Gıda Maddelerinin ve Umumi Sağlığı İlgilendiren Eşya ve Levazımın Hususi Vasıflarını Gösteren Tüzük

Bu Tüzük hükümleri memleket içinde sarf ve istihlak edilen maddelere uygulanır. Munhasıran ihraç malı olmak üzere tertip ve ihzar edilenler, kendi hususi hükümlerine tabidir.

(Değişik: 21/3/1956 - 4/6999 K.)

İşbu Nizamname hükümlerine muhalif hal ve harekette bulunanlar işledikleri fiil ve hareketlerinin mahiyetine göre Türk Ceza Kanununa veya hususi kanunlarına nazaran daha ağır bir cezayı istilzam etmediği takdirde Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 296 ve 297 nci maddeleri delaletiyle Türk Ceza Kanununun 363, 396 ve 398 inci maddeleri veya Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 282 nci maddesi mucibince cezalandırılır.

Bu Tüzük hükümlerine göre taklit veya tağşiş edilmiş sayılan gıda maddelerinde:

a) Taklit veya tağşişinin ortadan tamamen kaldırılması suretiyle tashih veya ıslahı mümkün olduğu takdirde tashih veya ıslah edildikten sonra satışlarına müsaade edilir.

b) Islahı mümkün olmıyanların insan gıdası olarak kullanılması yasaktır.

Sağlığa zarar verecek derecede bozulmuş gıda maddeleri çifte tabip raporu ile imha edilir. Bunlardan kokmuş, küflenmiş, kurtlanmış, böceklenmiş, iğrendirici bir mahiyet almış olmaları sebebiyle derhal imhası zaruri bulunan maddelerin imhası iki tabip bulunmayan mahallerde bir tabip ve bir sağlık memuru, bunların her ikisi bulunmadığı takdirde yalnız doktor veya sağlık memuru ve esnaftan iki kişi, bunlarda bulunmadığı takdirde belediye zabıta memuru ile imha edilecek maddeyi satan esnaftan iki kimse tarafından tanzim edilecek rapor üzerine belediyelerce imha edilir.

Yukarki fıkrada yazılı gıda maddelerinden, bünyeleri itibariyle derhal imhalarında zaruret bulunmayanlar satıştan menedilir. Ve alınacak numunelerin tahlilini havi raporlar ve tutulacak zabıtlar üzerine yapıcıları ve satıcıları hakkında kanuni takipler yapılır. Bu türlü gıda maddelerinin imhası, yetkili mahkemelerin kararına talik olunur.

(Değişik: 21/3/1956 - 4/6999 K.)

Gıda maddeleri imal veya ihzar etmek veya küçük orijinal ambalajlara bölmek üzere Umumi Hıfzıssıhha Kanununda gösterilen mercilerden izin almadan imalathane açmak yasaktır.

(Değişik: 21/3/1956 - 4/6999 K.)

Yapıldığı, hazırlandığı, küçük orijinal ambalajlara taksim edildiği, muhafaza olunduğu veya satıldığı yerlerin bina ve tesislerinin ve içlerindeki alet ve edevatın ve nakledildiği, içine konduğu vasıta ve kabların temizlik şartları yerinde olmayan gıda maddeleri hakkında Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 191 inci maddesiyle 282 nci maddesi uygulanır.

(Ek: 25/7/1970 - 7/1127 K.) Bu Tüzüğün 428, 429 ve 433 üncü maddelerinde sözü geçen (Menba ve umumi içme ve kullanma suları) deyimi, kaynak içme ve kullanma suları olarak değiştirilmiştir.

(Ek: 21/4/1971 - 7/2235 K.) İnsan sağlığını ve huzurunu bozan her çeşit ergin ve larva halindeki sinek, bit, pire, tahtakurusu, güve, örümcek, akrep, kırkayak, çiyan, hamamböceği, kene gibi eklem bacaklıları yok etmek, kaçırmak için kullanılan maddelere insektisit (Haşare öldürücü),fare gibi zararlı kemiricileri öldürmek gayesiyle kullanılan maddelere redentisit (Fare öldürücü), sümüklü böcek gibi yumuşakcaları öldürmek gayesiyle kullanılan maddelerede mollusisit (Yumuşakça öldüren) denir.

Bu maddelerin imali, ithali ve kullanma gayesine göre çeşitli maddelerle karıştırılması (Formülasyon) Sağlık Bakanlığının iznine bağlıdır.

İmalat, ithalat veya formülasyon için Bakanlığa başvuranlar, talep vukuunda bütün özellik ve analiz metotlarını vermek zorundadırlar.

(Ek: 21/4/1971 - 7/2235 K.) İnsektisit, rodentisit ve mollusisitlerin toptan satışı için Sağlık Bakanlığından, perakende satış için valiliklerden izin alınır.

Ruhsat almış olanlardan işlerini bırakanlar, durumu ilgililere yazılı olarak bildirmek zorundadırlar.

