Mahkemenin görevi:
1 değişiklikUyuşmazlık Mahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksek mahkemedir.[2]
Özel kanun uyarınca hakeme başvurulmasının zorunlu olduğu hallerde, eğer hakemlik görevi hakim tarafından yerine getirilmiş ise bu merci, davanın konusuna göre, yukarıdaki fıkrada yazılı adli veya idari yargı mercilerinden sayılır.
Madde gerekçesi
— Uyuşmazlık Mahkemesinin görevini göstermektedir. Mahkemenin görevi esasen Anayasanın 142 nci maddesince belli edilmiş olduğundan, madde esasını Anayasadan almaktadır.
Bu maddenin son fıkrası hükmü ile, 29 Haziran 1918 tarihli ve 3533 sayılı «Umumi, mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle serma asinin tamamı Devlete veya belediye veya hususi ida relere ait daire ve müesseseler arasındaki ihtilafların tahkim yolu ile halli hakkında kanun» da öngörüldü ğü gibi, kanun hükmü icabı olarak hakeme başvurul-naşı gereken ihtilaflarda, hakem mercii ile diğer yargı mercileri arasında meydana gelecek görev ve hüküm uyuşmazlıklarının da bu kanun hükümleri dahilinde halledileceği saptanmış bulunmaktadır. Ancak, hakem mercii ile diğer yargı mercileri arasında meydana ge lecek uyuşmazlıkların, uyuşmazlık mahkemesine gidebil*ne:i için hakemin, hâkim niteliğini haiz ve hakim statüsünde olması gerekmektedir; zira Anayasamız 142 nci maddesinde, yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarının çözülmesinden bahsetmektedir. Anayasa sistemi bakımından yargı merciinden ne yin anlaşılması gerektiği ise 114 ncü madde gerekçesinde açıkça ifade edilmiştir. Buna göre bir merciin kaza organı olarak vasıflan dırıîab ilmesi için kazai bir usul uygulanmasından başka üyelerin de bağımsız olması ve hâkim niteliğine haiz ve hâkim statüsünde bulunması da şarttır.
Bu itibarla, 3533 sayılı Kanunun ikinci maddesine göre Bakanlar Kurulunca, bu kurulun üyelerinden biri umumi bütçeye dahil daireler arasında tahaddüs edece'7: ihtilafları hal için hakem tayin edildiği takdirde, hâkim niteliğine haiz olmayan ve hâkim statüsünde bulunmayan bu hakemin faaliyetleri kazai nitelikte ol makla birlikte, bu şekildeki hakemlik, Anayasamız baklamdan, yargı mercii sayılamayacak ve binnetice bu mercii ile diğer yargı mercileri arasında çıkacak görev -e hüküm ı:yuşmazlıkları Uyuşmazlık Mahkemesinde 'halledilemeyecektir. Bu sebepledir ki, 9 Temmuz 1945 tarihli ve 4788 sayılı «Uyuşmazlık Mahkemesi kurul ması» hakkında Kanunun 19 ncu maddesinden farklı olarak, tasarıda 3533 sayılı Kanuna atıfta bulunulma mış ve bunun yerine, bu maddenin son fıkrası hükmü sevk edilmiştir.
Kaynak: Cumhuriyet Senatosu S. Sayısı 913 · tasarı/teklifin madde 1 gerekçesi