usûller, mülakat, karar ve itiraz aşamaları özenle düzenlenerek, bir uluslararası koruma vak'asının muhtemel tüm aşamaları açık kurallara bağlanmıştır. Başvuru sahiplerinin durumları ve takip edebilecekleri idarî ve hukukî yollar hakkında her aşamada bilgilendirilmesi esas alınmış, başvuru sürecinde hiçbir mağduriyetin yaşanmaması için gerekli çerçeve çizilmiştir.

Başvuru aşamasından sonra uluslararası koruma statüsü elde edenlere eğitim, çalışma, sosyal yardım ve sağlık imkânları sağlanması hususları düzenleme altına alınırken, statünün hangi hâllerde sona ereceği ve iptal edileceği de açık hükümlerle belirlenmiştir.

Bir diğer önemli nokta, Türk toplumu ve yabancılar arasında iletişimi mümkün kılan ve ilk kez mevzuatımıza girecek olan "uyum" konusundaki düzenlemelerdir. Bununla, yabancıların ve uluslararası koruma başvurusu ve statüsü sahibi kişilerin toplumla uyumu, toplumun da yabancılarla uyum içinde bulunabilmesi için yapılacak çalışmalara imkân tanınmakta, her şeyden önce bu sürecin önü açılmaktadır.

Bu hükümler, kimi ülkelerde olduğu gibi göçü kısıtlama amaçlı değil, yabancıların ve toplumun bilinçli ve düzenli bir şekilde birlikte yaşamalarını mümkün kılacak ve kolaylaştıracak esnek bir yapıda düzenlenmiştir.

DİLEK 310 (1-84) Tasarıda, özel ihtiyaç sahibi gruplar için de düzenlemeler getirilmiş, bu grupların özel ihtiyaçları gözetilmiştir. Örneğin insan ticareti mağdurları ve refakatsiz çocuklar için Kanunda önemli koruma hükümlerine yer verilmiştir.

İnsan ticareti ile mücadele çerçevesinde, insan ticareti mağdurlarının korunması sığınma evleri ve ulusal yardım hattının sürdürülebilirliği, ulusal yönlendirme mekanizmasının daha etkin şekilde işlerliğinin sağlanması amaçlanmaktadır.

Tasarının son temel ayağını ise göç yönetiminden sorumlu olacak Göç İdaresi Genel Müdürlüğünün kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarının düzenlenmesi, teşkilat ve personel yapısının belirlenmesi oluşturmaktadır. İçişleri Bakanlığına bağlı bir kuruluş olarak faaliyet gösterecek olan Genel Müdürlüğün, Tasarıyla getirilen düzenlemelerden oluşan göç sistemini ilgili tüm kurum ve kuruluşlarla işbirliği ve koordinasyon içinde yöneterek, bu alandaki kurumsal sorumluluğu üstlenmesi beklenmektedir.

Tasarı ile;

- Kanunla düzenlenmesi gerekirken, daha çok ikincil düzenlemelerle yürütülen göç alanı, kanun ve kanun temelinde hazırlanacak düzenlemelerle yürütülmeye başlanarak, uluslararası insan hakları standartlarına uyumlu göç sistemi hayata geçirilmiş olacak, - Uluslararası bir sorun hâline gelen düzensiz göçle mücadelenin hukukî alt yapısının güçlendirilmesi ve etkinleştirilmesi; düzenli göçte ise bürokratik işlemlerin olabildiğince azaltılarak tutarlılık ve güvene dayalı bir göç yönetimi anlayışının hâkim kılınması sağlanacak, - İnsan hakları temelinde, özgürlük ve güvenlik arasındaki hassas dengenin korunduğu, uluslararası insan hakları normlarına ve AB müktesebatına uyumlu, göç alanında ihtiyaç duyduğumuz hukukî, idarî ve fizikî alt yapıya uygun etkin ve yönetilebilir bir göç sistemi kurulacaktır.

Madde gerekçeleri

Tasarı/teklif madde 5

→ yürürlükteki madde 5

Madde ile yabancıların Türkiye'ye yasal giriş ve Türkiye'den yasal çıkışın nerelerden ve nasıl yapılacağı belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 6

→ yürürlükteki madde 6

Madde ile yabancıların Türkiye'ye giriş ve Türkiye'den çıkış yaparken uymaları gereken prosedür belirlenmiştir. Ayrıca, bir yabancının, Türkiye'ye giriş şartlarını taşıyıp taşımadığının tespiti amacıyla kontrole ve gerektiğinde kapsamlı kontrole tâbi tutulabileceği düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 7

→ yürürlükteki madde 7

Madde ile Türkiye'ye girişlerine izin verilmeyecek yabancılar sayılmış ve bu kişilerin sınır kapısından geri çevrilmeleri hükme bağlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 8

→ yürürlükteki madde 8

Madde ile yabancılardan yerine getirilmesi beklenen Türkiye'ye giriş şartlarının, uluslararası koruma talebinde bulunan kişilerin haklarını engelleyecek şekilde yorumlanamayacağı ve uygulanamayacağı düzenlenmiştir.

DİLEK 310 (1-84)

Tasarı/teklif madde 10

→ yürürlükteki madde 10

Madde ile Türkiye'ye giriş yasağının tebliği ile buna karşı itiraz usûlleri düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 11

→ yürürlükteki madde 11

Madde ile vize vermeye yetkili makamlar belirlenerek, Türkiye'de doksan günü aşmayacak şekilde kalacak yabancıların vize alarak gelmelerinin esas olduğu hükme bağlanmıştır. Vize veya vize muafiyetinin Türkiye'de sağladığı kalış hakkının, sınırlardan giriş- çıkış yapmak suretiyle amacı dışında kullanılmaması için, vize veya vize muafiyetinin sağladığı kalış süreleri her yüzseksen günde doksan günü geçmeyecek şekilde düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 13

→ yürürlükteki madde 13

Madde ile vize almadan sınır kapılarına gelen yabancılara, istisnaî olarak sınır kapılarında sınır vizesi verilebilmesi düzenlenmiştir. Sınır kapılarında verilen vize, istisnaî bir uygulama olduğundan süre onbeş günle sınırlı tutulmuştur.

Tasarı/teklif madde 14

→ yürürlükteki madde 14

Madde ile Türkiye'den hava yoluyla transit geçecek yabancılara havalimanı transit vize şartı getirilebileceği, transit vize istenecek yabancıların ise İçişleri ve Dışişleri bakanlıklarınca müştereken belirleneceği düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 15

→ yürürlükteki madde 15

Madde ile vize verilmeyecek yabancılar belirtilmiştir. Ancak, madde kapsamında olmalarına rağmen vize verilmesinde yarar görülenlere İçişleri Bakanının onayıyla vize verilebileceği düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 21

→ yürürlükteki madde 21

Madde ile ikamet izni başvuru koşulları ve başvuruların sonuçlandırılmasına ilişkin hükümler düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 22

→ yürürlükteki madde 22

Madde ile ikamet izinlerinin istisnaî olarak valilikler tarafından verilmesini gerekli kılan hâller düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 23

→ yürürlükteki madde 23

Madde ile ikamet izni süresinin her halükârda pasaport veya pasaport yerine geçen belgelerin geçerlilik süresinden altmış gün daha kısa süreli olacağı, ikamet izinlerinin kalış amacına bağlı ve her yabancı için ayrı düzenlenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 25

→ yürürlükteki madde 25

Madde ile Türkiye içinden yapılan ikamet izni talebinin reddi, uzatılmaması veya iptali işlemleriyle ilgili hususlar düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 26

→ yürürlükteki madde 26

Maddede tutuklu veya hükümlü olarak cezaevlerinde ya da geri gönderme merkezlerinde bulunan yabancıların ikamet izinleriyle ilgili hususlar belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 27

→ yürürlükteki madde 27

Madde ile geçerli çalışma izni ve 4817 sayılı Kanun uyarınca verilen Çalışma İzni Muafiyet Teyit Belgesinin, Türkiye'de ikamet izni yerine de geçeceği hükme bağlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 28

→ yürürlükteki madde 28

Madde ile kesintisiz ikamet izni süresinin sağladığı hakların önemi göz önünde bulundurularak, kesintisiz ikamet izinlerinin hesaplanması düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 29

→ yürürlükteki madde 29

Madde ile kalış amacı değişen yabancıların ikamet izinleriyle ilgili işlemler düzenlenmiştir.

DİLEK 310 (1-84)

Tasarı/teklif madde 30

→ yürürlükteki madde 30

Madde ile yabancılara verilecek ikamet izni çeşitleri sayılmıştır. İkamet izni çeşitleri, yabancıların ülkede bulunma amaçlarına göre düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 31

→ yürürlükteki madde 31

Madde ile kısa dönem ikamet izni verilecek yabancılar ve bu iznin süresi açıklanmıştır.

Tasarı/teklif madde 33

→ yürürlükteki madde 33

Madde ile kısa dönem ikamet izninin hangi hâllerde verilmeyeceği, verilmişse iptal edileceği veya uzatılmayacağı düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 35

→ yürürlükteki madde 35

Madde ile destekleyicide ve destekleyicinin yanında kalmak üzere aile ikamet izni talebinde bulunacak yabancılarda aranacak şartlar düzenlenmiştir. Ancak, mülteci ve ikincil koruma statüsü sahiplerinde, bu maddedeki şartların aranmayabileceği hükme bağlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 36

→ yürürlükteki madde 36

Madde ile aile ikamet izninin hangi hâllerde verilmeyeceği, verilmişse iptal edileceği veya uzatılmayacağı düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 37

→ yürürlükteki madde 37

Madde ile anlaşmalı evlilik yaparak aile ikamet izni alınmasının önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 40

→ yürürlükteki madde 40

Madde ile öğrenci ikamet izninin hangi hâllerde verilmeyeceği, verilmişse iptal edileceği veya uzatılmayacağı düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 41

→ yürürlükteki madde 41

Madde ile Türkiye'de öğrenim gören ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin çalışma izni almak kaydıyla çalışabilecekleri hükme bağlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 42

→ yürürlükteki madde 42

Madde ile Türkiye'de kesintisiz sekiz yıl ikamet izni almış olan ya da Göç Politikaları Kurulunun belirlediği şartlara uyan yabancılara, Bakanlığın onayıyla valilikler tarafından uzun dönem ikamet izni verileceği hükme bağlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 46

→ yürürlükteki madde 46

Madde ile insanî mülâhazalar gözönünde bulundurularak Bakanlığın onayıyla valilikler tarafından verilecek insanî ikamet izninin şartları düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 47

→ yürürlükteki madde 47

Madde ile insanî ikamet izninin, Bakanlığın onayı alınmak kaydıyla, iznin verilmesini zorunlu kılan şartlar ortadan kalktığında valiliklerce iptali ve uzatılmaması hükme bağlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 48

→ yürürlükteki madde 48

Madde ile Türkiye'de işlenen insan ticareti suçunun mağduru olduğu veya olabileceği yönünde kuvvetli şüphe duyulan yabancılara, yaşadıklarının etkisinden kurtulabilmeleri ve yetkililerle işbirliği yapıp yapmayacaklarına karar verebilmeleri için, diğer ikamet izinlerinin verilmesindeki şartlar aranmadan valilikçe otuz gün süreli ikamet izni verilebilmesi hükmü getirilmiştir.

Tasarı/teklif madde 49

→ yürürlükteki madde 49

Madde ile iyileşme ve düşünme süresi tanımak amacıyla verilen ikamet izninin, mağdurun güvenliği, sağlığı veya özel durumu nedeniyle altışar aylık sürelerle en fazla üç yıl uzatılabileceği öngörülmüştür.

Tasarı/teklif madde 50

→ yürürlükteki madde 50

Madde ile vatansızlığın tespiti ve vatansız kişilere düzenlenecek belgeye ilişkin hususlar belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 51

→ yürürlükteki madde 51

Madde ile vatansız kişilere tanınacak hakların genel çerçevesi ortaya konulmuştur.

DİLEK 310 (1-84)

Tasarı/teklif madde 52

→ yürürlükteki madde 52

Madde ile yabancıların, sınır dışı etme kararıyla, menşe ülkesine veya transit gideceği ülkeye ya da üçüncü bir ülkeye sınır dışı edilebileceği hükme bağlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 53

→ yürürlükteki madde 53

Madde ile sınır dışı işleminin, her bir yabancı için yapılacak değerlendirmeden sonra alınacak sınır dışı kararıyla yapılması ve kararın ilgililere tebliğ edilmesi hukukî bir zorunluluk olarak öngörülmüştür.

Tasarı/teklif madde 55

→ yürürlükteki madde 55

Maddede sınır dışı etme kararının alınmayacağı durumlar düzenlenmiştir. Maddede belirtilen durumların sona ermesi hâlinde sınır dışı etme kararı alınacaktır. Maddede söz konusu değerlendirmelerin herkes için ayrı yapılacağı ve bu kişilerin belli bir adreste ikamet etmeleri ve istenilen şekil ve sürelerde bildirimde bulunmalarının istenebileceği belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 56

→ yürürlükteki madde 56

Madde ile kaçma ve kaybolma riski bulunanlar, yasal giriş veya yasal çıkış kurallarını ihlâl edenler, sahte belge kullananlar, asılsız belgelerle ikamet izni almaya çalışanlar veya aldığı tespit edilenler, kamu düzeni veya güvenliği ya da kamu sağlığı bakımından tehdit oluşturanlar hariç olmak üzere haklarında sınır dışı etme kararı alınanlar için, Türkiye'yi terk edebilmeleri amacıyla yedi günden az olmamak kaydıyla otuz güne kadar süre tanınması hükmü getirilmiştir.

Tasarı/teklif madde 57

→ yürürlükteki madde 57

Madde ile haklarında sınır dışı etme kararı alınan yabancıların hangi durumlarda idarî gözetim altına alınabileceği, idarî gözetimin süresi, uzatılması, sonlandırılması, kararın tebliği ve idarî gözetim kararına karşı yargıya başvuru yolları düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 58

→ yürürlükteki madde 58

Madde ile idarî gözetim altına alınan yabancıların geri gönderme merkezlerinde tutulacakları öngörülmüş; ayrıca geri gönderme merkezlerinin kurulması, yönetimi, işletilmesi ve denetimiyle ilgili usûl ve esasların yönetmelikle düzenleneceği hükme bağlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 65

→ yürürlükteki madde 65

Madde ile uluslararası koruma başvurularının etkin ve düzenli olarak alınması, başvuru sahipleri açısından hak kayıplarının önlenmesi amacıyla uluslararası koruma başvurularına ilişkin süreçler düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 66

→ yürürlükteki madde 66

Madde ile refakatsiz çocukların yüksek yararının gözetilmesine ilişkin esaslar yer almıştır.

Tasarı/teklif madde 67

→ yürürlükteki madde 67

Madde ile özel ihtiyaç sahiplerine, Kanunun Üçüncü Kısmında yer alan hak ve işlemlerde öncelik tanınacağı düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 68

→ yürürlükteki madde 68

Madde ile uluslararası koruma başvuru sahiplerinin, istisnaî olarak hangi şartlarda idarî gözetim altına alınabileceği ve bu gözetimin süresi düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 69

→ yürürlükteki madde 69

Madde ile başvuru sahiplerinin kayıtlarının tutulması ve eşyalarının kontrolleriyle ilgili işlemler düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 70

→ yürürlükteki madde 70

Madde ile başvuru sahibinin başvurusu ile yapılacak değerlendirme süreçleri hakkında bilgilendirilmesi hükme bağlanmıştır.

DİLEK 310 (1-84)

Tasarı/teklif madde 71

→ yürürlükteki madde 71

Madde ile başvuru sahiplerine, gösterilen yerde ikamet etme zorunluluğu ve adreslerini bildirim yükümlülüğü getirilmiştir.

Tasarı/teklif madde 72

→ yürürlükteki madde 72

Madde ile başvurunun hangi şartlarda kabul edilemez bir başvuru olarak değerlendirileceği düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 73

→ yürürlükteki madde 73

Madde ile ilk iltica ülkesinden gelen kişilerle ilgili yapılacak işlemler düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 74

→ yürürlükteki madde 74

Madde ile güvenli üçüncü ülkeden gelen kişilerle ilgili yapılacak işlemler belirlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 75

→ yürürlükteki madde 75

Madde ile uluslararası koruma başvurusunun tam ve kapsamlı bir şekilde değerlendirilebilmesinin en önemli araçlarından biri olan mülakata ilişkin hususlar düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 76

→ yürürlükteki madde 76

Madde ile uluslararası koruma başvuru sahibine düzenlenecek kimlik belgesine ilişkin hususlar belirlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 77

→ yürürlükteki madde 77

Madde ile uluslararası koruma başvurusunun geri çekilmesi veya geri çekilmiş sayılmasıyla ilgili hususlar düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 79

→ yürürlükteki madde 79

Madde ile uluslararası koruma başvurularının hangi şartlarda hızlandırılmış olarak değerlendirilip sonuçlandırılacağı açıklanmıştır.

Tasarı/teklif madde 81

→ yürürlükteki madde 81

Madde ile başvuru sahipleri ve uluslararası korumadan yararlananların avukat tarafından temsil edilmeleri ve sivil toplum kuruluşları tarafından sağlanan danışmanlık hizmetlerinden faydalanmaları düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 82

→ yürürlükteki madde 82

Madde ile şartlı mülteci ve ikincil koruma statüsü sahibi kişiye, kamu düzeni veya kamu güvenliği nedeniyle belirli bir ilde ikamet etme, belirlenen süre ve usûllerle bildirimde bulunma yükümlülüğü getirilmesi hususları düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 83

→ yürürlükteki madde 83

Madde ile uluslararası koruma statüsü sahiplerine verilecek kimlik belgelerine ilişkin hususlar düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 84

→ yürürlükteki madde 84

Madde ile uluslararası koruma statüsü sahipleri için düzenlenecek seyahat belgelerine ilişkin hükümler düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 85

→ yürürlükteki madde 85

Madde ile uluslararası koruma statüsünün hangi hâllerde sona ereceğine ilişkin hususlar düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 86

→ yürürlükteki madde 86

Madde ile uluslararası koruma statüsünün hangi hâllerde iptal edileceği ve iptal kararının tebliğiyle ilgili hususlar düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 87

→ yürürlükteki madde 87

Madde ile başvuru sahibi veya uluslararası korumadan yararlanan kişilerden gönüllü olarak geri dönmek isteyenlere, uluslararası kuruluşlar, kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği içerisinde aynî ve nakdî destek sağlanabileceği hükme bağlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 88

→ yürürlükteki madde 88

Madde ile uluslararası korumadan yararlanan kişilerin karşılıklılık şartından muaf olduğu, ayrıca başvuru sahibi veya uluslararası korumadan yararlanan kişilere sağlanan hak ve imkânların, Türk vatandaşlarına sağlanan hak ve imkânlardan daha fazla olamayacağı hususu düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 89

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahipleri ile ailelerinin ilköğretim ve ortaöğretim hizmetlerinden faydalanacakları belirtilmiştir.

DİLEK 310 (1-84)

Tasarı/teklif madde 90

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile ihtiyaç sahibi olduğu tespit edilen başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahiplerinin, sosyal yardım ve hizmetlere erişimlerinin sağlanabileceği düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 91

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahiplerinin sağlık hizmetlerine erişimi düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 92

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile başvuru sahibi ve şartlı mültecilerin, uluslararası koruma başvurusundan itibaren altı ay sonra 27/2/2003 tarihli ve 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun kapsamında çalışma izni almak için başvurabilecekleri düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 93

→ yürürlükteki madde 89

Madde ile mülteci veya ikincil koruma statüsü sahiplerinin, statü almalarından itibaren iş piyasasına erişimiyle ilgili hususlar düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 94

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile muhtaç durumda olan uluslararası koruma başvuru sahiplerine verilecek harçlık konusu düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 95

→ yürürlükteki madde 90

Madde ile başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahiplerinin yükümlülükleri belirlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 96

→ yürürlükteki madde 91

Maddeyle geçici korumaya ilişkin usûl ve esasların Bakanlar Kurulu yönetmeliğiyle düzenlenmesi hükme bağlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 98

→ yürürlükteki madde 93

Madde ile menşe ülke bilgi sisteminin kurulması ve işletilmesine ilişkin hususlar düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 99

→ yürürlükteki madde 94

Madde ile başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahiplerinin kişisel bilgilerinde gizlilik esası hükme bağlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 100

→ yürürlükteki madde 95

Madde ile başvuru sahibi veya uluslararası korumadan yararlananların barınmasının sağlanması amacıyla kabul ve barınma merkezleri kurulması ve işletilmesine ilişkin hususlar düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 101

→ yürürlükteki madde 96

Madde ile yabancıların toplumla olan sosyal, kültürel, hukukî ve ekonomik ilişkilerini kolaylaştırmak amacıyla planlanacak uyum faaliyetlerine ilişkin usûl ve esaslar düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 102

→ yürürlükteki madde 97

Madde ile yabancıların, başvuru sahiplerinin ve uluslararası koruma statüsü sahiplerinin, Türkiye'de kalışları hakkında inceleme ihtiyacının doğması veya sınır dışı etme kararı alınma ihtimalinin bulunması ya da Kanunun uygulanmasıyla ilgili işlemlerin bildirimi nedenleriyle, valiliğe veya Genel Müdürlüğe davet edilmesiyle ilgili hususlar düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 103

→ yürürlükteki madde 98

Maddede taşıyıcıların ülkeye giriş yapmak veya ülkeden transit geçmek üzere sınır kapılarına getirmiş oldukları yabancılardan herhangi bir nedenle Türkiye'ye girişleri ve Türkiye'den transit geçişleri reddedilenleri, geldikleri ya da kesin olarak kabul edilecekleri bir ülkeye geri götürmekle yükümlü oldukları hükme bağlanmıştır. Taşıyıcıların Türkiye sınırlarına getirdikleri veya Türkiye'den transit geçirdikleri yolcuların girişlerini sağlayacak belgelere sahip olduklarını kontrol etmeleri ve gerektiğinde ilgili kurumlarla yolcuların bilgilerini paylaşmaları, düzensiz göçle etkili bir şekilde mücadele edebilmek için büyük önem arz etmektedir. Ayrıca taşıyıcıların yabancıya refakat edecek kişilerin gidiş ve dönüşlerini sağlamakla ve Türkiye sınırlarına getirecekleri yolcuların bilgilerini Genel Müdürlüğe vermekle yükümlü oldukları belirtilmiştir. Söz konusu yükümlülüklere ilişkin usûl ve esaslar, İçişleri ve Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme bakanlıklarınca müştereken çıkarılacak yönetmelikle belirlenecektir.

DİLEK 310 (1-84)

Tasarı/teklif madde 104

→ yürürlükteki madde 99

Madde ile yabancılara ait kişisel verilerin ne şekilde ve hangi makamlar tarafından alınacağı, korunacağı, saklanacağı ve kullanılacağı açıklanmıştır.

Tasarı/teklif madde 105

→ yürürlükteki madde 100

Madde ile Kanun kapsamındaki tebligat işlemlerinin, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 106

→ yürürlükteki madde 101

Madde ile Kanunun uygulamasında yargı denetiminin ihtisaslaşmış idare mahkemeleri eliyle yürütülmesini sağlamak amacıyla, birden fazla idare mahkemesinin bulunduğu yerlerde bu davaların hangi idare mahkemelerinde görüleceğinin Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenmesi hükmü getirilmiştir.

Tasarı/teklif madde 107

→ yürürlükteki madde 102

Madde ile bu Kanun hükümlerine aykırı davranan yabancılara uygulanacak idarî para cezaları ile bu cezaların hangi makamlar tarafından tatbik edileceği hususları düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 108

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile İçişleri Bakanlığına bağlı Göç İdaresi Genel Müdürlüğünün kuruluşu belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 109

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile Genel Müdürlüğün görev ve yetkileri düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 110

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile Göç Politikaları Kurulu ve görevleri düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 111

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile Göç İdaresi Genel Müdürlüğünün teşkilat yapısı belirlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 112

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile Genel Müdürün görevleri düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 113

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile Genel Müdürlüğün hizmet birimleri ve görevleri düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 114

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile Genel Müdürlüğün taşra teşkilâtı düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 115

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile Genel Müdürlüğün yurt dışı teşkilâtı düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 116

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile Genel Müdürlük merkez teşkilatında çalışma gruplarının oluşturulması düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 117

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile yöneticilerin sorumlulukları ve yetki devri konuları düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 118

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile Genel Müdürlüğün görevleriyle ilgili konularda, bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, özel sektör ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla yetkili olduğu, Genel Müdürlüğün bilgi ve belge taleplerinin ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından geciktirilmeden yerine getirileceği düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 119

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile Genel Müdürlüğün, görev, yetki ve sorumluluk alanına giren ve önceden kanunla düzenlenmiş olan konularda idarî düzenleme yapmaya yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 120

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile Genel Müdürlüğün sürekli kurul ve komisyonları, bunların çalışma ve karar alma esasları ile ilgili diğer hususların yönetmelikle belirleneceği, sekretarya ve destek hizmetlerinin ise Genel Müdürlük tarafından sağlanacağı düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 121

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile Göç Danışma Kurulunun kimlerden oluşacağı, toplanma usûlleri ve görevleri düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 122

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile başvuru sahipleri ve uluslararası korumadan yararlanan kişilerle ilgili alınacak kararlarda, idarî itirazların yapılabileceği Uluslararası Koruma Değerlendirme Komisyonunun kimlerden oluşacağı, toplanma usûlleri ve görevleri düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 123

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile Düzensiz Göçle Mücadele Koordinasyon Kurulunun kimlerden oluşacağı ve Kurulun toplanma usûlleri ile görevleri düzenlenmiştir.

DİLEK 310 (1-84)

Tasarı/teklif madde 124

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile Genel Müdürlük tarafından, görev alanına giren konularla ilgili olarak çalışmalarda bulunmak üzere, Bakanın onayıyla kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, uluslararası kuruluşlar ve konuyla ilgili uzmanların katılımıyla geçici komisyonlar oluşturulabileceği, üye sayısı, görevlendirme ve seçilme yeterlilikleri, olağan ve olağanüstü toplantıların yer ve zamanı, çalışma ve karar alma esasları ile komisyonlarla ilgili diğer hususların yönetmelikle belirleneceği hükme bağlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 125

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile Genel Müdürlük personelinin atama ve görevlendirilmelerine ilişkin hususlar düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 126

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile Genel Müdürlük personeline ilişkin hükümler düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 127

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile kadrolara ilişkin hususların 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre düzenleneceği hükme bağlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 129

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile mevzuat hükümlerinde yapılan değişiklikler gösterilmiştir.

Tasarı/teklif madde 130

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile diğer mevzuatta, 5683 sayılı Yabancıların Türkiye'de İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanuna yapılmış olan atıfların, bu Kanuna yapılmış sayılması öngörülmüştür.

Tasarı/teklif geçici madde 1

→ yürürlükteki geçici madde 1

Madde ile Kanunun uygulanmasıyla ilgili geçiş hükümleri düzenlenmektedir. Bu çerçevede;

- Daha önce Emniyet Genel Müdürlüğü uhdesinde yürüyen iş ve işlemler ile devredilmesi zaruri olan taşınır, araç, gereç, malzeme, demirbaş ve taşıtların devrine ilişkin işlemler düzenlenmiş, - Göç İdaresi Genel Müdürlüğünün kuruluş aşamasındaki ödenek ve personel ihtiyacının karşılanmasına ilişkin hükümler düzenlenmiş, - Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde valiliklere yazılı olarak müracaat eden yabancıların, bu Kanunda ikamet izinleriyle ilgili kendilerine tanınan haklardan yararlandırılacağı hükme bağlanmıştır.

- Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 14/9/1994 tarihli ve 94/6169 sayılı Türkiye'ye İltica Eden veya Başka Bir Ülkeye İltica Etmek Üzere Türkiye'den İkamet İzni Talep Eden Münferit Yabancılar ile Topluca Sığınma Amacıyla Sınırlarımıza Gelen Yabancılara ve Olabilecek Nüfus Hareketlerine Uygulanacak Usûl ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca statü verilenlere, bu kanunda belirtilen statülerine göre işlem yapılacağı ve sonuçlandırılacağı hükme bağlanmış, - Kanunun uygulanmasına ilişkin düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar mevcut düzenlemelerin Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı hükme bağlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 132

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Yürütme maddesidir.

DİLEK 310 (1-84)