(Ek: 21/4/1971 - 7/2235 K.) Satışa çıkarılan insektisit, rodentisit ve mollusisitlerin ambalajları üzerinde imalatçı firmanın adı, adresi, imalat seri numarası, formülün ihtiva ettiği maddeler ve miktarları, Sağlık Bakanlığından aldığı iznin tarih ve numarası, hangi zararlılarakarşı kullanılacağı, kullanılma şekli, insan ve evcil hayvanlar için toksit doz miktarları, antidotu, zehirlenme ihtimaline karşı ve zehirlenme halinde alınacak tedbirler yazılacak, ayrıca kullanılmış ambalajların içersine yenilecek ve içilecek maddelerin konulmaması ve ambalaj muhtevasının gıda maddeleriyle temas ettirilmemeleri hususları kırmızı yazı ile belirtilecektir.

(Ek: 21/4/1971 - 7/2235 K.) Ambalajı, 3 üncü maddedeki hususları ihtiva etmeyen ve muhtevası ambalajındaki beyana uymayan insektisit, redentisit ve mollusisitler, taklit ve tağşiş edilmiş sayılırlar.

(Ek: 21/4/1971 - 7/2235 K.) Ruhsat alınmadan satılan insektisit, rodentisit ve mollusisitler, sağlığa az veya çok zarar verecek şekilde taklit ve tağşiş edilmiş sayılırlar.

(Ek: 21/4/1971 - 7/2235 K.) Muayene ve tahlil için alınacak numune en az 5 adet veya 250 gramdır.

Muvakkat Madde – (Ek: 10/12/1959 - 4/12500 K.) Bu Nizamnamenin mer'iyete girdiği tarihten önce % 5 - 10 nispetinde teşhis vasıflarını haiz susam yağı ilave olunmak suretiyle imal edilmiş bulunan her türlü margarinler, Nizamnamenin mer'iyeti tarihinden itibaren bir sene zarfında tasfiye edilir.

Geçici Madde – (Ek: 21/4/1971 - 7/2235 K.) İnsektisit, rodentisit ve mollusisitlerin imalcileri, Tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 2 ay içinde gerekli ruhsatı almak için Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığına müracaat etmeğe, ruhsat aldıkları tarihten itibaren Tüzük uyarınca imalata başlamağa ve piyasadaki mamullerini, bu Tüzüğün yürürlüğünden itibaren 6 ay zarfında tasfiye etmeğe mecburdurlar.

(Ek: 9/6/1979 - 7/17779 K.) Bu Tüzüğün yayımından önce satılmakta olan kozmetiklerin yapımcıları, yaptıkları kozmetiklerin içerdikleri maddeleri, oranlarını ve yapım yerlerini bu Tüzüğün yayımını izleyen 3 ay içerisinde Sağlık Bakanlığına bildirirler.

(Ek: 19/6/1979 - 7/17866 K.) Bu Tüzüğün yayımından önce gıda maddeleriyle temasta bulunan plastik maddeleri üretenler, plastiklerin içerdikleri maddeleri, oranlarını ve yapım yerlerini, bu Tüzüğün yayımını izleyen 3 ay içerisinde Sağlık Bakanlığına bildirirler.

Geçici Madde – (Ek: 13/10/1980 - 8/1770 K.) Bu Tüzüğün yayımından önce satılmakta olan deterjanların yapımcıları, deterjanların içerdikleri maddeleri, oranlarını ve yapım yerlerini, bu Tüzüğün yayımını izleyen 3 ay içersinde Sağlık Bakanlığına bildirirler.

(Ek: 21/12/1981 - 8/4086 K.) 4/8/1952 günlü ve 3/15481 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Gıda Maddelerinin ve Umumi Sağlığı İlgilendiren Eşya ve Levazımın Hususi Vasıflarını Gösteren Tüzük'ün 13/10/1980 günlü ve 8/1770 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Tüzükle değiştirilen 655 inci maddesinin a bendinde yer alan, "toplam aktif madde miktarının en az % 50 si parçalanabilir cinsten olacaktır" hükmü ile aynı Tüzüğün yukarıda söz konusu edilen Tüzükle değiştirilen 659 uncu maddesinin e bendinde yer alan ve toplam aktif maddenin % 50 sinden çoğu parçalanmayan cinsten aktif madde içeren deterjanların sağlığa az veya çok zarar verecek derecede bozulmuş sayılacaklarına ilişkin hükmünün uygulanması 4 yıl süre ile ertelenmiştir.

11/8/1942 tarih ve 2-18542 sayılı Bakanlar Kurulu karariyle yürürlüğe konmuş olan gıda maddelerinin ve umumi sıhhati ilgilendiren eşya ve levazımın hususi vasıflarını gösteren Nizamname kaldırılmıştır.

1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 199 uncu maddesi mucibince tanzim ve Danıştayca tetkik edilmiş olan bu Tüzük hükümleri Resmi Gazete'de basıldığı tarihten itibaren 45 gün sonra yürürlüğe girer.

Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

4/8/1952 TARİHLİ VE 3/15481 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE